اهمیت گرده افشانی در باغات پسته ایران (pollination)

اهمیت گرده افشانی در باغات پسته ایران (pollination)

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

Pollination یا گرده افشانی مناسب و در پی آن تلقیح یا fertilization (دانه های گرده با مادگی) یک حلقه مفقوده افزایش عملکرد کمی و کیفی در باغات پسته ایران است. اهمیت گرده افشانی صحیح و خوب در یک باغ پسته موضوعی است که خیلی از افراد دید صحیحی در مورد آن ندارند! وقتی حرف از درختان نر و ماده در پسته می شود منظور این است که درختان پسته درختانی دوپایه یا diseuse هستند. پایه نر روی درخت نر و پایه ماده روی درخت ماده! بحثها در مورد گرده افشانی پسته بسیار زیاد است و در طبیعت هم منشا حیات برای جاندارن تلقیح دو جنس ماده و نر با هم است! تلقیح مناسب جنس ماده و نر است که منجر به تشکیل یک جاندار جدید می شود. پیچیدگی های گرده افشانی در درختان از جمله بسیار زیاد است و خیلی جوانب پوشیده در مورد گرده افشانی در درختان پسته وجود دارد. تحقیقات در مورد گرده افشانی درختان پسته بیشتر مرهون محققین پسته در ترکیه است! چون ترکها از مساله گرده افشانی نامناسب در باغات پسته خوشان مانند ما رنج می برند. مساله گرده افشانی موردی است در کشورهایی که پسته را علمی کاشت نکرده اند (ایران، سوریه، اردن، ترکیه و حتی یونان) وجود دارد. مساله گرده افشانی درختان پسته در استرالیا و آمریکا کاملا مساله ای حل شده است!! به ازای هر 5 تا 8 درخت ماده در آمریکا 1 درخت نر وجود دارد!! نرهایی که قدرت تولید گرده فوق العاده بالایی دارند و همزمانی یا Overlap کامل و مناسب بین باز شدن درختان نر و ماده در آمریکا و استرالیا وجود دارد!! یعنی آنها با کار و تحقیق روی درختان نر به واریته هایی از درختان نر رسیده اند که قدرت باروری خوبی روی درختان ماده داشته باشند و الزاما این نرها و ماده ها از یک واریته و یک جنس نیستند!! در ایران برخی افراد ساده اندیش فکر می کنند که با اضافه کردن درختان نر موجود در باغات خود می توانند به گرده افشانی کمک کنند و راندمان آن را بالا ببرند!! این که ما درختان نر را در بین درختان فندقی خود زیاد کنیم و گسترش بدهیم در حقیقت یک اشتباه است. چون واریته فندقی جزو ضعیف ترین واریته ها از نظر قدرت گرده افشانی و تلقیح است و یکی از دلایل کاهش عملکردها در باغات پسته فندقی گرده افشانی و تلقیح ضعیف در باغات پسته ایران است. کلا توسعه و گسترش واریته فندقی یک جنایت بسیار بزرگ باغبانی در استانهایی مانند کرمان بوده است!! در مورد تقریبا همه واریته های موجود پسته در ایران ما مشکل گرده افشانی را در باغات پسته داریم!! ما هنوز نتوانسته ایم یک واریته درخت نر خوب را به کشاورزان معرفی کنیم بدلیل ضعف تحقیقات!! بنابراین افرادی که بدنبال اضافه کردن درختان نر در باغات پسته خود هستند کاملا اشتباه فکر می کنند!! خود نرها در واریته های مختلف دارای خصوصیات مرفولوژیکی و فیزیولوژیکی مختلفی هستند!! گرده افشانی در باغات پسته و تولید گرده در درختان پسته و کاهش راندمان عملکرد گرده افشانی در باغات پسته یک امر بسیار مهم و اساسی است. یکی از علل اساسی ریزش میوه ها، میوه های پوک و کاهش کیفیت و کمیت دانه های پسته همین گرده افشانی نامناسب یا عدم گرده افشانی است. وقتی فیلم ها و عکس های خوشه های پسته در باغات کالیفرنیا را می بینیم یکی از علل وجود 70 دانه و حتی بالاتر در خوشه این است که آمریکاییها مساله گرده افشانی را حل کرده اند!! در بسیاری از موارد حتی در درختان فندقی می بینیم که استعداد افزایش تعداد دانه ها در خوشه ها وجود دارد اما متاسفانه تعداد دانه ها در خوشه بسیار کمتر از حد انتظار است و این در حالی است که می شود با افزایش راندمان گرده افشانی تعداد دانه ها در خوشه ها را بالا برد!! اما نه به حدی که در درختان پسته آمریکا وجود دارد چون گرده های فراوان خوشه های ماده ای را می خواهد که ظرفیت تلقیح خوبی هم داشته باشند!! در مقاله ای که چند وقت پیش در ژورنال انجمن پسته بقلم من بچاپ رسیده بود من واریته های نر و ماده برتر توصیه شده به کشاورزان توسط محققین پسته دانشکده Davis کالیفرنیا اشاره کردم! یکی از خصوصیات بسیار مهم درختان نر تولید دانه گرده بمقدار فراوان و در زمان مناسب است. متاسفانه ما در ایران بقول دکتر نعمت احمدی نگاهمان همیشه به آسمان و ذات باریتعالی است که البته چیز خوبی است اما پس تلاش و زحمت و تحقیق خودمان چه!! باد نقش اساسی در تلقیح درختان پسته دارد و اساسا تلقیح و گرده افشانی در درختان پسته بر دوش باد است و کشاورزانی که از وزش باد در اوایل بهار گله می کنند در حقیقت ناشکری می کنند و نمی دانند که اگر باد نبود گرده افشانی و تولید میوه ای در درختان پسته انجام نمی شد. هستند متخصصین به اصطلاح کاربلد (فیلسوف) که کمترین دانشی در مورد درختان پسته ندارند ولی توصیه می کنند و پول و وقت و انرژی کشاورز را به باد می دهند! یکی از این توصیه ها سم پاشی نکردن در دوره گلدهی در درختان پسته است و وقتی که علت را جویا می شویم ایندست فیلسوفها می فرمایند که گرده افشانی در درختان پسته مختل می شود چون زنبورهای عسلی که در گرده افشانی درختان پسته نقش دارند کشته می شوند و این در حالی است که مساله انتقال دانه گرده توسط حشرات در درختان پسته کارآیی چندانی ندارد و همانطور که گفتم نقش اصلی بر عهده باد است!! ممکن است دانه گرده ای از کیلومترها آنطرف تر روی درختان ماده بنشیند و خوشه های ماده را بارور کند. مساله تلقیح و مکانیزم و دوره زمانی و نحوه تلقیح گامت نر (دانه گرده) با گامت ماده در درختان و نباتات یک پدیده بسیار جالب است و وقتی در قضایا ریز می شویم پی به بزرگی و عظمت باریتعالی می بریم!! عدم همپوشانی زمانی میان درختان نر و ماده، دانه های گرده ناسالم و بسیاری از مسایل دیگر در گرده افشانی باغات پسته وجود دارد که من قبلا در همین وبلاگ اشارات و مقالات مفصل تری در مورد آنها نوشته ام!! بنظر می رسد راه حل مشکل گرده افشانی در باغات پسته ایران با وضعیت و درختانی که ما داریم گرده افشانی مصنوعی باشد!! گرده افشانی مصنوعی درختان پسته دارای شرایط و پروتوکل های خاصی است و برای هر باغ و مزرعه ای نمی شود گرده افشانی مصنوعی را توصیه کرد!! مهمترین مساله در گرده افشانی مصنوعی در سطح وسیع تولید انبوه دانه های گرده سالم و دارای قابلیت باروری بالاست که ترکها در ترکیه این کار را انجام داده اند!! گرده افشانی مصنوعی در باغات پسته بروش سنتی زمانبر و خارج از حوصله کشاورزان است ولی استفاده از ماشین های گرده افشان می تواند در این امر بما بسیار کمک کند!! زمان گرده افشانی و تکرار یا عدم تکرار گرده افشانی و بسیاری از جزییات دیگر در مورد گرده افشانی مصنوعی و حتی طبیعی وجود دارد. حتی در مورد گرده افشانی مصنوعی باغات پسته می تواند دولت پیشقدم باشد و بودجه و امکانات لازم را مهیا کند ولی نه!! اگر گرده افشانی مانند سایر کارها باشد بهتر است انجام نشود!! در مورد مالکانی که برای درختان پسته خود هزینه می کنند گرده افشانی مصنوعی مسلما می تواند منجر به افزایش کارآیی شود. خواهشا در مورد گرده افشانی مصنوعی فقط نظر بدهید تجریبات خود را با دیگر خوانندگان به اشتراک بگذارید در قسمت نظرها و سوال نپرسید چون بنده پاسخگو نیستم! به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران!!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٥:٥٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٤/۱/۳
تگ ها :

مدیریت ضعیف باغات پسته توسط مدعیان پسته

مدیریت ضعیف باغات پسته توسط مدعیان پسته

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

یکی دو روز قبل در طی بازدیدی از برخی از باغات پسته شاهد مدیریت ضعیف افرادی در باغات پسته خوشان بودم که ادعای پسته فوق العاده زیادی در سطح ایران دارند و زمین ها و باغات وسیع در سطح ایران!! وقتی سطح زیرکشت پسته زیاد باشد و در مناطق جغرافیایی پراکنده و با فاصله چند صد کیلومتری وضعیت نمی شود بهتر از این باشد!! یک مدیریت کارآمد مدیریتی است که متمرکز باشد!! وقتی که نمی توان مدیریت کرد من نمی دانم چه اصراری به اضافه کردن باغات جدید است!! اضافه کردن باغات جدید با مدیریت فعلی یعنی اتلاف منابع مالی و منابع طبیعی و زیر زمینی!! وقتی 1000 هکتار باغ پسته داشته باشیم و آخر سر بر سر چیدن پسته ها (بدلیل پوکی بالا) با همه دعوا داشته باشیم این چه مدیریتی است!! وقتی 20 یا 30 هکتار زمین خوب مدیریت شود بهتر از آن است که صدها هکتار زمین را به بدترین وضع موجود مدیریت کنیم!! مهمترین مساله در مدیریت باغات پسته در سطح کلان پیدا کردن افرادی است که حقیقتا دزد نباشند و این مهمترین مساله است!! متاسفانه بسیاری (بیش از 90 درصد) از مباشرین که مالکین به آنها اعتماد کامل دارند دزد هستند!! مباشرینی را می شناسم که از راه دزدی کود، سم، پسته و ...از خود مالک پولدارتر شده اند و باغات پسته بیشتری دارند و محصول پسته بیشتر!! از راننده مالک بگیر تا کارگران جز و مباشر و عمله و اکله همگی دستشان توی یک کاسه است!!! وقتی که مالک اراده می کند از فلان قسمت بازدید کند راننده با مباشر هماهنگ می کند و مباشر با کارگران و افراد که آماده باشند! که ارباب بازدید دارد و وقتی بازدید تمام شد روز از نو دزدی از نو!! یکی از افراد مالک عمده چندی پیش بمن گفت آقای مهندس ما بهترین کودها و با بهترین برندها و با گرانترین قیمتها را می خریم اما باز هم مشکلات و کمبود ها در باغات ما زیاد است غافل از اینکه کودهایی که بدست راننده تراکتور و مباشر و ....می دهد اصلا پاشیده نمی شوند بلکه در بازار آزاد به قیمت بسیار پایین تر فروخته می شوند و یا بدور ریخته می شوند. ردیف های درختانی که باید خوب و کامل پاشیده شوند خوب پاشیده نمی شوند و تریلی های کود دامی که باید به باغ مالک اضافه شوند سر از زمین ها و باغات مباشرین در می آورند و این مدیریت باغات پسته توسط افرادی است که خودشان را مدعی باغداری پسته در ایران می پندارند!! گوسفندان مباشرین هستند که سرشاخه های درختان مالک را می جوند و به مالک دروغ گفته می شود!! کودهایی که باید 2 در هزار به داخل تانکر اضافه شوند 1 در هزار اضافه می شوند و و و....حتی حقوق و مواجب کارگران جز که توسط مباشر باید پرداخت شود دستکاری می شود و چند روزی در حسابهای مباشر می ماند تا معدل حسابش بالاتر برود یا از سر و ته آن زده می شود!! جور کردن فاکتور برای ارباب و مالک و گرفتن هزینه هایی که اصلا انجام نشده اند و و..اینها مربوط به مالکین خصوصی است دیگر شما ببینید جور کردن فاکتور و فاکتورسازی در دستگاههای دولتی که از بودجه بیت المال پرداخت می شوند چه وضعیتی دارد!!!!! کاش حداقل اگر مباشر می خورد درختان مالک هم وضعیت مناسبی داشت ولی متاسفانه سال به سال وضعیت درختان بدتر می شود و علت همین اطمینان اشتباه مالکین به مباشرین است!! از کوچکترین  روزنه ای مباشرین برای دزدی استفاده می کنند. مالک نمی تواند هر روز به باغات سر بزند و سررسی کند و این مباشرین هستند که با چرب زبانی و چاپلوسی جیب های خوشان را پر می کنند!! تا زمانی که ایندست مشکلات در باغات پسته ایران وجود داشته باشد تاسیس فلان مرکز و تولید فلان کود و برگزاری جلسات چه کمکی می تواند به درختان پسته بکند!! وقتی مدیریت در سطح باغات پسته ضعیف باشد تاسیس کانون ایکس یا ایگرگ چه فایده ای دارد!! وقتی ما با تلفن بخواهیم باغات پسته را مدیریت کنیم و افراد دلسوز نداشته باشیم باغداری پسته چه منفعتی دارد!! یکی از کارگران همین افراد پرمدعا در صنعت پسته ایران کودهایی را نشانم داد که از بهترین برندهای کودی در بازار ایران بودند ولی توسط مباشرین و راننده تراکتورها بدور ریخته شده بوند!! وقتی درختان پسته پر پتک و جوانه را بیخود و بی دلیل می بریم این چه نوع مدیریتی است!! یا وقتی درختان تنومند بادامی را از آب می اندازیم چه توجیه اقتصادی دارد! وقتی دهها میلیون تومان صرف آبیاری قطره می شود و دو سال بعد به دلیل مشکلات تمام سیستم آبیاری جمع می شود آیا مدیریت است! وقتی بهترین منابع معدنی مانند معادن گچ در چند کیلومتری منطقه ما وجود دارند و ما گچ از فاصله دهها کیلومتری به باغات پسته می رسانیم آیا این مدیریت است!! وقتی تراکتور چند میلیونی صفر توسط مباشر هپولی می شود آیا این مدیریت باغ پسته است!! وقتی رییس فلان موسسه یا فلان تشکل باغات پسته پدرش جزو خراب ترین باغات پسته منطقه هستند چطور می تواند برای کشاورزان دیگر نسخه بپیچد!! باغ پسته پدر یکی از مسولان  سازمان جهاد کشاورزی را از نزدیک بازدید کردم و تعجب کردم که این آقا باغ پسته پدر خودش را نمی تواند مدیریت کند چطور می تواند سازمانی را مدیریت کند!! کاش حداقل ادعایی در پسته نداشتند ولی جالب این است که اینها مدعی پسته هستند!! دلیل اطمینان بیش از حد مالکین به مباشرین نمی تواند سودی داشته باشد و حتی مضر است!! همین مباشرین هستند که دشمنی شدیدی با کارشناسان کشاورزی دارند و من هیچ کارشناسی را نمی شناسم که رابطه خوبی با مباشرین داشته باشد چون مباشرین ادعاهای بسیار بزرگ و خنده داری دارند و کار کارشناسان و توصیه های آنها را قبول نمی کنند و به مسخره می گیرند چون زحمت مباشرین بعلت تجویزهایی که کارشناس می کند زیاد می شود و بهمین دلیل است مباشرین قوطی های سم و کودهای چند ده هزار تومانی را بجای مصرف در باغات مالک به داخل چاه می ریزند! یا در بازار آزاد می فروشند! برخی مباشرین واقعا فیلسوف هستند و نمی دانم اینها را از کجا پیدا کرده مالک!!   تعجب اینجاست که چه اصراری است به ماندن مباشرینی که سالها هستند و دزدی می کنند و مالک هم خبر دارد و اقدامی نمی کند!! مباشری را می شناسم تا بحال چندین نوبت دزدی کرده اما باز هم مشغول به کار است و انگار که دزدی درایران یک هنر و فن مورد قبول همه است!! وقتی اساس و بیس کار در باغات پسته مشکل دارد چطور می توان برای مسایل بزرگتر برنامه ریزی کرد. مثل ساختمانی که اساس آن سست است و با بادی فرو بریزد!! با وضعیت فعلی متاسفانه آینده خوبی برای پسته ایران قابل تصور نیست چون مدیریت باغات پسته در ایران ضعیف است در نوشته های بعدی به مدیریت در باغات پسته آمریکا خواهیم پرداخت و مقایسه مدیریت آنها با ما!! به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:٠٦ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/۱٢/٢۸
تگ ها :

دلایل شیوع و موفقیت پروانه چوبخوار پسته (Kermania pistaciella) در باغات پسته ای

دلایل شیوع  و موفقیت پروانه چوبخوار پسته (Kermania pistaciella) در باغات پسته ایران-بخش دوم

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

بصورت خلاصه دلایل شیوع و گسترش پروانه چوبخوار در درختان پسته را می توان اینگونه برشمرد1-پنهان بودن آفت: متاسفانه آفت پروانه چوبخوار اثر ظاهری چندانی روی درختان ندارد و لارو یا کرم بصورت پنهان در داخل سرشاخه ها باقی می ماند و از مغز ساقه تغذیه می کند. فقط در هنگام پرشدن مغز و اواخر دوره برداشت خشکیدگی دانه ها در انتهای خوشه و ریختن آنها از علامت کرم چوبخوار پسته است و کرم سفید و فضولات آن در داخل ساز خوشه. پنهان بودن آفت موجب شده بسیاری از کشاورزان توجه چندانی به این آفت نداشته باشند! ظاهر شاخه ها و سرشاخه های آلوده در برخی از موارد بسیار سالم بنظر می رسد ولی هنگام شکستن سرشاخه ها اثرات آفت مشخص خواهند شد و فضولات سیاه رنگ داخل مغز سرشاخه نمایان می شوند. باید این نکته را یادآور شد که از ظاهر سرشاخه هایی که آلودگی فوق العاده بالا دارند می توان تا حد زیادی به وجود این آفت در داخل سرشاخه ها پی برد البته این کار تجربه می خواهد!! باید خاطرنشان کرد که سیاه شدگی مغز ساقه ممکن است حتی بعد از کنترل نسبی آفت در شاخه ها مسن تر باقی بماند ولی بمرور ترمیم خواهد شد! 2- مبارزه شیمیایی غیر اصولی: همانطور که اشاره شد بهترین راه مبارزه با آفت پروانه چوبخوار مبارزه تلفیقی با آفت است. اما در زمین هایی که آلودگی زیادی به آفت چوبخوار وجود دارد راه اصلی کنترل مبارزه شیمیایی با آفت است ولی متاسفانه از سمومی استفاده می شود که کارآیی چندانی ندارند. بعنوان مثال سم اتیون یک سم نامناسب و ناکارآمد در کنترل چوبخوار پسته است و کنترل چندانی در مورد مصرف سم اتیون روی پروانه چوبخوار ایجاد نمی شود. کلا سم اتیون سم خوبی برای کنترل آفات در درختان پسته نیست و کشاورزان از روی ناآگاهی و  بیشتر عاشق بوی تند و بد اتیون هستند و فکر می کنند اگر سمی بوی تندی داشته باشد خاصیت کنترل کنندگی آن نیز بیشتر است که چنین قانونی وجود ندارد!!  معرفی سم اتیون به کشاورزان پسته از روز اول کاری اشتباه و خطرناک بوده است و متاسفانه نمی توان براحتی این سم را از چرخه مصرف حذف کرد!! چون بوی تندی دارد!!! استفاده از روغن ولک بمنظور کنترل چوبخوار پسته نیز در پاره ای از موارد می توان کارساز و در برخی موارد هم می تواند مضر باشد و وضع را بدتر کند. فرمول روغن ولک و سم اتیون برای کنترل پروانه چوبخوار پسته یک فرمول غیرصحیح و غیرعلمی است بدلایل مختلف!! تجویز سم مناسب برای کنترل پروانه چوبخوار پسته بستگی به نظر کارشناس دارد و قطعا میتوان گفت مطالبی که در نوشته جات مخصوصا در کتب مبارزه با آفات (که بیشتر آنها چندین دهه قدمت دارند) دردی از کشاورز دوا نمی کند. مثلا سم لاروین به نسبت دو در هزار که در کتاب ایکس آمده یک فرمول قدیمی و منسوخ است و اصلا سم لاروین (تیودیکارپ) در بازار وجود ندارد و تولید نمی شود!! سم لاروین به دلایل مختلف از چرخه مصرف در باغات پسته حذف شده است!! سموم IGR مانند هگزافلورومون یا لوفوکس یا حتی Cascade  نیز بگیر و نگیر و شرایط مختلفی دارند و نمی شود روی آنها بصورت 100 درصد حساب باز کرد (در مورد سموم IGR حرف و حدیث بسیار است). سموم فسفره-کلره هم می تواند برای مبارزه با پروانه چوبخوار تجویز شود اما به شرطها و شروطها!! سم افوریا نیز که جدیدا تبلیغ و مصرف می شود آنهم در کنترل پروانه چوبخوار پسته نمی تواند سم خوبی باشد (به دلایل مختلف) 3-عدم تعیین زمان دقیق سم پاشی و سم پاشی های ناهماهنگ!! تعیین زمان صحیح سم پاشی بر علیه پروانه چوبخوار پسته کاری است ظریف و نیاز به نمونه گیریهای دارد و تعیین پیک پروازی آفت! زمان صحیح سم پاشی از سوی بسیاری از کشاورزان رعایت نمی شود و سم پاشی ها دورتر و یا زودتر از موعد مناسب انجام می شوند!! سم پاشی زودهنگام موجب می شود تا سم تماسی به پروانه ها در حال پرواز نداشته باشند و سم پاشی های دیرهنگام بیشتر از این جهت مناسب نیست که موعد جفت گیری و تخم ریزی آفت به اتمام رسیده است و نابود شدن حشراتی که تخم گذاری کرده اند دارای راندمان مناسبی نیست چون تخم ها می توانند دوباره تبدیل به لارو یا کرم شوند واین کرمها دوباره شروع به آلودگی سرشاخه ها بکنند!! در زمین های خرده مالکی که سم پاشی ها بسیار ناهمگون و در گاها با فواصل چندین روزه توسط مالکین مختلف انجام می شود این فرصت برای آفت ایجاد می شود که از یک باغ به باغ مجاور آفت بروز پیدا کند!! برای مبارزه اصولی با آفت چوبخوار پسته باید سم پاشی ها بصورت هماهنگ انجام شود. اگر سم پاشی بر علیه چوبخوار هماهنگ باشد می توان به کنترل مناسب آفت رسید!! استان کرمان از نظر آلودگی به آفت چوبخوار در صدر استانهای پسته خیز ایران است و در برخی از نقاط آلودگی ها شدید نیست مثلا استان یزد و حتی خراسان!! هر چند در برخی از نقاط نیز ممکن است آلودگی شدید باشد!! اخیرا منطقه ای از استان قم را بازدید کردیم که خسارت آفت تقریبا 100 درصد بود متاسفانه!! در همین استان کرمان ما باغاتی را داریم که پروانه چوبخوار بسیار خوب کنترل شده است و ما تقریبا آلودگی نداریم و این نشان میدهد که با کنترل صحیح آفت می توان دست پیدا کرد هر چند منطقه آلوده باشد!! از نظر واریته هم فندقی و کله قوچی آلوده ترین واریته ها به پروانه چوبخوار هستند و در برخی از واریته ها اصلا آفت چوبخواری وجود ندارد!! 4-کم شدن جمعیت دشمنان طبیعی پروانه چوبخوار در اثر سم پاشی با سموم نامناسب: آفت چوبخوار از سالها قبل در باغات پسته گزارش شده بود و بدلیل سم پاشی های غیراصولی و کاهش جمعیت دشمنان طبیعی آفت، جمعیت آفت طغیانی شده است. همین سم اتیونی که متاسفانه بصورت گسترده و دیمی پاشیده می شود نتنها مشکلی را حل نمی کند بلکه بشدت از جمعیت دشمنان طبیعی خواهد کاست!! استفاده از سموم کم خطر برای دشمنان طبیعی و حتی متدهایی که بتوان دوز مصرف سموم خطرناک را کم کند بلاشک می تواند بر جمعیت دشمنان طبیعی آفت اثرات سو کمتری داشته باشد. بحث تقویت دشمنان طبیعی چوبخوار بحث مهمی است که مغفول مانده است. بهر روی در پایان باید یادآور شد در زمان استفاده از سم برای مبارزه با پروانه چوبخوار پسته ممکن است آفات دیگری هم بصورت همزمان در باغ موجود باشند که تجویز سم مناسب اهمیت زیادی دارد.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٩:٠۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۱٢/٢٧
تگ ها :

دلایل شیوع و موفقیت پروانه چوبخوار پسته (Kermania pistaciella) در باغات پسته ای

دلایل شیوع  و موفقیت پروانه چوبخوار پسته (Kermania pistaciella) در باغات پسته ایران-بخش اول

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

Kermania pistaciella یا پروانه چوبخوار پسته و پسیل پسته (شیره خشک) بعنوان دو آفت کلیدی در باغات پسته ایران برشمرده می شوند و بنظر می رسد با توجه به ورود سم MoventoR برای کنترل پسیل پسته و رضایت نسبی کشاورزان در مورد استفاده از این سم، پروانه چوبخوار پسته یا کرمانیا بعنوان اصلی ترین و کلیدی ترین آفت درختان پسته در باغات پسته ایران در حال حاضر محسوب می شود!! تقریبا تمامی باغات پسته در ایران آلوده به این آفت هستند از احمدآباد اردکان یزد بگیر تا استان فارس!!. این آفت در باغات پسته کالیفرنیا وجود ندارد!! خسارت پروانه چوبخوار پسته روی درختان واریته اوحدی یا فندقی بیشتر از سایر واریته هاست!! باغاتی که پا به سن می گذارند خسارت چوبخوار پسته فوق العاده بالاست! مهمترین و واضح ترین علامت پروانه چوبخوار پسته سیاه شدن مغز سرشاخه هاست و همچنین خشک شدن انتهای خوشه ها در هنگام برداشت محصول در تابستان! چه در وسط سرشاخه ها و چه در انتهای خوشه ها لارو یا کرم سفید رنگ (متمایل به کرمی) آفت حدودا به طول نیم سانتی متر قابل مشاهده است. این آفت آفتی خطرناک است و بمرور موجب نابودی سرشاخه ها خواهد شد. ضعیف شدن محور خوشه، ریزش دانه ها و خشک شدن تدریجی سرشاخه ها بواقع موجب می شود رشد سرشاخه ها بسیار کند و گاها متوقف شود!! زمستانگذارنی یا over wintering  آفت بصورت لاور یا کرم درون سرشاخه هاست!! خسارت مستقیم چوبخوار پسته روی دانه ها پسته در تابستان قابل توجه است بصورتی که در هر خوشه تا چندین عدد دانه پسته می خشکند! شما حساب کنید در مورد درختی که مثلا دارای 20 عدد خوشه باشد و هر خوشه دارای 10 عدد دانه و در پایین ترین حالت خسارت چوبخوار در انتهای هر خوشه 2 عدد دانه بخشکند و در محور خوشه کرم سفید رنگ و فضولات آن موجود باشند!! متاسفانه خسارت پروانه چوبخوار بدلایل مختلف بسیار بالاست و می رود پروانه چوبخوار بعنوان اصلی ترین و کلیدی ترین آفت در باغات پسته ایران برشمرده شود!! تقریبا بیشتر از 90 درصد باغات پسته در استان کرمان و حتی در مناطقی از استان کرمان و یزد بالای 90 درصد سرشاخه ها آلوده به کرم یا پروانه چوبخوار هستند!! شاید یکی از اصلی ترین دلایل افت عملکرد درختان پسته در ایران مربوط به این آفت باشد!! این آفت افتی خطرناک است و اگر مبارزه اصولی با این آفت نشود بمرور موجب خشک شدن سرشاخه ها و ضعف درختان و حتی خشکیدن کل درخت در اثر ضعف درختان خواهد شد. هستند باغات پسته ای در مناطق مختلف که با مبارزه با اصول صحیح توانسته اند آفت را کنترل کنند اما باید مد نظر داشت که کنترل کامل آفت بصورتی که هیچ شاخه آفت زده ای موجود نباشد میسر نیست مگر در زمین های عمده مالکی بالای 10-20 هکتار و بدون همسایه!! بهر روی شاید آفت چوبخوار پسته آفتی باشد که از نظر مبارزه نیاز به فن و فنون خاص خود دارد!!! و نمی شود با سم پاشی دیمی از خسارت آفت کاست!! ذکر این نکته حایز اهمیت است که در باغاتی که مبارزه شیمیایی یا سم پاشی نامناسب و در زمان نامناسب و با سم نامناسب انجام می شود نتنها خسارت آفت کاهش پیدا نمی کند بلکه بعلت نابود دشمنان طبیعی آفت طغیان بیشتر آفت را خواهیم داشت. نتیجه گیری اینکه اگر نمی توانید زمان سم پاشی دقیق و سم دقیق و مبارزه تلفیقی مناسب با آفت تعیین کنید اصلا سم پاشی نکنید بهتر است چون موجب از بین رفتن دشمنان طبیعی آفت و طغیان بیشتر آفت خواهد شد!! مشاهده شده است در باغاتی که اصلا سم پاشی نمی کنند (زمین های خرده مالکی) خسارت آفت چوبخوار کمتر از زمین هایی است که سم پاشی های بی رویه و غیر اصولی انجام می دهند!! تعیین سم مناسب و در دسترس برای مبارزه با چوبخوار پسته اهمیت اساسی دارد و در بخش دوم مفصل به آن خواهیم پرداخت! اینکه از روی منابع و کتب آفت شناسی بخواهیم زمان مناسب و دقیق مبارزه با آفت را تعیین کنیم یک اشتباه بزرگ است چون سال به سال زمان مبارزه با پروانه چوبخوار پسته فرق می کند (در برخی منابع زمان سم پاشی بر علیه پروانه چوبخوار پسته 20 – 30 فروردین ذکر شده است که صحیح نیست!!). مبارزه بیولوژیکی با پروانه چوبخوار پسته در ایران توسط افراد محققی در ایران انجام شده است ولی بدلایل مختلف استفاده از دشمنان طبیعی بر علیه پروانه چوبخوار پسته نتیجه آنچنانی نداشته است (زنبور Chelenus spp.). مبارزه فرمونی با آفت چوبخوار پسته بطور کلی مرهون تلاشهای شبانه روزی دکتر داروغه است استاد بخش حشره شناسی دانشگاه کاردیف کانادا (Cardiff University). تلاشهای چندین ساله دکتر داروغه روی پروانه چوبخوار و مبارزه فرومونی با آفت منتج شد.  این کار بزرگ ایشان بصورت فرمون های مصنوعی (کپسول و پماد) در بازار مصرف وجود دارند که استفاده از آنها و نتیجه گیری مطلوب از این روش هم روش خاص خود را دارد!! هر چند عده ای به اصطلاح محقق با روش مبارزه فرمونی به مخالفت برخواسته اند انهم بخاطر بیسوادی خوشان!! بهر روی مبارزه صحیح با پروانه چوبخوار پسته باید یک مبارزه تلفیقی باشد (integrated pest management) و با یک روش نمی توان به نتیجه رسید!! مخلوطی از روش های زراعی، مکانیکی، شیمیایی، فرمونی و .... برای مبارزه با پروانه چوبخوار مورد نیاز است. در بخش بعدی بیشتر به دلایل شیوع این آفت خواهیم پرداخت!!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۸:۳٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/۱٢/٢٤
تگ ها :

سوپسید کودهای کشاورزی خدمت به کشاورز یا خیانت!!

سوپسید کودهای کشاورزی خدمت به کشاورز یا خیانت!!

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

ماجرای دادن سوپسید یا یارانه به بخش کشاورزی ماجرایی در خور توجه و قابل تامل است!! همانطور که من بارها تاکید کرده ام و نوشته ام سوپسیدهای کود و سموم کشاورزی در ایران نتنها خدمت به کشاورز نیست بلکه نوعی کلاهبرداری است و پول آن به جیب مافیای قدرتمند سموم و کودهای کشاورزی در ایران می رود!! چندی پیش طی مصاحبه ای کوتاه که VOA در مورد مسایل مربوط به پسته ایران با من داشت من چند باره تاکید کردم که دادن سوپسید و یارانه به بخش  کشاورزی کاری است فرمالیته و هدر دادن پول و هزینه. دادن سوپسید به کشاورزان در بخش های مختلف نهاده ای از جمله بذور، سموم کشاورزی، کودهای کشاورزی و ...را شامل می شده است که خوشبختانه سوپسید سموم منحل شده است و امرزوه وزارت جهاد هیچ گونه سوپسیدی به سموم کشاورزی نمی دهد!! درست یادم هست که کشاورزان با مراجعه به جهاد کشاورزی و با هزار دعوا و مرافه حواله سم می گرفتند و خوشحال بودند که قیمت تمام شده سمی که از جهاد کشاورزی (اداره کشاورزی سابق) دریافت می کردند از قیمت واقعی بازار کمتر بود و بودند عده ای که با رابطه حواله سم با قیمت دولتی می گرفتند و در بازار آزاد با سود مناسب می فروختند!! دو عیب بزرگ این کار این بود که اولا چون سم تقریبا مجانی دست کشاورزان می رسید بوفور و بی رویه توسط کشاورزان مصرف می شد و این خود موجب آلودگی های زیست محیطی و سایر مشکلات دیگر می شد و دوم شرکتهایی که در مناقصه جهاد برنده می شدند و قیمت ارزان تری ارایه می کردند جهاد سم را از این شرکتها تهیه می کرد (کار به مسایل حاشیه ای که در این بین اتفاق می افتاد ندارم و علاقه مندان درک می کنند که منظور من چیست!!). خوشبختانه سوپسید سموم حذف شد و بودجه ای که از آزادسازی سوپسید سموم بدست آمد صرف جذب ناظران و کارشناسان گیاهپزشک شد که الان بعد از گذشت چندیدن سال خوشبختانه در بودجه سال 94 ردیف بودجه ای برای استخدام ناظرین گیاهپزشک از طرف دولت محترم در نظر گرفته شده است. و این در حالی است که در پاکدست ترین دولت ایران با وجود مصوب شدن قانون استخدام برای ناظرین گیاهپزشک دولت مصوبه نمایندگان مجلس را اجرا نمی کرد!!!! بهر روی بنده کاری به کارآیی و مشکلات طرح ناظرین گیاهپزشک در سازمانهای جهاد کشاورزی ندارم و احیانا فیلسوف هایی که استخدام شده اند!!! بهر روی در مورد سموم یارانه حذف شد و قیمت سم افزایش پیدا کرد! کیفیت سموم بهتر شد! بازار شفاف و رقابتی شد!! دست برخی از افراد سودجو قطع شد از دلالی!! و مصرف سموم کمتر شد و بسیاری دیگر از مزایا!! اگر چه قیمت سموم افزایش پیدا کرد اما برکات آزاد سازی یارانه سموم بسیار بود از جمله طرح استخدام ناظرین گیاهپزشک و....در مورد کودهایی که از طرف سازمانهای جهاد کشاورزی تولید می شوند متاسفانه دادن سوپسید باعث ایجاد بازار سیاه و دلال بازی توسط عده ای سودجو شده است و می شود. حواله های کودهای سوپسیدی و حتی خود کودهای سوپسیدی را از طرق غیرقانونی توسط عده ای به قیمت دولتی تهیه شده و در بازار آزاد با کشیدن سود روی آن فروخته می شود!! چرا دولت سوپسید کودهای کشاورزی را آزاد نمی کند بنده نمی دانم و جای تعجب زیاد است!! و حتی برخی از کودهای سوپسیدی سر از کشورهای همسایه درمی آورند (بیچاره ها خبر ندارند که پول بابت چی دهند!!) می توان همانند سموم سوپسید کودهای یارانه ای مانند اوره، سوپرفسفات، سولفات پتاسیم و...را برداشت و بجای آن بودجه را به بخش های بهتر و کارآمد تری سوق داد!! چرا دولت و وزارت جهاد کشاورزی در دادن سوپسیدهای کودهای کشاورزی اینقدر اصرار دارد جای شگفتی است!! نحوه توزیع کودهای یارانه ای تاسف بار است. بخاطر چند کیسه کود اوره (بگذریم از کیفیت!!) کشاورز باید هفت خوان رستم را بگذراند و اون فیلسوفی که پشت میز نشسته و حواله کودهای کشاورزی را به کشاورزان بیچاره می دهد انگار که پست دکتری از دانشگاه میشیگان دارد!!!! اینقدر کشاورز باید منت بکشید و التماس بکند و مدرک جور بکند و استعلام بگیرد و ثبت نام در سیستم و ووو تا یک کیسه کود به کشاورز بدهند آنهم چه کودی!! کیفیت در حد تیم ملی!! وا...خدا شاهد است که یکی از دوستان همین دیروز می گفت کودهای X و Y و Z شرکت A را که کشاورزان هر روز سر و دست می شکنند بخاطرشان را دادم آزمایشگاه فقط سنگ بود و آهک و آت و آشغال!! دریغ از 2 درصد نیتروژن در کود اوره ای که باید دارای حداقل 40 درصد نیتروژن باشد!! متاسفانه کشاورزان ناآگاه هستند و دستهای کثیفی در کار است و مافیای قدرتمند کودی در ایران!! من شخصا اگر کودهای سوپسیدی را مجانی به من بدهند پای درخت و باغ خودم نمی ریزم چون خاصیت چندانی برای درخت من ندارد و دور ریختن پول است!! به امید فردای بهتر برای کشاورزی ایران!!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٩:۱٥ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/۱٢/٢۱
تگ ها :

سم لوفوکس (LofoxR) و پروانه چوبخوار پسته (کرمانیا)

سم لوفوکس (LofoxR) و پروانه چوبخوار پسته (کرمانیا)

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

لوفوکس جزو سموم IGR یا growth regulators  Insect است. سموم IGR سمومی هستند که با اختلال در کوتیکول و کیتین جلد بدن حشره موجب اختلال در پوست اندازی می شود. از نظر فرمولاسیون سم لوفوکس سم خوبی است و مخلوط چندین سم تاثیرگذار در سنتز کیتین، کاربامات و هورمون جوانی است. ادعای شرکت سازنده این سم (سینجنتای سویس-Syngenta) این است که این سم تخم کش، لارو کش، بالغ کش و حتی قارچ کش است بخصوص در مورد حشرات آفت دوبالان (Diptera) و راست بالان (Orthoptera)!! لوفوکس از نظر اثر روی دشمنان طبیعی سمی کم خطر ارزیابی شده است!! در مورد خاصیت قارچ کشی لوفوکس حرف و حدیث ها بسیار است. در مورد درختان انگور لوفوکس توانسته برخی از عوامل بیماریزای قارچی در انگور را کنترل کند اما اینکه سم لوفوکس بتواند سرخشکیدگی و نواحی سیاه شده پوست (پسیلومایسز و ...) را درمان کند ادعایی بزرگ است!! هر چند نمی توان قطعی در این مورد اظهار نظر کرد. مرکز تحقیقات پسته در رفسنجان سم لوفوکس را برای کنترل چوبخوار پسته بثبت رسانده است. نحوه تاثیر لوفوکس (Lufox) بصورت تماسی-گوارشی ارزیابی شده است. ادعاها در مورد سم Lufox زیاد است و گاها جالب مثلا ادعا می شود که حشرات بالغ وقتی با سم لوفوکس برخورد می کنند عقیم می شوند یا تخم های ناباور تولید می کنند که ادعای بسیار بزرگی است در سطح المپیک!! مقدار مصرف لوفوکس در مورد پروانه چوبخوار پسته (کرمانیا) 1 و نیم لیتر در 1000 لیتر آب پیشنهاد شده است. یعنی در هر تانکر 2000 لیتری ما 3 لیتر سم می خواهیم و هر لیتر 200 هزار تومان و هر تانکر با هزینه کارگری و تراکتوری و سم و ...حدودا نزدیک به 800 هزار تومان آب می خورد. یاید این سوال مطرح شود به ازای هزینه ای که بابت استفاده از این سم در باغات صورت می گیرد آیا راندمان کار هم به همان اندازه بالاست! بحث این نیست که سم لوفوکس سم خوبی نیست بلکه بحث اصلی مبحث اقتصاد برای کشاورزان پسته کار خرده مالک و حتی عمده مالک است!! در مورد سم مونتو (Movento) هر چند قیمت سم بالاست اما کارآیی فوق العاده ای دارد (سم سیستمیک با دوام فوق العاده) و قادر به کنترل آفت بمدت چندین هفته است (مونتو بهتر است برای درختان قوی و شاداب و دوره آبیاری 40 روز به پایین استفاده شود نه درختان سرخشک و ضعیف و با دوره آبیاری دو ماه!!!) قضاوت در صرفه اقتصادی و کارآیی یک سم تماسی و گوارشی مانند لوفوکس را به خوانندگان واگذار می کنم و نمی خوام نتیجه گیری کنم. گذشت زمان بهترین معیار برای ماندگاری و فروش یک محصول یا پروداکت کشاورزی و استقبال کشاورزان از آن است. خیلی از سموم سالهای قبل در بازار بوده اند و الان اثری از اثارشان در مارکت کشاورزی ایران نیست هر چند بحث تحریمها هم موجب شده تا برخی از سموم با کیفیت خارجی نتوانند در زمان مناسب و قیمت مناسب به دست کشاورزان برسند!! یکی از سموم IGR دیگری هم که چند سال پیش بر برای مبارزه با پسیل پسته بثبت رسیده بود فلوفنوکسورون (کاسکید) یا Cascade بود که مصرف آن در باغات پسته بسیار کم و محدود است ولی در اوایل تبلیغات وسیعی در مورد آن وجود داشت!! بصورت کلی سموم IGR توفیق چندانی در کنترل آفات در باغات پسته نداشته اند (نظر شخصی)!! باید به خوانندگان محترم عرض شود که هدف از نوشتن این مطلب توصیه به استفاده و یاد عدم استفاده از سم لوفوکس نیست و من قضاوت را در این مورد به خوانندگان واگذار می کنم. نکته بسیار مهم در مورد مبارزه با آفت چوبخوار پسته یا کرمانیا که متاسفانه بیشتر باغات پسته ایران را آلوده کرده است بحث تعیین زمان مناسب سم پاشی بر علیه این آفت است اگر زود و یا دیر سم پاشیده شود مبارزه شیمیایی اثر چندانی در کنترل آفت نخواهد داشت. اگر زمان مناسب سم پاشی بر علیه پروانه چوبخوار مشخص شود با یک سم تماسی و مناسب نیز می توان در طول دو الی 3 سال آفت را بخوبی کنترل کرد و جمعیت آن را کاهش داد!! افراد نابغه ای که زودتر یا دیرتر از زمان دقیق سمپاشی می کنند در واقع پول خود را بیرون می ریزند!! سم پاشی زودتر از موعد موجب عدم برخورد سم با آفت می شود و سم پاشی دیرهنگام هم ممکن است آفت را بعد از جفت گیری و تخم ریزی نابود کند!! البته اگر سم سم خوبی باشد.  هیچ گونه زمان دقیقی را نمی توان برای مبارزه شیمیایی با آفت چوبخوار پسته در مناطق مختلف تعیین کرد و این بستگی کامل به نظر کارشناس دارد چون هر منطقه ای پیک پرواز آفت فرق می کند و برای کنترل شیمیایی موثر باید پیک پرواز را در طول چند سال بدست آورد!!. دوز سم مصرفی، نوع سم و بسیاری از ریزه کاریهای دیگر بستگی به نظر کارشناس دارد!! همانطور که اشاره شد آفت چوبخوار پسته بدلایل مختلف یکی از خطرناکترین و شایع ترین آفات پسته در ایران تبدیل شده است و در اراضی خرده مالکی بدلیل سم پاشی های ناهماهنگ کنترل آفت بسیار دشوار است و اگر کشاورزی گمان کند که با استفاده از فلان سم و فلین سم بتواند کنترل کاملی در مورد آفت چوبخوار داشته باشد اشتباه بزرگیست!! سموم زیادی برای مبارزه با چوبخوار پسته بثبت رسیده است و برخی از سموم هم بثبت نرسیده اما توسط کشاورزان بمصرف می رسند!! سمومی که برای کنترل پروانه چوبخوار پسته در ایران بثیت رسیده اند شامل مچ، لوفوکس، رانر، کنسالت و....هستند!! بسیاری از این سموم کاربرد چندانی پیدا نکرده اند و فقط در حد ثبت در موسسه تحقیقات پسته بوده اند. همانطور که اشاره شد آلودگی باغات پسته به آفت چوبخوار پسته زیاد است و باغاتی که سم پاشی در زمان مناسب نمی کنند آلودگی فوق العاده بالاست و وسط سرشاخه ها سیاه و کرم زده!!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۸:٤٤ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/۱٢/۱٧
تگ ها :

اظهارات عجیب برخی مسولین در مورد کشاورزی و بحث منابع آبی در ایران

  

اظهارات عجیب برخی مسولین در مورد کشاورزی و بحث منابع آبی در ایران

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

بخش کشاورزی تقریبا فراموش شده ترین بخش اقتصاد در ایران است و توجهی که به بخش صنعت می شود اصلا به بخش کشاورزی ایران نمی شود متاسفانه!! شخصا نظرم بر این است که ما در صنعت نمی توانیم به توفیق قابل توجهی در بحث صادرات محصول صنعتی در ایران برسیم. کشورهای پیشرفته صنعتی هرگز تکنولوژی بروز خودشان را در اختیار کشورهای پایین تر نمی گذارند!! تولیدات صنعتی ایران را اگر بررسی کنیم بخوبی درک می کنیم که در واقع هیچ محصول صنعتی صادراتی ایران توان رقابت در کیفیت و قیمت را در بازارهای بین المللی ندارند!!. کارخانجاتی که احداث می شوند دارای تکنولوژی های بسیار نازلی هستند و علاوه بر پایین بودن راندمان دستگاهها که اکثرا ساخت کشور چین هستند آلودگی های زیست محیطی متعددی به بار آورده اند. محصولات صنعتی تولید شده در ایران مشکلات اساسی در ورود به بازارهای جهانی دارند و اکثرا بدلایل کیفیت، عدم رقابت قیمتی، تحریم و ... در داخل ایران مصرف می شوند. هر چند بنظر می رسد که اگر تحریمها وجود نداشت و اقتصاد شفاف و رقابتی بود بیشتر کارخانجات صنعتی ایران ورشکسته بودند چون اجناس صنعتی تولید شده در ایران بهیچ روی توان رقابت با محصولات صنعتی کشورهای پیشرو از نظر صنعتی مانند ژاپن و...را ندارند. شما ماشین های کره ای یا ژاپنی را با ماشین های ساخت داخل مقایسه کنید!! متاسفانه سرمایه گذاری های هنگفتی از طرف دولت روی صنعت و صنایع می شود روی صنایعی که بازدهی چندانی ندارند و پروداکت صنعتی با کیفیتی تولید نمی کنند و حتی هزینه های برق و آب و گاز آنها سر به فلک می کشد!! در حالی که طبق آمارها بسیاری از کارگاهها و کارخانجات صنعتی ایران تعطیل یا نیمه تعطیل هستند دوباره بودجه های کلان صرف صنعت می شود!! صنایعی که ارزش تمام شده محصول بسیار گرانتر از جنس مشابه خارجی است!! باید قبول کنیم ما بجز در چند صنعت محدود بخصوص صنایع نفت و گاز و فولاد و معادن و...ما مزیت نسبی برای تولید پروداکتهای صنعتی با کیفیت در ایران نداریم و این در حالی است که برای یک کارخانه با تکنولوژی نازل چینی هزاران و حتی میلیونها یورو و دلار پول هزینه می شود و تازه هزینه های ریالی آن بماند!! متاسفانه در ایران فکر همه این است که با ایجاد صنایع و صنعتی کردن ایران مشکلات بیکاری در ایران رفع می شود و این در حالی است که اساس توسعه در کشورهایی که به توسعه رسیده اند کشاورزی بوده است در آمریکا کشاورزان جزو مرفه ترین و با احترام ترین افراد در جامعه آمریکایی هستند و همچنین بسیاری از کشورهای دیگر دنیا!! توجهی که مثلا آمریکا به کشاورزان خود می کند بسیار جالب است و بارها در جراید درج شده که اولویت اول در آمریکا توجه به کشاورزی و حمایت از کشاورزان و تولیدکنندگان واقعی است. در ایالات متحده آب برای کشاورزان پسته کار کالیفرنیایی از چند صد کیلومتر انتقال پیدا می کند و این در حالی است که در ایران برای همین 10-20 لیتر آبی که از چاهها بیرون می آید هزار دستورالعمل و گرفتاری برای کشاورزان ایجاد می شود!! و در یک کارخانه صنعتی یا برخی معادن اختلاس های میلیاردی وجود دارد و خوشحالیم که جلوی مصرف بی رویه آب را گرفته ایم و کشاورزان را دلخور و ناامید می کنیم!! کشور ایران کشوری است که از هزاران سال قبل کشت و زرع و کشاورزی بعنوان اساس و پایه اقتصاد بر شمرده می شده است. متاسفانه بحث خشکسالی و کمبود آب موجب شده تا سیاستمداران بکلی بخش کشاورزی را از دستور کار خارج کنند و حتی به ملامت و مذمت آن بپردازند. سیاستمداران نمی دانند یا نمی خواهند بدانند که انار ما یا پسته ما یا زعفران و سایر محصولات کشاورزی ما در بازارهای بین المللی توان رقابت خوبی دارند و مشتریان در اقصی نقاط عالم بابت محصولات کشاورزی ایران دلار و یورو می پردازند و این در حالی است که حتی یک کالای صنعتی ایرانی در بازارهای اروپایی حرفی برای گفتن ندارد!! اگر شما یک محصول صنعتی ایران را نام بردید که در بازارهای اروپایی حرفی برای گفتن داشته باشد حتما به من خبر بدهید!! بحث خشکسالی چیز جدیدی نیست و در برخی از کشورها خشکسالی سالهای سال است که با مشکل خشکسالی درگیر هستند اما روی راه حل ها تمرکز کرده اند و تا حد زیادی توانسته اند مشکل را حل کنند نه اینکه کشاورزی را تعطیل کنند و به حساب و کتاب و سبک و سنگین کردن دخل و خرج بپردازند!! بخش کشاورزی و پسته کاری در ایران موجب اشتغال دهها هزار نفر در روستاها و اطراف ایران شده است و بسیاری هستند که عمری را با پسته و درختان پسته صرف کرده اند و عمری گذاشته اند. حالا بنظر شما راه حل این است که به آنها بگوییم درختان خود را خشک کنید چون آب نیست و ....چرا برخی از مسولان اینجور دیدگاهی دارند. حمایت برخی از کشورها از کشاورزان خودشان تا بحدی است که دولت با چندین برابر قیمت محصول کشاورزان را می خرد تا کشاورز ضرر نکند اما در ایران به بهانه کم آبی و خشکسالی مسولین طوری صحبت می کنند که کشاورزان باید روستاهای خود را خالی کنند و دنبال یک کار آنهم بزور مشکلات و... در یکی از کارخانه های با تکنولوژی نازل چینی باشند و حقوق بخور نمیری داشته باشند تا از گرسنگی نمیرند. فردی که خود تولید کننده بوده حالا باید در کارخانه کار کند. بحث حقوق کارگران و مشکلات و مسایل دیگر بماند....محاسبات عجیب و غریب برخی از مسولین جای شگفتی دارد در دولت قبل آقای احمدی نژاد می گفت که آبی که ما برای کشاورزی مصرف می کنیم اگر می فروختیم درآمدمان بیشتر بود!! یا استاندار جدید کرمان فرموده اند ""برای برای تولید 20 میلیارد دلار پسته صادراتی 40 میلیارد دلار آب مصرف کردیم". آیا اشتغالی که در طی این دهها سال برای دهها هزار نفر ایجاد شده مد نظر نیست!! زحماتی که کشاورزان در طی سالها کشیده اند مد نظر نیست!!. بواقع باید این سوال را مطرح کرد که اگر پسته کاری در استان کرمان نبود و نباشد خیل انبوه کشاورزان و شاغلین این بخش را چه می خواهند بکنند و درآمدی که در طی این سالها از قبل فروش پسته عاید استان کرمان شده است باد هواست!!! هر چه که در استان کرمان و شهرهای پسته خیز آن وجود دارد بخاطر درآمد پسته و درختان پسته است!! شهر رفسنجان و زرند و سیرجان و... هر چه که دارند از برکت وجود پسته و پول فروش محصول پسته بوده است و کارخانجات صنعتی چند سالی است که رونق گرفته اند و حال جای سوال اینجاست که چه جور می شود ماشین حساب برداشت و حساب و کتاب کرد هر چند من قبول دارم در مورد منابع آّبی و استحصال بی رویه آن جفای زیادی به استان کرمان وارد شده است اما نمی شود یکجانبه نگاه و قضاوت کرد و اینجور بخش پسته کاری را کوبید و نا امید کرد!! شما یک صنعت دیگر را در استان کرمان پیدا کنید که 40 میلیارد دلار خرج آن شده باشد و 20 میلیارد دلار درآمد داشته باشد.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٩:٠٢ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/۱٢/۱٤
تگ ها :

غارت منابع طبیعی و معدنی در ایران

غارت منابع طبیعی و معدنی در ایران

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

در دوره پاکدست ترین دولت تاریخ ایران که معاون اول آن محکوم می شود و رهسپار زندان!! (معاون اولی که خودش ریاست ستاد مبارزه با فساد اقتصادی را بر عهده داشت!) حجم فساد اقتصادی در این دوره آنچنان بالاست که بسیاری غیرقابل باور توسط بسیاری از افراد عامی جامعه و لیستی بلند بالا از اختلاس ها و سو استفاده ها در اکثر منابع و جراید وجود دارد. یکی از پروژه هایی که در دوران پاکدست ترین دولت ایران رقم خورد غارت منابع ملی و بیت المال بود. غارت معادن از جمله پروژه هایی است که متاسفانه روز به روز بر ابعاد آن افزوده می شود و هر فردی که پول دارد و ارتباطات ناسالم معدن می خرد!! معادن ثروتهای خدادای هستند که در طی اعصار و قرون متمادی در دل زمین برای نسلها بودیعه گذاشته شده است. کرمان را بهشت معادن ایران می نامند چون انواع و اقسام مواد معدنی از آهن بگیر و مس و...در آن وجود دارد. بسیار باعث تعجب است که درختان پسته و سایر درختان در استان کرمان از کمبود آهن (Fe) رنج می برند و مثلا کود آهن را باید از اروپا با چندین برابر قیمت وارد کنیم معادن غنی سنگ آهن توسط عده ای مفت خور و مفسد بغارت و تاراج می روند!!. و ما باید کودهای کشاورزی را از چین وارد کنیم و بسیاری دیگر از این عناصر!! متاسفانه معادن ایران بدون هیچ گونه رودربایستی مواد خودشان را بصورت خام وارد بازارهای جهانی می کنند. خام صادر کردن مواد معدنی در ایران یک معظل بزرگ است و متاسفانه کارخانجاتی که جدیدا احداث می شوند دارای تکنولوژی پیشرفته ای نیستند حتی بسیاری از دست اندرکاران خام صادر کردن مواد معدنی را یک مشکل عمده در بخش صنایع و معادن ایران می پندارند. اشتغال در بخش معادن و صنایع وابسته در ایران بالاست ولی ای کاش نظارتها بیشتر بود تا سو استفاده از منابع طبیعی و خدادای کمتر صورت می گرفت. معادن و منابع زیر زمینی سهم عده ای خاص نیست که با ارتباطات ناسالم و حق حساب دادن و ساخت و پاخت با افراد مفسد و از خدا بیخبر به غارت معادن بپردازند!! میلیونها نفر از مردم ایران در سود معادن شریک هستند و اینها جزو اموال بیت المال محسوب می شوند. جای شگفتی است که از میان هزاران نفر و حتی بیشتر شهروندی که نه نان شب محتاجند افراد دزد و شیادی با انواع  دستکاریها و تقلب و... و حق حساب دادن به این و آن به ثروت رسیده اند از طریق معادن. مگر معدن ارث پدری افراد خاصی هستند که اینجور باید با آنها برخورد شود. گفتنی ها در مورد معادن بسیار زیاد است و بسیار موجب تاسف است که ما بغارت معادن خود می پردازیم آنهم توسط عده ای خاص!! صحبت از میلیاردها پول بی حساب است و رشوه هایی که متاسفانه خیلی از افراد را درگیر کرده است. کوه به آن عظمت سرشار از مواد معدنی را داده اند دربست به آقای ایکس یا ایگرگ!! آیا واقعا باعث نگرانی و تاسف نیست. وقتی صحبت از مشکلات میشود بسیاری می گویند آقا کجای کاری!! نفست از جای گرم بلند میشه!! هستند افرادی که هر روز به امید پیدا کردن نانی که سیر شوند دنبال سطل های زباله و آشغال می گردند تا با فروش موادی که از داخل آنها پیدا می کنند به لقمه نانی برسند که گرسنه نمانند و عده ای هم با سو استفاده و دادن حق حساب به ثروتهای انبوه می رسند هر چند این ثروتها در واقع مصیب الهی هستند. وقتی به زندگی شخصی اینجور افرادی نگام می کنیم درک می کنیم که در واقع به هر کسی که حق حساب بدهی به خدا نمی شود حق حساب داد و اوست که حاضر و ناظر است!! متاسفانه وقتی صحبت از حق حساب می شود صحبت از پیشنهادات میلیونی است که هر فردی را وسوسه می کند. عده ای معدود هستند که مقاومت می کنند در مقابل حق حساب!! کارهایی که عده ای از خدا بی خبر در برخی از معادن ایران می کنند بسیار تاسف بار است و نمی شود به ریز جزییات پرداخت اما معادن سرمایه هایی هستند که هیچ گونه پولی را نباید بابت آنها پرداخت بلکه براحتی توسط عده ای بار می شوند و فروخته می شوند. حجم سرمایه در گردش و پولی که از معادن بدست می آیند بسیار بالا هستند و وسوسه کننده حتی استاندار کرمان نیز به این مطلب اشاره کرده است!!. بوده اند افرادی که با دوچرخه آمده اند و بعد از دو سال سوار ماشین 800 میلیونی می شوند از قبل معادن. هستند افراد زیادی که وارد مسایل مشکل دار نمی شوند و دنبال روزی حلال هستند. وقتی نظارتها کافی نباشد و راهها برای دور زدن زیاد باشند نتیجه آن می شود که برخی بر دزدی های خود بیفزایند و کارگرانی که روزانه چندین ساعت از وقت و انرژی خود را در معادن و زیر زمین می گذرانند و قیافه های رنجورشان هر کسی را بفکر وادار می کند ماهها حقوق عقب مانده داشته باشند. متاسفانه پول انسانها را اسیر و بنده خود می کند و کمند افرادی که در مقابل پول و حق حساب مقاومت کنند اما هنوز افراد با وجدان زیادند. می شناسم افرادی جوان را که از فلان استان وارد استان فلان شده اند و معدنی بثبت داده اند و در عرض دو سال میلیاردها پول بدست آورده اند و حالا نمی دانند پولها را چه کنند!! و خود من چند شب پیش زن میانسال و با آبرویی را دیدم که در میان زباله های سطل آشغال دنبال چیزهایی می گشت شاید برای فروش و آنهم در شب تاریک تا کسی نبیند و شناخته نشود!! عاقبت دزدی از بیت المال عاقبتی شوم است و فقط باید منتظر زمان بود!! حالا که دولت در فروش نفت با مشکل مواجه است و بودجه کافی برای بسیاری از کارهای عقب مانده دارد اجحاف است که منابع مالی خود را در اختیار عده ای قرار دهد که فقط سودجویی و سو استفاده می کنند در بخش معادن ایران. به امید بریده شدن دست افراد سودجو و مفسد!!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱:٤٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۱٢/۸
تگ ها :

← صفحه بعد

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED