مقایسه بیولوژی و نحوه خسارت دو پروانه پوستخوار در مناطق پسته کاری ایران و آمریکا

 

 

 

مقایسه بیولوژی و نحوه خسارت دو پروانه پوستخوار در مناطق پسته کاری ایران و آمریکا

 

ترجمه و نگارش: حمید هاشمی راد

عضو هیات علمی موسسه تحقیقات پسته کشور

 

انتخاب و تنظیم: مهندس محمد جمالیزاده

 

 هرگونه استفاده از این مطالب باید با اجازه نویسنده یا ذکر منبع باشد

 

پروانه پوستخوار میوه پسته  Arimania komaroffi که در اصطلاح محلی کراش نامیده می شود. یکی از آفاتی است که در چند سال اخیر در باغهای پسته به ویژه استان کرمان طغیان نموده وایجاد خسارت کرده است.  پروانه پیچاننده برگ با نوار مورب Choristoneura rosaceana که در اصطلاح انگلیسی به آن Obliquebanded Leafroller می گویند نیز از جمله آفاتی است که در مناطق پسته کاری آمریکا (کالیفرنیا) فعالیت مینماید.  نحوه خسارت این آفت شباهت زیادی به نحوه تغذیه و خسارت نسل دوم پروانه پوستخوار میوه پسته داشته و لاروهای آن از برگ و پوست روئی میوه پسته تغذیه مینمایند.  باتوجه به مشابهت نحوه تغذیه وخسارت آفات مذکور، زیست شناسی و نحوه خسارت آنها مورد بررسی قرار داده شده است.

 

پروانه پیچاننده برگ با نوار مورب (Obliquebanded Leafroller)

این حشره با نام علمی Choristoneura rosaceana از خانواده  Tortricidaeبا پراکندگی وسیع در سرتاسر آمریکای شمالی وجود دارد.  موقعیت این حشره بعنوان یک آفت اقتصادی بطور قابل توجهی به ناحیه جغرافیائی و میزبانهای آن بستگی دارد.  لاروهای این حشره برروی درختان پسته، برای اولین بار در بخش مادرا (Madera) در سال 1983 در حال تغذیه از شاخ و برگ و میوه های پسته مشاهده شده اند.  این حشره یک آفت بومی در ناحیه جنوب کانادا و ایالات متحده، بجز نواحی خشک جنوب غربی بوده و دارای دامنه میزبانی وسیعی میباشد و بیش از 80 گونه از گیاهان مختلف بعنوان میزبانهای آن گزارش شده اند.  میزبانهای اولیه آن از خانواده رزاسه نظیر سیب، رز، انواع توت، انواع گیلاس و سایر گونه های آلو می باشند.  اگرچه این آفت حداقل در حدود 2 سال است که در بخش مادرا در روی درختان پسته مشاهده شده است ولی در حال حاضر بعنوان یک آفت درجه یک پسته محسوب نمیگردد.

شکل شناسی و زیست شناسی حشره: حشرات کامل قهوه ای رنگ با نوارهای مورب برروی بالهای جلوئی که از بالپولک های تیره و روشن بصورت یک در میان تشکیل شده اند، بالهای عقبی زرد رنگ می باشند.  پروانه های ماده بطول حدودا 13 میلیمتر و پروانه های نر بطول حدودا 9 میلیمتر میباشند.  ماده ها در دسته های 200 تائی یا بیشتر و بر روی سطح روئی برگها و یا بروی میوه های میزبان تخمگذاری می نمایند.  لاروها عموما به رنگ سبز مایل به زرد تا سبز روشن با کپسول سر و قفسه سینه به رنگ قهوه ای تیره یا سیاه می باشند.  زمستان گذرانی حشره در ابتدا به صورت لارو سن سوم بوده که در ماه اوریل و اوایل ماه مه دوره رشدی آن کامل شده و به صورت شفیره در می آید.  حشرات کامل در اوایل تا اواسط ماه مه از شفیره خارج می شوند. این حشره در شرایط آب و هوائی دره سان جواکوئین (San Joaqin Valley) دارای2 تا احتمالا 3 نسل در سال می باشد. لارو های سنین پائین از برگهای درختان پسته تغذیه نموده و با تنیدن تار برگها را بهم چسبانیده و لانه های برگی بوجود می آورند. در اواسط اوریل لاروهای سن آخر همراه با چند مرحل از لاروهای سنین پائینتر در داخل این لانه های برگی مشاهده می شوند. گاهگاهی لاروها با تنیدن تار چند میوه پسته را در یک خوشه بهم چسبانیده و از محور خوشه ها ، دم میوه ها و پوست روئی میوه های پسته تغذیه می نمایند. بعضی اوقات لاروها محل اتصال دم میوه ها را به میوه پسته مورد تغذیه قرار میدهند تا حدی که بتوانند وارد حفره پوست استخوانی شده واز مغز میوه تغذیه نمایند.

دو گونه از زنبورهای پارازیتوئید به نامهای  Macrocentrus iridescens FrenchوPteromalus (Habrocytus) sp., لاروهای این آفت را مورد حمله قرار می دهند. این زنبورهای پارازیتوئید همراه با سایر حشرات مفید ممکن است در کنترل طبیعی آفت تا حدی کمک نمایند.

 

 

پروانه پوستخوار میوه پسته (کراش) Arimania komaroffi

   این پروانه در چند سال اخیر بویژه در باغهای پسته استان کرمان به صورت طغیانی در آمده و ایجاد خسارت شدید نموده است. این حشره در استانهای کرمان، فارس، خراسان، اصفهان، یزد و سیستان و بلوچستان انتشار داشته و میزبان آن اختصا صا''پسته می باشد. این حشره در شرایط آب و هوائی استان کرمان دارای 2 نسل در سال می باشد.  لاروهای نسل اول آفت از پارانشیم برگ و میوه های تازه تشکیل شده پسته در ماه های اردیبهشت و خرداد تغذیه نموده و خسارتی شبیه پروانه میوه خوار پسته   Recurvaria  pistaciicola  ایجاد می نمایند.  لاروهای نسل دوم آفت عمدتا از پوست سبز روئی میوه پسته تغذیه نموده و در نتیجه میوه ها بدون پوست شده و مغز آنها کامل نشده و در نهایت این میوه ها خشکیده و ریزش می یابند. .لارو های سنین مختلف در محل تغذیه تارهای نازکی تنیده و سبب چسبانیدن میوه ها بهمدیگر می شوند، این تارها لاروهای حشره را در برابر عوامل خارجی مصون نموده واز رسیدن سموم به لاروها نیز می تواند جلوگیری نمایند، به همین دلیل سمپاشی بر علیه آفت باید قبل از تنیده شدن تارها انجام بگیرد تا نتیجه مطلوب بدست آید.  طول دوره فعالیت لاروهای سنین مختلف هر دو نسل در روی درختان پسته در حدود 6 ماه بطول می انجامد و تغذیه لاروها تا رسیدن محصول و چیدن آن ادامه دارد.  تغذیه لارو های سن آخر از نسل دوم  از پوست روئی میوه مصادف با رسیدن میوه ها و کامل شدن مغز میوه ها میباشد که باتوجه به رسیدن میوه و کامل شدن مغز خسارت چندانی در بر ندارد.  زمستان گذرانی این حشره بصورت شفیره در لابلای برگهای ریخته شده در پای درختان ، لای پوستک های خشکیده تنه و یا در زیر کلوخه های زیر درختان سپری میگردد. پروانه های نر و ماده در اردیبهشت ماه از شفیره ها خارج شده و جفتگیری و سپس تخمگذاری مینمایند. تخمگذاری بصورت دسته ای و بر روی برگ و میوه پسته صورت می گیرد.

مبارزه شیمیائی: جهت مبارزه با آفت در مرحله ای که لاروها هنوز تار زیادی نتنیده اند ، سموم فسفره نظیر زولون یا دارتون به نسبت 2 تا 5/2 در هزار توصیه می گردد.

 

منابع

1-  فریور مهین، ح. 1370 . آفات و بیماریای مهم درختان پسته در استان کرمان. انتشارات سازمان ترویج کشاورزی. صفحه6. 

 

2-  Rice.R.E.,Bentley.W.J. and R.H.Beede. 1989. Insect and Mite Pests of Pistachios in California. Univ. of Callifornia. Publication 21452. 26pp

 

 

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱:٤۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/۱٤
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED