فاجعه عظیم انسانی مسولان در خوابند!! "سرطان در مرکز تولید پسته ایران"

فاجعه عظیم انسانی مسولان در خوابند!!

"سرطان در مرکز تولید پسته ایران"

نویسنده: محمدرضا نسب عبداللهی

برگرفته از روزنامه شرق: 17  اسفندماه 1390

تنظیم مطالب: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

روند افزایشی آمار بیماران سرطانی در شهرستان های رفسنجان و انار که دو قطب اصلی تولید پسته ایران هستند، نگاه ها را متوجه سموم کشاورزی کرده که باغداران پسته در استفاده از آنها در رتبه نخست قرار دارند.
 محمد جعفری، مدیرکل بیمه خدمات درمانی استان کرمان گفته است: «در استان کرمان طبق آخرین آمار هشت هزار نفر به بیماری سرطان دچار هستند و روزانه هفت نفر نیز به این آمار افزوده می شود. بر پایه آمار رسمی، استان کرمان مقام نخست را در استفاده از سموم داراست و در استان کرمان نیز شهرستان های رفسنجان و انار در رتبه نخست قرار دارند. در این دو شهرستان سالانه حدود 90 هزار تن پسته تولید می شود که به طور عمده در روستاهای اطراف رفسنجان پسته فندقی، در شهرستان انار پسته اکبری، در بخش کشکوییه پسته کله قوچی و در بخش نوق پسته احمدآقایی تولید می شود. شهرستان انار در سال حدود 30هزار تن پسته تولید می کند و شهرستان رفسنجان و توابع آن یعنی نوق و کشکوییه نیز حدود 60 هزار تن پسته تولید می کنند. در شهرستان های انار و رفسنجان نزدیک به 50 هزار کشاورز و باغدار پسته وجود دارد.

افزایش بی سابقه استفاده از سموم

  میزان استفاده از سموم در باغات پسته این دو شهرستان در بهار و تابستان سال جاری به شکل غیرطبیعی و بی سابقه ای افزایش یافت به گونه ای که باغداران پسته در شش ماهه نخست سال 1390، هر هفته اقدام به سمپاشی باغات پسته کرده اند. این حجم استفاده از سم در مبارزه با آفات پسته نه تنها باعث نشد که این آفت ها نابود شوند بلکه تنها دو، سه روز پس از سمپاشی، آفات دوباره درختان پسته را در بر می گرفتند. مقام های محلی در سازمان جهاد کشاورزی شهرستان های رفسنجان و انار هشدار داده اند که استفاده از سموم «بی کیفیت» باعث «طغیان» آفات پسته شده است. در همین حال روند افزایشی بیماران سرطانی در این شهرها، نگرانی هایی را درخصوص تاثیرات «مخرب» سموم کشاورزی به دنبال داشته است. مقام های محلی در این دو شهرستان می گویند به دلیل تحریم ها، مدتی است که «ماده موثره» برای تولید سموم کشاورزی، دیگر از اروپا وارد ایران نمی شود و کارخانه های تولیدکننده سم، این ماده را از سایر کشورها از جمله چین وارد می کنند. محمد گرجی، رییس جهاد کشاورزی شهرستان انار به تازگی در جمع کشاورزان این شهرستان گفته است: «در زمینه کشاورزی ما اکنون در جنگیم. واردات کودهایی همچون سولفات پتاسیم و سوپر فسفات در اثر تحریم ها قطع شده و در ازای آن کودها و سموم تقلبی، بی کیفیت و حتی با اثرات معکوس و با قیمت ارزان تر از نمونه های معمولی به فروش می رسانند.» این مقام سازمان جهاد کشاورزی از چنین وضعیتی به عنوان یکی از توطئه های جنگ نرم» نام برده و افزوده است  در این جبهه ها باید با برنامه ریزی و با تبعیت از فرمانده ای واحد دفاع و مقابله کنیم.

 طغیان آفات در باغات پسته

 دکتر محمد عبداللهی، عضو هیات علمی موسسه تحقیقات پسته ایران نیز در گفت وگو با شرق از «سم های بی کیفیت، سم های منسوخ شده، خشکسالی و عدم مدیریت زمان سمپاشی» به عنوان چهار دلیل تاثیرنداشتن سمپاشی در باغات پسته و طغیان آفات نام برد.  عبداللهی گفت: «کشاورزان تاکید می کنند که کیفیت سم ها پایین است، یعنی ماده موثره موجود در سم ها کم است. ماده موثره هم به دلیل تحریم هایی که وجود داشته، کمتر وارد و باعث شده که کیفیت سموم پایین بیاید.
  وی همچنین استفاده از دو سم «منسوخ شده» به نام های «آمیتراز و آندوسولفان» را که مدتی است در عرصه بین المللی ممنوع شده، یکی دیگر از دلایل نابودنشدن آفات پسته دانست. این عضو مرکز تحقیقات پسته ایران، از شرایط آب و هوایی و خشکسالی به عنوان سومین دلیل گسترش آفات پسته نام برد. به گفته وی با بروز خشکسالی و خشک شدن مراتع اطراف باغات پسته، «سن قرمز» از این مراتع به سمت باغات پسته هجوم آورده است. دکتر عبداللهی گفت: «حمله این آفت، باعث شد تا کشاورزان از سم های قوی استفاده کنند. این سم ها، موجوداتی را که به طور طبیعی با آفات مقابله می کردند از بین برد و باعث شد تا آفات طغیان کنند.» این عضو مرکز تحقیقات پسته ایران از «عدم مدیریت زمان سمپاشی» به عنوان دلیل دیگر تاثیر نداشتن سمپاشی باغات پسته نام برد و افزود: «کشاورزان به دلیل دانش پایین و ریسک گریزی بالاترجیح می دهند برای محکم کاری و محافظه کاری بیشتر دایما از سم استفاده کنند، در صورتی که برای مبارزه با حشره باید زمانی که در حالت پوره است، از سم استفاده کرد اما کشاورزان سموم را در زمانی هایی که در مرحله تخم گذاری است یا حشره بالغ شده، استفاده می کنند و به همین دلیل سمپاشی ها موثر نیست.

سموم کشاورزی باعث خشک شدن درختان شده است

یکی از کشاورزان شهرستان انار که خواست نامش فاش نشود، به «شرق» گفت: «ما قبلاهر سال سه یا چهار بار بیشتر باغات پسته را سمپاشی نمی کردیم اما در سال 90 مجبور شدیم هر هفته باغات را سمپاشی کنیم. وی افزود: «متاسفانه سموم فعلی نه تنها در دفع آفت موثر نبودند بلکه باعث خشک شدن بسیاری از درختان پسته نیز شده اند.» این کشاورز همچنین درباره سم های «آمیتراز و آندوسولفان» که منسوخ شده اند، گفت: «در این مورد به کشاورزان اطلاع رسانی کافی نشده و آنها همچنان از این سم ها که در بازار عرضه می شود، استفاده می کنند.» خبرگزاری مهر نیز چندی پیش گزارش داد: «استفاده بی رویه از سموم منسوخ شده و ارزان قیمت در یک سوم باغ های کشور و مزارع کشاورزی کرمان علاوه بر به خطر انداختن منابع طبیعی، احتمال بروز سرطان معده را افزایش داده است.» ناصر طاهری، مدیر حفاظت نباتات سازمان جهاد کشاورزی کرمان گفته است: «با توجه به اثرات مخرب برخی سموم به ویژه آندوسولفان واردات، توزیع و مصرف این سم ممنوع است.» اسماعیل نجار، استاندار کرمان نیز چند ماه پیش درخصوص استفاده از سموم منسوخ شده هشدار داد و گفت: «استفاده بی رویه از سموم کشاورزی، عوارض بهداشتی گسترده ای از جمله سرطان ها به خصوص سرطان معده را به همراه دارد. به گفته محمدعلی امیری، مسوول واحد حفظ نباتات مدیریت جهاد کشاورزی رفسنجان سالانه حدود 800 تن سم در باغات پسته این شهرستان استفاده می شود . محمدعلی امیری با بیان اینکه مشکل اساسی ما توزیع سموم تقلبی است، می گوید: «این سموم فقط از نام کارخانه استفاده می کنند در حالی که برچسب سموم و تاریخ مصرف آن را تغییر می دهند و این نوع سموم را در کارگاه ها و انبارهای زیرزمینی تهیه می کنند.» مسعود محمودی، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان رفسنجان نیز مصرف بی رویه سموم را در این شهرستان یک «خطر جدی» می داند و می گوید: «برخی محدودیت ها در واردات سموم که ناشی از تحریم هایی است که علیه کشورمان اعمال می شود از دلایل بی تاثیری سموم موجود در بازار است.» با وجود هشدارهای مقام های دولتی، همچنان سم های آندوسولفان و آمیتراز در بازار به فروش می رسند. به گفته کارشناسان این دو سم که برای انسان و محیط زیست خطرناک هستند به دلیل ارزان بودن و ماندگاری بالاهنوز مورد استفاده کشاورزان قرار می گیرد. کارشناسان می گویند این سموم به دلیل ماندگاری بالاحتی پس از اینکه محصول پسته از درخت چیده می شود، روی پسته وجود دارند و این مساله باعث بروز بیماری هایی مانند سرطان در بین مصرف کنندگان خواهد شد. با وجود هشدارهای مقام های جهاد کشاورزی درخصوص تاثیر تحریم ها بر کیفیت سموم تولیدی در ایران اما همچنان این سموم روانه بازار می شوند. کشاورزان نیز ظاهرا جز استفاده از این سموم که به گفته کارشناسان برای سلامت «انسان، محیط زیست و محصول پسته» خطرناک است، چاره دیگری ندارند.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٩:٥٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/۱٢/٢٧
تگ ها :

آبیاری مکفی بهاره باغات کلید رفع عارضه زود خندانی و شکافتن پوسته دانه ها ("

آبیاری مکفی بهاره باغات کلید رفع عارضه زود خندانی و شکافتن پوسته دانه ها ("Early-split  nuts") در پسته

تهیه و تنظیم: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

یکی از عوارض مهم و خسارت زا در درختان پسته، پدیده زود خندانی و شکافتن زود هنگام پوسته دانه ها است که اصطلاحا "early-split  nuts" نامیده می شود. عارضه شکافتن میوه خاص پسته نیست و در بسیاری از محصولات درختی مانند سیب، گیلاس، مرکبات، انگور هم وجود دارد که قبل از رسیدن کامل یا مرحله برداشت (harvesting) میوه شکاف بردارد. شکافته شدن بی موقع  یا  زود هنگام پوسته دانه ها در پسته، مغز داخل آنها را در معرض حمله و ایجاد خسارت توسط حشرات و قارچهای مختلف قرار می دهد. آبیاری ناکافی و نامناسب در فصل بهار بویژه در ماههای فروردین و اردیبهشت باعث افزایش معنی دار عارضه زودخندانی یا early-split nuts, در تابستان خواهد شد و این در حالی است که کمبود بسیار شدید آب یا کاهش شدید آبیاری در ماههای تیر و مرداد در اوج تابستان باعث کاهش ایجاد این پدیده خواهد شد. بهر روی کمبود آبیاری یا آبیاری ناکافی در بازه زمانی سفت شدن پوسته دانه های پسته بخصوص در مردادماه آبیاری ناکافی موجب تشدید عارضه early-split nuts, نخواهد شد. گیاه پسته از جمله گیاهانی است که نسبت به خشکی و کم آبی مقاوم است و اگر همین مقدار کم آب مورد نیاز برای درختان تامین شود درختان بازدهی مناسبی خواهند داشت. آبیاری مکفی و مناسب در طول فصل رشد بویژه در بهار برای رشد و نمو درختان بسیار حیاتی است. شکافته شدن پوسته دانه در پسته اتفاقی است که معمولا در اواخر فصل رشد و مرحله رسیدن کامل دانه های پسته حادث می شود و حتی در مرحله برداشت در بسیاری از پسته های رسیده نشانی از ترک و شکاف در پوسته دانه ها مشاهده نمی شود. شکافته شدن زود هنگام دانه ها گاهی اوقات فقط پوست دانه را شامل می شود و در پاره ای موارد علاوه بر شکافتن رویه خارجی دانه یا پوست دانه، پوسته استخوانی پسته هم شکاف برداشته و بنابراین متاسفانه مغز پسته هم در معرض هجوم قارچها و حشرات قرار می گیرد. عارضه زودخندانی در پسته مغز داخل دانه ها در مورد هجوم آفت هایی مانند کرم های پوستخوار و مغزخوار پسته (در ایران) و کرم نافه پرتقال (در آمریکا) قرار می دهد. علاوه بر این شکافته شدن بی موقع پوسته دانه ها در معرض قارچهای خطرناکی مانند قارچ عامل بیماری aflatoxin قرار خواهد داد (Aspergillus flavus). آبیاری بهاره تاثیر فوق العاده ای روی کاهش یا افزایش عارضه زودخندانی پسته دارد. کم آبیاری و نرسیدن مقدار کافی آب به درختان در فصل بهار بشدت باعث افزایش پدیده زودخندانی در تابستان خواهد شد و بالعکس این قضیه هم درست است. مطالعات و بررسی ها هنوز نتوانسته اند رابطه ای قابل قبول میان درصد یا میزان پسته هایی که دچار پدیده زودخندانی می شوند و همچنین پسته های سالم پیدا کنند. بعبارت ساده تر معلوم نیست حتی بصورت تخمین که ما چند درصد پسته پوست شکافته شده در هر سال داریم. سعی کشاورزان بر این است که حتی المقدور پایین ترین درصد پسته های پدیده زود خندانی در پسته یا early-split nuts, را داشته باشند. آبیاری کافی و منظم مخصوصا در اردیبهشت و خرداد درصد عارضه را بشدت پایین می آورد. نکات بسیار جالب در مورد تاثیر آبیاری روی تشکیل دانه و افزایش بهره وری در پسته و حتی سایر محصولات این قضیه را به اثبات می رساند که اگر چه آبیاری مناسب و کافی در دوره تشکیل و توسعه مغز مهم است اما اگر در همین بازه زمانی (زمان تشکیل مغز و تکامل دانه) خلل یا کمبودی در میزان آبیاری بدلایل مختلف حادث شود مینیمم خسارت را بدنبال خواهد داشت و این قضیه حتی در مورد عارضه زود خندانی و شکافتن زودهنگام دانه ها در پسته هم صدق می کند. بعبارت ساده تر هر گونه تنش آبیاری در زمان تشکیل مغز تاثیر چندانی روی افزایش عارضه early-split nuts, ندارد. آبیاری کافی در فصل بهار کلید موفقیت در کنترل عارضه زودخندانی در پسته است.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:٠٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۱٢/٢٦
تگ ها :

تعداد بازدیدکنندگان این وبلاگ از مرز 20000 بازدید گذشت!!!!!!!

آدرس سایت:  http://mjamalizadeh.persianblog.ir/

تاریخ آغاز ثبت اطلاعات: 29 شهریور ماه 1389

بازدید کل تا تاریخ 20 اسفندماه 1390=20001

پربازدیدترین روز: 29 مرداد 1390 با 131 بازدید

از همه دوستان و علاقه مندان که با نظرات و پیشنهادات سازنده به بهتر شدن این وبلاگ کمک کرده و می کنند بینهایت سپاسگذارم. امیدوارم قدمی هر چند کوچک در جهت بهبودی شرایط صنعت پسته ایران برداریم

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٥:٤٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۱٢/٢٠
تگ ها :

گرده افشانی مصنوعی در باغات پسته

گرده افشانی مصنوعی در باغات پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

گیاه پسته گیاهی دو پایه یا dioecious است. گیاهان دو پایه گیاهانی هستند که گل های نر و ماده  روی دو پایه مختلف قرار دارند بعبارت ساده تر گلهای نر روی درختان نر و گلهای ماده روی درختان ماده قرار دارند. گرده افشانی عبارت است از عملیاتی که دانه های گرده روی گلهای ماده قرار یک گیاه قرار می گیرند و تلقیح گامت ماده توسط گامت نر موجب لقاح و نهایتا تولید میوه می شود. در گیاهان دوپایه مانند پسته عملیات گرده افشانی (pollination) در ایجاد محصول و تولید میوه بسیار مهم و حیاتی است. معمولا در درختان پسته درختان نر در بهار زودتر به ثمر می نشینند. مطالعات مشخص کرده که گلهای ماده در پسته به تدریج باز می شوند و بنابراین گلهای ماده ای که زودتر به ثمر می نشینند شانس بیشتری برای تلقیح با دانه های گرده دارند و متاسفانه در بسیاری از موارد یا صحیح تر بسیاری از گلهای ماده ای که دیرتر از همه باز می شوند شانس تلقیح پیدا نمی کنند چون در این بازه زمانی گرده ای در هوا وجود ندارد و درختان نر تولید گرده را متوقف کرده اند. علاوه بر عدم هماهنگی فعالیت درختان نر و ماده در پسته در بهار برای تلقیح و باروری معضل دیگر در پدیده گرده افشانی کم بودن درختان نر نسبت به درختان ماده است. البته در California توجه در خوری به تعداد درختان نر شده است و تعداد درختان نر در حد نرمال است. قرار گرفن درختان نر در بین درختان ماده در پسته از نظر مطلوب بودن گرده افشانی فرمول خاص خود را دارد که در کشورهای پیشرو از نظر صنعت پسته بویژه ایالات متحده بخوبی رعایت شده است. معمولا استاندارد تعداد درختان نر و ماده نسبت 1 به 8 تا 1 به 14 ارزیابی شده است که متاسفانه در پسته کاری های کرمان اصلا چنین نسبتی وجود ندارد و تعداد درختان نر بسیار کم گزارش شده است که علل مختلفی دارد. در ارتباط با مشکل اول یعنی عدم همزمانی فعالیت درختان نر و ماده و در نتیجه پایین آمدن راندمان تلقیح یا fertilization مطالعات و کوشش های زیادی بمنظور همزمان سازی یا بعبارت صحیح تر رفع محدودیت عدم همزمانی در دنیا انجام شده است که متاسفانه هیچ کدامشان در ایران (بزرگترین صادر کننده پسته در دنیا) صورت نپذیرفته! و این جای تاسف و شگفتی است. یکی از راههای جالب و مفید فایده استفاده از گرده افشانی مصنوعی در درختان پسته بوده است. گرده افشانی مصنوعی موجب افزایش باوری و تلقیح گلهای ماده در پسته می شود. استفاده از گرده افشانی مصنوعی در درختان پسته بخصوص در کشور ترکیه رواج پیدا کرده است. گرده افشانی مصنوعی موجب می شود تقریبا هیچ گل سالم ماده ای در باغ بدون تلقیح باقی نماند و این بسیار سودمند است. مطالعات نشان داده استفاده از گرده افشانی مصنوعی موجب افزایش تعداد خوشه ها، افزایش تعداد دانه در خوشه و کاهش پوکی در پسته می شود تحقیقات مشخص کرده که اساسا گرده افشانی پسته به کمک باد صورت می گیرد و  در بازه زمانی گلدهی هر باد بیشتر بوزد در نتیجه میزان تلقیح گلهای ماده در پسته بیشتر خواهد شد. گرده افشانی الکترواستاتیکی یکی از روشهایی است که جدیدا معرفی شده است و سابقه زیادی ندارد. استفاده از گرده افشانی الکترواستاتیکی (Electrostatic pollination) در  بسیاری از باغات میوه از جمله سیب، بادام، فندق، زیتون و اخیرا در باغات پسته California کارآیی خودش را نشان داده است. بصورت خلاصه دستگاه گرده افشانی الکترواستاتیکی دستگاهی است که دارای نازلهایی دارای بار الکتریکی است و دانه های گرده را در هنگام خروج از نازل باردار می کند و بار ایجاد شده از نظر الکتریکی با بار الکتریکی موجود در گلهای ماده کاملا متضاد است و بنابراین دانه گرده کاملا روی گلهای ماده قرار می گیرد و بنابراین 100 درصد تلقیح انجام می شود اگر مشکل دیگری وجود نداشته باشد. استفاده از گرده افشانی الکترواستاتیکی مورد اقبال باغدارای پسته در California قرار گرفته و سال به سال بر میزان استفاده از آن در باغات پسته افزوده می شود. نحوه گرده افشانی الکترواستاتیکی جالب است ابتدا دانه های گرده توسط دستگاه مخصوص یا بصورت دستی از روی گلهای ماده درختان پسته جمع آورری می شوند و طی یک پروسه نسبتا ساده می توان آنها را در محل مناسب قرار داد و هر زمان که لازم بود از آنها استفاده کرد. جمع آوری و نگهداری صحیح و استاندارد دانه های گرده را می تواند آنها را تا چندین سال قابل استفاده کند. قبل از استفاده گرده ها در گرده افشانی الکترواستاتیکی ابتدا گرده ها با یک آزمون مخصوص تست می شوند تا از قدرت باوری آنها اطمینان لازم فرآهم شود. قرار دادن دانه های گرده در داخل دستگاه و پاشش آنها توسط گرده پاش الکترواستاتیکی در زمان مناسب موجب تلقیح گلهای ماده خواهد شد. همانطور که قبلا اشاره شد گرده افشانی طبیعی درختان پسته توسط باد دارای محدودیت های مختلفی است که ممکن است گاها راندمان fertilization را پایین بیاورد. فاصله مناسب انتقال دانه های گرده از درختان نر به درختان ماده توسط باد حدودا 20 متر برآورد شده است که این فاصله در پسته کاری های استان کرمان یک رویاست و گاها فاصله درختان نر و ماده به صدها متر می رسد که نتیجتا گرده افشانی مناسبی صورت نمی گیرد. چنین پروژه هایی که باعث افزایش عملکرد تولید پسته می شوند باید مد نظر مسولین باشند. به امید روزهای بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٩:٢٦ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/۱٢/۱۳
تگ ها :

آیا خر را می توان ملا کرد؟؟ کارشناسان ترویج کشاورزی کجا هستند؟

آیا خر را می توان ملا کرد؟؟ کارشناسان ترویج کشاورزی کجا هستند؟

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

رشته مهندسی کشاورزی گرایش ترویج کشاورزی بنظر من مهمترین گرایش رشته های کشاورزی در مناطق پسته خیز است. ارتباط بین کارشناسان مختلف کشاورزی و کشاورزان باید از طریق مهندسین ترویج کشاورزی برقرار شود. در مناطق پسته خیز در بیش از 80 درصد موارد کشاورزان پسته کار بیسواد هستند و یا سواد در حد خواندن و نوشتن دارند. روشهای سنتی و قدیمی باغداری پسته به هیچ وجه کارآیی لازم را ندارند و بسرعت موجب خشکیده شدن باغات شده اند. باید توجه داشت که کار با روش های قدیمی جوابگوی نیازها نیست و باید ناچارا از روش های بروز و جدید با توجه به نوع مشکل بهره جست. در سالیان گذشته مثلا 20 سال پیش یا قبل از آن باغات جوان بودند، درختان نوپا، خاک مساعد و حاصلخیز، کیفیت آب قابل قبول و روی هم رفته مشکل خاصی وجود نداشت و باغداران محصول قابل قبولی هم برداشت می کردند و بسیار راضی بودند اما باید توجه کرد که شرایط آب و خاک و ....تغییر یافته مسایلی که امروزه درختان را درگیر کرده متنوع شده اند و هر مشکلی راه حل خاص خود را می طلبد. بهانه کردن بی کیفیت بودن کودها و سموم از طرف کشاورزان قدیمی و بیسواد اگر چه ممکن است تا حدی درست باشند اما الزاما استفاده از سم و کود با کیفیت مشکلات را به هیچ وجه برطرف نخواهد کرد. ایجاد ارتباط قوی بین کشاورزان و سازمانهای مربوطه و همچنین کارشناسان امری بسیار حیاتی است و فقط از عهده کارشناسان ترویج کشاورزی می آید. مهندسین ترویج کشاورزی آندسته از کارشناسان محترم هستند که واحدهای مربوط به ترویج را گذرانده اند و می دانند چگونه می شود با کشاورزان بیسواد و کم سواد حرف زد و آنها را توجیه کرد. ضرب المثل قدیمی خر را نمی توان ملا کرد درست است و من هم به ان اعتقاد دارم چون بسیاری از کشاورزان گوش شنوا ندارند و درست برعکس توصیه ای عمل می کنند که به آنها شده اما کارشناسان ترویج کشاورزی باید از طرف سازمانهای دولتی ساپورت شوند به روستاها بیایند تا بتوانند ارتباط درستی بین کارشناسان و کشاورزان ایجاد شود. البته باید این نکته را یاد آوری کرد  حمایت خاصی از کارشناسان ترویج کشاورزی نمی شود و بسیاری از فارغ التحصیلان این رشته در مقاطع فوق لیسانس و دکتری بیکارند و این در حالی است که در نبود یک رابطه منطقی و پایدار و سودند میان کارشناسان ترویج و کشاورزان و کارشناسان گیاهپزشک و باغبانی و .....دلالان کودها و سموم جای خالی آنها را پر کرده اند و چون بسیاری از این دلالان به زبان خود همین کشاورزان کم سواد حرف می زنند کشاورزان حرف ایندسته از افراد را بهتر می فهمند. زبان حرف زدن و منطق حرف زدن با کشاورزان و توجیه آنها بسیار مهم و حیاتی است. اگر روی فکر کشاورزان کار شود و آنها بفهمند که سخنان کارشناسان از روی دلسوزی است حتما توجه می کنند. البته وجود دارند دسته ای از افراد یا کشاورزان واقعا نفهم که حقیقتا خرند و بهیچ وجه نمی توان به آنها چیزی فهماند و در دوران ماقبل تاریخ سیر می کنند و بنا بر ضرب المثل قدیمی خر را نمی توان ملا کرد. اما حداقل دسته ای از افراد که تا حدی ضمیر روشن دارند را می توان جذب کرد و روشهایی که کاربردی و کمک کننده هستند به آنها آموزش داد تا محصول بهتر و بیشتری بدست بیاورند. متاسفانه در سالیان اخیر بوده اند بسیاری از مهندس نماها که مال کشاورزان بیچاره را خورده اند و جنس بنجل تحویل آنها داده اند و همین مساله موجب سلب اعتماد کشاورزان از مهندسین شده است. باید نظارت قوی روی تمامی مسایل مربوط به صنعت پسته ایران وجود داشته باشد. ولی اکنون متاسفانه نظارتی وجود ندارد. سموم و کودهای در بسیاری از موارد تقلبی هستند و بازار کشاورزی پر شده از اجناس بنجل چینی و بی کیفیت. بهر روی باید روی افکار کشاورزان کار کرد و نتیجه استفاده از روش های نوین را به آنها نشان داد و آنها را توجیه کرد. ارتباط قوی بین کشاورز باغدار با کارشناس دلسوز می تواند پسته کاری را به سرمنزل مقصود برساند. امیدواریم با برنامه ریزیهای بهتر مسولین شاهد بهتر شدن شرایط باشیم. هیچ کشاورزی نمی خواهد سرمایه خودش که همانا درختان پسته اش هستند را نابود کند و اگر مخالفتی می کند به این دلیل است که توجیه نمی شود و اگر همین کشاورز بفهمد که توصیه ها بنفع او هستند حتما توجه و عمل خواهد کرد. پسته یا طلای سبز ایران به بوته فراموشی سپرده شده است و عده ای مهندس نما کار را بدتر کرده اند و هیچ کس هم بفکر نیست کشاورزان را آگاه کند تا درک کنند با روش های قدیمی نمی توان کشاورزی پر سودی داشت. به امید بهبود شرایط برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:٢٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/۱٢/٩
تگ ها :

هورمون تراپی در درختان پسته

هورمون تراپی در درختان پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

هورمونهای گیاهی دسته ای از مواد شیمیایی هستند که رشد و توسعه هر گیاهی منجمله درختان پسته را کنترل می کنند. علاوه بر گیاهان حیوانات هم دارای هورمونهای مخصوص به خود هستند و همچنین انسانها. هورمونها در هر موجود زنده نقش کنترل کننده ها بیولوژیکی را بر عهده دارند. میزان تولید هورمونها در هر موجود زنده ای از جمله درختان پسته بسیار کمتر از حد تصور است مثلا در حد ppm. اما باید توجه داشت که اگر همین مقدار ناچیز هم در گیاه تولید نشود و یا کم و زیاد تولید شود اثرات مخربی روی پیکره موجود زنده خواهد گذاشت. در گیاهان مکانی که هورمونهای مختلف تولید می شوند با محل مصرف آنها احتمال دارد تفاوت داشته باشد. هورمونهای گیاهی اصلی شامل اکسین(Ouxin)، سیتوکینین (Cytokinins)، جیبرلین (jiberellin)، اسید آبسیزیک (Abscisic acid)، اتیلن (Ethylene)می شوند. هومونهای فرعی بسیار زیادتری جدیدا معرفی شده اند. بحث هورمونهای گیاهی یکی از بحثهای بسیار مهم و تاثیرگذار در درختان پسته محسوب می شود. چرا که بصورت قطع می توان گفت که با توجه به مشکلات عدیده تغذیه ای و بیماری های و آفات و شوری و مسمومیت و مسایل دیگر که درختان را به مرور از بین می برد قطعا تعادل هورمونی در درختان پسته وجود ندارد و این احتمال وجود دارد که اصلا هورمونی در درختان تولید نشود و یا بمیزان بسیار کمتر از حد لازم تولید شود. متاسفانه آقایان دکتر و مهندسینی که در مراکز تحقیقات کشاورزی بخدمت مشغولند و رشته و گرایش اصلی آنها باغبانی است تا کنون هیچ گونه طرحی برای بررسی هورمونها و نقش هورمونها در پسته ارایه نکرده اند و این باعث تاسف است. یکی از طرحهای فوری و بسیار ضروری در درختان پسته استفاده از هورمون درمانی برای درختان پسته است. در بسیاری از نقاط دنیا کاربرد هورمونها به طرق مختلف برای بالا بردن راندمان باغداری یکی از رایج ترین کارها است اما متاسفانه ما در پسته هیچ مرجعی نداریم که کوچکترین اشاره ای به اندازه گیری دقیق هورمونها در درختان پسته، شناسایی هورمونها در درختان پسته و اپتیمایزکردن (optimization) استفاده از هومومونها در پسته پرداخته باشد. از سرورانی که مطالب را می خوانند و اطلاعاتی در این زمینه دارند استدعا دارم که مطالب را دراختیار من قرار دهند تا با نام خودشان در وب قرار دهم (هورمون تراپی در پسته). امروزه در بسیاری از کشورهای پیشرو بحث هورمون تراپی در باغات بسیار رایج شده است و باغدار با توجه به دستوالعملی که در اختیارش گذاشته شده است از هورمونها به نحو سودمندی بهره برداری می کند. متاسفانه ما هیچ تحقیقی نداریم که بطور مثال هورمون اکسین را چگونه در باغات پسته استفاده کنیم و چه مقدار؟ و در چه بازه زمانی؟ چیزی که قطعا می توان گفت این است که درختان پسته در شرایط فعلی در استان کرمان از تعادل هورمونی و برهمکنش هورمونی مناسبی برخوردار نیستند. یکی از راههای جوان سازی باغات و وادار کردن درختان مسن به ایجاد شاخه و تولید جوانه های زایشی استفاده از هورمونهاست. باید توجه داشت که متاسفانه چون در درختان پسته تحقیق مستدلی راجع به هورمونها صورت نگرفته استفاده خودسرانه از هورمونها خطرناک هست و ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد. نکته جالب در مورد کاربرد هومونها در پسته این است که معمولا هورمونهای گیاهی بویژه هومونهای جیبرلین و اکسین در داخل بسیاری از کودهای خارجی با کیفیت (بویژه برندهای اسپانیایی) بنحوی از انحا وجود دارند و اگر چه روی بروشور کود درصدی از هومونها دیده نمی شود (بعلت مقرارت سخت استفاده از هورمونها و فرآورده های هورمونی در اتحادیه اروپا) اما بهر روی مسلما درصد قابل قبولی از هورمونهای گیاهی در داخل این کودها وجود دارند. این مطلب بویژه در مورد کودهایی که حاوی Humic و Fulvic اسید هستند بسیار بارزتر است. این نکته  قابل تامل است که قرار دادن هومونها و فرموله کردن آنها در داخل کودهایی که بصورت محلول پاشی استفاده می شوند بسیار جالب است و در اختیار کشورهای معدودی است بویژه اسپانیا. بهر روی با توجه به فوری بودن و ضرورت کاربرد هورمونها در درختان پسته در شرایط بسیار بد آبی و خاکی مناسب تر آن است بجای هدر دادن بودجه بیت المال در راههایی که یک شاهی هم ارزش ندارند و جنبه تبلیغاتی دارند به این تحقیق بسیار مهم همت گمارده شود تا بتوان درختان را از وضعیت موجود درآورد و نسخه ای قابل توصیه از هورمونها برای استفاده در باغات پسته برای کشاورزان پیچید. یک نکته ضروری دیگر این است که استفاده از هورمونها برای باغات بسیار رایج است در کشورهای پیشرو ولی در ایران ذهنیت کشاورزان نسبت به هورمونها خوب نیست (مثلا می گوینده در مرغداری ها استفاده از هورمونها موجب می شود که مرغها مثلا 40 روزه روانه بازار شوند و مرغهای هورمونی خوب نیستند و از این دست مسایل و...). اما باید ذهنیت کشاورزان را نسبت به هورمون درمانی در باغات پسته عوض کرد. در این گفتار من می توانستم به جز به جز کاری که هورمونها انجام می دهند و معرفی هورمونها بپردازم اما بهتر دیدم که مسیری باز کنم برای محقیقین محترم مراکز تحقیقاتی که امکانات تحقیق در این زمینه را دارند توجهی به این امر مهم داشته باشند. به امید آن روزی فردایی بهتر برای پسته ایران

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱۱:۳۳ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/۱٢/۸
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED