روز دوم دومین دوره آموزشی جامع پسته کرمان 10 تا 14 آذرماه 1393

روز دوم دومین دوره آموزشی جامع پسته کرمان 10 تا 14 آذرماه 1393

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

دومین دوره آموزشی جامع پسته به همت انجمن پسته ایران و در کرمان (باغ بهرامی) برگزار شد. این دومین دوره این سری از دوره های آموزشی بود که با حمایت مالی شرکت تولید کننده کودهای نانو (شرکت فن آور سپهر پارمیس) میسر شد. برنامه در طی سه روز زمان بندی انجام شد و روز دوم آن مربوط به مبحث "تغذیه در درختان پسته و اصلاح خاک" در درختان پسته بود. جای آقای مهندس فیضی دبیر کل سابق انجمن پسته ایران احساس می شد نه از این روی که برنامه های سمینار و زمان بندی و کارهای روتین سمینار مشکلی داشته باشد! کلا ما وقتی قدر افراد را می فهمیم که دیگر در کنار ما نیستند و این قانون روزگار است!! در مورد بحث تغذیه درختان ارایه مطالب بر عهده استاد گرامی جناب دکتر حسینی فرد از موسسه تحقیقات پسته کشور بود که بحق مطالب را دلسوزانه و کاربردی ارایه کردند و در بخش دوم که مبحث شوری و اصلاح خاک بود آقای دکتر نقوی سخنرانی داشتند. با عنایتی که جناب ارجمند به بنده داشتند بنده به اتفاق ایشان در هیات ژوری یا داوری این سمینار حضور داشتیم. شرکت کنندگان از استانهای مختلف از جمله سمنان، کرمان، خراسان بزرگ، سیستان و بلوچستان و ....حضور بهم رسانده بودند. استقبالی که از این چنین جلساتی بعمل می آید باید بسیار بیشتر از این حد باشد ولی در همین حد هم بعنوان یک کارگاه آموزشی می تواند برای کشاورزان و کارشناسان پیشرو تاثیرگذار باشد. بحثهای تغذیه ای درختان پسته جزو مباحث مهم و کلیدی در امر باغبانی پسته محسوب می شوند و جای کار بسیاری هنوز باقیست. مطالبی که جناب دکتر حسینی فرد ارایه دادند مطالب کاربردی جالب و بروزی بودند. در مورد مبحث استفاده از کودهای دامی و کودهای شیمیایی و همچنین روش محلولپاشی درختان پسته بحثهای مفیدی انجام شد. اگر چه در برخی از موارد بحث ها به جاهای غیرضروری کشیده می شد. بهر روی اکثر دوستان و سرورانی که در این سمینار حضور داشتند افرادی با تحصیلات بالا و فکر روشن و دلسوزی بودند. بهر روی اداره جلسه بر عهده جناب ارجمند بود که سعی کردند انصاف در مورد همه حضار رعایت شود و من فکر می کنم که تقریبا سوالات حضار تا حد قابل قبولی ارایه شد و جوابها هم از طرف اساتید قانع کننده بود. مبحث تغذیه و سایر مطالب باغبانی در درختان پسته بسیار متنوع و وسیع هستند و نمی شود در یک جلسه دو سه ساعته حق مطلب را ادا کرد. بهر روی دکتر حسینی فرد دلسوزانه آخرین دستاوردها و زحمات دوستان موسسه تحقیقات پسته در بحث تغذیه درختان پسته را ارایه نمودند. شاید مهمترین مشکل کشاورزان در مورد تغذیه درختان پسته علاوه بر کیفیت پایین کودهای دامی در برخی از موارد سردرگمی و گیجی کشاورزان در مورد خرید و مصرف کودهای متنوع موجود در بازار باشد. تکنولوژی تولید کودهای کشاورزی در دنیا بسیار پیشرفت کرده و امروزه مثلا بجای استفاده از سولفات روی+اوره+اسید بوریک در دوره تورم جوانه ها در درختان پسته ترکیبات بسیار قدرتمند و مفید با بهترین فرمولاسیون ها در بازار مصرف وجود دارد و بنظر من امروز روز توصیه به استفاده از سولفات روی جامد برای محلولپاشی کار صحیحی نیست و بهتر است از کودهای کلاته شده و با کیفیت روی استفاده کرد و الی آخر. متاسفانه کشاورزان در مبحث تغذیه می دانند که مثلا در اوج پر شدن مغز در تابستان نیاز به استفاده از کودهای پتاسه شدیدا وجود دارد اما برند با کیفیت را نمی توانند تشخیص بدهند و این مشکل بزرگی است و کاری نیز متاسفانه بدلایل مختلف از محققین پسته هم برنمی آید چون ارایه معرفی فلان کود برابر است با خوردن انگ حمایت فلانی از فلان شرکت وارد کننده یا تولید کننده!! مبحث تغذیه در درختان پسته یک مبحث جالب و بسیار مهم است و در مورد آن می توان چندین کتاب نوشت. در بعداظهر مطالب جالب و خوبی در مورد اصلاح خاکهای شور و قلیایی توسط دکتر نقوی ارایه شد مساله ای که در بسیاری از باغات پسته ایران متاسفانه وجود دارد و شوری خاک و آب شاید مهمترین دلیل افت عملکرد در برخی از نقاط پرسابقه پسته کاری استان کرمان باشد بخصوص در مورد واریته فندقی یا اوحدی!! اصلاح خاک کاری است پرهزینه و پیچیده که زمان زیادی را می طلبد و اصلاح مناسب خاک در یکسال امری تقریبا محال است. مطالب دکتر نقوی فشرده و مفید ارایه شد. بسیاری از خاکهای باغات پسته درگیر مساله قلیایت و شوری هستند و بالطبع برای رفع آن باید اعمال زیادی را انجام داد و شاید دادن گچ بهترین و بصرفه ترین روش اصلاح خاکهای شور و قلیایی باشد. بهر روی برگزاری چنین جلساتی در آگاهسازی کشاورزان و کارشناسان می تواند اهمیت فوق العاده ای داشته باشد. برگزاری مراسم و اجرای آن بر عهده دوستان انجمن پسته ایران بود که جای تقدیر و تشکر دارد. یک بحث مهم در مورد انجمن پسته ایران این است که انجمن مسولیت اجرایی ندارد و نمی تواند و نباید وارد مسایل اجرایی شود. شاید مهمترین رسالت انجمن پسته ایران آگاهسازی و حمایت معنوی از حقوق باغداران و پسته داران و تجار و کلا افرادی باشد که دستی در صنعت پسته ایران دارند. داشتن توقعات بیش از حد از انجمن پسته ایران کار صحیحی نیست. مسایل اجرایی مربوط به ارگانهای دولتی است که بودجه دارند و در قانون وظیفه آنها و مسولیت اجرایی آنها تبیین شده است. انجمن دردل ها را می شنود و به مسولان مربوطه انتقال خواهد داد. انجمن بجز حمایت از کشاورزان و دست اندرکاران صنعت پسته ایران وظیفه دیگری ندارد. کارهای اجرایی آنهم با این سطح وسیع نیاز به امکانات و بودجه های کلان دارد.  گلایه ها و درد دلهای کشاورزان بسیار است و شاید مهمترین آنها سردرگمی کشاورزان در رسیدن به نهاده های با کیفیت در بازار باشد. شاید این مشکل را کشاورزان بتوانند با رجوع به کارشناسان متعهد و دلسوز و با تجربه رفع کنند. استفاده از همه نظرات و انتقادات سازنده باید یکی از اولویتها برای دست اندرکاران صنعت پسته ایران باشد. حداقل شنیدن حرف ها و دردل ها ما را از مشکلات آگاهتر خواهد کرد. امید است با کوششی که دوستان و سروران بزرگوار و دلسوز می کنند وضعیت آینده صنعت پسته بسیار بهتر از وضع موجود باشد که حتما هم همینجور خواهد بود. می توان بسیاری از مشکلات را با همدلی حل کرد بشرط اینکه با هم همکاری کنیم نه به تخریب هم بپردازیم. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۸:٢٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٩/٢۱
تگ ها :

تجارت پسته بخش مهم صنعت پسته ایران

تجارت پسته بخش مهم صنعت پسته ایران

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

بعد از گذشت یکسال زحمت کشاورزان باید به فروش محصول خود اقدام کنند. فروش پسته خود یک امر پیچیده است و معادلات بسیاری در قیمت پسته دخالت دارند. بر خلاف نظرات بسیاری از کارشناسان و اساتید علم اقتصاد کشاورزی که ادعاهای زیادی دارند در واقع قیمت پسته را دلالان و تاجران تعیین می کنند. نکته مهم اینجاست که بسیاری از افراد عادی تصور می کنند که قیمت پسته بصورت 100 درصد در دست تاجران پسته است که البته چنین چیزی صحت ندارد. قیمت پسته را فاکتورهای مختلفی تعیین می کنند که شاید مهمترین آنها مسایل سیاسی باشند. هر چه رابطه سیاسی ایران با کشورهای دیگر روانتر باشد نتیجتا اقتصاد نیز از چرخه بهتری برخوردار خواهد بود و تجارت با کشورهای دیگر سهل الوصول تر و تجارت پسته نیز رونق بیشتری خواهد داشت. بهر روی رقابت دلالان و تاجران نیز در امر بازار پسته تاثیرات خاص خود را دارد. تجارت و خرید و فروش پسته یک امر ریسکی فوق العاده است و بالا و پایین شدن قیمت پسته بسیاری از دلالان را خوشحال و بسیاری را نیز متضرر کرده است و متاسفانه عده ای هم بخاطر همین معامله و سودای بدفرجام در زندان هستند. بهر روی بهتر است کشاورزان محصول پسته خود را به تاجرانی عرضه کنند که خوشنام و با سابقه باشند. تاجری که صحبت از قیمت های بالا و خرید بصورت مدت می کند باید در دادن محصول پسته خود به آن دقت کرد. بهر روی قیمت پسته و بازار آینده آن را باید از افرادی جویا شد که سالهای سال تاجر بوده اند و بنظر من تجربه در بازار خرید و فروش پسته و تعیین قیمت ان حرف اول را می زند. وجود دارند افرادی در بازار که تجربه چند ده ساله در امر خرید و فروش پسته دارند و با تخمین های بسیار نزدیک به واقعیت انسان را بشگفتی می اندازند. یکی از دوستان تعریف می کرد که فلان تاجر در بازار پسته کرمان در سال اخیر تمام قیمتها و اتفاقاتی که در بازار پسته در طول این چند ماهه اخیر افتاد از چندین ماه قبل با تخمین زیادی پیش بینی کرده بود و اتفاقا پیش بینی ها بسیار نزدیک به واقعیت بودند. بهر حال مبحث خرید و فروش پسته کاملا سنتی و قدیمی است و نظارت چندانی بر آن نیست. تاجران پسته از نظر مالی قدرت زیادی دارند و زیر بار هیچ نظارتی نمی روند. در واقع توصیه به کشاورزان این است که در مورد فروش پسته خود عجله نکنند و زمانی پسته را به بازار عرضه کنند که قیمتها مناسب باشد. قیمت زیر 25 هزار تومان بهیچ وجه نمی تواند جوابگوی هزینه ها در باغات پسته ایران باشد. شاید یکی از مهمترین مزایای خشکبار منجمله پسته این باشد که می توان بدون نگرانی محصول را بمدت چندین ماه در انبارها نگهداری کرد و در زمان مناسب و با قیمت مناسب فروخت. در مورد بسیاری از محصولات کشاورزی و صیفی متاسفانه کشاورزان فرصت زیادی برای فروش محصول خود ندارند واگر محصولشان فروش نرود از بین خواهد رفت. در جیرفت بنده خودم شاهد بودم که کشاورز چندین تن پیاز را بصورت مجانی و بدلیل ترس از پوسیدن و خراب شدن به دلالان عرضه می کرد. تجارت پسته در شرایط فعلی تخصص چندانی لازم ندارد و فقط تجربه می طلبد. بر سر رقابت برای خرید محصول پسته در بین تاجران متاسفانه در برخی از سالهای اتفاقاتی می افتند که موجب ضرر و زیان هم برای خود تجار و هم برای خود کشاورزان می شود. دخالت برخی از تاجران نوظهور و ناشی گری بسیاری از آنها در امسال تا حدی در کاهش قیمت پسته بی تاثیر نبوده است و بلاشک ایندسته از تجار تجار دایمی در بازار پسته ایران نیستند و ماندگاری آنها بعید است اما بهر روی رقابت ناشیانه آنها موجب ضرر و زیان خود، تاجران باسابقه و همچنین کشاورزان شده است. در چند سال اخیر متاسفانه بسیاری از بازارهای سنتی و های کلاس پسته ایران در اروپا بدلایل مختلف از جمله مسایل سیاسی و تحریم و آفلاتوکسین و باقیمانده سموم محصول از دست ایران رفته است و امریکاییها بخوبی این بازار را پر کرده اند. از طرف دیگر آهنگ کند رشد اقتصادی در کشورهای عضو حوزه یورو موجب کاهش تقاضا برای خرید پسته شده است. بجای کشورهای اروپایی چینی ها تقاضای زیادی برای خرید محصول پسته ایران از خود نشان داده اند. و تاجران چینی مستقیما به رفسنجان و کرمان رفت و آمد دارند و متاسفانه عده ای از تاجران ایرانی ناشی گری کرده اند و با بستن قراردادهای آبکی با برخی از تجار چینی موجب اختلال و ضرر و زیان در بازار پسته شده اند. آش تا آنجا شور شده است که چینی هایی که پول نقد برای پسته ایران می پرداختند یاد گرفته اند که بصورت مدت پسته را خریداری کنند!! علاوه بر چینی ها، روس ها هم جزو مشتریان پسته ایران هستند و شاید بتوان گفت چینی ها و روس ها مهمترین مشتری های پسته ایران باشند. چینی ها برای پسته هایی که می خرند توجه چندانی در برخی از موارد به کیفیت ندارند و بیشتر سودی که در کشور مبدا نصیبشان می شود مورد توجه است اما مشتریان اروپایی پسته ایران توجه زیادی به فاکتورهای کیفی محصول پسته از خود نشان می دهند. پسته محصولی است که بیش از 90 درصد آن صادر می شود و ارزآوری قابل توجهی نصیب ایران می کند. متاسفانه تحریمها با اختلالاتی که در ورود و خروج و تبادل پول بوجود آورده مشکلات خاص خود را برای تاجران پسته بوجود آورده است اما خوشبختانه در مورد برخی از کشورها مانند چین مشکلات کمتری در این ارتباط وجود دارد ولی کلا تحریم بانکی ایران کاری بسیار ناشایست و نادرست و زورگویانه بوده است. یکی از مشکلات مهم خرید و فروش پسته مشکلات بهداشتی است. متاسفانه بسیاری از دلالان پسته را در جاهایی دپو می کنند که بهداشتی نیست و همین مساله موجب شیوع آفات انباری و حتی موش ها و ..در برخی از محلهای نگه داری پسته شده است. تاجران خیابانی یعنی تاجرانی که سرمایه چندانی ندارند و بصورت فله ای و در حد کم پسته را می خرند کار درستی انجام نمی دهند و بهتر است با افرادی که هیچ تعهد و دلسوزی نسبت به نگهداری بهداشتی پسته ندارند وارد این عرصه نشوند و متاسفانه در مورد نظارت صحیح روی کسانی که خرید و فروش پسته را انجام می دهند بسیار ضعیف است!! صنعت پسته ایران دارای بخش های مختلف و مهمی است که شاید تجارت بعد از باغبانی مهمترین بخش در صنعت پسته ایران باشد. مکانیزمی که بتواند قیمت پسته را در حد قابل قبولی حفظ کند و جلو دلال بازی ها را بگیرد باید یکی از اولویت های اصلی صنعت پسته ایران باشد. خام صادر کردن پسته نیز کار صحیحی نیست و بهتر است تاجران روی محصولات فرآوری شده پسته دارای برندهای ایرانی با کیفیت و معتبر هم برنامه ریزی داشته باشند و از خام صادر کردن محصول با این حجم بالا خود داری شود. دستهایی در تجارت پسته ایران وجود دارند که فقط فکر منافع شخصی هستند و این دستها باید جای خود را به دستهایی بدهند که هم کشاورز و هم تاجر بصورت توامان سود ببرند. گفته ها و ناگفته های زیادی در مبحث تجارت و بازار پسته وجود دارند که خارج از حوصله این مطلب است. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٧:۱۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٩/٤
تگ ها :

هرس در درختان پسته-بخش دوم

هرس در درختان پسته-بخش دوم

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

تربیت درختان از طریق هرس منظم موجب کارآیی سیستم برداشت و سهولت مکانیزاسیون در باغات پسته خواهد شد. بهمین دلیل آمریکاییها علاقه زیادی به هرس منظم بخصوص در مورد استفاده از ماشین های برداشت محصول پسته دارند و هر گونه هرس نامنظم را رد می کنند و این در حالی است که در بسیاری از باغات پسته ایران و روش سنتی استفاده از هرس منظم کاری است غیر منطقی!! و بهتر است هرس هدفمندانه باشد تا منظم!! همانطور که اشاره شد هرس منظم  در باغات پسته امریکا کار را برای ماشین های برداشت که یقه درخت را بشدت می لرزانند راحت تر می کنند. محاسبات هرس در باغات پسته امریکا اینقدر دقیق است که باید برای ماشین های برداشت محصول یک شعاع مشخص وجود داشته باشد و شاخه هایی که در شعاع پوششی دستگاه برداشت مکانیزه پسته وجود نداشته باشند قابل برداشت نیستند (شاخه های بلند و دارای طولهای غیرهمسان!) اینکه شاخه ها در حیطه ماشین برداشت محصول باشند همگی بستگی به مساله هرس دارد. سن درختان پسته در مساله هرس بسیار مهم است توصیه اکید به کشاورزان این است که در سالهای جوانی و سنین اولیه در درختان پسته هرس شدید انجام نشود و هرس برای درختانی که مسن تر هستند قابل توصیه است! در مورد درختان مسن که شاخه های کلفت و بدون رشدی بخصوص در وسط تاج درختان دارند هرس اینجور شاخه هایی بصورت کامل از محلی که روییده شده اند به احتمال زیاد موجب تحریک درختان و رشد شاخه های زاینده و نو خواهد شد. بصورت یک قانون کلی وجود شاخه های کلفت چندین ساله وسط تاج درختان پسته موجب کاهش عملکرد خواهد بود. باید مراقب بود که نباید و نمی توان تمام شاخه های کلفت وسط درختان پسته را برید چون شاکله تاج درخت بهم می خورد و خطرناک است. همانطور که قبلا اشاره شد در باغات پسته مکانیزه امریکا اصول هرس با اصول هرس در باغات سنتی ما کاملا با هم فرق می کند و تقلید از طریق دیدن فیلم ها سود چندانی ندارد مگر آنکه همه سیستم ها در باغ پسته ما مکانیزه باشد!!. هرس کامل در مورد بسیاری از درختان میوه یک امر رایج است مثلا در مورد درختان هلو ممکن است تمام شاخه ها را در فصل هرس چیده شوند اما در مورد درختان پسته هرس کامل بهیچ وجه قابل توصیه نیست. اگر چه پسته جزو درختان میوه از نظر باغبانی محسوب می شود اما از بسیاری از لحاظ مانند هرس، درختان پسته تفاوت زیادی با سایر درختان میوه دارند. شاخه ها باید طوری باشند که متناسب با ظرفیت باردهی باشند. شاخه ضعیفی که دارای چندین پتک باشد بلاشک نمی تواند خوشه های موثری تولید کند. شاخه های ضعیف دارای آلودگی به آفت چوبخوار بهتر است در مرحله هرس حذف شوند. بهترین شاخه ها شاخه هایی هستند که متناسب با ظرفیت تولید خودشان پتک یا گره زایشی  تولید می کنند. اینکه چه شاخه ای بماند و چه شاخه ای حذف شود در مرحله هرس کار ظریفی است و نیاز به تجربه زیادی دارد. بنظر من فرق چندانی از نظر هنر کاری باغبانی میان پیوند زدن و هرس کردن در درختان پسته وجود ندارد و هنر هرس کردن بهمان اندازه هنر پیوند زدن مهم است. در باغات پسته ایران که بیشتر بروش سنتی کشت می شوند داریم هرس کن ها یا پتال کنهای با تجربه و کارکشته که گاها بهتر از دستگاههای هرس خودکار آمریکایی هرس می کنند!. بنابراین هرس کردن باید توسط متخصص اینکار در باغات پسته انجام شود و هرس کن در درختان پسته نمی تواند و نباید یک کارگر عادی باشد چون شدیدا به ما ضرر خواهد زد. سم پاشی حفاظتی با قارچ کش ها پس از عملیات هرس ضروری ارزیابی می شود بخصوص در واریته های فندقی و کله قوچی که درگیر سرخشکیدگی هستند. قارچ کش های حفاظتی قارچ کش هایی هستند که روی شاخه های تازه بریده شده حالت تیمار ایجاد می کنند و مانع از نفوذ و گسترش بیماری قارچی یا باکتریایی از طریق نفوذ به پوست می شوند. بهترین قارچ کش ها برای بعد از هرس قارچ کش هایی هستند که دارای عنصر مس هستند مانند بردو و اکسیل مس یا اکسی کلرور مس. شاخه هایی که چیده می شوند باید از محیط باغ خارج و معدوم شوند. در مورد بحث آفات چیدن شاخه های خشک آلوده مهم است بخصوص در مورد آفت پروانه چوبخوار پسته که زمستان را بصورت لارو یا کرم در سرشاخه ها سپری می کند. علاوه بر پروانه چوبخوار در مورد سرشاخه هایی که درگیر شپشکها هستند بهتر است در زمان هرس اینگونه از شاخه ها هرس و معدوم شوند. در مورد استفاده از قارچ کش ها در دوره بعد از هرس در زمستان بهتر آن است که حدودا یک فاصله 1 هفته ای از زمانی که قارچ کش پاشیده می شود تا زمانی که بارندگی ها آغاز شوند وجود داشته باشد بعبارت ساده تر بارندگی بلافاصله بعد از استفاده از قارچ کش های حفاظتی بعد از هرس موجب شسته شدن قارچ کش از سرشاخه ها می شود. استفاده از قارچ کش های حفاظتی مسی تا حد زیادی کمک به جبران کمبود مس در درختان پسته هم خواهد کرد هر چند که جذب مس از سرشاخه ها و درختان بدون برگ کمی دشوار است اما بهر روی می تواند کمک کننده باشد. علاوه بر قارچ کش های مسی مانند اکسیل مس و بردو در مورد سم قارچ کش و باکتری کش بردو وجود کلسیم در این ترکیب هم می تواند روی درختان تاثیر مثبت داشته باشد بخصوص در مورد سرشاخه هایی که درای پوست سیاه هستند. در مورد درختانی که دارای رشد فوق العاده زیاد از نظر رویشی هستند هرس کردن یک امر غیرقابل اجتناب است و برای تهویه و گردش هوا و استفاده از نور خورشید و رشد متوازن درختان ضرورت دارد. در مورد درختانی که برای تعویض پیوند هرس می شوند باید زمان هرس و نحوه هرس متفاوت باشد و در مورد اینچنین درختانی بریدن درختان در ماههای پایانی سال انجام می شود نه در فصل پاییز و زمستان بدلایل مختلف!! در مورد واریته های فندقی و کله قوچی که درگیر سرخشکیدگی هستند انتخاب زاویه برش اهمیت زیادی دارد. اگر شیب زاویه برش در هرس بسمت نور خورشید باشد بیماری سرخشکیدگی تشدید خواهد شد. متاسفانه شیب بریدن یا زاویه برش درختان در هرس در اکثر باغات پسته اشتباه و زیانبار است (درختان فندقی و کله قوچی). زاویه برش مناسب زاویه ای است که دقیقا شیب آن خلاف جهت تابش نور خورشید باشد. اگر زاویه هرس در پسته روبروی آفتاب باشد شیره ای که از محل هرس بخصوص در شاخه های کلفت بیرون می ریزد بر روی سطح شیب دار هرس که روی به آفتاب است جریان پیدا می کند و نتیجتا تابش آفتاب بر روی شیره مالش یافته روی سطح شیب دار رو به خورشید موجب چسبندگی شیره روی سطح پوست شیب دار شده و حرارت خورشید موجب تشدید عارضه خواهد شد. در مورد بسیاری از واریته ها مانند احمدآقایی و اکبری که مشکل سرخشکیدگی وجود ندارد یا بسیار کم است زاویه هرس اهمیت چندانی در هرس شاخه ها ندارد و هرس دقت کمتری در مقایسه با درختان فندقی لازم دارد. از شاخه های بریده شده نیز می توان بعنوان کود و یا تهیه کمپوست بهره برداری کرد البته با روش و متد اصولی و گرنه بریدن شاخه و انداختن آنها در وسط کرتها نمی تواند مفید باشد.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۸:٢٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/۸/۳٠
تگ ها :

هرس در درختان پسته-بخش نخست

هرس در درختان پسته-بخش نخست

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

هرس یا پتال عبارتست از حذف هدفمند شاخه ها و سرشاخه ها در درختان پسته. هرس کردن درختان پسته 2 فایده مهم دارد اول حذف شدن شاخه های آلوده و خشکیده از درختان و از بین رفتن منابع اولیه آلودگی (بیماری ها و آفات) و دوم تحریک درختان برای تولید شاخه های زاینده و تولید بیشتر. در مورد زمان هرس بهترین زمان زمان خواب درختان است در فصل زمستان. بخوبی مشخص شده که بریدن شاخه ها و هرس در فصل بیداری درختان یعنی بهار و تابستان نتنها مفید نیست بلکه می تواند باعث تشدید و پیشرفت بیماری سرخشکیدگی در درختان پسته شود (بخصوص در ارقام فندقی و کله قوچی که دارای پوست سیاه هستند). بنابراین توصیه اکید به کشاورزان این است که در فصل بیداری درختان هیچ گونه هرسی انجام ندهند (توصیه مطلق نیست). زمان شروع هرس در درختان پسته از زمانی آغاز می شود که برگهای درختان کاملا فرو ریخته باشند. همانطور که در مطالب قبلی در این وبلاگ بصورت مفصل بحث شده است هنوز بصورت واضح علت سرخشکیدگی درختان پسته و سیاه شدن پوست مشخص نیست و در واقع سرخشکیدگی یک عارضه مالتی فاکتور تلقی شده است بهر روی علاوه بر مدیریت ضعیف کوددهی و آبیاری و باغداری، شوری، کمبود عناصر ماکرو بویژه پتاسیم و... یک ضلع یا یک بخش اصلی از این عارضه بحث پاتوژنیک (باکتری یا قارچ) باشد و بنابراین استفاده از قارچ کش های حفاظتی بخصوص قارچ کش های مسی مانند بردو و اکسی کلرور مس بلافاصله بعد از هرس مفید ارزیابی می شود. علاوه بر قارچ کش های تماسی که در بازار مصرف وجود دارند بنظر می رسد قارچ کش های سیستمیک تاثیرات مناسبی روی سرخشکیدگی ها در درختان پسته داشته باشند بخصوص آلیت یا فوزیتیل آلومینیوم. البته در مورد استفاده از قارچ کش های سیستمیک و تاثیر آن مانند بسیاری از تحقیقات دیگر هیچ مقاله چاپ شده ای وجود ندارد که بشود به آن استناد کرد و این جای تاسف دارد. در مورد تاثیرات قارچ کش ها و زمان استفاده از آنها در آینده یک مقاله مفصل خواهم نگاشت. اما فعلا بعد از عملیات هرس بهتر آن است که سم پاشی با قارچ کش های حفاظتی و تماسی حتما انجام شود حتی در مورد واریته هایی که مشکل سرخشکیدگی ندارند مانند اکبری و احمدآقایی! در مورد هرس درختان پسته و اصول هرس و نحوه عملیات هرس باید این نکته را در نظر داشت که در مورد هرس نمی توان از روش آمریکاییها در هرس درختان پسته بصورت 100 درصد تقلید کرد هر چند می توان از بسیاری از نکات مرتبط با هرس از منابع آمریکاییها استفاده کرد. رشد رویشی و زایشی درختان در آمریکا فوق العاده بالاست (بدلیل نوع واریته و پایه و پیوند و وجود شرایط اپتیمم باغی) و هرس شدید درختان بسیار مفید و کارساز است اما در شرایط باغات فندقی استان کرمان و رفسنجان هرس شدید اصلا قابل توصیه نیست و هرس باید حتما ملایم باشد. در مورد برخی از واریته ها و در برخی از نقاط پسته خیز ایران که رشد درختان فوق العاده بالاست و رشد رویشی بیش از حد معمول است هرس شدید یک توصیه کاربردی و مفید است و شاید چاره ای غیر از هرس شدید نباشد مثلا در مورد درختان رقم اکبری تجربیات نشان داده که هرس شدید یک سال در میان موجب افزایش قابل توجه محصول می شود یا مثلا در مورد درختان رقم بادامی سفید در فیض آباد استان خراسان. بهر روی اینکه هرس در باغی شدید باشد یا ملایم بستگی به نظر کارشناسان و تجربیات سالهای گذشته دارد. بهر روی هرس یک شمشیر دولبه است و می تواند هم مفید و هم مضر باشد. هرس در تولید شاخه های جدید و حتی روی کیفیت میوه و دانه در درختان پسته تاثیر مستقیم دارد. بخوبی واضح است که هرس شاخه هایی که دارای جوانه زایشی نبوده اند موجب افزایش سایز میوه و بهبود خصوصیات کیفی میوه در شاخه هایی شده که دارای جوانه زایشی بوده اند. عدم توجه به غالبیت انتهایی یا اپیکال دومینانس در درختان پسته می تواند موجب کاهش محصول شود بنابراین باید شاخه هایی که دارای غالبیت انتهایی هستند در هنگام هرس در زمستان قطع شوند. عدم قطع شاخه هایی که طول بلندی دارند و بیشتر در میان شاخه های وسطی درختان پسته هستند نتنها موجب کاهش رشد و تولید شاخه ها و جوانه های جانبی می شوند بلکه موجب می شوند درخت اصطلاحا کنده نیندازد و کنده درخت کلفت نشود و درختانی که کنده و طوقه کلفتی نداشته باشند درختان خوبی نیستند چون تحمل شاخ و برگ های زیاد و میوه های تولید شده را ندارند نتیجتا توجه به غالبیت انتهایی مبحث مهمی است. تربیت درختان یک مبحث جالب و مهم است و تربیت درختان در معنای عام یعنی دادن فرم و شکل چشم نواز و منظم به درختان پسته با استفاده از هرس هوشمندانه. حتی در باغات ایالات متحده اره های خودکاری وجود دارد که به ماشین آلات و تراکتورها وصل شده و بصورت کاملا منظم شاخه ها را هرس می کنند و بنابراین دو دلیل عمده ای که باغات پسته و درختان پسته در ایالات متحده و در کالیفرنیا چشم نواز هستند اول رعایت فاصله بین ردیف ها و درختان است و دوم تربیت چشم نواز با استفاده از هرس هوشمندانه. هرس درختان پسته در ایران برای ایجاد حالت چشم نوازی کاری است اشتباه و ممکن است شاخه هایی که بصورت بی رویه هرس شده اند هرگز نتوانند حجم شاخ و برگ قبل از عملیات هرس را ایجاد بکنند و همچنین خطر شیوع و گسترش سرخشکیدگی هرس چشم نوازانه در درختان پسته را امری ریسکی می کند. بهر روی یک قانون کلی در مورد هرس وجود دارد و آن این است که هر چه رشد رویشی درختان بیشتر باشد باید هرس نیز شدیدتر و بیشتر باشد. در برخی از باغات پسته ایران گاها سالانه نیاز به دو نوبت عملیات هرس است اما این نقاط شامل استان کرمان نمی شوند مسلما (به استثنای موارد معدود). بهترین الگوی هرس در درختان پسته الگویی است که موجب تولید بیشترین شاخه های فرعی و جانبی شود. هر چه مقدار و تعداد شاخه های فرعی تولید شده توسط درختان بیشتر باشد مقدار محصول بیشتر خواهد بود. بهر روی هر چه حجم کانوپی یا شاخ و برگ در درختان بیشتر باشد مقدار محصول تولید شده بیشتر خواهد بود. درختان تنومندتر محصول بیشتری هم تولید خواهد کرد. گاها برای درختان پیری که رشد چندانی ندارند هرس شدید صورت می گیرد و اگر هرس شدید جوابگو نبود سربرداری انجام می شود. رعایت اصولی که بعنوان اصول اولیه هرس درختان پسته در فیلم ها و جزوات آموزشی و منابع آمریکاییها وجود دارد نمی تواند بصورت مطلق پاسخگو و مناسب عملیات هرس در باغات پسته ایران باشد. بعنوان مثال شاخه های نزدیک به زمین در باغات کالیفرنیا حتما قطع و هرس می شوند چون مزاحم سیستم مکانیزه هستند اما در باغات پسته فندقی رفسنجان هر چه شاخه به زمین نزدیکتر باشد محصول بیشتری تولید می کند و قطع یا هرس اینچنین شاخه هایی کار درستی نیست!! همانطور که اشاره شد استفاده از قارچ کش ها بعد از هرس درختان پسته امری ست واجب و نکات خاص خود را دارد.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٦:٥٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۸/٢٠
تگ ها :

مدیریت عنصر نیتروژن(N) در باغات پسته-بخش دوم

مدیریت عنصر نیتروژن(N) در باغات پسته-بخش دوم

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

مقدار مورد نیاز کود ازته در باغات مختلف و با شرایط مختلف فرق می کند بعنوان مثال در باغاتی که دوره آبیاری زیاد است یا دوره آبیاری مناسب است مقدار مصرف کودهای ازته فرق می کند. توجه به شوری آب و خاک در تعیین نوع کود ازته مهم است و در زمین های شور و سنگین بسیاری از باغات پسته ترجیح به استفاده از سولفات آمونیوم است تا اوره. حتی نحوه دادن کودهای ازته بصورت نواری و کپه ای نیز می تواند بستگی زیادی به تراکم درختان در یک ردیف دارد. در درختانی که تراکم آنها بالاست بهتر است کودهای ازته بصورت نواری داده شود. تجربه نشان داده که بهتر است کودهای ازته در یک طرف درختان داده شود و دادن کودهای ازته قوی در دو طرف درختان آنهم بمقدار زیاد می تواند مشکل ساز باشد البته باز هم بستگی به نظر کارشناس دارد. دادن کودهای شیمیایی ازته بمقدار فوق العاده زیاد ممکن است موجب فشار مضاعف بر درختان شود. در مورد درختانی که تازه پیوند شده اند دادن کودهای ازته نتنها کارساز نیست بلکه ممکن است موجب خشکاندن درختان تازه پیوند شده شود. حتی بسیاری از کشاورزان قبل از پیوند کردن درختان مباردت به دادن کودهای ازته بمقدار زیاد برای قوی شدن درختان کم سن و سال می کنند تا آمادگی بیشتری برای پیوند داشته باشند که این امر هم کار نادرستی است و می تواند دردسرساز شود. تقلید از روش کوددهی آمریکاییها بخصوص در مورد مقدار مصرف کودهای نیتروژنه در باغات پسته ایران کار نادرستی است. اگر چه مقدار مصرف کودهای ازته در باغات پسته کالیفرنیا بسیار بالاتر از باغات پسته ایران است اما بهیچ وجه نمی توان از منابع آمریکایی برای دادن کودهای ازته در باغات پسته ایران استفاده کرد. سیستم آبیاری تحت سیستم و نوع پایه و پیوندی که در باغات پسته آمریکا وجود دارد بسیار متفاوت با درختان پسته ایران و شرایط آب و خاک ایران است و نمی شود به تقلید پرداخت!! بارها و بارها من مشاهده کردم که برخی از کشاورزان در یکسال شروع به استفاده بیش از حد از کود اوره در باغات پسته خود می کنند و اتفاقا در همان سال درختان بسیار پر بازده می شوند و رشدی فوق العاده دارند و محصول قابل قبولی برداشت می کنند اما در سالهای بعد درختان شروع به افت می کنند و حتی سرخشک شدن درختان در سالهای اخیر شاید یکی از علتهای اصلی آن دادن بیش از حد لزوم کودهای ازته قوی مانند اوره در سالیان قبل بوده است. این مطلب در مورد درختان فندقی اهمیت بسیار بیشتری دارد. تجمع بیش از حد نیتروژن در بافت برگ و ساقه در درختان پسته می تواند مشکل ساز باشد و درختان را دچار مسمومیت کند و اختلال در جذب و انتقال سایر عناصر ایجاد کند. یکی از دلایل مهمی که وجود دارد در مورد مخالفت من با محلولپاشی اوره آنهم به غلظت 10 کیلو و حتی بالاتر در 1000 لیتر آب در درختان پسته علاوه بر خطر گیاهسوزی تجمع بیش از حد نیتروژن در برگها و بافت چوب و آبکش در درختان پسته است و محلولپاشی اوره در باغات پسته از نظر من امری مردود است هر چند بسیاری از کارشناسان ان را توصیه می کنند! مقالات و تحقیقات زیادی وجود دارد که محلولپاشی اوره را در محصولات مختلف توصیه می کنند مثلا در دوره بعد از برداشت این فرمول را بکار می برند 10 کیلو اوره 5 کیلو سولفات روی و ....که این فرمول نتنها کارآیی چندانی در دوره بعد از برداشت ندارد بلکه می تواند مضر باشد. اگر چه محلولپاشی اوره می تواند تا حد زیادی موجب شادابی برگها و رشد رویشی در درختان شود اما مطالعات نشان داده که ممکن است محلولپاشی اوره روی میوه ها اثرات مطلوبی نداشته باشد مثلا در درختان هلو محلولپاشی اوره موجب ریز شدن میوه ها شده است اگر چه رشد رویشی افزایش یافته است. در مورد درختان سیب اثرات محلولپاشی اوره روی شاخ و برگها تاثیری روی سایز میوه ها نداشته است اما در مورد درختان پسته بصورت مشخص مطلبی راجع به اثرات محلولپاشی اوره روی میوه وجود ندارد و حرف و حدیث بسیاری در این مورد در میان کارشناسان وجود دارد. بهر روی محلولپاشی کودهای نیتروژنه مزایای خاص خود را نیز دارد که شاید مهمترین آنها دسترسی سریع درختان به نیتروژن مورد نیاز و نبود مشکل لیچینیگ یا آبشویی عنصر نیتروژن در خاک باشد. همیشه  توصیه من به استفاده از کودهای میکرو به صورت کلاته شده و استاندارد است و کودهای نیتروژنه مورد نیاز در محلولپاشی هم باید مقدار نیتروژن کل آنها در سطح بالایی نباشد ولی همین مقدار کم قابل جذب باشد. باید خاطر نشان کرد که کودهای ماکرو را نمی توان کلاته کرد و کلاتیزاسیون فقط در مورد کودهای میکرو و فلزات دو ظرفیتی امکانپذیر است.  یک دلیل مهم در مورد استفاده از کودهای نیتروژنه در دوره بعد از برداشت در درختان پسته این است که نیتروژنی که درختان در دوره بعد از برداشت بمصرف می رسد در بافتها یا استخرهای نیتروژنی در درختان پسته ذخیره می شود و در طول فصل زمستان نیتروژن مورد نیاز از طریق همان نیتروژنی تامین می شود که در دوره بعد از برداشت  در درختان پسته داده می شود. پس نتیجتا دادن کودهای ازته در دوره بعد از برداشت اهمیت فوق العاده بالایی دارد و نمی توان آن را جدی نگرفت!! یک نکته مهم در مورد درختان پسته و همه درختان این است که درختان از فصل پاییز به بعد تا زمستان هیچ گونه جذب ریشه ای ندارند بنابراین دادن کودهای ازته در فصل زمستان و هنگام خواب درختان بهیج وجه کارساز نیست!! بکرات من مشاهده کردم که کشاورزان کودهای ازته را درفصل خواب درختان در پاییز و زمستان می دهند که کاریست بیهوه!! استفاده بیش از حد از کودهای نیتروژنه بخصوص اوره موجب از بین رفتن خواص مفید خاک می شود از جمله سفتی خاک و کاهش خواص مفید فیزیکی و شیمیایی خاک!! همانطور که اشاره شد بهتر است دادن کودهای نیتروژنه بصورت کم و تقریبا در تمام طول فصل رشد باشد. مطالعات و تحقیقات نیز نشان داده که کاربرد کم نیتروژن در مقایسه با کاربرد دفعی و زیاد آن راندمان بهتری روی رفع کمبود عنصر نیتروژن در درختان داشته است. مسلما در دوره پر شدن مغز در تابستان باید بر مقدار کودهای ازته ای که بخاک  داده می شود افزود اما با تامل و نه خودسرانه و دیمی!! روشی که در باغات پسته امریکا در مورد رفع کمبود نیتروژن وجود دارد روش آبکود یا فرتیگیشن است و بنظر می رسد روش آبکود بهترین و پربازده ترین روش برای رفع کمبود عناصر ماکرو (N, P,K) در درختان پسته باشد اما این روش در مورد باغات پسته ایران امکان استفاده عملی ندارد چون اساسا 90 درصد باغات پسته ایران بروش آبیاری غرقابی آبیاری می شوند و روش آبکود نیازمند آبیاری تحت سیستم است. همانطور که واضح است هر چه مقدار مواد آلی خاک بالاتر باشد خاک حاصلخیزتر است و این امر موجب افزایش راندمان جذب کودهای شیمیایی ازته می شود بنابراین توصیه اکید به کشاورزان این است که در کنار مصرف کودهای شیمیایی ازته مصرف کودهای دامی با کیفیت را نیز حتما در نظر داشته باشند. از طرف دیگر مصرف خودسرانه و بیش از حد از کودهای ازته قوی موجب می شود که یک خاک حاصلخیز بمرور تبدیل به یک خاک بی کیفیت و کم بازده شود. یک نکته مهم در مورد عنصر نیتروژن این است که تقریبا تمامی باغات پسته با سابقه در مناطق پسته کاری دچار کمبود نیتروژن شدید هستند و بنابراین نیازی به آزمایش خاک و برگ در مورد بررسی عنصر نیتروژن نیست!! بسیار بندرت پیش آمده که در باغ پسته ای عنصر نیتروژن در خاک در حد نرمال باشد بنابراین توجه به عنصر نیتروژن در تغذیه درختان پسته باید هر سال مد نظر کشاورزان باشد.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۸:٠٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۸/۱۳
تگ ها :

مدیریت عنصر نیتروژن(N) در باغات پسته-بخش نخست

مدیریت عنصر نیتروژن(N) در باغات پسته-بخش نخست

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

نیتروژن N اصلی ترین و کلیدی ترین عنصر در تغذیه نباتات و در درختان پسته شمرده می شود. نیتروژن N عنصری بسیار سرنوشت ساز در درختان پسته است و تقریبا بدلیل برداشت فوق العاده بالای نیتروژن توسط ریشه ها در درختان پسته کمبود این  عنصر در تمامی باغات پسته بخصوص در باغات پرسابقه یک امر طبیعی و نرمال است. عنصر نیتروژن در نباتات معادل با عنصر اکسیژن O2 در جانداران است. همه جانداران پرسلولی برای ادامه حیات نیازمند دریافت اکسیژن O2 هستند. و اگر اکسیژن  به جاندارای نرسد جاندار بطور قطع دچار مشکل و حتی مرگ خواهد شد و این مساله و نیاز در مورد عنصر نیتروژن و نباتات و درختان پسته هم صدق می کند!! نیترژن N جزو عناصر پرمصرف یا ماکرو محسوب می شود و برداشت سالانه آن توسط درختان فوق العاده بالاست. برای جبران کمبود نیتروژن از کودهای نیتروژنه مانند اوره و سولفات آمونیوم و... استفاده می شود. از طرف دیگر درصدی از نیتروژن نیز از طریق کاربرد کودهای دامی مختلف در درختان پسته جبران می شود. مدیریت صحیح عنصر نیتروژن N در درختان پسته عبارتست از در دسترس بودن عنصر نیتروژن بمقدار کافی در درختان پسته بخصوص در دوره های زمانی بحرانی. محلولپاشی عنصر نیتروژن نیز یکی از راههای مدیریت مناسب نیتروژن در درختان پسته است. اگر چه محلولپاشی کود اوره در درختان پسته از سوی برخی از کارشناسان توصیه می شود ولی شخصا این کار را بدلایل مختلف صحیح نمی دانم. 3 برحه مهم از نظر کاربرد کودهای نیتروژنه در درختان پسته وجود دارد. برحه اول در هنگام استارت درختان و شروع فصل رشد در بهار، برحه دوم در طول فصل رشد و برحه سوم در دوره پس از برداشت. معمولا در دو برحه اول توجه کافی از سوی کشاورزان مبذول می شود اما در مورد برحه سوم یعنی دوره بعد از برداشت در بسیاری از موارد سستی و سهل انگاری از طرف بسیاری از کشاورزان وجود دارد. دادن کودهای نیتروژنه در دوره بعد از برداشت از زمان چیدن محصول تا زمانی که برگها در حال فروریختن هستند را شامل می شود بهتر آن است بلافاصله در بعد از برداشت از کودهای نیتروژنه قبل از آبیاری استفاده شود و هر چه زمان بگذرد راندمان کار کاهش پیدا خواهد کرد!! نیتروژن معدنی بخصوص فرمهای نیترات و آمونیوم در خاک بسیار فرار و ناپایدار هستند و در مدت زمان کمی ممکن است از دسترس ریشه خارج شوند. اخیرا کودهایی که بعنوان کودهای نیتروژنه آهسته رهش در بازار مصرف وجود دارند می توانند از معظل سریع از دسترس خارج شدن نیتروژن بکاهند و موجب شوند عنصر نیتروژن در مدتهای بیشتری در خاک پایدار باشد (کودهای اوره با پوشش گوگردی). یکی دیگر از مشکلات کودهای اوره و کودهای آمونیومی این است که قدرت تبخیر زیادی دارند و می توانند از سطح خاک سریعا تبخیر شوند و بنابراین توصیه این است که این کودهای کمی قبل از آبیاری و درست قبل از آبیاری به خاک اضافه شوند و در هوای گرم و داغ تابستان بمصرف نرسند. همانطور که بارها اشاره شده است بهتر است آبیاری در فصل تابستان سبک و در فصل زمستان سنگین باشد. یکی از دلایل مهمی که وجود دارد این است که اگر آبیاری سنگین در فصل تابستان در باغات پسته انجام شود مقدار هدررفت کودهای نیتروژنه از جمله اوره و سولفات آمونیوم بالا خواهد بود بنابراین بهتر آن است که در فصل تابستان و دادن کودهای ازته مانند اوره و سولفات آمونیوم آبیاری سنگین نباشد و این در حالی است که بسیاری از کشاورزان بر این عقیده غلط هستند که دادن کودهای نیتروژنه در فصل تابستان باید حتما آبیاری سنگین انجام شود چون احتمال سوختگی و آسیب در درختان وجود دارد!!. بهتر است در دادن کودهای شیمیایی ازته بخصوص در فصل تابستان زیاده روی انجام نشود چون علاوه بر هدررفت کود احتمال سوختن و آسیب هم در درختان وجود دارد. مطالعات نشان داده که در صورت دادن کودهای ازته زیاد و آبیاری سنگین در فصل تابستان نتنها هدررفت کودهای ازته را خواهیم داشت بلکه بیشتر نیتروژنی که در خاک آزاد می شود مصروف علفهای هرز خواهد شد و هدر خواهد رفت. مطالعات نشان میدهد که هدررفت کودهای نیتروژنه بدلیل خواص ذاتی ایندسته از کودها در خاک بسیار بالاست و در بهترین حالت ممکن تنها 50 درصد از کودهای ازته ای که بخاک داده می شود بمصرف درختان و جذب ریشه ها می شود. زیاده روی در مصرف کودهای ازته و عدم مدیریت آن نتنها از نظر اقتصادی موجب ضرر و زیان است بلکه موجب رها شدن درصد بالایی از مواد سمی نیتراته در خاک و اکوسیستم طبیعی باغات پسته خواهد شد. یکی از دلایل مهم استفاده از کودهای دامی این است که اگر چه راندمان عملکرد نیتروژن در ایندسته از کودها پایین است اما بهیچ وجه آلودگی های شیمیایی در خاک و آب ایجاد نمی کنند (کودهای دامی با کیفیت). کودهای نیتروژنه بسیار سریع الجذب هستند و همانطور که سریع جذب می شوند بهمان صورت هم اثرات خود را روی درختان نشان می دهند این اثرات شامل رشد شاخه و برگها و افزایش حجم شاخ و برگ (کانوپی) و پر رنگ شدن و شادابی برگها خواهد بود. بنظر می رسد اینکه ما فقط کودهای شیمیایی نیتروژنه را در 3 بازه زمانی خاص و بمقدار زیادی به درختان پسته بدهیم راندمان چندانی نخواهد داشت. بهترین مدیریت در مورد کودهای شیمیایی نیتروژنه این است که در هر نوبت آبیاری مقدار کمی از کودهای نیتروژنه به درختان داده شود. انتخاب کود نیتروژنه در باغ های مختلف و بر اساس شدت کمبود و شوری آب و خاک و سن درختان و... بر اساس نظر کارشناس برآورد می شود و نمی شود خودسرانه به مصرف کودهای ازته شیمیایی پرداخت. در دوره های زمانی حساس بخصوص در دوره پر شدن مغز باید مقدار مصرف کودهای ازته بیشتر از برحه های عادی باشد. یکی از اشتباهات کشاورزان مصرف خودسرانه و بمقدار زیاد از کودهای نیتروژنه بخصوص در درختان مریض است و هر چه درخت سالم تر و قوی تر باشد باید مقدار مصرف کودهای ازته را افزایش داد و در درختان ضعیف بهتر آن است که مقدار دادن کودهای ازته قوی بخصوص اوره کمتر باشد چون موجب ایجاد فشار مضاعف بر درختان مریض خواهد شد. یکی از بازه های مهم در مورد مصرف کودهای ازته در درختان پسته در هنگام استارت درختان در اوایل فصل بهار است. بنظر می رسد که دادن کودهای شیمیایی تنها مانند سولفات آمونیوم واوره در فصل استارت درختان در اویل بهار نسبت به دادن کودهای شیمیایی ازته بهمراه کودهای دامی کارآیی کمتری خواهد داشت و گاها درختان را دچار تنش خواهد کرد. بهترین توصیه برای دادن کودهای ازته شیمیایی در هنگام استارت درختان در بهار اختلاط آنها با کودهای دامی با کیفیت باشد. این همان کاری است که بسیاری از کشاورزان از قدیم الایام انجام می داده اند. در زمین هایی که سفت و شور هستند دادن کودهای ازته در هنگام استارت درختان در فصل بهار اگر چه ممکن است تا حدی موثر باشد اما با دوره آبیاری طولانی مدت درختان درختان را دچار تنش خواهد کرد. البته این یک قانون کلی نیست و ممکن است در برخی از موارد ناصحیح باشد اما در بسیاری از موارد صدق می کند. از طرف دیگر مطالعات نشان داده که دادن کودهای ازته قوی و بمقدار زیاد در هنگام استارت درختان در بهار ممکن است موجب ریزش زیاد گلها در درختان پسته و کاهش محصول شود. یک اشتباه دیگر کشاورزان افزودن کودهای حاوی عناصر میکرو مانند آهن روی مس و منگنز و ...بهمراه برخی از انواع کودهای دامی از جمله کودهای گاوی است. تجربیات نشان داده که کودهای گاوی اثرات مطلوبی روی جذب عناصر میکرو در اوایل بهار و هنگام استارت درختان پسته ندارد (کاربرد در خاک). در بخش دوم به مطالب جالبتری در مورد مصرف کودهای ازته در باغات پسته خواهیم پرداخت.  

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٩:٥٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/۸/٩
تگ ها :

استعفای دبیر کل انجمن پسته ایران بعد از 4 سال تلاش!!

استعفای دبیر کل انجمن پسته ایران بعد از 4 سال تلاش!!

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

پس از چهار سال تلاش شبانه روزی و فعالیت مستمر آقای مهندس فیضی دبیر کل انجمن پسته با خبر شدم که جناب فیضی از سمت خود استعفا دادند. البته این خبر برای شخص بنده خبر خوشی نبوده اما باید به تصمیم ایشان احترام گذاشت. زحماتی که آقای مهندس فیضی برای انجمن پسته ایران انجام دادند واقعا ستودنی و در خور تقدیر بود. بنده کم و بیش با فعالیتها و زحمتهای شبانه روزی ایشان در انجمن پسته ایران با خبر بودم. هنر بزرگ جناب مهندس فیضی این بود که بکمک ایشان و سایر دوستان انجمن پسته از یک انجمن کوچک و گمنام به یک تشکل بزرگ و تاثیرگذار تبدیل شده است. انجمن پسته بواقع یک سازمان و انجمن گمنام بود که در سال 1385 با همت چندین تن از اعضا بخصوص ریاست محترم هیات مدیره آقای مهندس محسن جلالپور در اداره بازرگانی وقت در استان کرمان تاسیس شد و سال به سال بر فعالیت آن افزوده شد و امروز به قدرتمندترین نهاد غیر دولتی در بخش کشاورزی ایران تبدیل شده است و تصمیمات مهمی از نظر سیاستگذاری بخش کشاورزی و صنعت پسته ایران با کسب تکلیف و مشورت سیاستگذاران بخش کشاورزی از اعضای اصلی انجمن پسته ایران اتخاذ می شود هر چند که این مشوره گیری گاها انجام نمی شود و عواقب خود را بدنبال داشته است. بعنوان مثال ممنوعیت صادرات پسته توسط دولت قبلی بود که مصیبت های خاص خودش را بدنبال داشت!! بهر روی فعالیت مهندس فیضی یک فعالیت دلسوزانه و با جدیت بود. برنامه ریزی برای مهندس فیضی یک موضوع کاملا َآشنا بود و بدون هماهنگی و برنامه ریزی دلسوزانه ایشان واقعا انجمن پسته ایران رشدی که باید نمی کرد. توجه به آمارها و آنالیز دیتاها در برنامه های مختلف آموزشی و ...یکی از اولویت های اصلی ایشان بود. یکی دیگر از خصوصیات مهندس فیضی که شاید بارزترین خصوصیت ایشان بود این نکته بود که جناب فیضی به همه نظرات مثبت و منفی که راجع پسته و مباحث مربوطه بود توجه می کرد و نتنها مطلبی از قلم ایشان و فکر ایشان مغفول نمی ماند بلکه ایشان بنظر من احترام زیادی برای نظرات مختلف داشت و هیچ نظری را از قلم نمی انداخت هر چند که آن نظر یا مطلب مخالف نظر شخص ایشان یا اعضای پرنفوذ انجمن پسته ایران بود. متاسفانه مشکل اصلی بسیاری از ما این است که احترام برای نظرات دیگران نمی گذاریم و فقط فکر می کنیم حرف و مطلب ما صحیح است. باید خاطر نشان کرد که هر چه نقدها و انتقادات در یک جامعه یا مساله ای بیشتر باشد آن جامعه و یا انجمن و یا سازمان پویاتر خواهد بود و به نقطه ضعف ها بیشتر پی خواهد برد. امروز روز نهادی موفق است که به همه نظرات چه مثبت و چه منفی احترام بگذارد. چه بسیار است است نظرات منفی یک شخص که ممکن است توجه به این نظرات و انتقادات موجب پیشرفت کار شود. در واقع جناب فیضی به انتقادات همانقدر توجه می کرد که به تعریف ها از انجمن پرداخته می شد. بهر روی علاوه بر این همانطور که گفتم دلسوزی ایشان برای صنعت پسته و راضی نگاهداشتن هر 4 گروه تولیدکنندگان فرآوری کنندگان و تجار و خدمات دهندگان کار ساده ای نبود ولا کن جناب فیضی با مهارت خاص و قدرت بیان و آنالیز موقعیت ها بنظر من آن را در سطح قابل قبولی انجام داد. از جمله خصوصیات مثبت ایشان توجه خاص ایشان به امر مسایل باغبانی پسته کودهای سموم اسیدهای هیومیک و .....بود و بواقع ایشان خود یک محقق و صاحب نظر در امور باغبانی پسته بود و این باعث تاسف است که یک فرد محقق از سمت دبیری انجمن پسته ایران کنار می رود. گاها ایشان برای مسایل بروز و معظلات باغبانی بروز جلسات فوق العاده خوبی برگزار می کردند و همین برنامه ریزی برگزاری چنین جلساتی هنر کمی نیست!! بهر روی مدیران هوشمند و موفق و تاثیرگذار مدیرانی هستند که حداکثر در یک دوره 4 یا 5 ساله از سمت خود کنار بروند چون هر فردی در یک سمت هر چه داشته در طول این مدت از خود برجای گذاشته و چه بهتر است در جای دیگر کارگشا باشد و نیروی جدید با طرز و تفکر جدید و کارآتر جایگزین شود. امیدواری بنده این است که جناب مهندس فیضی گرامی در بخشی دیگر و مهمتر از صنعت پسته ایران به ادامه کار خود بپردازند و بتوانند منشا خدمات بیشتری از گذشته باشند. یک هنر مهم دیگر مهندس فیضی بنظر من استفاده حداکثری از امکانات حداقلی بود. انجمن پسته دارای نیروی پرسنلی و بودجه ای بسیار باورنکردنی و ناچیز است در مقایسه به نهاده های دولتی و حتی غیر دولتی مشابه!! بارها و بارها پیش می آمد که مهندس فیضی بدلیل کمبود نیروی انسانی خود شخصا دست به کار می شد و کارها را انجام می داد و حتی مقالاتی که باید در نوشته جات انجمن چاپ می شد خود ایشان تصحیح می کرد و نظر می داد. داشتن روابط اجتماعی بالا و همراهی و همسازی با افراد مختلف با سلایق مختلف در انجمن پسته از خصوصیات دیگر مهندس فیضی بود که این نهاد را بسیار چابکتر و تاثیرگذارتر کرده بود. توجه ایشان به مسایل علمی و مقالات علمی و گاها انتقادی که شخص بنده در وبلاگم یا جاهای دیگر می نوشتم برای ایشان قابل توجه بود و گاها شخصا به من تذکر و راهنمایی می دادند و کار با ایشان برای من لذت بخش و آموزنده بود. بنظر من شاید نقطه ضعف اصلی جناب مهندس فیضی در انجمن پسته ایران تاثیرپذیری بیش از حد از برخی از اعضای تاثیرگذار و قدرتمند بود که تا حد زیادی قابل انتظار بود اما بهر روی می شد کمی مستقل تر عمل کرد هر چند که ایشان تا جایی که می توانستند مستقل عمل و اعمال نظر می کردند اما دیدگاه شخصی بنده که ممکن است برای بسیاری حتی غیرقابل قبول باشد این بود که مهندس فیضی بیش از حد محافظه کار بودند بخصوص در برابر اعضای پرنفوذ و قدرتمند انجمن. بهر روی شخص ایشان همانطور که گفتم فردی روشنفکر و با ذهن باز بودند و از همه نظرات حمایت می کردند. اوج شناخت شخصیت ایشان توسط بنده در مورد مصاحبه ای بود که صدای آمریکا (برنامه افق) با من در چندی قبل انجام داد و موضوع برنامه این بود که چرا پسته کاری ایران با 400 سال قدمت از پسته کاری ایالات متحده با سابقه 40 ساله از جهات مختلف عقب مانده است!؟ البته بسیاری از افراد نمی دانند که بنده از شهرت متفرم و علاقه ای به آن ندارم به دلایل مختلف و نکته دیگر آنکه خود برنامه ریزان (VOA) به جستجو در اینترنت به وبلاگ بنده و محتویات آن رسیده بوده اند و تماس از سوی خود برنامه سازان بوده و نه من و تماس هم از جانب ایشان بوده و بنده ابدا تماسی با جایی برای مصاحبه نگرفتم و نمی گیرم چون نیازی به این کار نمی بینم. بهر روی بسیاری از افراد که نمی توانند تحمل کنند بعد از پخش این برنامه چه فحش هایی که نثار بنده و دیگران نکردند خدا شاهد است و بس! بسیاری از افراد عقده ای شروع به تخریب کردند که شما بیگانه پرستی پول گرفتی از آنها و قصد تخریب پسته ایران را داری و از این جور چرندیات! بهر روی مهندس فیضی و روحیه باز ایشان و طرز فکر ایشان را زمانی بهتر شناختم که مدتی بعد از پخش برنامه با من تماس تلفنی داشتند و مطالب بسیار منطقی و پر محتویی به بنده عرض کردند و لب مطلب ایشان این بود که نظراتی که شما دادید یکسری نظرات شخصی بوده و ربطی به سیاستهای انجمن پسته ایران ندارد و سیاستهای اصلی انجمن پسته ایران باید به تایید هیات مدیره برسد و بعد بعنوان سیاست تلقی و معرفی شود. ایشان به من فرمودند که نظرات شما بعنوان شخص حقیقی بوده و نه هویت حقوقی! و حرفهای شما در این برنامه ربطی به انجمن ندارد هر چند که شما عضو انجمن باشید و بواقع این کاملا صحیح بود و از سوی دیگر حرفهایی که شما گفتید کاملا موافق با سیاستهای دولت بود و بهیچ وجه صبغه سیاسی نداشته است پس جای نگرانی برای شما وجود ندارد و هدف شما دلسوزی بوده است اما بهتر این است که این کار دوباره تکرار نشود که البته بنده با احترام پذیرفتم! بر خلاف نظرات منطقی ایشان بودند افراد معلوم الحالی که از خداوند تقاضای بهبودی عاجل برای ایندسته از افراد بی هویت دارم! که با حرفهایی که به من زدند واقعا بنده را شگفت زده و ناراحت کردند که امید است خداوند همه ما را به راه راست هدایت فرمایند! بهر روی شخص بنده بعنوان یک عضو کوچک و کم اهمیت در انجمن پسته ایران از نمره 20 نمره 19 را به جناب مهندس فیضی تقدیم می کنم و امیدوارم در همه مراحل زندگی شاد و موفق و سلامت باشند. محمد جمالیزاده-پاییز 1393.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۸:۳٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٧/٢٥
تگ ها :

پسته را اول پاییز می شمارند!

پسته را اول پاییز می شمارند!

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

فصل پاییز و بخصوص مهرماه موعد برداشت محصول پسته در مناطق پسته کاری ایران است و هر کشاورزی محصول یکسال زحمات شبانه روزی خود را بدست می آورد و با کلی خون دل خوردن و پول خرج کردن پسته ها را در گونی می کند تا برسد به فروش محصول که خود جریانات جالب خود را دارد! بهر روی هستند بسیاری از افراد که گمان می بردند باغداران پسته کار بالاتفاق پولدار هستند و قیمت محصول اگر پایین بیاید مشکل چندانی برای باغداران درست نمی شود که این امر و گمان نادرست است. هزینه های نگهداری و تعمیرات و ...در باغات پسته بالاست و بسیاری از کشاورزان خرده پا در واقع درآمد چندانی ندارند و پولی که بصورت خرده خرده در طول سال خرج درختان شده بصورت یکجا با فروش محصول پسته عایدشان می شود و در واقع برای زمین های خرده مالکی با توجه به عملکردی که ما داریم سود چندانی عاید کشاورزان نمی شود. البته در مورد کشاورزان کل و با سطح زیر کشت بالا باغدارای پسته بعنوان یک فرصت اقتصادی بسیار سودمند عایدی زیادی برایشان دارد. صرف مسایل مالی و فروش محصول پسته باغدارای پسته و کلا کشاورزی دارای برکات و نعمات زیادی است  بسیاری از افراد و حتی جانداران دیگر از قبل درختان پسته روزگار می گذرانند و به اصطلاح کشاورزان باغدار پول پسته پول با برکت و حلالی است. بسیاری از کشاورزان خرده پا را می شناسم که کل طول سال را با عایدی حاصل از باغداری پسته سر می کنند و راضی هستند بهر روی پول کشاورزی و درآمد کشاورزی درآمدی پر خیر و برکت است. بهر روی متاسفانه بسیاری از کشاورزان از دید علمی نسبت به درختان پسته بی بهره اند و به همان شیوه های قدیمی باغداری می کنند و این سنتی کار کردن هم روی کمیت و هم روی کیفیت محصول عایدی آنها در پاییز و موعد برداشت تاثیر مستقیم دارد. متاسفانه بینش صحیحی در مورد استفاده از متخصصین کشاورزی وجود ندارد بدین معنی که از یک طرف بسیاری از افرادی که از کارشناسان کشاورزی سود می جویند توقع معجزه از آنها دارند و عملکردهای 4 و 5 تن در هکتار آنهم با درختان فندقی مریض!! و عده ای هم هستند که اصلا متاسفانه به مسخره کردن و بی اهمیت دانستن استفاده از کارشناسان در باغات پسته مشغولند و در حقیقت آه و ناله ایندسته از افراد در انتهای فصل بلند است که آی ملت نصف پسته ام پوک شده یا پسته ها مغز نبسته اند و کیفیت و کمیت لازم را ندارند همین عده از افراد در طول فصل رشد در تابستان و بهار استفاده دیگران از کارشناسان و متخصصان را به شوخی برگزار می کنند و آخر فصل جز و ولز می کنند و باید به ایندسته از افراد گفت که پسته را اول پاییز می شمارند!! از اول فصل تا آخر فصل هر کاری که خواستید کردید و گوش بحرف متخصص نکرده اید و حالا دیگر پشیمانی فایده ای ندارد. بهر روی اگر چه ممکن است استفاده از نسخه  های توصیه شده توسط کارشناسان متخصص و مجرب روی کمیت محصول بدلایل مختلف تاثیر خیلی زیادی و فوق العاده ای نداشته باشد ولی مسلما از نظر کیفیت محصول تولید شده بسیار متمایز است از نظر درصد پوکی خندانی و اونس و فاکتورهای کیفی و گاها کمی باغی که از نظر متخصص بهره مند باشد بلاشک دارای موفقیت بسیار بیشتر و قابل تمایزی است. استفاده از کودهای محلولپاشی و کودهای زمینی در مواقع بحرانی سال و نظارت مستمر کارشناس حتما تاثیرگذار در نتیجه کار است و من شخصا بارها و بارها این حرف را از جانب بسیاری از کشاورزان شنیده ام. بهر روی در سوی دیگر قضیه بسیاری از کشاورزان استفاده از کارشناسان را از جهت دیگر اشتباه قلمداد می کنند بدین صورت که اگر باغ پسته ای تحت نظر یک کارشناس باشد نباید درختی زرد شود یا برگی از درختی بریزد و عملکردها باید 4 و 5 تن با درختان مریض دارای سرخشکیدگی باشد!! این تصور که درختان پسته موجود در ایران بغیر از نواحی محدودی از ایران عملکردهای 4 و 5 تن در هکتار داشته باشند میسر نیست چون پایه و پیوندی که بتواند به این تولید برسد در شرایط حال حاضر ایران وجود ندارد و فقط در مناطق خاصی بر اساس شانس و اقبال پایه و پیوندها توانایی لازم برای عملکردهای بالا را دارند مثلا واریته بادامی سفید در فیض آباد مه ولات خراسان رضوی که ممکن است عملکردها به 4 تن در هکتار هم برسد!! بهر روی با این پایه و پیوند موجود در باغات استان کرمان رسیدن به عملکرد 2 تن در هکتار هم کار بسیار بزرگی است اما هستند کشاورزانی که هر سال در مورد درختان فندقی در هر هکتار 1 تن را دارند! و همین هم با ای سی فوق العاده آب و خاک و هزار مشکل دیگر یک کار ستودنی و شگفت است. بارها بنده عرض کرده ام که اگر کارشناس پسته ای از آمریکا یا از یک کشور دیگر مثلا به باغات پسته کرمان بیاید تعجب می کند که با این شوری و ای سی فوق العاده بالای آب و محلول خاک باز هم کشاورزان به کشاورزی مشغولند و هیچ کس نمی تواند نا امیدی در چهره آنها ببیند!! بهر روی استفاده از توان علمی کارشناسان و داشتن توقعات بجا از آنها می تواند برای بسیاری از کشاورزان گره گشا باشد. همین درختان مریض و دارای سرخشکیدگی را می توان با روش های علمی مدیریت کرد و حداقل محصول قابل قبولی برداشت کرد!! خوشبختانه با توجه به نتایجی که بدست آمده بهره گیری از توان کارشناسان کشاورزی در باغات پسته رو به افزایش است چون راهی بجز استفاده از روش های علمی و نوین برای مدیریت باغات پسته خود نداریم. باید خاطر نشان کرد که هر کارشناسی بلاشک ممکن است دچار خطا و اشتباه شود و نمی شود همه کارشناسان و متخصصان را به یک چشم نگاه کرد. متاسفانه همیشه بر خلاف شعارهای حمایت از بخش خصوصی در بخش کشاورزی بازهم برای رفع مشکلات دست به دامان نهادهای دولتی می شویم و انگار نه انگار که در محیط های خارج از حیطه دولت هم افراد دلسوز زیادی وجود دارند که چه بسا می توانند بهتر از افراد در بخش های دولتی باشند!! حتی برای یک مصاحبه جزیی و چند خطی که قرار است در یک روزنامه چاپ شود یا در تلویزیون پخش شود باز هم سراغ کارشناسانی می رویم که پست های دولتی داشته باشند! و بخش خصوصی فقط یک واژه دهن پر کن است چه برسد به دادن بودجه برای مثلا تحقیقات بخش خصوصی! در حقیقت بودجه را باید بخش های دولتی ببلعند و کارآیی چندانی هم نداشته باشند!! و این یک نکته تلخ است. در همه جای دنیا اولویت اول دادن اعتبار  حمایت بخصوص در بخش تحقیقات به بخش های خصوصی است اما در واقع بخش خصوصی و تحقیقات خصوصی در ایران امکانپذیر نیست اما شعارها بسیار دهن پر کن هستند. برای شناخت مشکلات و شنیدن حرفها و دردل های کشاورزان و باغداران و کارشناسان بخش کشاورزی باید سراغ افرادی رفت که شب و روز را در باغ و سایه درختان سپری می کنند نه افرادی که طاقت 10 دقیقه ماندن در محیط یک باغ پسته و تحمل آفتاب و ...را ندارند!! به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران!!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٧:٠٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٧/۱٦
تگ ها :

← صفحه بعد

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED