مکانیسم های ایجاد مقاومت در حشرات نسبت به آفتکشها

مکانیسم های ایجاد مقاومت در حشرات نسبت به آفتکشها

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

بحث مقاومت حشرات نسبت به سموم یکی از مشکلات عمده و زیانبار در باغات پسته ایران است. کاربرد بیش از حد آفتکشها با دوزهای چندین برابر حد مجاز و بسیاری از کارهای غلط در مورد کاربرد آفتکشها موجب شده که مقاومت نسبت به سموم بویژه پسیل پسته ایجاد شود. پسیل پسته بعنوان مهمترین آفت باغات پسته ایران به یک معضل بسیار جدی و تهدید کننده در باغات پسته ایران تبدیل شده است و سالیانه هزاران لیتر سم بر علیه این آفت در باغات پسته ایران بمصرف می رسد. سوال بسیار مهم اینجاست که چه اتفاقاتی در بدن حشره یا پسیل حادث می شود که موجب مقاومت آفت نسبت به آفتکش ها می شود؟ بهر روی در بدن حشره تغییرات مختلفی جهت بی اثر کردن سم و تحمل کشندگی آن صورت می گیرد که شناخت آن حتما به کنترل بهتر آفت کمک خواهد کرد. متاسفانه مانند بسیاری از تحقیقات مربوط به علوم درختان پسته هنوز بصورت دقیق مکانیزم بروز مقاومت نسبت به حشره کش ها در پسیل پسته مشخص نشده است. با مقدار سطح زیر کشت بسیار زیاد باغات پسته ایران وجود دهها مرکز تحقیقات پسته امری لازم و ضروری است. اما متاسفانه همان یک مرکز هم از کمبود منابع و اعتبارات و نیرو رنج می برد! بهر روی در این جستار بصورت کلی برخی از مکانیسم هایی که حشرات بمنظور تحمل یا مقاومت نسبت به آفتکش ها از آن سود می جویند را به اختصار بررسی می کنیم 1-واکنش های بیوشیمیایی یا مقاومت بیوشیمیایی یا Biochemical resistance: هر آفت کش دارای مکانیزم مخصوص به خود است بعنوان مثال حشره کش استامی پرید یا موسپیلان از گروه حشره کش های  Neonicotinoids است. ایندسته از حشره کش ها که موسپیلان و کونفیدور هم جزو آنها هستند با ایجاد اختلالات در سیستم عصبی حشره موجب مرگ و نابودی حشره یا تارگت مورد نظر می شوند. بهر روی باید سم مورد نظر به نقطه اثر در بدن حشره (دستگاه عصبی) برسد تا آفت کش اثر کند. در سلسه واکنشهای بیوشیمیایی که در بدن حشره اتفاق می افتد که سم را اصطلاحا دتوکسیفید detoxified می کند. بعبارت ساده تر تا مدت زمانی که سم بخواهد به نقطه اثر خود در بدن حشره برسد حشره با تولید و ترشح یکسری از آنزیمها سم را بی اثر یا کم اثر می کند. تولید آنزیم ها و مواد پیچیده در بدن حشرات در اثر یکسری از واکنش های بیوشیمیایی بسیار پیچیده و خاص انجام می شود که بدنبال آن مقاومت نسبت به آفتکش حادث می شود!! 2- واکنش ها یا مقاومت فیزیولوژیکی در حشرات Physiological resistance: در این واکنش ها حشره یا آفت با تغییرات فیزیولوژیکی که در بدن خود انجام می دهد سموم را کم اثر یا بی اثر می کند. در مورد بسیاری از سموم که اثر ضربه ای یا knockdown کننده دارند بروز این مقاومت موجب شده که اثرات ضربه ای آفت کش کاهش یابد. مثلا در مورد DDT و سموم پایروتیروییدی که قبلا در مورد مگس خانگی استفاده می شد بلافاصله پس از مصرف اثرات ضربه ای شدید آن بخوبی قابل مشاهده بود اما بمرور این اثرات کمتر شدند. مثال دیگر در مورد مقاومت فیزیولوژیکی آنزیم استیل کولین استراز acetylcholinesterase است. این آنزیم برای تحریک اعصاب و رساندن پیام عصبی به مغز در محل اتصال دو سلول عصبی (سیناپس) بسیار مهم است. مکانیزم برخی از آفت کش ها (مثلا ارگانوفسفات ها) مهار و عدم ترشح استیل کولین استراز است که این عمل موجب مرگ حشرات و حتی انسانها می شود. بهر روی در مقاومت فیزیولوژیکی آفت از حساسیت آفت نسبت به این آنزیم کاسته می شود. در مورد بسیاری از سموم مقاومت ایجاد شده از نوع فیزیولوژیکی مربوط به کاهش حساسیت تغییر حساسیت نسبت به آنزیم acetylcholinesterase است. در مورد سموم کاربامات و ارگانوفسفات اینچنین ماجرایی مشاهده شده است. یکی دیگر از مقاومت های مهم فیزیولوژیکی در حشرات تغییرات بیرون جلدی حشره برای نفوذ و کم اثر کردن آفتکش است. بعنوان مثال وجود لایه کوتیکولی ضخیم تر و لایه مومی روی کوتیکول یا waxy layers. بهر روی هر چه مقدار نفوذ سم از جلد حشره کمتر باشد آفت نسبت به سم مقاومتر می شود. از دیگر انواع مقاومت فیزیولوژیکی ذخیره مقدار زیادی از سموم در بخش چربی بدن حشرات است. بسیاری از مواقع زمانی که یک حشره برای آنالیز مقدار سم موجود در بدن به لابراتوار برده می شود مقدار سموم موجود در بدن بسیار بالاتر از حد کشندگی و مقاومت آفت گزارش می شود اما جالب اینجاست که حشره بسیار طبیعی و فعال به ادامه خسارت و زندگی خود می پردازد. بررسی های بعدی نشان می دهد که حشرات می توانند مقدار زیادی از سموم را در بافت ذخیره ای (چربی) خود ذخیره کنند و بجای اینکه سم روی نقطه هدف اثر کند قبل از رسیدن به نقطه اثر در بافت چربی ذخیره می شود و هیچ مشکلی برای حشره حادث نمی شود. در مورد حشره کش DDT این مطلب بخوبی مشخص شده است. 3-مقاومت رفتاری یا Behavioral resistance: در این مقاومت آفت از آفت کش فرار می کند. این ویژگی بخصوص در مورد آفاتی که قدرت پروازی خوبی دارند بسیار حایز اهمیت است. در مورد بسیاری از آفات موجود در باغات پسته این آفات می توانند از سم فرار کنند و به محل هایی فرار کنند که از تماس با سم در مصون باشند بعنوان مثال شکافها و درزها زمین، خار و خاشاک و ..

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱۱:٠۳ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/٢۸
تگ ها :

نکاتی مهم در مورد کودهای پلت مرغی و مصرف آنها در باغات پسته

نکاتی مهم در مورد کودهای پلت مرغی و مصرف آنها در باغات پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

قبل از هر چیز باید یاد آور شد در این وبلاگ مطالب مفصل تری قبلا در مورد کودهای پلت مرغی و برخی از نکات مهم و ضروری درباره آنها به اختصار اشاره شده است و خوانندگان می توانند به آنها مراجعه داشته باشند. اما بصورت مختصر نکات زیر باید حتما مد نظر کارشناسان و بویژه باغدارن باشد

1- متاسفانه بسیاری از کودهای پلت مرغی موجود در بازار تقلبی و کاملا بی کیفیت و کم کیفیت هستند. شکل و ظاهر و بسته بندی یک کود اصلا ملاک کیفیت مناسب یک کود پلت مرغی نیست. بازار آشفته ای در مورد کودهای پلت مرغی ایجاد شده است و هر کارشناسی یک نوع مخصوص کود پلت مرغی را معرفی و تبلیغ می کند. گاهی تشخیص تقلبی بودن یا اصل بودن یک کود پلت مرغی اینقدر سخت است که ممکن است بسیاری از کشاورزان و کارشناسان را به اشتباه بیندازد.

2-در بسیاری از موراد کودهای پلت تولید داخل بسیار با کیفیت تر از کودهای پلت خارجی هستند. بنابراین صرف خارجی بودن یک کود پلت خارجی نشانه با کیفیت بودن آن نیست. با وضعیت تحریم ایران و اوضاع ارز، واردات یک کود پلت بخصوص از کشورهای اروپایی مانند هلند و فرانسه و ....بسیار سخت شده و برای بسیاری از تاجران واردات ایندسته از کودها از طریق واسطه های مختلف انجام می شود که قیمتهای گزافی را به مصرف کننده تحمیل می کنند و این در حالی است که نتایج کاربرد بسیاری از این کودهای پلت خارجی از نظر اثری که روی درخت می گذارند برتری خاصی نسبت به کودهای ایرانی با کیفیت هم رده خود ندارند.

3-بهتر این است که کشاورزان ایندسته از کودها و کلا نهاده های دیگر مانند سموم و ...را افراد کارشناس و دلسوز تهیه کنند. مسلما افرادی که تخصصی در زمینه کود ندارند و فقط بفکر کاسبی هستند نمی توانند کود با کیفیت پلت را به کشاورز معرفی کنند. در مورد بسیاری از کودهای پلت شده مرغی با کیفیت سود چندانی برای فروشنده متصور نیست و این در حالی است که در مورد کودهای پلت مرغی بی کیفیت و بنجل سود زیادی را نصیب فروشندگان خود می کند. کشاورزان باید کاملا تمایز بدهند فروشنده ای که خود کارشناس کشاورزی و تحصیل کرده کشاورزی است را با افراد معلوم الحالی که صرف دلالی و درآمد آنها را وارد صحنه خرید و فروش اجناس و نهاده های کشاورزی کرده است.

4-میزان مصرف ایندسته از کودها (کودهای پلت مرغی) در نتیجه گیری مناسب در درختان پسته بسیار اهیمت دارد. بسیاری از کشاورزان فرق کودهای آلی با شیمیایی را نمی دانند و فکر می کنند که کودهای پلت مرغی از نظر مقدار مصرف به ازای هر قصب یا هکتار یا درخت مشابه کودهای شیمیایی مثلا اوره است که این کاملا اشتباه است کودهای پلت مرغی جزو کودهای آلی طبقه بندی می شوند. مقدار مصرف کودهای آلی ممکن است به چندین برابر مقدار مصرف کودهای شیمیایی برسد. بنابراین کودهای پلت مرغی در بهترین کیفیت موجود در بازار باید حداقل 1000 تا 1200 کیلوگرم در هکتار (400 قصب) استفاده شوند. کمتر از این مقدار تاثیر چندانی روی درختان پسته ندارند. بسیاری از سودجویان و دلالان اطلاعات غلط به کشاورزان می دهند و مقدار مصرف ایندسته از کودهای را مانند کودهای شیمیایی به کشاورزان توصیه می کنند که کاملا اشتباه و بدور از واقعیت است.

5- مقدار عناصر یا درصد عناصر موجود در کودهای پلت مرغی در بیش از 90 درصد کودهای پلت حول و حوش 5-5-5 درصد است یعنی تقریبا مقدار نیتروژن، فسفر و پتاسیم موجود در ایندسته از کودها بیشتر از 5 درصد نیست. بنابراین نتیجه می گیریم که دقیقا ایندسته از کودها از جمع آوری فضولات مرغی از مرغداریها صنعتی و سنتی جمع آوری شده و در داخل گونی قرار می گیرند. بعبارت واضحتر آنالیز کود مرغی جمع آوری شده از کف قفس ها و مرغداریها با آنالیز کودهای پلت شده مرغی در آمده از کارخانجات تفاوت چندانی با هم ندارند. افرادی که ادعا می کنند که در داخل ایندسته از کودها عناصر مارکرو و میکرو اضافه شده و گاها عناصر میکرو را چندین درصد اعلام می کنند مطلب صحیحی نیست. اگر چه ممکن است در مورد برخی از کودهای با کیفیت پلت شده مرغی درصدهای پایینی از عناصر ماکرو و میکرو و همچنین موادی مانند اسیدهای هیومیک اضافه شده باشد. اما این مطلب که ایندسته از کودها دارای درصدهای بالایی از عناصر باشند صحیح نیست!

6- زمان مصرف ایندسته از کودها  در کارآیی و عملکرد آنها بسیار مهم است. بهتر آن است که ایندسته از کودها را در آخرین نوبت آبیاری قبل از عید نوروز استفاده شوند. این کودها در واقع کودهایی یکبار مصرف هستند و حداکثر بعد از 2 نوبت آبیاری چیزی از این کودها در زمین باقی نمی ماند. آبیاری اول که روی این کودها انجام می شود بیش از 50 درصد این کودها حل شده و در اختیار ریشه قرار می گیرند. نتیجه آنکه مصرف این کودها از نظر بازه زمانی هر چه که به عید یا سال نو نزدیکتر باشد بهتر است.

7-نحوه مصرف صحیح ایندسته از کودها بدین صورت است که در سایه انداز درختان توسط دست یا تراکتور شیارهایی به عمق 10 تا 15 سانتی متر احداث شود و کود داخل این شیارها قرار گرفته و روی کود توسط خاک پوشانده شود. قرار دادن این کودها در عمق بیشتر از 20 سانتی متر چندان سودی ندارد. بسیاری از کشاورزان بعد از مصرف ایندسته از کودها بلافاصله آنها را تیلر یا گاو آهن می کنند که اینکار اشتباه است و باید حتما 2 نوبت آبیاری روی کودها در شیارها انجام شود و کل کود حل شود و بعدا شخم یا تیلر یا گاوآهن صورت پذیرد.

8-انتظار معجزه گری از ایندسته از کودها انتظار بیجا و احمقانه ای است. اگر کشاورزی فکر می کند که درخت مریضش با دادن این کودها در همان سال درمان می شود اشتباه می کند. توجه به شایعات در مورد این کودها کار صحیحی نیست و نمی توان از ایندسته از کودها توقعات بیش از حد داشته باشیم. ایندسته کودها مزایای زیادی دارند و می توان نیاز اولیه درختان پسته در هنگام استارت خود در بهار را بخوبی تامین کنند فقط در همین حد نه بیشتر. سرخشکیدگیها، زردیها و بسیاری از مسایل دیگر برای برطرف شدن باید گام به گام پیش برویم و از فرمولهای مناسب برای بهبود درختان بهره جوییم. مسلما درختان مریض و مشکل دار بدون دستورالعمل های کارشناسان و متخصصان زبده قابل درمان نیستند.

ادامه مطلب   
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱:٠٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/٢٧
تگ ها :

مقاومت (Resistance) نسبت به آفتکش ها، علت اصلی طغیان آفات (پسیل پسته) در باغات پ

مقاومت (Resistance) نسبت به آفتکش ها، علت اصلی طغیان آفات (پسیل پسته) در باغات پسته کرمان

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

مبارزه شیمیایی با استفاده از سموم بخشی بسیار مهم و اساسی در اعمال باغداران پسته کار در استان کرمان است. پرداختن به بحث سم و سم پاشی و مبارزه شیمیایی با آفات در باغات پسته مثنوی 70 من است و در این جستار کوتاه نمی گنجد و میتوان یک کتاب کامل در مورد آن نوشت. پسیل پسته مهمترین و خسارتزاترین آفت موجود در باغات پسته ایران است که گاها 10 و حتی بیشتر بار سم پاشی در طول بهار و تابستان را می طلبد. براستی دلیل اصلی طغیان آفاتی مانند پسیل پسته چیست؟ دلایل کاهش راندمان سم پاشی در باغات پسته می تواند متعدد باشد اما بلاشک مهمترین دلیل کاهش راندمان مبارزه شیمیایی در باغات پسته ایران مقاوم شدن حشرات نسبت به سموم مختلف است. بسیاری از کشاورزان می پندارند که کیفیت سموم عامل اصلی پایین بودن رضایت و عملکرد سم پاشی ها در باغات پسته ایران است در صورتی که بنظر می رسد سمومی که امروزه برای مبارزه با پسیل پسته در باغات کرمان استفاده می شوند بمراتب کشنده تر و خطرناکتر از سمومی هستند که سالهای دور بر علیه پسیل پسته استفاده می شده اند. سم اندوسولفان یا زولون که سالهای قبل براحتی آفت را کنترل می کرد و نیازی به تکرار سم پاشی نبود امروزه به یک سم بی اثر یا کم اثر روی پسیل پسته تبدیل شده است. سم دلتامترین که امروزه در برخی از باغات برای مقابله با پسیل پسته استفاده می شود ده ها بار قویتر از اندوسولفان و زولون از نظر کشندگی است اما باز هم ما می بینیم که تاثیر عالی روی کنترل آفت در دراز مدت ندارد. این مطلب که آفات (پسیل پسته) نسبت به سموم مقاوم شده است یعنی بمرور زمان در بدن حشره نسبت به آفت کش ها سازگاری های در جهت مقاومت و تاب آوردن در برابر آفت کش پدید آمده است. برخی اوقات بسیاری از کشاورزان مقاومت را اشتباه فرض می کنند. مقاومت همیشه در حشره حادث می شود. بهر روی بنظر می رسد دلیل اصلی کاهش راندمان سم پاشی و تکرار بیش از حد سم پاشی در باغات پسته ایران مقاومت پسیل پسته نسبت به سموم باشد. اگر چه کیفیت سموم هم می تواند یکی از دلایل کاهش عملکرد باشد اما مسلما دلیل اصلی بروز مقاومت در پسیل پسته است. مقاومت نسبت به سموم تاریخچه ای طولانی دارد. اولین حشره کش فرموله شده ساخت دست بشر د.د.ت بود. زمانی که د.د.ت به بازار آمد بسیاری می گماشتند که نسل بسیاری از حشرات برچیده خواهد شد و بسیاری افراد گونه های مختلف حشرات از جمله مگس ها را با روش های خاص نگهداری کردند به آیندگان نشان دهند که حشره ای بنام مگس هم وجود داشته است. غافل از این نکته که حشرات سازگارترین طیف موجودات زنده نسبت به شرایط مختلف و نامساعد زیستی هستند. از ابتدای خلقت جهان هستی هنوز هیچ گونه ای از حشرات منقرض نشده است و این جای تعجب زیادی دارد بر خلاف آن در مورد حیوانات در مورد بسیاری از حیوانات انقراض نسل پدید آمده است. این نکته نشان می دهد که نباید حشرات را ساده انگاشت و ساده از کنار آنها گذشت. بسیاری از کشاورزان عقب مانده ذهنی آنچنان دوز سموم مورد مصرف را بالا می برند که به گمان خود نسل آفت یا پسیل پسته را در باغ خود نابود کنند و از بین ببیرند غافل از اینکه هنوز هیچ حشره ای منقرض نشده و نخواهد شد لجبازی و بالابردن دوز سم در سم پاشی نتنها نتیجه ای بدنبال نخواهد داشت بلکه عوارض زیست محیطی و جالبتر از آن مقاومت بیشتر آفت را در پی خواهد داشت. در بسیاری از کشورهای پیشرو از نظر کشاورزی از روش هالف دوز (Half dosage) برای کنترل آفات استفاده می کنند در این روش نصف مقدار دوزی که برای آفت توصیه شده استفاده می شود که اینکار سودهای زیادی دارد از جمله کم شدن اثرات سو آفتکش روی دشمنان طبیعی و دوم کاهش احتمال بروز مقاومت در آفت. یکی از نکات مهم برای کاستن از بروز مقاومت و گاها شکستن مقاومت استفاده از سموم مختلف در دوره های مختلف سم پاشی است بعبارت واضح تر زمانی که مثلا برای مبارزه با پسیل پسته از یک نوع سم خاص در همه دفعات سم پاشی استفاده شود شانس بروز مقاومت و کاهش اثر سم نیز افزایش می یابد. بنابراین تغییر یا چنجینگ سم در هر دوره امری است که واجب است و باید حتما اتفاق بیفتد. مکانیزم بروز مقاومت در حشرات نسبت به سموم بسیار ساده است اگر در یک جمعیت ابتدایی از یک آفت خاص 3 نوع ژنوتیپ حساس به آفت کش، مقاوم نسبت به آفت کش و نیمه حساس نسبت به آفت کش وجود داشته باشد. با اعمال سم پاشی و بمرور و در طول زمان جمعیت حساس و نیمه حساس از جمعیت ابتدایی حذف خواهند شد. ژنوتیپی که باقی می ماند ژنوتیپ مقاوم نسبت به آفت کش خاص است و با جفت گیری و تولید مثل این ژنوتیپ مقاوم کل جمعیت آفت نسبت به سم مقاوم می شود. برآورهای ریاضیاتی و دینامیکی جمعیتی که نسبت به آفت کش مقاوم می شون بسیار جالب است و دارای فرمولهای خاص خود است که در این مجال نمی گنجد. این فرمول همیشه رایج است که در بین توده های جمعیتی آفات ژنهای مقاومت نسبت به آفت کش بسرعت از طریق جفت گیری به نسلهای بعد انتقال می یابند. و بمرور کل جمعیت نسبت به آفت کش مقاوم می شود. بحثهای مقاومت یا Resistance بحثهایی جالب در علم حشره شناسی و مبارزه با آفات هستند. تغییرات ژنتیکی که در طول زمان در جهت سازگاری آفت و بی اثر شدن آفت کش اتفاق می افتد. مقاومت یک آفت ممکن است فقط به یک سم خاص محدود شود و یا ممکن است نسبت به همه سموم موجود در یک خانواده آفت کش اتفاق بیفتد. بنابراین در مبارزه شیمیایی با پسیل پسته بهتر است در دوره های مختلف سم پاشی از سموم استفاده کنیم که از گروههای مختلف شیمیایی باشند. مثلا استامی پرید و کونفیدور که دو سم پر مصرف بر علیه پسیل پسته هستند هر دو از گروه سموم نیونیکونینی هستند و نباید پشت سر هم و بلافاصه استفاده شوند. موادی که بعنوان افزونی یا ادوجنت در سم پاشی ها استفاده می شوند با مکانیزم هاس مختلف هر افزودنی می توانند در شکستن مقاومت تاثیر گذار باشند. برخی از ادجونتها می تواند کوتیکول بدن حشرات را آسیب پذیر تر کنند و تا سم بهتر نفوذ یابد. یا چسبندگی سم به بدن حشره یا برگها را افزایش دهند و موجب کاهش مقاومت آفات مختلف نسبت به سموم شوند. یکی از نکات بسیار مهمی که از دید بسیاری از کارشناسان و کشاورزان مغفول مانده این است که مابرای مبارزه با آفات سموم محدودی داریم و تا یک سم جدید به مرحله تولید و فروش برسد میلیونها دلار خرج برمی دارد بعلاوه گذشت چندین سال کار تحقیقاتی و پاراکلینیکی. بهر روی تا یک سم جدید کشف شود و اثرات جانبی یا ساید افکت های آن بررسی شود و سالم بودن سم تایید شود ممکن است 20 سال طول بکشد. امروزه بعد از گذشت دهها سال از کشف اندوسولفان مشخص شده که این سم بشدت سرطانزاست و بیش از 30 سال است که از فهرست سموم مجاز ایالات متحده آمریکا خارج شده است هر چند که اندوسولفان بنظر من بهترین و کاربردی ترین سم برای مبارزه با آفات پسته است که چند سالی است که سازمان حفظ نباتات آن را ممنوع التولید و استفاده کرده است اما چه کنیم که اندوسولفانهای قاچاق و بی کیفیت در بازار بوفور یافت می شوند!! نتیجه آنکه باید قدر سموم موجود را دانست و از آنها استفاده صحیح کرد. باید تحقیقات به این سمت باشد که چگونه بتوانیم با روش های مختلف مقاومت پسیل یا آفات را نسبت به سموم بشکنیم. بفرض مثلا تحقیق شود که زمان سم پاشی آیا روی کاسته شدن از مقاومت پسیل پسته نسبت به سموم تاثیری دارد یا خیر و اگر دارد بهترین زمان ممکن چه زمانی است؟ مثلا صبح ها سم پاشی با یک سم خاص روی پسیل جواب بهتری می دهد یا عصرها و بسیاری از تحقیقات دیگر که جایشان خالی است. بقول معروف در بهار .... جای تحقیقات !!

ادامه مطلب   
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۳:٥٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/٢٥
تگ ها :

بررسی نکاتی که باید در سم پاشی رعایت شوند

بررسی نکاتی که باید در سم پاشی رعایت شوند

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

سم پاشی باغات پسته جزو لاینفک هر باغ پسته ای است. با وجود آفات مختلف و گسترش خسارت آنها مبارزه شیمیایی با آفات در باغات پسته امری ضروی است. در یک سم پاشی استاندارد باید بسیاری از نکات رعایت شوند. بصورت خلاصه این نکات را به سه بخش تقسیم بندی می شوند. 1-نکاتی که قبل از سم پاشی باید رعایت شوند 2-نکاتی که در حین سم پاشی باید رعایت شوند 3- نکاتی که بعد از یک سم پاشی باید رعایت شوند. نکاتی که باید قبل از سم پاشی مورد نظر باشند عبارتند از الف-مطالعه دقیق برچسب و احیانا بروشور سم ب-باید سمی که بکار گرفته می شود حتما در مورد آفت مورد نظر بثبت رسیده باشد و اجازه مصرف روی آفت مورد نظر را داشته باشد پ-سم مورد نظر حتما برای پسته یا گیاه مورد نظر بثبت رسیده باشد ت- آماده کردن وسایل مورد نیاز حفاظتی مانند کلاه، دستکش و عینک و ماسک و....ج-از صحت و کارکرد صحیح ادوات و ماشین آلات سم پاشی اطمینان حاصل شود بخصوص شیلنگها و پمپ سم پاش ح-در مورد علف کش ها (بخصوص گلیفوسیت) که نباید پاششی روی درختان و نهالها انجام شود پوشش مناسبی روی گیاهان حساس و غیر هدف فرآهم شود چ-در مورد زمان سم پاشی تصمیم گیری کنیم که وقت مناسب را در نظر داشته باشیم از همه لحاظ (مطالعات نشان داده در مورد حشره کش ها بهتر است حول و حوش غروب به بعد انجام شود و در مورد محلولپاشی عناصر غذایی بهتر است محلولپاشی در اوایل صبح انجام شود) س-بهتر این است که به مقدار مورد نیاز سم خریداری شود چون نتها نگهدای سم مازاد از لحاظ گوناگون خطرناک است بلکه با گذشت زمان احتمال خراب شدن سم و کاسته شدن از اثرات آن وجود دارد ط- اگر در اطراف محل سم پاشی حیوانات اهلی و یا مخزن غذای حیوانات وجود دارد باید آنها را بطریقی مصون سازی کرد. اما نکاتی که در هنگام سم پاشی باید رعایت کرد عبارتست از الف- همیشه در طول سمپاشی باید شلوار بلند، پیراهن آستین بلند، دستکش، جوراب و کفش پوشید. در صورت نیاز به لوازم حفاظتی خاص شامل ماسک و کفشهای غیر قابل نفوذ حتماً از آنها استفاده شود ب- از پوشیدن کفش چرمی خودداری شود چون  کفش چرمی به راحتی آفتکش را جذب کرده ولی به سختی شسته میشود پ- مراقب باشید چشمها، دهان و یا پوست شما به محلول آفتکش آلوده نگردد ت- دستها و پاها قبل از خوردن، آشامیدن، استعمال دخانیات و یا استفاده از توالت کاملا با آب و صابون شسته شود ج- از تنفس غبار آفتکش خودداری شود بخصوص در مورد سم پاشی در فضاهای محدود (انبارها) باید این نکته رعایت شود ح- تا قبل از خشک شدن محل سمپاشی و یا خروج کامل غبار حاصل از آفتکش، کودکان و حیوانات اهلی را از محل دور نگه دارید. ضمنا در صورت درج حداقل زمان ورود مجدد به محل سمپاشی  بر روی برچسب قوطی آفتکش، آنرا رعایت نمائید. ج- در زمان تهیه محلول آفتکش و مخلوط نمودن آن، در جهت موافق باد (یعنی بین جهت وزش باد و مخزن تهیه آفتکش) بایستید. چ- از سمپاشی در محلی که باعث آلودگی مواد غذایی، لوازم آشپزخانه و یا محل آماده سازی غذا گردد خودداری نموده شود ش-تعداد تعداد روزهای لازم برای فاصله از زمان سمپاشی تا برداشت یا دوره کارنس سم باید حتما رعایت شود. د- سمپاشی در مناطقی که امکان تماس با آبهای سطحی، منابع آب و زمین بدون پوشش را دارد خودداری نموده مگر آنکه بر روی برچسب قوطی آفتکش به طور اختصاصی مجاز اعلام شده باشد. ذ-توصیه های روی برچسب قوطی را برای روشهای سمپاشی باید رعایت شود. در صورت عملی بودن به صورت نقطه ای و لکه ای سمپاشی گردد نه بطور یکنواخت و در تمامی سطوح. در صورتیکه سمپاشی در درزها و شکافها توصیه شده به صورت نوار باریکی سمپاشی گردد. ط- هرگز نباید آفتکش ها را بیش از غلظت توصیه شده بر روی برچسب قوطی آن بکار برد. نکاتی که باید بعد از سم پاشی رعایت شوند عبارتست از الف- دستهای خود را سریعا پس از سمپاشی با آب تمیز و صابون شسته شوند و در کوتاه ترین زمان ممکن حمام کردن صورت گیرد. ب- تمامی لباس هایی را که در زمان تهیه محلول آفتکش و سمپاشی استفاده شده اند باید  سریعا با استفاده از مواد شوینده قوی شسته و در آفتاب خشک شوند. پ- وسائل اندازه گیری آفتکش ها (پیمانه ها و ظروف دیگر) باید بطور مجزا از سایر لوازم  بخصوص لوازم آشپزخانه، نگهداری شوند. ت- آفتکش ها را تنها در ظروف اصلی خود نگهداری و آنها را از مواد غذائی، غذای حیوانات، بذر و کود دور و در کشوهای قفل دار نگهداری شوند. ج- ظروف خالی آفتکش ها را بر اساس توصیه روی برچسب و توصیه های مقامات مسئول محلی امهاء شوند.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٦:۳۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/٢٤
تگ ها :

مدارا با درختان پسته مریض دارای سرخشکیدگی

 

مدارا با درختان پسته مریض دارای سرخشکیدگی

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

در بسیاری از باغات پسته بویژه در استان کرمان درختانی هستند که بدلایل مختلف دچار امراض مختلف بویژه سرخشکیدگی شده اند. ایندسته از درختان سال به سال متاسفانه سیر قهقرایی را می پیمایند و باید هر چه زودتر صاحبان ایندسته از درختان فکری اساسی بحال ایندسته از درختان بکنند و الا درختانی که با زحمات چندین ساله به این مرحله رسیده اند متاسفانه نابود خواهند شد. استفاده از روشهای قدیمی و ابداعی بسیاری از درختان را رنجور و مریض کرده است. در تقریبا همه درختان پسته ای که در سالیان گذشته از زغال سنگ برای تغذیه خودسرانه باغات پسته استفاده شده است درختان دارای سرخشکیدگی شدیدی شده اند و این از ابداعات کشاورزانی هست که به آزمون و خطا از مواد خطرناک بمنظور بهبود وضعیت باغ خود استفاده می کنند. اخیرا هم خاکهایی با نام خاک قرمز و سبز مد شده است که شایع است ایندسته از خاکها موجب بهبودی درختان می شوند و دارای آهن هستند در صورتی که نتنها آهن قابل جذبی در ایندسته از خاکها نیست بلکه حتما عوارض مصرف ایندسته از خاکها در سالیان آینده قطعا درختان را درگیر خواهد کرد. کشاورزان بجای استفاده از روشهای علمی و مواد شناخته شده مانند گچ خام به شایعه پراکنی و چشم و هم چشمی می پردازند. متاسفانه برای حماقت انسانها درمانی نیست. مشکلات که در باغات پسته برای درختان ایجاد شده اکثرا از جهل بسیاری از کشاورزنماها است. بهر روی درختانی که دارای عوارض و سرخشکیدگی هستند اگر بالای 50 درصد درخت درگیر مشکل باشد باید حتما سریعتر درخت از زیر پیوند بریده شود (در زمان مناسب) و پیوند مناسب(اکبری و...) به آنها زده شود. اگر درختان زیر 50 درصد درگیر باشند بنوعی درختان مریض قابل درمان هستند و باید بمرور زمان آنها را درمان کرد. درمان درختان مریض بخصوص درختان اوحدی یا فندقی پروسه ای زمانبر است و مراقبتهای خاص خود را می طلبد. درختان رنجور  و مریض را باید از بقیه درختان جداسازی و تفکیک کرد و برنامه خاصی برای آنها چید. یکی از اشتباهات مهلکی که بسرعت موجب مرگ درختان مریض می شود این است که کشاورزان فکر می کنند که ایندسته از درختان بعلت کمبودها و یا اصطلاحا کم قوتی دچار بیماری شده اند و سعی می کنند گودالی بزرگ دراطراف درخت بکنند و آن را پر از کود دامی و کود شیمیایی کنند تا درخت اصطلاحا به روزگار گذشته برگردد و سلامتی خود را باز یابد که کاری بس اشتباه است. انسانی که خدای نکرده دچار سرطان شده نمی توان بزور غذا داد و آن هم 100 برابر حد معمول!! مسلما چنین فردی بسرعت خواهد مرد!! اما جای تعجب اینجاست که کشاورزان به درختانی که مریض هستند فشار بسیار بیشتری وارد می کنند و درخت مسلما زودتر نابود خواهد شد. مدارا با درختان بیمار بسیار مهم است. اگر کسی علاقه دارد درخت مریضی که کمتر از 50 درصد مشکل دارد را به روند طبیعی باز گرداند باید از دادن هر گونه کودهای شیمیایی و دامی پرهیز کند و یکی دو سال اول بسته به نظر کارشناس خبره از روش محلولپاشی بمنظور بهبود شرایط کلی درخت و تغذیه آن استفاده کند. درخت مریض باید از نظر سمومی که روی آن پاشیده می شود کنترل شود. پاشش روغن های ولک و سموم قوی مانند میتاک روند خشکیدگی درختان را تسریع می کند. آبیاری مناسب و کافی نقش مهمی در بهبودی درختان مریض دارد. استفاده مناسب از گچ خام می تواند در بهبودی درختان مریضی که دچار سرخشکیدگی هستند بسیار مفید است. نکته مهم در کاربرد گچ در باغات پسته این است که حتما گچ باید در فصل زمستان و دوره خواب درختان استفاده شود و استفاده از گچ در دوره رشد و در تابستان موجب ایجاد خسارت به درختان می شود. باید حتما قبل از عید نوروز 2 نوبت آبیاری روی گچ ها انجام شود. استفاده از گچ برای نهالهای پسته هم بشدت مضر بوده و قابل توصیه نیست.  شخم اطراف درختان مریض در بهبودی مفید است. پرهیز از درگیر شدن درختان مریض به آفات بسیار مهم است. درختان مریض اگر دچار آفت زدگی شوند چون دارای مقاومت کمتری هستند زودتر از بین می روند. یگانه کودی که می تواند روی بهبود درختان مریض مفید باشد استفاده از سولفات پتاسیم یا سولوپتاس ها است. مقدار مصرف سولوپتاس دارای محدودیت برای درختان مریض نیست و می توانید بخوبی از این کود استفاده کنید. اما بهتر است قبل از هر آبیاری مقدار 250 گرم سولفات پتاسیم (سولوپتاس) به صورت چالکود در اطراف ریشه استفاده کنید. استفاده از کود اوره در مورد درختان مریض اصلا قابل توصیه نیست و موجب بدتر شدن اوضاع درخت میشود. مقدار مورد نیاز عناصر ماکرو میکرو می توان از طریق محلولپاشی به درخت رساند. بهر روی قطعا میتوان درختان مریضی که پایین 50 درصد درگیر سرخشکیدگی هستند را بمرور در عرض  2 تا 3 سال به روند مناسب باز گرداند اما باید حتما از نظر کارشناس خبره استفاده کرد نه کارشناسانی که دانشگاههای معلوم الحال مدرک گرفته اند و فرق ریشه درخت پسته با ریشه خارشتر (آدور) را نمی دانند. برخی از کارشناسان مایه آبروریزی هستند. چندی پیش در معیت یکی از باغداران و به صورت ناشناخته در خدمت کارشناسی بودیم که فرق درختان نر و ماده را تشخیص نمی داد و درختان نر را ماده می پنداشت. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

ادامه مطلب   
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٢:٤٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/٢٢
تگ ها :

معرفی آفت کش های غیر شیمیایی و امکان استفاده از آنها برای کنترل آفات درختان پسته

معرفی آفت کش های غیر شیمیایی و امکان استفاده از آنها برای کنترل آفات درختان پسته ( پسیل پسته)- بخش سوم حشره کش های میکروبی

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

حشره کش های میکروبی یا Microbial Insecticides به دسته ای از آفت کش ها گفته می شود که منشا میکروبی دارند. بعبارت ساده تر در ایندسته از حشره کش ها موجودات میکروارگانیسم مفید یا آنتاگونیست ها بر علیه آفات مختلف بکار گرفته میشوند. حشره کش های میکروبی شامل پروداکتها یا محصولاتی هستند که در آنها از قارچها، باکتریها، ویروسها، پروتوزیرها، نماتدها  و...بمنظور مبارزه با آفات استفاده می شود. مزایای مهم آفتکشهای میکروبی عبارتست از 1-اختصاصی بودن برای تارگت یا آفت بعبارت واضحتر فقط نابود کننده آفت هستند و تاثیر کمی روی سایر حشرات بویژه دشمنان طبیعی دارند. 2-از نظر بهداشتی و زیست محیطی هیچ گونه اثر سویی روی سلامت انسان و محیط زیست ندارند. 3- قابل مصرف یا استفاده توسط ماشین آلات و ابزارهای سم پاشی معمولی هستند 4- .....قارچهای بیمارکننده حشرات یا Insect Pathogenic Fungi. ایندسته از آفتکشها در حقیقت در فرمولاسیون خود قارچ هایی را دارند که وقتی روی آفت پاشیده می شوند این قارچ ها موجب مرگ و نابودی حشرات می شوند. اسپور ایندسته از قارچها روی کوتیکول بدن حشرات شروع به رشد و تولید مثل می کند. بتدریج هیف یا hyphae (هیف به اندامی رشته ای شکل در قارچها گفته می شود) به داخل بدن حشره نفوذ می یابد و با انهدام اندامهای درونی حشره موجب مرگ آفت می شود. یکی از قارچهای بسیار معروف بیمارگر حشرات Metarhizium anisopliae است. این قارچ از طریق کوتیکول بدن حشره وارد بدن حشره میشود و بتدریج با نفوذ در بدن حشره موجب مرگ آن میشود. این قارچ به بیش از 200 گونه از بندپایان قابلیت نفوذ و بیمارگری دارد. بسیاری از حشرات مانند پسیلها، سوسکها، تریپسها، مگس ها و بسیاری از آفات دیگر می توانند توسط این قارچ بیمار بیمار و نابود می شوند. بیماری تولید شده توسط این قارچ Green Muscardine Disease نامیده می شود. حشراتی که در اثر این قارچ مریض شده و می میرند پوست بدنه آنها سبز رنگ می شود و مملو از اسپورهای قارچی. یکی دیگر از قارچهای مفید بیماریزا در آفات قارچ Beauveria bassiana است که بیماری ایجاد شده توسط این قارچ در حشرات White Muscardine Disease  گفته میشود. این بیماری یک بیماری مهلک در حشرات است و می تواند در مدت چند روز حشرات را نابود کند. شرط بسیار مهم در کارآیی این قارچ وجود رطوبت کافی در محیط است. علاوه بر رطوبت دمای مناسب نیز نقش مهمی در قدرت بیماریزایی این قارچ دارد. این محصول در بسیاری از کشورها با نامهای تجاری Naturalis T, و  Botanigard بفروش می رسد. این محصول در مورد بسیاری از آفات مورد استفاده قرار گرفته است از جمله سوسکها، تریپس ها، مگس های سفید، سن ها و... این محصول قابلیت اختلاط با قارچ کش ها را ندارد و بهتر است با قارچ کش ها مصرف نشود. بخش دوم حشره کش های باکتریایی، حشره کش های باکتریایی همانطور که از اسم آنها پیداست یک یا چند نوع باکتری خاص موجب ایجاد بیماری و مرگ در آفات می شوند. معروفترین و پرکاربردترین باکتری در صنعت آفت کش های میکروبی باکتری باسیلوس است.  Bacillus ها باکتریهایی میله ای شکل و گرم مثبت هستند. باسیلوس ها تشکیل اسپورهای مقاومی را می دهند که بسیار مفید هستند. ایندسته از باکتریها را از طریق تخمیر یا فرمنتیشن در مقیاس وسیع تولید می کنند. باسیلوس ها برای تاثیر باید حتما توسط آفت خورده شوند. باسیلوس ها از طریق ادوات معمولی سم پاشی قابل استفاده هستند. باسیلوس ها باکتریهای بسیار پرکاربردی هستند چون از نظر شرایط محیطی نامساعد تحمل زیادی دارند. Bacillus thuringiensis (Bt) یا بی تی یکی از معروفترین حشره کش های باکتریایی است. این باکتری بسیار معروف و پرکابرد است. در مورد لاروهای حشرات هر چه اندازه لارو کوچکتر باشد تاثیر بی تی بیشتر است. یکی دیگر از باکترهای مهم بیماریزا در حشرات باکتری Paenibacillus popilliae است که بیماری ایجاد شده توسط آن را بیماری اسپور شیری در آفات می نامند (Milky Spore Disease). ویروس های بیمارگر حشرات ویروسهایی بسیار اختصاصی هستند بصورتی که فقط روی تارگت مورد نظر ایجاد بیماری می کنند و همین شاید یکی از مهمترین مزیتهای یک آفتکش باشد. بسیاری از تحقیقات در مورد ویروس های بیمارگر در حشرات در حال انجام و توسعه است. هنوز هیچ محصول تجاری رسمی در مورد ویروس های بیمارگر در حشرات به بازار نیامده است اما اگر روزی به ویروس های اختصاصی در مورد هر آفت برسند درصد موفقیت بسیار بالا خواهد رفت.حتما در طبیعت و در باغات پسته پسیل هایی هستند که به ویروس آلوده می شوند و از بین می روند اما دریغ از تحقیقات!! ویروس های بیمارگر در حشرات باید حتما توسط آفات بلعیده شوند . حضور و تکثیر ویروس ها در خون و بدن حشرات موجب نابودی آنها می شود. ویروس های بیماریزا در مورد بسیاری از آفات شناسایی شده اند حتی در مورد موش ها. پروتوزیرها یا Protozoa از جمله جانوان ریزی هستند که موجب بیماری در برخی از آفات می شوند. Nosema locustae پروتوزیری است که بصورت اختصاصی روی ملخ ها ایجاد بیماری می کند.  Entomopathogenic Nematodesیا نماتدهای پارازیت کننده حشرات دسته ای از نماتدها هستند که به آفات حمله می کنند و موجب نابودی آفات میشوند. ایندسته از نماتدها توجهات بسیاری را در علوم کنترل آفات بخود جلب کرده اند. بحثهای بسیار مفصل و تحقیقات بسیار جالبی در مورد نماتدهای پارازیت کننده حشرات وجود دارد. نماتدها یا کرم های بسیار ریز از طریق بلعیدن و یا از طریق منافذ پوستی آفات وارد بدن آفات می شون و ایجاد بیماری در آنها می کنند. ایندسته ازنماتدها با یکسری از باکتریها دارای ارتباط تنگاتنگ هستند و به کمک باکتریها موجب مرگ حشرات یا آفات میشوند. گونه های زیادی از نماتدهای پارازیت کننده حشرات شناسایی و معرفی شده اند اما مهمترین و معروفترین آنها Steinernema Heterorhabditis spp هستند. این نماتدها در خاک وجود دارند و موجب ایجاد بیماری در حشرات می شوند حشراتی که نماتد Steinernema آلوده اند ظاهری روشن و سفید رنگ دارند و حشراتی که به نماتد Heterorhabditis آلوده اند ظاهری قرمز رنگ دارند. مطالعه و بررسی روی حشره کش های میکروبی در حال پیشرفت است و نتایج خوبی بدست آمده است. پتانسیل تحقیقات کاربردی روی حشره کش های میکروبی در باغات پسته ایران دورنمایی تاریک دارد. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

ادامه مطلب   
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٥:٤٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/۱٩
تگ ها :

معرفی آفت کش های غیر شیمیایی و امکان استفاده از آنها برای کنترل آفات درختان پسته

معرفی آفت کش های غیر شیمیایی و امکان استفاده از آنها برای کنترل آفات درختان پسته ( پسیل پسته)- بخش دوم صابون ها، روغن ها و حشره کش های معدنی

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

صابون های حشره کش یا Insecticidal Soaps گروهی از آفت کش های غیر شیمیایی هستند که بسیار سالم بنظر می رسند و اثرات سو بسیار کمی روی محیط زیست و انسانها دارند. ایندسته از سموم باقیمانده در محصولات کشاورزی ندارند. صابون های حشره کش با اختلال در پوست (کوتیکول) بدن حشرات موجب مرگ حشرات می شوند. صابون ها روی بسیاری از حشرات اثر کنترل کنندگی دارند و برخی از این صابون ها اخیرا بر علیه پسیل پسته در باغات پسته بمصرف رسیده اند و نتایج نسبتا رضایتبخش بوده است. صابون های حشره کش در واقع نمکهای روغن ها و چربی های با منشا گیاهی و جانوری هستند. باید توجه داشت صابون هایی که منشا شیمیایی دارند بهیچ وجه مد نظر نیست چون اکثر ایندسته از صابون ها را از مواد شوینده شیمیایی تهیه می کنند که اگر چه ممکن است خاصیت کنترل کنندگی داشته باشند اما یقینا اثرا سویی روی درختان پسته بخصوص در دراز مدت دارند. پالیزین (Palizin) یکی از صابون های حشره کش است که از روغن نارگیل استحصال می شود و اخیرا بر علیه پسیل در باغات پسته مصرف شده و نتایج قابل قبولی داشته است. روغن های باغبانی یا Horticultural Oils روغن های باغبانی دسته ای از روغن ها هستند که رواج زیادی بمنظور مبارزه با آفات در بسیاری از کشورها دارند. روغن ولک یکی از ایندسته از روغن هاست که هیچ توصیه ای به کاربرد آن در باغات پسته ایران نمی شود چون ایندسته از روغن ها بسیار بی کیفیت ومضر برای مصرف در باغات پسته ایران هستند. روغن های ولک اگر چه ممکن است موجب کنترل آفات در باغات پسته شوند اما اثرات سویی که روی درختان دارند مصرف آنها را مضر کرده است. احتمال گیاهسوزی در مورد مصرف روغن های باغبانی بالاست و باید در مقدار مصرف دقت کرد اگر چه همانطور که گفتم مضرات استفاده از روغن های ولک بسیار بیشتر از مزایای آنهاست. حشره کش های معدنی به دسته ای از حشره کش ها اطلاق میشود که منشا معدنی دارند. 2 عنصر بسیار مهم پرکاربرد در ساختن حشره کش های معدنی گوگرد (S) و سیلیسیم (Si) هستند. در مورد گوگرد و خاصیت قارچ کشی و حشره کشی آن منابع زیادی وجود دارد و کابرد گوگرد برای کنترل آفات و بیماریهای گیاهی سابقه ای طولانی است و دهها سال قبل باز می گردد. کاربرد گوگرد برای مبارزه با پسیل ها رواج زیادی دارد و گوگرد این پتانسیل را دارد که بتوان از آن بر علیه پسیل پسته سود جست اما ابتدا باید تحقیقات کافی روی آن انجام شود. علاوه بر پسیل بسیاری از آفات دیگر هم می توانند توسط گوگرد کنترل شوند. 2 نکته مهم در مورد کاربرد گوگرد بر علیه آفات وجود دارد اول اینکه گوگرد دارای خاصیت گیاهسوزی بسیار زیادی است و بویژه در فصل تابستان و اوج دما ممکن است خطر گیاهسوزی بالا برود و دومین نکته این است که باید از اختلاط گوگرد با روغن ها بشدت اجتناب کرد چون احتمال گیاهسوزی را بشدت بالا می برد. و سیلیسیم (Si) یکی از عناصر بسیار مهم و پرکاربرد درساخت حشره کش هاست این عنصر بیشتر بصورت ترکیب با سایر حشره کش ها مانند حشره کش های پاییروتیروییدی در ساختار سم وجود دارد. و سیلیسیم (Si) موجب خراش و زخم پوست بیرونی بدن حشره یا کوتیکول می شود. علاوه بر زخم شدن پوست بیرونی بدن حشرات سیلیسیم (Si)  موجب خشک شدن پوست حشره و نابودی آن میشود. سیلیسیم (Si) در مورد بسیاری از آفات و سموم کاربرد زیادی پیدا کرده است.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱:٢٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/۱۸
تگ ها :

معرفی آفت کش های غیر شیمیایی و امکان استفاده از آنها برای کنترل آفات درختان پسته

معرفی آفت کش های غیر شیمیایی و امکان استفاده از آنها برای کنترل آفات درختان پسته ( پسیل پسته)- بخش نخست ترکیبات با منشا گیاهی

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

پسیل پسته بعنوان یک آفت بسیار خطرناک هر ساله خسارت بسیار زیادی را به باغدارن تحمیل می کند. علاوه بر پسیل آفات مختلف دیگری هم در باغات پسته وجود دارند که موجب خسارت می شوند. استفاده از سموم شیمیایی برای کنترل آفات درختان پسته مشکلات بسیار زیادی را بدنبال داشته است از جمله مقاوم شدن آفات نسبت به سموم مختلف، آلودگی های زیست محیطی در اثر ورود مقادیر بسیار زیاد سموم شیمیایی به محیط طبیعی، بروز و شیوع سرطانها در انسانها، باقیمانده سموم در مغز پسته، هزینه های هنگفت مبارزه شیمیایی و ....تولید محصولات بدون سم و کود یا ارگانیک (Organic) امرزوه توجه زیادی را در سطح کشاورزی بین المللی به خود جلب کرده است. قیمت محصولات بیولوژیک (پسته بیولوژیک) بیشتر از قیمت محصولاتی است که برای حفظ آنها از سموم و کودهای شیمیایی استفاده شده باشد. تولید پسته بیولوژیک باید یکی از اولویت های دست اندرکاران باغداری در وزارت کشاورزی باشد. علاوه بر سموم شیمیایی که بسیاری از کشاورزان با آنها آشنایی دارند سمومی وجود دارند که منشا طبیعی دارند و می توانند نقش مهمی در کنترل آفات مختلف در باغات پسته داشته باشند. ایندسته از سموم بنام سموم طبیعی یا Natural Insecticides معروفند. بسیاری از این سموم قابلیت کنترل آفات مختلف را دارند و برخی از آنها مانند نیم (Neem) در مورد پسیل پسته در موسسه تحقیقات پسته در حال آزمایش و بررسی است. بلاشک بسیاری از سموم طبیعی پتانسیل کنترل کنندگی آفات مختلف در باغات پسته را دارند و اخیرا برخی از این سموم مانند پالیزین (Palizin) وارد چرخه مصرف بر علیه پسیل پسته شده اند. بهر روی توجه به ایندسته از سموم می تواند کارگشا و موثر باشد. بخصوص اینکه ایندسته از سموم مشکل زیست محیطی و بهداشتی بمراتب کمتری نسبت به سموم شیمیایی معمول مورد مصرف در باغات پسته دارند. آفت کش های طبیعی شامل 4 گروه اصلی میشوند 1- Botanical productsیا ترکیبات با منشا گیاهی 2- Soaps and oils صابون ها و روغن های طبیعی 3- Mineralsآفت کش های طبیعی معدنی 4- آفت کش های با منشا میکروبی یا Microbials. مزایای مهم استفاده از آفت کش های طبیعی عبارتست از 1-تجزیه سریع در طبیعت 2-اثر سریع روی آفت 3- قابلیت مصرف در برنامه کنترل تلفیقی آفات (IPM) 4- سمیت بسیار کمتر در مقایسه با سموم شیمیایی 5- عدم گیاهسوزی یا phytotoxicty. آفت کش های طبیعی با منشا گیاهی عبارتند از Limonene، Linalool، Rotenone، Ryania، Sabadilla، Neem و Pyrethrum/Pyrethrins. Limonene همانطوریکه از اسم آن پیداست از عصاره مرکبات استحصال میشود از ساقه و پوست میوه درختان تیره پونیسروس (مرکبات). d-Limonene بر علیه بسیاری از آفات از جمله سوسری (سوسک) حمام، مورچه ها، پشه ها، ملخ ها و سوسکهای ریز مانند سوسک آرد. استفاده از Limonene در مورد حشره کش های خانگی مانند اسپری های حشره کش بسیار رواج پیدا کرده است و اثرات سو بسیار کمتری نسبت به حشره کش ها یا اسپری های حشره کش خانگی صنعتی دارد. دومین حشره کش مشتق شده از گیاهان (منشا گیاهی) لینالول (Linalool) است. لینالول  در حقیت نوعی الکل گیاهی معطر است که از بسیاری از گیاهان، عصاره یا اسانس گل ها وجود دارد و استخراج شده است. لینالول از بیش از 200 گونه گیاهی استخراج شده است. لینالول در صنعت تولید عطر و ادکلن رواج فراوانی دارد و در بیش از 60 تا 80 درصد بوهای عطرها (perfume) موجود است. این ماده استفاده زیادی در صنایع آرایشی و بهداشتی دارد. لینالول اثر کنترل کنندگی خوبی روی ککها، پشه ها و کنه ها از خود بروز داده است. سومین سم مشتق شده از گیاهان روتنون (Rotenone) است. روتنون یک آلکالویید سمی قوی است که از ریشه برخی از گیاهان تیره لوبیاسانان (لگومینه) نواحی حاره ای (گرمسیری) استخراج شده است. طرز عمل یا modes of action رتنون جلوگیری از تولید انرژی و انتقال الکترونها در سیستم عصبی حشرات است. رتنون بر علیه بسیاری از آفات از جمله کنه ها رواج دارد. رتنون اثرات بسیار سمی بر روی ماهی ها دارد. سم بعدی مشتق شده از گیاهان Ryania است. ریانیا از ساقه گیاهی بهمین نام استخراج میشود. این گیاه بوی قاره آمریکاست و عصاره را از ساقه این گیاه استحصال می کنند.  طرز عمل یا modes of action ریانیا تحریک کانالهای کلسیمی در بدن حشرات است. اثرات این سم بر روی حشرات بصورت رعشه یا لرزش بروز می یابد. ریانیا در مورد بسیاری از آفات درختان میوه مورد استفاده قرار گرفته است. آفت کش گیاهی بعدی Sabadilla نام دارد. سابادیلا از بذر گیاهان سوسن (lily)استحصال میشود. modes of action این سم بصورت اثر روی دستگاه عصبی حشرات و اختلالات در کانالهای سدیمی سلولهای عصبی معرفی شده است. سابادیلا روی طیف وسیعی از حشرات مانند لاورها و حشرات برگخوار، آفات جونده و مکنده، سن ها و تریپس ها اثرات کنترل کنندگی داشته است. سابادیلا حشره کشی است که روی بسیاری از محصولات زراعی و باغی استفاده شده است. Neem حشره کش بعدی از گروه حشره کش های مشتق شده از منشا گیاهی است. نیم از بذر گیاه درختان چریش یا نیم استحصال می کنند. نیم جزو گیاهانی است که در مناطق گرمسیری و حاره ای رشد و نمو پیدا می کند. نیم یک حشره کش وسیع الطیف است و بروی بسیاری از آفات تست شده است. در موسسه تحقیقات پسته در رفسنجان هم تحقیق روی تاثیر نیم روی پسیل پسته در حال انجام است. طرز عمل یا modes of action نیم بصورت تداخلات یا اختلالات در تغذیه آفات است. علاوه بر دخالت در تغذیه نیم موجب اختلالات تولید مثلی و پوست اندازی در حشرات می شود. حسن بسیار بزرگ نیم تاثیر بسیار کم روی حشرات مفید و آنتاگونسیتها است. پایروتروییدهای طبیعی یا Pyrethrum, Pyrethrins، پایروتیروییدها از گلهای کریزانتمم یا chrysanthemum استحصال می شود. این سم خطر مسمومیت کمی برای پستاندارن دارد. پایروتیروییدها دارای اثر ناک دان کنندگی یا ضربه ای شدید روی حشرات هستند. پایداری کمی در محیط دارند و با نور خورشید تجزیه می شوند. باقیمانده سموم ندارند ولی عیب بزرگ آنها قیمت بالای آنهاست. امروزه پایروتیروییدها را بصورت مصنوعی در محیط آزمایشگاهی تولید کرده اند و سموم مختلفی را تولید کرده اند از جمله دلتامترین و پرمترین و فن والریت و... که سموم پرکابردی هستند. در پایان باید یادآور شد بسیاری از گیاهان معطر و دارای اسانس دارای خاصیت دورکنندگی برای حشرات هستند که باید بررسی و تحقیق روی آنها برای کشف آفت کش های طبیعی آغاز شود. در باغات پسته ایران گیاهان زیادی بخصوص علفها و بوته ها در حواشی باغات و اطراف آنها وجود دارند که نتنها به آفاتی مانند پسیل پسته آلوده نمی شوند بلکه خاصیت دور کنندگی آفات را دارند. مثلا درمنه از جمله گیاهانی است که میتوان از عصاره آن برای مبارزه با آفات بخصوص پسیل پسته سود جست و آن را به مرحله تجاری سازی رساند. البته در سطوح آزمایشگاهی و لابراتواری تحقیقات قابل قبولی در مورد اسانس ها و عصاره های گیاهی صورت پذیرفته اما در باغات پسته و آفات پسته جای این تحقیق بسیار خالی بنظر می رسد. در مورد هر ماده شیمیای و غیر شیمیایی توجه به اثرات جانبی یا ساید افکت نیز باید حتما مد نظر باشد. باید تامل کرد که تا کی سموم شیمیایی را با این حجم زیاد در باغات پسته مصرف کنیم بهر روی یکی از راهکارهای مهم و مناسب می تواند تولید آفت کش های با منشا گیاهی باشد.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٧:٥٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/۱٧
تگ ها :

آیا درختان پسته دارای عواطف و احساسات هستند؟!

آیا درختان پسته دارای عواطف و احساسات هستند؟!

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

مبحث احساسات در نباتات سابقه طولانی در تحقیقات مربوط به علوم کشاورزی دارد. امروزه بخوبی ثابت شده که همه جانوان از پرسلولی تا تک سلولی به نحوی از انحا دارای احساسات و عواطف هستند. حتی در موجودات ریز میکروسکوپی تغییرات بسیار جالبی در جهت سازگاری با محیط و نجات از شرایط نامساعد محیط زندگی کشف و به اثبات رسیده است. در همه جانوران نیز احساسات و واکنش ها جزو لاینفک زندگی همه جانوان محسوب می شود. مثلا در سگها اگر فردی از سگ یا هر موجود دیگری مواظبت کند مسلما پاسخ مثبت از طرف سگ به انسان داده می شود و حتی در بسیاری از موارد سگها زندگی انسانها را نجات داده اند. در بسیاری از جانوان پاسخ به خوبی و پاسخ به بدی واضح است. گربه ای که سنگ به طرف آن پرتاب می شود با گربه ای که به آن غذا داده می شود و از آن مواظبت می شود از نظر نوع واکنش نسبت به انسان بسیار متفاوت هستند. حتی در مورد جانوران وحشی که طبیعتی درنده و کشنده دارند هنگامی که انسانها دست دوستی به طرف آنها دراز می کنند حیوان واکنش های مثبتی از خود بروز خواهد داد. حتی در مورد مولکولها هم این قضیه ثابت شده است. تحقیقات بسیار جالبی در مورد بسیاری از مولکولها در طبیعت انجام شده که ثابت می کند نوع احساس انسان نسبت به آنها در نحوه چیده مان و نظم آنها تاثیر گذار است. از این دست مطالعات بسیار انجام شده و مشخص شده حتی در مورد مولکولهای آب اگر احساس درست و مطلب درست برای آنها بازگو شود شکل مولکولهای آب و یخ منظم تر و نهایتا طاقت و استابیلیتی آنها در برابر شرایط سخت بیشتر می شود. در مورد گاوداریها بخوبی ثابت شده که قرار دادن گاوهای شیری در معرض آهنگ های ملایم موجب افزایش مقدار شیر آنها به میزان چند برابر حد معمول شده است. بحث احساسات در مورد گیاهان هم مبحثی بسیار جالب و در حال تحقیق و توسعه است و نتایج شگرفی را بدنبال داشته است. مثلا در مورد پرورش دهندگان محصولات گلخانه ای مانند خیار و گوجه پخش آهنگ منظم و ملایم موجب رشد بهتر بوته ها و کمتر شدن بروز آفات و بیماریها در آنها شده است. اگر چه گیاهان و درختان احساسات بشکلی که ما در مورد انسانها داریم یعنی حس های پنج گانه وجود ندارد اما وجود احساسات در گیاهان و درختان امری اثبات شده و مسلم در تحقیقات کشاورزی است. ممکن است نوع احساس و واکنش نسبت به شرایط محیطی مثلا در مورد درختان پسته بصورت داد و بیداد و فریاد و یا خوشحالی از نوعی که در مورد انسانها هست نباشد اما مسلما در درختان پسته احساسات وجود دارند و یقینا علم بشر روزی به درک کامل آنها نایل خواهد شد. درک احساسات در درختان و نباتات ممکن است کلید حل بسیاری از مسایل و مشکلات باشد. تصور کنید درخت پسته ای که به صاحب خود بگوید که مشکل من چیست؟ من چه نوع کمبودی دارم؟ یا این کاری که داری انجام می دهی کاری اشتباه است!! یا درست است!! آفرین به تو!! بتجربه ثابت شده که در مورد بسیاری از باغات پسته زمانی که صاحب اصلی آنها یعنی کسی که بذر پسته را کاشته و پیوندشان کرده و هر روز مراقب آنها بوده از این دنیا فانی رخت بر می بندد درختان هم بنوعی بی صاحب می شوند و دیگر آن رمق و شادابی گذشته را ندارند. یکی از نکات مهمی که حتما موجب نابودی و زوال درختان پسته شده است عدم سررسی و عیادت از درختان پسته توسط صاحباشنان است. در قدیم الایام کشاورزان پسته کار هر روز به باغ و درخت خود سر می زدند و از آنها عیادت می کردند و حتی با آنها درددل می کردند و از آنها دلجویی می کرده اند اما امروزه با گرفتاریهایی که برای همه پیش آمده فرصت سررسی و مراقبت و بازدید هر روزه از باغات و درختان وجود ندارد و می تواند این یکی از دلایل افول و کاهش راندمان درختان پسته باشد. بخوبی و بتجربه ثابت شده است که اگر باغداری هر روز به باغ پسته خود سر بزند و از آنها دلجویی کند عملکرد و محصول بیشتری خواهد داشت در مقایسه با افرادی که ماهها به درختان خود سر نمی زنند!! کشاورزان پیر و با تجربه پسته کار بر این عقیده بوده اند که درختان پسته صاحبان خود را می شناسند و به آنها واکنش مثبت نشان می دهند. بحثهای متافیزیکی در مورد درختان پسته یکی از تحقیقات مهمی است که می تواند جنبه واقعیت به خود بگیرد. اگر باغداری حداقل هفته ای یکبار به درختان خود سر بزند حتی اگر هیچ کاری (کوددهی، سم پاشی و ...) هم انجام ندهد در مقایسه با افرادی که ماه به ماه به باغشان سر نمی زنند بمراتب وضعیت بهتری خواهند داشت. حتی برعکس این قضیه هم صادق است اگر باغداری خدای ناکرده به درختان فحش و بد و بیراه بدهد مثلا این درختان درخت نمی شوند؟ چرا اینقدر آفت دارند؟ چرا اینقدر سرخشکیدگی دارند و ....درختان بمراتب وضعیت بدتری به خود می گیرند. بهر روی بهتر است باغدارن هر چند روز یکبار به باغ خود سری بزنند و از درختان دلجویی کنند چون تجربه ثابت کرده ایندسته از افراد بازخورد بمراتب بهتری از درختان خود خواهند دید. باغداری را می شناسم که هر چند روز یکبار چوب کوچکی در دست می گیرد و به تنه و شاخه های همه درختان می زند و از آنها دلجویی و درد دل می کند. جالب اینجاست که این چوب را سالیان سال حفظ کرده و درختان هم پسته خوبی هر سال دارند!! به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

ادامه مطلب   
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٤:۱٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/۱٢
تگ ها :

لزوم تشکیل مرکز تحقیقات پسته خصوصی در ایران

لزوم تشکیل مرکز تحقیقات پسته خصوصی در ایران

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

پسته مهمترین محصول استراتژیک کشاورزی ایران اوضاع به سامانی ندارد. بسیاری از باغات در آستانه خشکیدگی کامل قرار دارند. درختان تنومند 30 ساله به بالا که سالیان قبل چند ده کیلو پسته تولید می کرده اند امروزه متاسفانه به امراض مختلفی دچار شده اند. مهمترین مشکل تولید در باغات پسته ایران نبود تحقیقات کاربردی و مهم است. بحث تحقیقات پسته که امروزه به صورت تخصصی به مرکز تحقیقات پسته در رفسنجان سپرده شده است  تحقیقات کاربردی بسیار کم هستند. سطح زیر کشت بسیار زیاد پسته در استان کرمان سبب شده که مرکز تحقیقات پسته در رفسنجان اشراف کامل به همه مشکلات نداشته باشد. بهر روی باید فکری اساسی به تحقیقات پسته در ایران شود. مرکزی که سالهای سال هیچ نیرویی به آن اضافه نشده و بحث خصوصی سازی وزارت کشاورزی که به زمزمه هایی مبنی بر خصوصی کردن مراکز تحقیقاتی کشاورزی بگوش می رسد باید هر چه سریعتر اجرا شود تا تحقیقات پسته سریعتر و چابکتر و کارگشاتر عمل کنند. بر همه واضح شده که بار تحقیقات پسته در ایران را بیشتر دانشجویان فوق لیسانس و دکتری در دانشگاهها می کشند. بخصوص دانشگاه ولیعصر رفسنجان مقالات بسیار خوب و قابل قبولی در زمینه آفات پسته در سالیان اخیر در مجلات معتبر بین المللی بچاب رسانده است که گواه بر فعال بودن و قوی بودن هیات علمی بخش حشره شناسی دانشگاه ولیعصر رفسنجان است. متاسفانه بجز در دو یا سه مورد من مقالات درخوری از اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات پسته در رفسنجان ندیدم اگر اعضای هیات علمی محترم مقالاتی را بچاب رسانده اند بهتر است به آگاهی و دسترس عموم قرار دهند. بسیار قابل تامل است که موسسه ای که اعضای آن هر روز مشغول به تحقیقات در مورد مشکلات باغات پسته هستند مطالبی که بارها و بارها در مجلات مختلف چاپ شده اند را دوباره از کنج قفسه ها بیرون می آورند تا در مجله دیگر و با نام دیگر چاپ شوند. چاپ کتابچه بفارسی در زمینه های مختلف اگر چه موجب راهنمایی کشاورزان می شود و جای تقدیر و ستایش دارد اما مراکز تحقیقات کشاورزی باید بسیار پرکارتر از این باشند. چاپ مقالات بین المللی امروزه ملاک ارزش یک تحقیق علمی است و الا ترجمه یک مطلب درج شده در اینترنت نمی تواند بیانگر تحقیقات باشد. نکته جالب در مورد وب سایت مرکز تحقیقات پسته در رفسنجان این است که ماهها و بلکه سالهاست که هیچ گونه تغییر و تحولی در مطالب آن صورت نگرفته و اصلا آپتو دیت نمی شود. مطالبی که بدرد کشاورزان بخورد در این وبسایت بسیار بندرت قابل مشاهده است. البته افرادی دلسوز و متخصص در این مرکز وجود دارند که بدلایل مختلف کنار گذاشته شده اند. بهر روی باید فکری اساسی کرد و تحقیقات پسته را چابکتر و موثرتر کرد. افرادی که نمی توانند تحقیق کنند بهتر است کنار بروند تا افراد متخصص و با انگیزه جایگزین شوند. حیف است بودجه این مرکز تحقیقاتی مهم خدای ناکرده بصورت پرت و بیفایده حیف و میل شود. یکی از راهکارها می تواند خصوصی سازی مرکز تحقیقات پسته باشد بدین معنی که دولت با حمایت و واگذار کردن این مرکز به بخش خصوصی این مرکز را کارآتر کند. البته در سالیان اخیر کمبود بودجه و بوروکراسی پیچیده در مراکز تحقیقات کشاورزی ایران این مراکز را ناکارا کرده است. بودجه ای که سالهای قبل به اینجور مراکزی تخصیص داده می شد در سالیان اخیر بسیار کمتر شده است و شاید همین دلیل اصلی ناکارآمد بودن تحقیقات پسته باشد. از سوی دیگر کاغذبازی بسیار زمانبر و پیچیده موجب می شود که مشکلات تحقیقات پسته زیاد باشد. از زمانی که یک محقق در مرکز تحقیقات پسته طرحی تهیه می کند تا زمانی که بودجه تخصیص داده شود و کار شروع شود ممکن است ماهها طول بکشد که این موجب عدم کارآیی می شود. بهر روی باید فکری اساسی کرد تا خدای ناکرده موجب ضرر و زیان بیش از این نشود. بحث استخدام نیروهای جوان و جدید و خرید تجهیزات آزمایشگاهی جدید و بروز باید مد نظر باشد. متاسفانه با تحریم های ناجوانمردانه کشورهای زورگو که مردم ایران را در خطر قرار داده تهیه وسایل و تجهیزات آزمایشگاهی برای تحقیقات بسیار دشوار شده است. بهر روی امید است بحث تحقیقات پسته در اولویت باشد. بسیاری از تحقیقات مهم و کارگشا معطل مانده اند و کاری در مورد آنها نمی شود. باعث تعجب است محصولی که اینقدر مهم و ارزآور برای ایران است اینگونه به غفلت و فراموشی سپرده شده است. بودجه مراکز تحقیقات پسته در آمریکا و حتی ترکیه اصلا قابل مقایسه با ایران نیست. از آمریکا که بگذریم کشور ترکیه سرمایه گذاری های هنگفتی در بخش تحقیقات پسته کرده است و مراکز بسیار مجهز و نیروهای متخصص زبده ای در این مراکز بکار گرفته شده اند بطوریکه امروز کشور ترکیه در مورد برخی از تحقیقات مهم درختان پسته از ایالات متحده هم پیشی گرفته است اگر چه ایالات متحده از نظر تحقیقات کشاورزی و تحقیقات پسته در دنیا بدون رقیب است و کشورهای دیگر سالها از نظر تحقیقات با آمریکا فاصله دارند. باید هر چه سریعتر فکری اساسی شود و الا نتنها از نظر علوم درختان پسته عقب خواهیم ماند بلکه هر روز با بیشتر شدن مشکلات درختان پسته در ایران متاسفانه دیر یا زود شاهد تخریب و ویرانی باغات پسته در سطح وسیع خواهیم بود. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱:۱٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/۱٢
تگ ها :

بررسی تغییرات انرژی در لارو پروانه چوبخوار پسته (کرمانیا) در طول دوره کمون زمستا

بررسی تغییرات انرژی در لارو پروانه چوبخوار پسته (کرمانیا) در طول دوره کمون زمستانه در رفسنجان

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

کرمانیا یا پروانه چوبخوار پسته با نام علمی Kermania pistaciella یکی از آفات خسارتزا و کلیدی در باغات پسته ایران است. این آفت در بسیاری از نقاط پسته کاری در ایران پراکنده است و بعنوان یک آفت کلیدی در منطقه رفسنجان محسوب می شود. زمستانگذرانی آفت بصورت لاور است. آفت تک نسلی است و یک نسل در طول سال دارد. لاورها در دمای 20 درجه سانتی گراد وارد مرحله کمون یا دیاپوز می شوند. این اتفاق در اواخر فصل تابستان و اوایل فصل پاییز اتفاق می افتد. در اواخر فصل زمستان و اوایل فصل بهار لاروها تبدیل به شفیره می شوند. شفیره ها در دمای مناسب 22 درجه سانتی گراد روی سرشاخه ها بصورت پیله های هرمی شکل و خاکی رنگ روی سرشاخه ها قابل مشاهده است. از پیله ها پروانه های بالغ در اوایل بهار خارج می شوند و پس از جفت گیری حشرات نر با ماده، ماد ه ها  شروع به تخم ریزی می کنند. دپاپوز یا کمون به دوره ای از رشد زندگی حشره گفته می شود که فعالیتهای بیولوژیکی به کمترین مقدار خود می رسد و اصطلاحا دوره زمستانگذرانی و یا خواب حشرات محسوب می شود. این دوره دیاپوز در حشرات مختلف ممکن است به اشکال مختلف باشد مثلا در مورد پسیل پسته زمستانگذرانی یا دوره دیاپوز در حشره کامل اتفاق می افتد. اما در مورد کرمانیا لاور شکل زمستانگذران یا دیاپوز آفت محسوب می شود. دوره دیاپوز دوره گذر از دوران سخت و شرایط آب و هوایی نامساعد است. در دوره دیاپوز یکسری از تغییرات داخلی در بدن حشرات اتفاق می افتد که مطالعه این تغییرات میتواند به کنترل یا روش های کنترل آفت کمک زیادی کند. دیاپوز در حشرات هم منشا محیطی و هم منشا ژنتیکی دارد. بررسی دوره خواب یا کمون یا دیاپوز در مورد بسیاری از حشرات بررسی شده است اما در مورد بسیاری از آفات پسته متاسفانه اینچنین تحقیقی وجود ندارد. در دوره دیاپوز یا کمون مقدار فعالیت آفت بسیار کم می شود. همچنین در این دوره افت کمترین انرژی را مصرف می کند. لیپیدها و گلیکوژن از جمله ترکیباتی هستند که نقش اصلی را در مرحله کمون یا دیاپوز دارند. آفات در دوره کمون از ذخیره لیپید و گلیکوژن موجود در بدن خود برای گذر از دوران سخت استفاده می کنند. مطالعات زیادی در مورد ترکیبات لیپیدی دخیل در امر دیاپوز صورت گرفته است بعنوان مثال triacylglycerols جزو ترکیبات لیپیدی هستند که مورد مطالعه قرار گرفته اند. ترکیبات زیادی از مولکولهای مختلف زیستی مانند گلیکوژن، ترهالوز و قندهای مختلف در امر دیاپوز نقش دارند. هدف اصلی این تحقیق مطالعه تغییرات و موادی است که در دیاپوز پروانه چوبخوار پسته نقش دارند. در طول دوره دیاپوز کرمانیا مقدار ترهالوز افزایش یافت و در سردترین روزهای سال به ماکزیمم خود رسید. ترهالوز نقش بسیار مهمی در دوره دیاپوز پروانه چوبخوار پسته دارد. این مطالعه مشخص کرد که مقدار ترهالوز در لارو پروانه چوبخوار پسته در ماه دسامبر در ماکزیمم مقدار خود است. همچنین در این مطالعه در مورد پرروانه چوبخوار پسته مشخص شد که مقدار لیپید موجود در لاور کاهش قابل ملاحظه ای در طول دوره زمستانگذرانی دارد. و این مشخص می کند که لاور پروانه چوبخوار پسته بخوبی از لیپید جهت مصرف فعالیتهای فیزیولوژیکی در طول فصل دیاپوز استفاده می کند. در این مطالعه همچنین مشخص شد مقدار پروتویین موجود درلارو نیز در زمستان و در مرحله دیاپوز کاهش قابل ملاحظه ای پیدا می کند. بصورت خلاصه در این تحقیق مشخص شد مقدار گلیکوژن و لیپید در آخرین روزهای فعالیت لارو در دوره بعد از برداشت پسته افزایش ناگهانی پیدا می کند تا لاور بتواند در زمستان از لیپید و گلیکوژن بمنظور زنده ماندن استفاده کند. گلیکوژن در بهار و ماههای اول فعالیت آفت دوباره افزایش پیدا می کند.

ادامه مطلب   
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٥:٢٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/۱٠
تگ ها :

آشنایی با قارچکش های مورد مصرف در باغات پسته کالیفرنیا

آشنایی با قارچکش های مورد مصرف در باغات پسته کالیفرنیا

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

نام معمول

نام تجاری

دوره کارنس

نام بیماری (قارچ عامل بیماری)

 

 Azoxystrobin

 

 Abound, Heritage

7 روز

 

 Botryosphaeria, Alternaria, Septoria

 

 Bacillus subtilis

 

 Serenade

0 روز

کنترل بیولوژیکی بیماری های مختلف قارچی

 

 Boscalid

 

 Pristine

14 روز

 

 Botryosphaeria, Alternaria

 

 Chlorothalonil

 

 Bravo Weatherstik

14 روز

 

 Botryosphaeria, Alternaria, Septoria, Botrytis

 

 Copper salts

 

 Kocide

-

 

 Botryosphaeria, Botrytis

 

 Cyprodinil

 

 Vangard

7 روز

 

 Alternaria

 

 Difenconazole/Cyprodonil

 

 Inspire Super

14 روز

 

 Alternaria

 

 Fenhexamid

 

 Elevate

-

 

 Botrytis

 

 Fludioxonil

 

 Switch

7 روز

 

 Alternaria

 

 Fluopyram

 

 Luna

14 روز

 

 Alternaria

 

 Mefenoxam

 

 Ridomil Gold GR

-

 

 Phytophthora, Pythium

 

 Metconazole

 

 Quash

25 روز

 

 Botryosphaeria

 

 Penthiopyrad

 

 Fontelis

14 روز

 

 Alternaria, Botryosphaeria

 

 Propiconazole

 

 Orbit, Bumper

60 روز

 

 Botryosphaeria

 

 Pyraclostrobin

 

 Pristine, Cabrio

14 روز

 

 Botryosphaeria, Alternaria

 

 Pyrimethanil

 

 Scala

14 روز

 

 Alternaria

 

 Tebuconazole

 

 Buzz

35 روز

 

 Botryosphaeria

 

 Thiophanate-methyl

 

 Topsin M

-

 

 Botrytis

 

 Trifloxystrobin

 

 Gem

60 روز

 

 Botryosphaeria, Alternaria, Septoria

 

ادامه مطلب   
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٥:٠٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/٧
تگ ها :

خلاصه ای از "کتاب جوندگان باغهای پسته" نوشته مهدی جلاییان و همکاران-ان

خلاصه ای از "کتاب جوندگان باغهای پسته" نوشته مهدی جلاییان و همکاران-انتشارات موسسه تحقیقات پسته کشور

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

کتاب جوندگان باغهای پسته کتابی است که اخیرا سال 1390 هجری خورشیدی از طرف موسسه تحقیقات پسته کشور بقلم مهدی جلاییان، محمد باقر شاهرخی و مهدی بصیرت نگارش یافته است. کمبود یک کتاب در مورد جوندگان مضر در باغات پسته ایران از سالها قبل احساس می شد و خوشبختانه این آرزوی دیرینه برآورد شده است. ضمن اینکه باید از محققین محترم قدردانی کرد در این مجال سعی دارم خلاصه ای تحلیلی از این کتاب ارزشمند ارایه دهم. امید است مورد توجه علاقه مندان قرار گیرد. جوندگان بخصوص موشها امروزه بعنوان یکی از آفت خطرناک و خسارتزا در باغات پسته و همچنین در مرحله انبارداری در پسته می تواند بسیار خسارتزا باشد. جوندگان طیف وسیعی از جانواران از گونه های مختلف را تشکیل می دهند. اگر چه زندگی جوندگان بستگی کامل به شرایط محیطی و آب و هوایی دارد و سال به سال بر فعالیت جوندگان و خسارت آنها افزوده می شود و اینکه از نظر خسارت ایندسته از آفات کم اهمیت هستند خیلی صحیح بنظر نمی رسد. دو ویژگی بسیار مهم سبب شده که جوندگان سازگاری خوبی با محیط اطرافشان (باغات پسته) داشته باشند اول قدرت تولید مثلی بالا بطوریکه می توانند در تمام طول سال جفت گیری کنند و 5 تا 6 بار زایمان در طول سال داشته باشند و دوم ساختن دالانهای متعدد زیر زمینی و ایجاد تونلهای پر پیچ و خم که بخوبی می تواند آنها را از دشمنان و آسیب ها در امان بدارد. از نظر بهداشتی نیز برخی از جوندگان موجود در باغات پسته می توانند خطرناک باشند امروزه بخوبی ثابت شده که بیش از 60 بیماری می تواند ارتباط با جوندگان داشته باشد از جمله سل، طاعون، تیفوس، سل، جزام، سالک و ...جوندگان می توانند ناقل اینچنین بیماریهای مهلکی باشند. یک جنبه مهم دیگر خسارت جوندگان همانطور که اشاره شد علاوه بر تغذیه مستقیم از بافت ریشه درختان پسته و نابودی و اضمحلال ریشه های درختان پسته، خسارت جوندگان در انبار است زمانی که پسته ها در انبارها به هر دلیل دپو می شوند جوندگان می توانند موجب خسارت شدید شوند. یک هشدار بسیار مهم و بجا که نویسندگان به آن اشاره دارند تغییرات اقلیمی اکوسیستم باغات پسته است بصورتی که کمبود منابع آبی و خشکسالی ها و از بین رفتن زیستگاههای طبیعی جوندگان می تواند بصورت بالقوه موجب مهاجرت جوندگان از زیستگاههای طبیعی به سمت باغات پسته باشد. این مساله بخصوص در مورد مناطق کوهپایه ای و کوهستانی اهمیت زیادی دارد. باغات پسته ای که نزدیک به کوهپایه ها و کوهستانها (زیست گاههای طبیعی جوندگان) احداث شده باشند استعداد بسیار بیشتری برای خسارت ایندسته از آفات دارند. تحقیقات بیشتر در مورد شناسایی دقیق تر و نحوه مبارزه مناسبتر از جمله فوریاتی هستند که باید مد نظر مراکز تحقیقات کشاورزی مربوط به پسته باشد. از میان گونه های مختلف جوندگان موشها (خانواده Muridae) دارای اهمیت بسیار بیشتری هستند. مهمترین موش باغات پسته ایران موش ورامین با نام علمی Nesokia indica است. موش ورامین جثه متوسط (14 تا 20 سانتی متر) و رنگی خرمایی یا قهوه ای روشن دارد. وجود تپه های خاک هرمی شکل درجلو سوراخ در باغات پسته مشخصه وجود این آفت در باغ است. موش ورامین در اکثر باغات پسته ایران وجود دارد و از مناطق مختلف گزارش شده است. این آفت ایجاد لانه در کنار طوقه درختان می کند و ریشه درختان را مورد حمله قرار می دهد. این آفت بندرت از لانه خارج می شود. موش ورامین 5 تا 6 نسل در سال دارد و در هر زایمان می تواند 3 تا 8 نوزاد تولید کند. موش ورامین مهمترین و خسارت زا ترین جونده در باغات پسته ایران است. این آفت نسبت به تغییرات دمایی حساس است و گرما و سرمای زیاد از فعالیت و خسارت آن می کاهد. موش ورامین علاوه بر ایجاد خسارت مستقیم روی ریشه درختان پسته بعلت ایجاد دالانهای متعدد موجب پرت زیاد آب و کاهش راندمان آبیاری می شود. بهترین روش مبارزه با آفت مختلف مبارزه تلفیقی با آفات یا IPM است که در مورد مبارزه با موشها هم مناسبترین روش مبارزه تلفیقی از روش های مختلف (زراعی، شیمیایی و...) است. بصورت خلاصه روش های زراعی مبارزه با موش ورامین عبارتند از 1-یخ آب زمستانه 2- شخم عمیق توام با یخ آب و نابودی لانه ها 3- مبارزه با علفهای هرز بخصوص علفهای هرزی که ریشه های کلفت دارند مانند خارشتر و...مطالعات مشخص کرده حذف علفهای هرز اطراف تنه درختان پسته بخصوص اگر همراه با شخم باشد نقش مهمی در کاهش موش ورامین خواهد داشت. روش های مکانیکی بکار رفته بر علیه موش ورامین عبارتند از 1-استفاده از تله بمنظور شکار و از بین بردن موشها 2-دود دادن لانه ها با استفاده از وسایل دود زا مانند اگزوز تراکتور یا موتورسیکلتی که زیاد دود می کند. در مورد روش های شیمیایی می توان از روش های زیر استفاده کرد 1-طعمه مسموم، در روش طعمه مسموم می توان سموم مختلف مانند فسفر دوزنگ و سموم دیگر را به موادی آغشته کرد و با نسبت مشخص در محل عبور و مرور موشها قرار داد. 2-استفاده زا سموم تدخینی، سموم تدخینی دسته ای از سموم هستند گازی شکل  که موجب مرگ موش ورامین در داخل لانه های زیر زمینی می شود. تاثیر سموم تدخینی تا 90 درصد کشندگی نیز گزارش شده است. دو سم تدخینی خطرناک و مهلک قابل مصرف فسفید آلومینیوم و سدیم سیانید با نامهای تجاری فستوکسین و سیماک هستند. در مورد سموم تدخینی رعایت نکات ایمنی بسیار مهم است چون هر دو این سموم سمومی خطرناک و مهلک هستند و بدون رعایت موارد ایمنی از جمله لباس مناسب، دستکش مخصوص و ماسک استفاده از آنها مجاز نیست. بصورت خلاصه استفاده از سموم تدخینی بدین صورت است که 1-ابتدا لانه کوبی انجام می شود 2-مقداری آب برای تصعید گاز سمی در دهانه سوراخهای فعال ریخته می شود3-مقدار یک عدد قرص فستوکسین یا مقدار 2 گرم پودر سیماگ توسط یک قاشق دسته بلند (حدود نیم متر بلندی دسته قاشق) در عمق 20 سانتی متری لانه قرار داده شود 4-برای جلوگیری از خروج گاز سریعا دهانه سوراخ مورد نظر گرفته شود.  استفاده از روش پودرهای سمی، د ر این روش پودرهای سمی مانند فسفر دوزنگ یا سموم کومارینی را بصورت خالص یا مخلط با مواد بی اثر همچون خاکستر و ...را توسط دست یا با استفاده از گردپاش ها (Duster) به داخل لانه های فعال پاشیده می شود. در اثر عبور و مرور موش ها و لیسیدن این پودرها توسط موش ها مقداری از این سموم وارد بدن آنها شده و موجب مرگ می شود. دومین موش خساتزای پسته موش خانگی یاMus musculus L. است که در باغ اهمیت چندانی ندارد و بیشتر در انبارهای پسته ایجاد خسارت می کند. جثه ای کوچک (6 تا 10 سانتی متر) دارد و رنگ آن قهوه ای روشن است. برای مبارزه با موش خانگی می توان از روش طعمه مسموم و یا تله های چسبناک استفاده کرد. موشهای دیگری هم از خانواده  Cricetidae وجود دارند که شامل موش مهاجر (Cricetulus migratorius Pallas)، موش ایرانی (Meriones persicus Blanford)، موش دم قرمز (Meriones lybicus Lichtenstein)، جربیل هندی (Tatera indica Hardwicke)، موش کور (Ellobius fuscocapillus Thomas) می شوند که به اندازه موش ورامین مهم و خسارتزا نیستند. جونده مضر خسارتزای دیگر موجود در باغات پسته تشی ها یا گربه تیغی ها هستند. گربه تیغی از خانواده Hystricidae است. تشی یا گربه تیغی بزرگترین جونده موجود در باغات پسته است و طول سر و بدن آن ممکن است به 1 متر هم برسد. مهمترین مشخصه گربه تیغی وجود خارهای بلندی است که جنبه دفاعی دارد و می تواند بسمت هدف پرتاب شود. خسارت تشی بویژه روی نهالهای پسته و درختان کم سن وسال بیشتر است. خوشبختانه تشی ها در سال یک نسل دارند و زیاد قادر به زاد و ولد گسترده نیستند. تشی ها می توانند درختان تنومند را نیز از پای در بیاورند. این جانور سب فعال است و در روز فعالیتی ندارد. بهترین راه مبارزه با تشی جلوگیری از ورد آنها به باغ است. از روش های دیگر مانند شکار، تله گذاری، دود دادن لانه ها و سموم تدخینی نیز برای مبارزه با تشی یا گربه تیغی می توان سود جست. در روش تدخین باید 3 تا 5 قرص فسستوکسین یا 10 تا 20 گرم پودر سیماگ را مصرف کرد. خرگوشها هم دسته ای از جوندگان موجود در باغات پسته ایرن هستند که به خانواد Leporidae تعلق دارند. خرگوش خسارتزا در باغات پسته قهوه ای روشن است. و مهمترین مشخصه آن وجود 2 جفت دندانهای پیشین در بالای فک است. خرگوش بیشتر فعالیت خود را در شبها انجام می دهد. خرگوشها در زمستان ها در صورت نبود علف و دانه به درختان حمله کرده و گوست تنه درختان و شاخه ها تغذیه می کند. خرگوشها خسارت چندانی در باغات پسته ایجاد نمی کنند. برای مبارزه با خرگوشها میتوان از روش های زیر استفاده کرد 1-ایجاد موانع (سیم خاردار، تور سیمی، حفر گودال 2-پوشاندن تنه درختان با تورهای سیمی 3-شکار با تفنگ 4-تله گذاری. ممکن است علاوه بر خرگوشها،خرگوش موشها هم موجب خسارت در باغ پسته شوند. فرق اساسی خرگوش موش ها با موشها این است که در خرگوش موشها  بر  خلاف موشها دم مشخص و واضح نیست. خرگوش موشها نیز اهمیت اقتصادی چندانی از نظر ایجاد خسارت در باغات پسته ندارند.

ادامه مطلب   
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٦:٠٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/٥
تگ ها :

محصولات کشاورزی سرطان‌زا شده‌اند/ فرصت سه ماهه مجلس به وزیر کشاورزی

محصولات کشاورزی سرطان‌زا شده‌اند/ فرصت سه ماهه مجلس به وزیر کشاورزی

برگرفته از: خبرگزاری مهر تاریخ ۱۳۹۱/۱۰/۰۳

عضو هیات رئیس مجلس شورای اسلامی اظهار داشت: بر اساس نظر کارشناسان و آمار رسمی کشور وضعیت محصولات کشاورزی ما به دلیل استفاده از سموم شیمیایی زیاد، خطرناک است و سالانه 70هزار بیمار سرطانی به آمار سرطانی های کشور اضافه می شود که یک سوم آنها بر اثر محصولات کشاورزی مسموم دچار این بیماری می شوند. به گزارش خبرنگار پارلمانی مهر، صادق خلیلیان وزیر جهاد و کشاروزی امروز یکشنبه به منظور پاسخگویی به سوال محمد دهقانی نماینده مردم چناران و ترقبه در مجلس حاضر شد. سوال دهقانی در خصوص نحوه اجرای بند "و" ماده 34 قانون برنامه پنجساله پنجم  توسعه جمهوری اسلامی ایران بود که پس از بررسی و پاسخگویی وزیر جهاد و کشاورزی در کمیسیون بهداشت و درمان نمایندگان از پاسخ های وی قانع نشدند و کمیسیون مربوطه حیطه سوال دهقانی را ملی اعلام کرد. عضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی در جلسه علنی امروز در بیان سوال خود از وزیر کشاورزی گفت: نظر کارشناسان رسمی کشور این است که وضعیت محصولات کشاورزی ما خطرناک است. وی اظهار داشت: ما اولین رتبه در بیماری سرطان معده را در جهان داریم. شاید گفتن این مطالب خوب نباشد اما نگفتن آن نیز خوب نیست. دهقانی ادامه داد: وزارت بهداشت نیز تایید کرده است که آمار ابتلا به سرطان در کشور  ما رو به افزایش است و یک سوم مبتلایان به سرطان به خاطر محصولات کشاورزی به این بیماری دچار می شوند. وی با بیان اینکه اقدامات انجام گرفته از سوی وزارت جهاد و کشاورزی کافی نیست و با توجه به  نظر کارشناسان سرعت رشد بیماری سرطان به خصوص در کودکان رو به افزایش است، گفت: اقدامات ما بسیار عقب تر از رشد این بیماری است . ضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی گفت: متاسفانه محصولات کشاورزی ما بعد از صادر شدن مرجوع می شوند و دوباره همین محصولات مرجوعی که استانداردهای لازم را نداشته اند بین مردم توزیع می شوند و آب هم از آب تکان نمی خورد. دهقانی تصریح کرد: رفع بخشی از این مشکلات در خصوص محصولات کشاورزی بر عهده وزارت بهداشت است که البته از وزیر بهداشت و درمان نیز سوال دارم و در موقع لازم آنرا مطرح می کنم. وی با بیان اینکه محصولات نامناسب کشاورزی  صادره از کشورمان به دلیل عدم رعایت استانداردهای بهداشتی نه تنها به تجارت ما ضربه می زند بلکه آبروی ما را نیز در معرض خطر قرار می دهد، گفت: چه کسی به جز دولت و وزارت بهداشت و وزارت جهاد باید پاسخگوی  این موارد باشند. نماینده مردم ترقبه و چناران با اشاره به اینکه اجرای استانداردها در محصولات کشاورزی باید در معرض دید مردم باشد، گفت: اولین خواسته مردم از مسئولان توجه به سلامت آنهاست اما در کشور ما به دلیل عدم فرهنگ سازی و عدم توجه به حساسیت های لازم سالانه میلیاردها تومان دارو صرف این  گونه بیماری ها می شود. دهقانی اظهار داشت: طبق آمار رسمی سالانه در کشور ما 70 هزار نفر به تعداد بیماران  سرطانی اضافه می شود و بیش از 30 درصد این بیماران بر اثر استفاده از محصولات کشاورزی مسموم به این بیماری دچار می شوند. در نهایت بعد از طرح سوال دهقان و پاسخ وزیر جهاد کشاورزی، ابوترابی نائب رئیس مجلس شورای اسلامی از دهقانی نماینده مردم ترقبه و چناران به خاطر طرح این سوال که مربوط که سلامت محصولات کشاورزی و مردم  می شود، تشکر کرد و پیشنهاد داد فرصتی سه ماهه به وزیر جهاد داده شود تا برای رفع مشکلات محصولات کشاورزی و رعایت استاندارد و سلامت لازم تلاش کند و گزارش مربوطه را به کمیسیون جهاد کشاورزی و بهداشت ارائه کند. دهقانی بعد از این  پیشنهاد ابوترابی گفت: البته ما انتظار داشتیم در این چند سال به این مشکلات رسیدگی شود اما به احترام شما و درخواست برخی دوستان پیشنهاد شما را مبنی بر فرصت دادن به وزیر قبول می کنم اما این اقدام دلیلی بر قانع شدن من نیست.

 

ادامه مطلب   
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۸:٢۱ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/٤
تگ ها :

شیوع، گسترش و خسارت شدید شپشکها در باغات پسته در فصل زمستان در سالیان اخیر

شیوع، گسترش و خسارت شدید شپشکها در باغات پسته در فصل زمستان در سالیان اخیر

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

باغات پسته پرسابقه بویژه در استان کرمان متاسفانه کلکسیونی از آفات مختلف شده اند. آفاتی که در سالهای قبل اصلا آفات خسارتزایی بشمار نمی آمدند و اهمیت اقتصادی چندانی نداشته اند. دلیل شیوع آفات کم اهمیت و گسترش خسارت آنها بلاشک سم پاشی بسیار زیاد تابستانه در باغات پسته بر علیه پسیل پسته یا شیره خشک است. بسیاری از سموم بویژه سموم پایروتیروییدی و سموم غیر انتخابی (دلتامترین، پرمترین و.....) با مصرف زیاد در باغات پسته موجب نابودی بسیاری از حشرات مفید کنترل کننده آفات مختلف شده اند. شپشکها یا سپرداران از جمله آفاتی بوده اند که اهمیت چندانی از نظر خسارت در باغات پسته نداشته اند. بسیار بعید بود در سالهای نچندان دور که شپشکها اینقدر خساراتزا و ناراحت کننده باشند. در طی تماس برخی از کشاورزان و بازدید از باغات پسته بسیار ناباورانه بود برای بنده که جمعیت شپشکها اینقدر زیاد شده که شاخه های دارای گره های زایشی را خشکانده اند. جالبتر اینجا که شپشکها فعالیت زیادی در فصل زمستان در برخی از باغات دارند. در برخی از باغات با درختان مسن پسته متاسفانه جمعیت شپشکها تا حد غیر قابل تصوری بالا رفته است و روزانه پیشرفت شپشکها روی سرشاخه قابل ردیابی است. معمولا شپشکها بدلیل شرایط آب و هوایی فعالیت چندانی در فصل زمستان و در اوج سرما ندارند اما عجیب آنکه با توجه به بازدیدهای اخیر روز به روز بر مقدار جمعیت و فعالیت آنها افزوده می شود. بنابراین باید هر چه سریعتر گروهی از محققین محترم حشره شناس طرحی فوری را شروع کنند و مسلما اطلاعات بهتری را در مورد فعالیت شپشکها در فصل زمستان در باغات پسته پیدا خواهند کرد. بهر روی بنده مخالف عدم فعالیت یا کاهش قابل توجه فعالیت شپشکها  در فصل زمستان هستم چون هر روز از نزدیک می بینم تعداد سرشاخه ها و درختان بیشتری به این آفت خطرناک در فصل پاییز و زمستان درگیر می شوند. بهر روی باید فکری اساسی برای شپشکها در فصل زمستان کرد و اگر در برخی از باغات بخواهیم صبر کنیم تا اویل بهار سم پاشی بر علیه آنها انجام دهیم شاید بسیار دیر باشد. شپشکها را براحتی می توان روی سرشاخه ها و کنده های درختان پسته دید. حشراتی با ظاهر سفید رنگ که سپری روی خود ترشح می کنند و زمانی که با دست یا چاقو پوست تنه درخت را زخم می کنیم کاملا سپرها جدا می شوند و گاها ممکن است منظره قرمز رنگ یا خون مانندی در اثر تماس و فشار دست یا چاقو روی آنها ایجاد شود. شپشکها منظره ای آرد شکل روی سرشاخه دارند. شپشکها در فصل زمستان روی سرشاخه ها و کنده ها در درختان پسته فعالند و در طول فصل ممکن است به خوشه ها و پوست دانه ها هم بچسبند که کاملا واضح و مشخص است. نکته بسیار جالب در مورد شپشکها این است که با توجه به مشاهدات بنده در باغاتی که سم پاشی بر علیه پسیل پسته یا شیره خشک در تابستان انجام نشده بود شپشک مانور چندانی نداشت و در پاره ای از موارد اصلا شپشک وجود نداشت. این ثابت می کند که سم پاشی زیاد با سموم خطرناک دشمنان طبیعی شپشکها در باغات پسته را از بین برده است. بهر روی نمی توان سم پاشی بر علیه پسیل پسته در تابستان را تعطیل کرد و سم پاشی الزامی است. بهر روی شپشکها در باغات پسته زیاد شده اند و با کمی دقت می بینیم که متاسفانه شیوع و گسترش بسیار سریعی در باغات پسته در فصل زمستان دارند. بنابراین در باغات آلوده باید حتما در فصل زمستان سم پاشی بر علیه این آفت انجام داد و الا اگر جمعیت شپشک بالا باشد سرشاخه ها تا بخواهند به فصل بهار برسند خواهند خشکید. برای سم پاشی بهتر است از سموم اتیون و دیازینون با کیفیت به نسبت 1 تا 1 و نیم در هزار به اضافه مویان یا صابون مخصوص سم پاشی سریعا سم پاشی انجام شود والا خسارت در پاره ای از موارد بالاست. متاسفانه استفاده از روغن های ولک همراه با سموم گفته شده اگر چه ممکن است تا حدی راندمان را بالا ببرد ولی با توجه به آسیب های بسیار جدی استفاده از روغن های ولک در باغات پسته بهتر از سم پاشی بدون استفاده از روغن های ولک و فقط با سموم و مویان باشد. مشاهدات نشان داده که سم پاشی در فصل زمستان بویژه در بازه زمانی 11 تا 1 بعد از ظهر و در روزهایی که هوا صاف و آفتابی و وزش بادی وجود ندشته باشد می تواند تا حد زیادی شپشکها را کنترل کند. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٧:٢٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/۱
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED