چالکود در باغات پسته

 چالکود در باغات پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با اجازه رسمی نویسنده یا ذکر منبع باشد

به صورت مختصر چالکود به روشی گفته می شود که کود با استفاده از حفر یک چاله در ناحیه فعال ریشه به درخت داده شود. چالکود یکی از روش های مفید و تاثیرگذار در جهت بازدهی بیشتر باغات پسته است. این روش برای جوابدهی بیشتر درختان در زمینهای بشدت قلیایی مناطق پسته کاری بسیار کارساز است. پر کردن چالکودها با استفاده از معجون کودهای سولفاته، گوگردی و اسیدی زا در مناطق پسته خیز اهمیت فروانی دارد. وجود مواد اسیدی زا در داخل چالکود موجب می شود تا pH داخل چاله پایین بیاید و ریشه با توجه به زیاد شدن یون H+ به طرف چاله ها گرایش پیدا کند. در بیشتر باغات پسته بدلیل وجود مقادیر بالای کربناتها و مقدار ناچیز مواد آلی موجود در خاک ریشه درختان از نفوذ پذیری مناسبی در خاک برخوردار نیست و ریشه دوانی درختان پسته بسهولت انجام نمی شود. چالکود با ایجاد تهویه بیشتر و محیط مناسب تر باعث می شود ریشه ها بخوبی توسعه یابند و رنگ ریشه های فعال به رنگ سفید و با تراکم بالا در بیاید. در باغاتی که در مشکل کلروز ناشی از کمبود آهن و سایر میکروالمانها وجود دارد چالکود روش مناسبی جهت در اختیار گذاشتن مواد غذایی و رفع کمبودها بشمار می آید. از نظر اقتصادی نیز چالکود روشی مقرون بصرفه است. در چالکود چاله در ناحیه اطراف سایه انداز درختان احداث می شود و نیازی به کانال برداری سراسری و عمیق و پرهزینه نیست. مزیت مهم چالکود این است که کود تنها با حجم محدودی از خاک مخلوط می شود و در نتیجه قدرت تثبیت شدن عناصر مضر مانند سدیم و کلر در اطراف ریشه کاهش می یابد. در روش چالکود هم می توان از کودهای دامی و هم شیمیایی و هم مخلوط ایندو استفاده کرد. یکی دیگر از مزایای چالکود افزایش نفوذپذیری آب به داخل خاک و توده موادی است که در داخل چاله وجود دارند. همچنین چالکود می تواند باعث افزایش میزان اکسی‍ژن در اطراف ریشه ها و نهایتا تهویه بهتر ریشه ها شود. چالود می تواند میزان مصرف کود را کاهش دهد  چون کوددهی فقط در چاله ها و به صورت موضعی انجامی می شود. از مزایای دیگر چالود صرفه جویی در مصرف آب است. بخصوص در مناطق پسته کاری که بیش از 90 درصد باغات بصورت غرق آبی آبیاری می شوند. چالود با نفوذ دادن بیشتر آب به عمق ریشه باعث افزایش راندمان آبیاری می شود. مهمترین عیب چالکود سطح تماس پایین ریشه با کود است چون کود به صورت موضعی و در داخل چاله در دسترس ریشه ها گذارده می شود.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:٥٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/٧/٢٠
تگ ها :

مدیریت مسمومیت ها و شوری در باغات پسته

مدیریت مسمومیت ها و شوری در باغات پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با اجازه رسمی نویسنده یا ذکر منبع باشد

پسته از جمله گیاهانی است که مقاومت زیادی نسبت به شوری آب و خاک دارد. تقریبا در شرایط اقلیمی که درختان پسته رشد می کنند هیچ گیاه دیگری توانایی رشد و نمو قابل قبول را ندارد. با افزایش یافتن عمق چاههای کشاورزی در مناطق پسته خیز، کیفیت آب بشدت کاهش یافته و املاح مضر مانند بیکربناتها، بور(B)، سدیم(Na)، کلر(Cl) و.... باعث ایجاد مسمومیت شدید در درختان پسته شده اند. علاوه بر آب کیفیت خاک نیز به مرور زمان و با اضافه شدن بیش از حد کودهای شیمیایی غیرمفید و شوری زا رو به افول گذاشته است. کودهایی مانند اوره، نیتراتها و فسفاتها باعث تخریب بافت و ساختمان خاک و افزایش شوری آن شده اند. خاک مناطق پسته خیزی مانند استان کرمان بشدت قلیایی است و یکی از الزامات خاکهای قلیایی وجود یون سدیم(Na+) در ترکیب جذبی خاک است که متاسفانه میزان فوق العاده بالای آن برای درختان پسته دردسر ساز شده است. مسمومیت به یونهای معروف به شوری زا مانند سدیم و کلر و... به اشتباه تنش شوری تلقی می شود که در واقع تنش شوری نیست بلکه مسمومیت درختان به اینگونه عناصر است. خاکهای شور بدلیل وجود بیش از حد عناصری مانند سدیم دارای خواص فیزیکی بسیار بدی هستند از جمله اینکه درحالت رطوبت تورم حاصل می کنند، درحالت خشکی سفت می شوند، سله می بندند و به شکل کلوخ های بزرگ و سخت در می آیند و .... بنابراین خاکهای شور در باغات پسته دردسر بزرگی ایجاد کرده اند. از طرف دیگر در آب بسیاری چاههای کشاورزی غلظت یا میزان عناصر مضر مانند بور(B) بشدت بالا رفته و بسیاری از باغات متاسفانه مسمومیت به عناصری را نشان می دهند که در آب چاهها وجود دارند. تجربه بخوبی نشان داده که باغاتی که آبیاری کمتری در آنها صورت می گیرد از نظر مسمومیت به عناصری مانند بور(B) وضعیت بمراتب مطلوبتری دارند. نتیجه اینکه خود آبی که از چاهها استحصال می شود و به درختان بعنوان آبیاری عرضه می شود مشکل ساز شده است و برخلاف تصور عموم قلیایی شده است نه اسیدی. متاسفانه بسیاری از باغات در نقاطی احداث شده اند که میزان شوری خاک بشدت بالاست و ریشه درختان در اینگونه باغات بعلت جذب بیش از اندازه یونهای مضر مانند سدیم و بیکربناتها و.... بشدت آسیب دیده است. در مورد فیزیولوژی ریشه و واکنش ریشه درختان پسته به یونهای مضر موجود در آب و خاک بحثهای جالب و مفیدی وجود دارد که مجال جداگانه ای را می طلبد و از حوصله این گفتار بیرون است. برای مقابله با مسمومیت ها و مدیرت آنها نکاتی کوتاه و مفید در ادامه متن می آید که امید است مورد توجه علاقه مندان قرار گیرد.

- مدیرت کوددهی: باید سعی شود از کودهایی استفاده شود که دارای فرهای اسیدی زا در خاک باغات پسته باشند بعنوان مثال کودهای سولفاته مانند سولفات آمونیوم و سولفات پتاسیم. باید از کودهای که باعث تشدید پدیده شوری و مسمومیت می شوند دوری جست از جمله اوره، نیتراتها و فسفاتها. اضافه کردن کودهای دامی به خاک کمک زیادی به رفع مسمومیت و بهبود ساختار خاک در باغات پسته خواهد کرد بنابراین استفاده هر ساله از آنها در جهت کاهش و یا رفع پدیده مسمومیت بسیار ضروری است. اضافه کردن کودهای پتاسیمی به خاک نیز کمک زیادی در رفع پدیده مسمومیت خواهد کرد. در زمین هایی که کودهای پتاسیمی به میزان زیاد به خاک اضافه شوند مشکل مسمومیت بسیار کاهش خواهد یافت. مکانیسم عمل پتاسیم در جهت رفع یا کاهش مسمومیت بحث خود را می طلبد که مجالش در این نوشتار نیست.

- مدیرت آبیاری: در خاکهایی که مشکل شوری و مسمومیت دارند باید آبیاری سنگین در زمستان و آبیاری سبک در تابستان را سرلوحه کار خود قرار دهند که متاسفانه برعکس آن عمل می شود. آبیاری سنگین در زمستان موجب می شود تا عناصر مضری که در ناحیه اطراف ریشه درختان پسته وجود دارند از این ناحیه شستشو داده شوند و به عمق خاک راه پیدا نماید.

- مدیریت خاکورزی: در خاکهایی با شوری بالا شخم با گاو آهن های قوی بسیار مفید ارزیابی می شود. احداث کانال در ناحیه اطراف ریشه و مکانهایی که ریشه های مویین قرار دارند و پر کردن کانالها با استفاه از کود دامی و گچ و ماسه بسیار تاثیرگذار خواهد بود

- افزودن اصلاح کننده ها به خاک: افزودن موادی مانند گچ و آهک و کودهای دامی به خاک بسیار کارساز خواهد بود. گچ خام و آهک به علت داشتن یون کلسیم(Ca++) در کاهش دادن شوری و مسمومیت ها بسیار کارساز هستند. یون کلسیم در خاک با یونهای مضر مانند سدیم و بور رقابت می کند و در جذب شدن توسط ریشه از یونهای مضر رقابت را می برد و سلولهای ریشه به جای جذب عناصر مضر عنصر کلسیم را جذب می کنند و بنابراین مسمومیت از بین خواهد رفت.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:٠٦ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/٧/۱٩
تگ ها :

اطلاعیه شماره 36 مورخه 28/06/1390 ستاد شبکه مراقبت و پیش آگاهی مدیریت جهاد کشاو

اطلاعیه شماره  36 مورخه 28/06/1390 ستاد شبکه مراقبت و پیش آگاهی مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان رفسنجان

باغداران محترم شهرستان رفسنجان

با توجه به همزمانی مرحله برداشت محصول پسته و مشاهده جمعیت قابل توجه آفت پسیل پسته شیره خشک در بعضی مناطق، فقط در صورت اطمینان از وجود کلیه شرایط زیر مبارزه بعد از برداشت توصیه میگردد:

الف-  مشاهده جمعیت بالای پوره روی برگها

ب-  اتصال محکم دمبرگها به شاخه

ج-  برگهای شاداب و دارای سبزینه بالا

توجه:  ارقام اکبری و کله قوچی بیشتر در معرض خسارت هستند 

لازم به ذکراست به دلیل جمعیت بالای دشمنان طبیعی بخصوص زنبورهای پارازیتوئید و کفشدوزکها دراین محدوده زمانی ازسموم کم خطراستفاده نمایید

نکته:  درخصوص استفاده ازهرگونه افزودنی مانند صابون محلولپاشی ومایع ظرفشویی مانند ریکا با کارشناسان ذیربط مشورت فرمائید

 

ستاد شبکه مراقبت و پیش آگاهی مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان رفسنجان

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۸:٥۳ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/٧/۱۱
تگ ها :

تغذیه درختان پسته در مرحله پس از برداشت حقیقت فراموش شده

تغذیه درختان پسته در مرحله پس از برداشت حقیقت فراموش شده

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

بسیاری از کشاورزان پسته کار بعد از برداشت پسته از درختان پسته بجای رسیدگی به درختان آنها را به حال خود رها می کنند تا سال آینده و برخی دیگر گوسفندان را به قصد چرا به داخل باغات گسیل می دارند تا درختان را بیچاه کنند. تا زمانی که پسته ای بر درختان است درختان شدیدا مورد مراقبت هستند ولی متاسفانه بلافاصله بعد از برداشت به حال خود رها می شوند تا سال آینده. در مورد نیازهای اساسی تغذیه ای درختان پسته در مرحله پس از برداشت در ایران و حتی در آمریکا تحقیق یا پروژه قابل قبولی انجام نشده که بتوان بصورت دقیق نیازهای درختان در این مرحله حیاتی را مشخص کرد اما بهر روی درختان پسته در مرحله پس از برداشت برای ادامه حیات و بازدهی بیشتر در سالهای بعد باید برنامه تغذیه ای مناسبی داشته باشند. علاوه بر تغذیه سم پاشی باغات نیز بسیار مهم و اساسی است. بنظر می رسد درصد بالایی از گره های زایشی سال بعد یا اصطلاحا گرها در دوره پس از برداشت و بعلت عدم مبارزه یا سم پاشی علیه شیره خشک فرو می ریزند و باید دقت کرد که سم پاشی در دوره پس از برداشت بسیار الزامی و کارساز است و ممکن است 1 نوبت هم کافی نباشد. بهتر است علاوه بر سم کودهای تقویت کننده هم به تانکر سم پاشی اضافه شوند تا مقداری از عناصری که درختان بعلت باردهی از دست داده اند جبران شود و درختان ذخیره مناسبی برای فصل زمستان و گذران این دوران را داشته باشند. تغذیه درختان در مرحله پس از برداشت نقش مهمی در کارآیی آنها در سال بعد خواهد داشت. مسلما درختانی که در این مرحله تغذیه مناسبی داشته باشند سالم تر و پربازده تر خواهند بود. حجم زیای از فعل و انفعالات بویژه فتوسنتز بسیار بالایی تا بثمر رسیدن پسته توسط درختان در طول فصل رشد انجام شده است و این حجم بالای فتوسنتز باعث پایین آمدن شدید ذخیره منابع کربنی در درختان پسته شده است. منابع کربوهیدراتی در درختان اگر کاهش یابند مسلما ریشه ها نمی توانند از این منابع در طول فصل زمستان بخوبی استفاده کنند و ذخایر کربوهیدراتی ریشه ناکافی خواهد بود. درختانی که خوب تغذیه شوند و بیشتر فتوسنتز انجام داده باشند مسلما ذخایر ریشه ای مناسبتری برای عبور از فصل سخت زمستان در اختیار خواهند داشت. باید توجه داشت که میزان برداشت ریشه ها از زمین در فصل رشد یا تابستان وبهار بسیار بیشتر از فصل زمستان خواهد بود بنابراین در طول فصل زمستان که ریشه ها تقریبا غیر فعالند باید ذخیره غذایی مناسبی در اختیار داشته باشند تا بتوانند از این مرحل سخت براحتی عبور کنند. عنصر کلسیم Ca عنصری بسیار اساسی در بازدهی درختان پسته است که باید در مرحله پس از برداشت در اختیار ریشه ها گذاشته شود. متاسفانه نقش Ca در بازدهی درختان پسته مغفول مانده و جای دارد که در یک نوشتار دیگر به آن پرداخته شود. Ca عنصر مرموزی است که برخی آن را جزو عناصر میکرو و برخی جزو عناصر ماکرو دسته بندی می کنند و متاسفانه در بسیاری نقاط مناطق پسته خیز کمبودش مشاهده می شود. بهر روی کلسیم در دو مرحله از رشد و نمو پسته اهمیت دارد 1- در مرحله تشکیل میوه یا دانه پسته یا Fruit setting در اواسط بهار و 2- در مرحله پس از برداشت یا .postharvesting عنصر نیتروژن یا N هم در مرحله پس از برداشت پسته بسیار ضروری است. دادن کودهای نیتروژنه در مرحله پس از برداشت مانند اوره و سولفات آمونیوم باعث افزایش یافتن ذخیره نیتروژن در ریشه ها و تقویت آنها و عملکرد بهتر آنها در آینده خواهد شد. نیتروژن ذخیره شده در ریشه درختان پسته در بهار با حرکت بطرف شاخ و برگ درختان در شادابی آنها در اوایل بهار بسیار کارساز خواهد بود. در مورد برخی درختان میوه منجمله درختان پسته این احتمال بسیار زیاد است که ماکزیمم یا بیشینه جذب کودهای نیتروژنه ممکن است در فصل برداشت یا پس از فصل برداشت اتفاق بیفتد. بعبارت ساده تر بهترین و بیشترین جذب کودهای نیتروژنه به احتمال زیاد در فصل برداشت یا بعد از آن وجود دارد نه در طول فصل رشد بخصوص در بهار و این باعث شگفتی است. بهترین زمان برای دادن کودهای نیتروژنه در درختان پسته در مرحله پس از برداشت زمانی است هنوز برگها نریخته اند یا اصطلاحا قبل از pre leaf fall period. البته شرط موفقیت در جذب مناسب کودهای نیتروژنه در دوره پس از برداشت پسته وجود رطوبت کافی در خاک و همچنین جلوگیری از رشد بیش از اندازه علفهای هرز در باغات است. بنابراین بهتر است قبل از آبیاری و در زمین های عاری از علف های هرز کود نیتروژنه داه شود. همانطور که قبلا اشاره شد بهتر است کودهایی که برای برای تغذیه درختان در دوره پس از برداشت داده می شوند تا قبل از مرحله ریزش برگها بمصرف برسند مطالعات نشان داده که در دوره پس از فرو افتادن برگها جذب ریشه ای بشدت کاهش پیدا می نماید در حد غیر قابل تصور و اعجاب انگیز. بنابراین کوددهی چه بصورت محلول پاشی و چه بصورت زمینی در دوره پس از ریزش برگها فایده چندانی برای درختان پسته ندارد. تحقیقات نشان داده که حدود 80 درصد از رشد اولیه درختان در اوایل بهار از ذخیره نیتروژنی و کربوهیدراتی است که در ریشه ذخیره شده است و این نکته تامل برانگیز است. تا حدود 8 هفته اول حرکت درختان پسته در اوایل بهار درختان از ذخیره ای که در ریشه اندوخته شده استفاده می کنند و بعد از این مدت ریشه ها بتدریج رشد خودشان را اغاز کرده و جذب عناصر غذایی را از خاک شروع می کنند و این مواد غذایی به برگها تازه روییده و تازه می رسند و فتوسنتز بتدریج آغاز می شود. تحقیقات مشخص کرده درجه حرارت یا temperature اطراف ناحیه ریشه درختان معیار مناسبی در جهت ارزیابی میزان و شدت جذب در درختان محسوب می شود. درجه حرارت ناحیه اطراف ریشه از هفته هشتم و پس از روییدن برگچه های تازه در پسته بشدت بالا می رود و این مطلب بیانگر این حقیقت است که درختان تا 8 هفته پس از بهار بشدت به ذخیره ریشه ای وابسته هستند. حدود 50 درصد از ذخیره نیتروژنی برگها در مرحله پس از برداشت به سوی ریشه، تنه و گره های درختان پسته گسیل می شود تا برای سال بعد ذخیره سازی انجام شود بنابراین بهتر است با استفاده از محلول پاشی با کودهای نیتروژنه در دوره پس از برداشت میزان نیتروژن در برگها به ماکزیمم حد خود رسانده شود. 50 درصد بقیه نیتروژن موجود در برگ هم بعد از فروافتادن برگها در خاک به خاک برگشت می خورند و دوباره در این چرخه قرار می گیرند. تحقیقات نشان داده که محلول پاشی اوره در بعد از برداشت می تواند بسیار کارساز باشد و ذخیره نیتروژن را در جوانه ها یا buds بالا ببرد. محلول پاشی درختان با استفاده از کودهای حاوی عنصر روی یا Zn سالیان زیادی است که توسط پسته کاران در دوره پس ازبرداشت انجام می شود. این کار در مورد بسیاری از درختان میوه دیگر از جمله سیب هم رایج است. متاسفانه کمبود یا نقصان عنصر روی در تقریبا تمامی مناطق پسته خیز یک کمبود اساسی در مورد عناصر میکرو محسوب می شود. مشخص شده که محلول پاشی درختان در دوره پس از برداشت توسط روی Zn مشکل کمبود روی را در درختان در فصل بعد را کاهش می دهد. چون روی  Zn از برگها به سمت ریشه حرکت کرده و در ریشه ذخیره می شود تا در طول فصل بمصرف برسد. همانطور که میدانیم علاوه بر روی Zn اکثر عناصر میکرو ازجمله آهن Fe، منگنزMn، بورB و ...هم شدیدا در باغات پسته کمبودشان احساس می شود بنابراین چه خوب است ما  در دوره پس از برداشت از کودی استفاده کنیم که همه عناصر میکرو را داشته باشد و ملغمه ای مناسب از عناصر میکرو شامل آهن، روی, مس, منگنز و .....باشد. و بهتر است از کودهای که فقط حاوی روی  Znباشند خودداری کنیم.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱۱:٥٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/٧/٧
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED