ضرورت ساماندهی تولید، توزیع و مصرف سموم آفتکش در باغات پسته ایران

ضرورت ساماندهی تولید، توزیع و مصرف سموم آفتکش در باغات پسته ایران

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

پسته مهمترین محصول کشاورزی ایران است و هر سال حجم زیادی از ارز را وارد کشور ایران می کند. سرمایه گذاری های هنگفتی ظرف سالیان گذشته بخصوص از طرف باغداران روی این محصول مهم و استراتژیک شده است. شرایط امروزه باغات پسته ایران شرایط مناسبی نیست و عوارض زیادی گریبانگیر این صنعت مهم و کلیدی اقتصاد ایران شده است. سو مدیریت و عقب ماندن ما از تحقیقات بروز پسته بعلت عدم سرمایه گذاری در بخش تحقیقات، عدم توجه کافی به مبحث تحقیقات پسته، کمبود منابع آبی، در آخر قرار داشتن نظرات اساتید فن و محقیقین امور پسته، تصمیم گیری های مقطعی، و سلیقه ای و بسیاری از مسایل دیگر دست به دست هم داده تا وضعیت امروز صنعت پسته ایران بویژه در مهد این صنعت در استان پهناور کرمان وضعیت مناسبی نباشد. یکی از معضلات مهم که واقعا کشاورزان را کلافه و سر در گم کرده بحث مبارزه با آفات پسته است. بخصوص در مورد پسیل پسته یا شیره خشک داد همه کشاورزان بلند است. با این همه محقق و کارخانه و مدیر نتوانستیم مشکل شیره خشک را حل کنیم! سالانه پسیل پسته خسارت میلیاردی به باغات پسته ایران می زند و روز به روز مقاومتر و سمج تر می شود. میزان مصرف سموم برای مبارزه با آفات پسته فاجعه انگیر است. قطعا در آینده ای نچندان دور نتایج کار خودمان یعنی کابرد سموم با حجم بسیار زیاد برای مبارزه با آفات پسته را خواهیم دید همانطور که آمارها نشان میدهد شهرستان رفسنجان از نظر بیماری سرطان در ایران رکورد دار است. وقوع فاجعه های بسیار عظیم تری قطعا در راه است. دولتمردان گرامی، تصمیم گیران بخش کشاورزی، مدیران حفظ نباتات خطر و عوارض جدی هستند. بیدار باشید و فکری بکنید. خطرات استفاده از سموم گریبان مردم زحمتکش و کشاورزان سخت کوش کرمانی را گرفته و خواهد گرفت. بعنوان یک دلسوز بخش کشاورزی ملتمسانه تقاضا دارم از مسولین جلوی استفاده بی رویه از سموم شیمیایی را بگیرند. فاجعه در راه است. مسیری که می پیماییم بارها و بارها در بسیاری از کشورها پیموده شده است. بروید  و کشورهایی که بی رویه از سموم استفاده می کردند را ببیند که به چه مصیبتی دچار شده اند. سموم را از دست کشاورزان و دلالان و وارد کنندگان و تولید کنندگان بگیرید و محدود کنید.  اینهمه سموم کشاورزی یعنی خودکشی، یعنی سرطان، یعنی نقص مادرزادی، یعنی نوزادان بدون دست و پا و ...، یعنی از بین رفتن حیات وحش، از بین رفتن موجودات مفید، نابودی طبیعت. زمانی که همه به سرطان و بیماری های صعب العلاج گرفتار شدیم باغ پسته به چه دردمان می خورد؟ باقیمانده سم استامی پرید در مغز سبز صادراتی به اروپا 100 برابر حد مجاز بوده و این یعنی مصیبت! گردش مالی و دلالی سموم در استان کرمان سالیانه حدود 35 تا 40 میلیارد تومان برآورد می شود! کجایید ایها الناس! چرا به داد نمی رسید! بیچاره کردیم خودمان را!! کاش حالا سموم کیفیت داشتند! کیفیت سموم کشاورزی به نازلترین سطح خود رسیده است که دلیل عمده آن تحریمها و کاستن از هزینه های تولید توسط تولید کنندگان است! ماده تکنیکال بسیاری از کارخانجات تولید کننده سموم ایرانی چینی است! سالیانه 27000 تن سم آفت کش در ایران تولید می شود! چه کردیم با خودمان وا اسفا! از بس کارخانه فرمولاتور سموم تاسیس شده که دیگر تاسیس کارخانه سموم کشاورزی در ایران ممنوع شده! تعداد کارخانجات فرمولاتور سموم کشاورزی در ایران 62 کارخانه است و حدودا 12 برابر حد مجاز. بنظر شما باعث تاسف نیست! 80 شرکت مجوزدار وارد کننده سموم کشاورزی در ایران وجود دارند. برآورد مصرف سموم آفت کش در استان کرمان سالیانه 1800 تن است! اندوسولفانی که الان بیش از 30 سال از فهرست سموم ایالات متحده بدلیل عوارض مختلف خارج شده تا چند سال پیش 700 تن آمار غیر رسمی مصرف آن در استان کرمان بوده است! با این همه زمینه برای علم گیاهپزشکی و سم شناسی فارغ التحصیلان این رشته ها کنار زده شده اند و افراد بیسواد و غیر متخصص فروشگاههای سموم کشاورزی را اداره می کنند. نسخه پیچی برای آفات امری خنده دار برای بسیار از باغداران است! مثل نقل و نبات و در بقالی هم سم می فروشند! کشاورزی می شناسم که هر 4 روز یکدفعه سم پاشی می کند از طریق آزمون و خطا! باید بحث سموم و مصرف آن را سازماندهی کنیم و سهل انگاری در این قضیه مشکلات جدی را بدنبال خواهد  داشت. معلوم نیست چرا برخی سموم آفت کش جواب نمی دهند؟  چرا زمان سم پاشی ها دقیق مشخص نمی شوند؟ چرا هر کارشناسی فرمولی مخصوص به خود می دهد؟ به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۳:۳۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٥/٢٧
تگ ها :

خلاصه ای از عنصر نیتروژن (N) و توصیه های مربوط به آن در باغات پسته

خلاصه ای  از عنصر نیتروژن (N) و توصیه های مربوط به آن در باغات پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

نیتروژن یا ازت (N) مهمترین عنصر مورد نیاز گیاهان است. عنصر نیتروژن نقش اصلی در فعالیت و بازدهی درختان پسته دارد. کمبود نیتروژن موجب خسارت شدیدی در درختان پسته خواهد شد. زردی عمومی، ریزش جوانه های رویشی و زایشی، کاهش رشد درختان، پوکی  دانه ها و بسیاری از عوارض دیگر حاصل کمبود ازت در درختان پسته است. نیتروژن جزو عناصر پرمصرف محسوب می شود و سالیانه حجم زیادی از نیتروژن توسط درختان از خاک برداشت می شود. مطالعات نشان داده که میزان جذب نیتروژن بخصوص در درختان پیر نسبتا بالاست. میزان برداشت نیتروژن توسط درختان پسته در سالهای آور (On) 2 تا چند برابر سالهای نیاور (Off) است. تاثیر کودهای نیتروژنه روی عملکرد درختان پسته در سالهای آور (On) فوق العاده مهم است. تاثیرات روی تشکیل دانه ها، رشد سرشاخه ها (ترکه زدن)، ابعاد و رنگ برگها بسیار مهم ارزیابی می شود. مقدار کافی و مناسب نیتروژن موجب رشد سریع و بهینه سرشاخه ها و تشکیل گره های زایشی بخصوص در سالهای نیاور (Off) می شود. بر خلاف تصور و اشتباه رایج کشاورزان پسته کار دادن کودهای نیتروژنه به درختان پیر بسیار سودمند تر از درختان جوان است. کابرد کودهای نیتروژنه به مقدار زیاد به درختان جوان (درختانی که تنه چوبی ضخامت چندانی ندارد) گاها رشد زایشی و تشکیل میوه های را به تاخیر خواهد انداخت و این در صورتی است که دادن کودهای نیتروژنه به درختان پیر که دارای تنه چوبی نسبتا ضخیم تری هستند بسیار مفید تر ارزیابی می شود. مقدار ذخیره کافی از نیتروژن در خاک و دسترسی آسان درختان به کودهای ازته بسیار مهم است. تحقیقات نشان داده است که اگر کودهای نیتروژنه بصورت مستمر و ثابت در اختیار ریشه های درختان پسته گذارده شوند نتایج بسیار سودمند تر از زمانی است که در یک بازه زمانی محدود مقدار زیادی از کودهای نیتروژنه را به درختان پسته بدهیم. تقریبا بهترین معیار برای آگاهی از وضعیت عنصر نیتروژن در درختان آزمایش برگ است. آزمایش برگ بویژه در اواسط فصل رشد میتواند میزان نیتروژن موجود در برگها (جذب شده توسط ریشه ها) را برای ما مشخص کند. نمونه برداری از برگها بمنظور اطلاع از ازت موجود در برگ از اواسط تیرماه تا اواسط مردادماه هر سال صورت می گیرد. برگهای جمع آوری شده نباید آفت زده باشند و همچنین باید بدور از آسیب مکانیکی و مرض باشند. جمع آوری برگها باید بصورت جفتی انجام شود و از هر محل برداشت حداقل 2 برگ چیده شوند. بهتر است برگهایی که برداشت می شوند از میانه درختان انتخاب شوند. میانه منظور میانه ارتفاعی است بعبارت بهتر برگها بالای تاج و پایین (نزدیک زمین) برای نمونه برداری مناسب نیستند. برای یک نمونه برداری استاندارد حداقل 100 جفت برگ باید بصورت کاملا تصادفی از نقاط مختلف باغ چیده شوند. در ضمن باید توجه داشت که برگها از شاخه های چیده شوند که دارای خوشه نباشند. برگها سپس در کیسه مخصوص نمونه برداری برگها قرار  داده می شوند و بهتر است سریعا به محل خنک مانند یخچال انتقال یابند و سپس در اسرع وقت به آزمایشگاه آنالیز برگها انتقال یابند تا آزمایشگاه درصد دقیق ازت(N) را بدست بیاورد. میزان نرمال یا اپتیمم نیتروژن در برگها در درختان پسته در بازه زمانی نمونه برداری باید بین3 /2(دو ممیز سه) تا 7/2(دو ممیز هفت) باشد. اگر میزان نیتروژن در این بازه زمانی به زیر 1/2 (دو و یک دهم درصد) سقوط کند علایم کمبود نیتروژن در برگهای درختان پسته بروز پیدا می کند. در مورد مصرف نیتروژن در برخی منابع تاکید بر این است که کودهای نیتروژنه را در 4 تا 6 مرحله یا وحله به درختان پسته بدهیم. اولین وحله یا مرحله کوددهی ازته باید در فصل بهار باشد زمانی که درختان شروع به رشد و حرکت ابتدایی می کنند و اصطلاحا استارت اولیه را می زنند. آخرین مرحله کوددهی ازته به درختان باید در دوره پس از برداشت و تقریبا در شهریور و مهرماه باشد. در زمین هایی که بافت خاکی سبک دارند (sandy soils) میزان مصرف کودها از جمله کودهای نیتروژنه بمراتب بیشتر از خاکهای با بافت سنگین است. کودهای نیتروژنه ای که بصورت معمول برای رفع کمبود عنصر ازت در باغات پسته مصرف می شوند اوره، نیتراتها و سولفات آمونیوم هستند. کود اوره و کودهای نیتراته فقط یکبار به مصرف درختان می رسند و پایداری چندانی در خاک ندارند. بعبارت بهتر بمحض رفتن آب روی کودهای اوره و نیترات در خاک ایندسته کودها تقریبا بصورت کامل از دسترس ریشه ها خارج می شوند اما بر خلاف اوره و کودهای نیتراته، سولفات آمونیوم حتی پس از گذشت دومین آبیاری هم نیتروژن قابل استفاده در خاک وجود خواهد داشت. بعبارت بهتر پایداری کود سولفات آمونیوم در خاک زیادتر از اوره و نیتراتها است. این ادعا کاملا صحیح است که بهترین کودهای ازته در شرایط فعلی آبی خاکی باغات پسته در استان کرمان سولفاتهای آمونیوم هستند. مصرف بیش از حد کودهای سولفات آمونیوم در خاک بویژه در خاکهای شنی می تواند خطرناک باشد و موجب آسیب رساندن به ریشه ها شود. کودهای اوره، سولفاتهای آمونیوم، نیتراتها می توانند مستقیمل قبل از آبیاری به خاک اضافه شوند و یا می توانند از طریق آبکود و سیستم های آبیاری به ریشه ها رسانده شوند. کودهای نیتروژنه جامد می توانند به صورت پاشش نواری یا پاشش نقطه ای یا لکه ای در سایه انداز درختان بمصرف برسند. بر خلاف تصور بسیاری کودهای نیتروژنه علاوه بر پاشش سطحی می توانند به صورت زیر سطحی هم در خاک بمصرف برسند. در مورد کودهای سولفات آمونیوم که تولید آمونیاک در خاک می کنند و آمونیاک یک گاز بسیار ارزشمند تلقی می شود باید حتی الامکان آنها را بصورت زیر سطحی بکار برد تا گاز حاصله کمتر بهدر برود و در محیط رایزوسفر باقی بماند.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱۱:٠٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٥/٢٦
تگ ها :

محلولپاشی (تغذیه برگی) درختان پسته

محلولپاشی (تغذیه برگی) درختان پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

تغذیه مناسب درختان پسته در شرایط خاکی و آبی استان کرمان یکی از معضلات اساسی باغداران محسوب می شود. شرایط آب و خاک در گذر زمان تغییرات زیادی کرده است. تقریبا در تمامی باغات پسته قدیمی تعادل (balancing) مناسبی از عناصر در خاک وجود ندارد. از طرف دیگر بسیاری از عناصر در خاک وجود دارند اما بدلایل مختلف غیر قابل جذب توسط درختان پسته هستند. درختان بویژه در مورد میکروالمنتها (آهن، روی، مس و...) دچار کمبودهای آشکاری هستند. محلولپاشی یا تغذیه برگی (foliar feeding) عبارتست از پاشش محلولهای حاوی مواد غذایی مختلف روی شاخ و برگهای درختان. سابقه محلولپاشی مواد غذایی بر روی درختان به سال 1950 میلادی باز می گردد (Bowen, 1969). محلولپاشی عناصر غذایی مختلف روی برگها روشی بسیار رایج در کشاورزی امروز دنیاست. هیچ کشور پیشرویی از نظر کشاورزی را نمی توان یافت که محلولپاشی عناصر بمنظور تغذیه نباتات رایج نباشد. نقش محلولپاشی (پاشش کودهای حاوی عناصر غذایی روی شاخ و برگ) در افزایش بازدهی هر گیاهی منجمله پسته بر هیچ کس پوشیده نیست. استراتژی مناسب آن است که در برنامه تغذیه باغات پسته برای افزایش محصول و عملکرد محلولپاشی را بعنوان یک فاکتور گره گشا در نظر بگیریم و حداقل بخشی از برنامه تغذیه ای باغات پسته را بر اساس تغذیه برگی (محلولپاشی) برنامه ریزی کنیم. بر خلاف بسیاری از کشاورزان پسته کار که فقط افکار آنها معطوف به تغذیه از طریق ریشه است و کاملا اشتباه فکر می کنند محیط برگ یک محیط فوق العاده جالب و بسیار شگفت انگیز جذبی است. محیط برگ می تواند یک محیط کاملا جذبی عمل کند و عناصر معدنی مختلف را بخوبی جذب نماید.  مطالعات مختلف نشان داده که اگر چه مقدار جذب مواد غذایی توسط برگ کمتر از ریشه هاست اما از نظر تاثیر همین میزان کم در مقایسه با ریشه ها بسیار موثرتر و سریعتر عمل می کند. هنگامی که مواد غذایی از طریق برگ در اختیار درختان پسته گذارده شود راندمان جذب بسیار بالاتر از جذب ریشه ای خواهد بود چون محدودیت های مختلف از جمله آبشویی عناصر در خاک (Leaching)، بازدارنده های موجود در محیط خاک، محدودیت اسیدیته (pH) و بسیاری از فاکتورهای منفی تاثیرگذار در جذب را نخواهیم داشت. محلولپاشی استاندارد مساوی است با تغذیه موفق درختان پسته. متاسفانه در مورد درختان پسته تحقیقات مفصلی در مورد اثرات محلولپاشی عناصر غذایی بر بازدهی و عملکرد باغات پسته بخصوص در ایران وجود ندارد هر چند تلاشهای محدود اما ستودنی در این زمینه صورت پذیرفته است. پاشش محلولهای غذایی روی برگها موجب خواهد شد که عناصر معدنی موجود در کود از طریق روزنه ها (stomata) وارد سیستم آوندی گیاهان شود و گیاهان بتوانند از آن عناصر در جهت رشد و نمو خود استفاده کنند (Bowen, 1969). علاوه بر روزنه ها این امکان وجود دارد که جذب مواد غذایی از طریق کوتیکول (cuticles) برگها هم صورت گیرد (Ferrandon& Chamel, 1988 ). کوتیکول یا بشره بیرونی ترین بخش سلولهای گیاهی است و لایه ای موم مانند است که بیشتر نقش حفاظتی در گیاهان دارد. مواد غذایی زمانی که از ریشه جذب شوند یک مسیر طولانی یا circulation را در گیاه پیش رو دارند و باید در کل گیاه بچرخند تا به برگها و خوشه ها برسند و در نتیجه میزان انرژی زیادی از گیاه را بمصرف می رسانند. محلولپاشی موجب می شود که عناصر مورد نیاز برای فتوسنتز و فعالیتهای متابولیکی درخت مستقیما وارد برگها شود و بنابراین فیکس شدن یا تثبیت ازت، فعالیتهای متابولیکی و تولیدی در درختان دچار محدودیت نخواهند شد. محلولپاشی عناصر روی درختان هم مانند هر روش دیگری محدودیت های خاص خود را دارد از جمله محدودیتهای انتقال و گذر عناصر از برگها و نفوذ عناصر از برگ به سیستم آوندی درختان پسته است. مرحله اول هر محلولپاشی گذر عناصر از لایه مومی یا کوتیکول برگها و داخل شدن عناصر به داخل سلولهای اپیدرمیس برگ است. یک مزیت عمده عناصری که محلول پاشی می شوند نفوذ مستقیم آنها به داخل سیستم آوند آبکش گیاه یا phloem است. از سوی دیگر بسیاری از عناصر غذایی مورد نیاز درختان غیر متحرک یا immobile هستند و حتی اگر تمام شرایط مساعد باشد جذبشان از خاک و انتقال آنها به خوشه ها بسیار دشوار خواهد بود و محلوپاشی موجب می شود که این عناصر غیر متحرک یا immobile براحتی و بدون زحمت در اختیار درختان قرار گیرند. در حقیقت محلولپاشی یک راه میانبر و بدون هزینه را در اختیار گیاه یا درختان پسته خواهد گذاشت. نکته بسیار جالب و شگفت آور در این است که میزان جذب از طریق برگ هیچ محدودیتی را برای جذب از طریق ریشه بوجود نخواهد آورد چون جذب برگی بصورت بسیار سریع و موضعی (Localized absoption) اتفاق خواهد افتاد و اختلالی در جذب سایر عناصر از ارگانهای دیگر گیاه (ریشه و ....) بوجود نخواهد آورد. بنابراین می توان استنباط کرد که محلولپاشی یک روش کمکی و جبران کننده محسوب می شود بعبارت بهتر زمانی که ریشه ها به هر دلیلی نتوانند مقدار عنصر مورد نیاز درختان را تامین کنند محلولپاشی به کمک درختان شتافته و جبران مافات می کند. مقدار کارآیی محلولپاشی در یک گیاه بستگی به فاکتورهای متعددی دارد از جمله وسعت برگها، تعداد Stomata یا روزنه ها در برگ و همچنین ضخامت و شرایط کوتیکول. مرحله نخست جذب مواد غذایی از طریق برگها در پسته عبور عناصر از لایه کوتیکولی سطح برگ است. مسلما هر چه سطح برگ بیشتر باشد میزان جذب زیادتری از عناصر غذایی در روش محلولپاشی خواهیم داشت(Kallsen, 2007). هنوز جزییات دقیق جذب و انتقال عناصر از طریق برگها در درختان پسته روشن نیست. کوتیکول ضخیم در برگهای درختان پسته ممکن است باعث محدودیت در جذب مواد غذایی از طریق محلولپاشی شود  و بنابراین بهترین و بیشترین جذب از طریق برگ در درختان پسته در مرحله ای است که حدودا 3/2 دو سوم سطح برگ تشکیل شده باشد چون در این بازه زمانی کوتیکول ضخامت چندانی ندارد و از طرف دیگر  سطح برگ به مقدار کافی وسعت یافته تا مواد غذایی موجود در کودهای محلولپاشی جذب مناسبی داشته باشند. یکی از دلایلی که محلولپاشی در درختان پسته یا هر گیاه دیگر رضایتبخش و سریع الاثر است باز توزیع یا redistribution این عناصر در درختان است. محلولپاشی عناصر میکرو در گیاهان(درختان پسته) بصورت معمول دارای حرکتی کند است ( mobility (low. به همین دلیل است که محلولپاشی عناصر میکرو در درختان پسته معمولا نسبت به محلولپاشی سایر عناصر ماکرو یا کودهای تحریک کننده یا biostimulator کمی دیر جواب تر بنظر می رسد و اثرش بمرور هویدا می شود. محلولپاشی کودهای میکرو پشت سر هم و بدون در نظر گرفتن یک بازه حداقل 15 روزه در درختان پسته یک اشتباه رایج است که متاسفانه بسیاری از کشاورزان مرتکب آن می شوند. کودهای میکرو چون دارای تحرک کم در برگها هستند پروسه جذبشان زمانبر است و بنابر این سریع الجذب نیستند. به صورت خلاصه مزایای محلوپاشی نسبت به کاربرد کود ها یا عناصر در خاک عبارتست از 1- اثر سریع تر محلوپاشی عناصر نسبت به کاربرد در خاک ( (Soil application 2- شاداب شدن و قوی شدن بخشهای هوایی گیاه  بویژه برگها و شاخه ها و خوشه ها 3- افزایش طول عمر برگها و افزایش ذخیره برگی در شرایط حساس یا بحرانی بویژه در زمان پر شدن مغز 4- رساندن عناصر به خوشه ها و برگها بویژه در شرایط خشک باغات پسته (در دوره های طولانی مدت آبیاری باغات پسته که گاها 3 یا 4 ماه هم می رسند) 5- افزایش مقاومت نسبت به آفات و بیماری ها (چون محلوپاشی موجب قوی ماندن درختان کاهش خسارت آفات و امراض می شود). 6- افزایش سرعت جریان مواد غذایی در آوندها و گیاه و تغذیه بهتر درختان (Swietlik & Faust, 1984). در بسیاری از نوشته ها و مقالات براین تکیه می شود که چون میزان مصرف یا برداشت عناصر اصلی یا ماکرو (N, P,K) از خاک توسط درختان پسته بالاست بنابراین محلولپاشی عناصر ماکرو نمی تواند کارساز باشد در صورتی که اینطور نیست، محلولپاشی عناصر ماکرو اگر چه بصورت کامل نمی تواند نیازهای غذایی درختان را تامین کند اما بهر روی می تواند بخش مهمی از نیازهای غذایی درختان را تامین نماید. البته بسیاری بر این نکته اتفاق نظر دارند که محلولپاشی عناصر ماکرو (N, P, K) که متحرک هستند (Mobile elements) ممکن است تمام نیازهای درختان به این عناصر را تامبن نکند اما بهر روی محلوپاشی عناصر ماکرو هم می تواند بسیار کارساز باشد اما در مقدار استفاده از عناصر ماکرو در محلولپاشی باید دقت کرد که بیش از حد مجاز استفاده نشوند چون موجب گیاهسوزی در درختان خواهند شد. در مورد عناصر میکرو (عناصری که بمقدار کم مورد نیاز درختان هستند مانند آهن، روی، مس و ...) قطعا محلولپاشی موجب رفع کمبودهای میکرو در درختان پسته خواهد شد. بصورت استاندارد کودهای محلولپاشی را نباید با سموم مخلوط کرد و روی درختان پاشید. بنابراین بهتر است سموم و کودهای محلوپاشی با هم مخلوط نشوند و پاشش آنها جداگانه باشد اما اختلاط بسیاری از سموم با محلولهای غذایی  و پاشش آنها روی برگها موثر و بصرفه از نظر اقتصادی خواهد بود تا اینکه بخواهیم بصورت جداگانه بپاشیم. در مورد افزودنی ها (adjuvants) اضافه کردن آنها به سموم موجب افزایش اثر سموم می شود اما بهتر است مواد افزودنی با کودهای محلولپاش مخلوط نشوند. اگر چه در برخی منابع اختلاط افزودنی ها با کودهای مایع بلامانع اعلام شده اما در بسیاری منابع دیگر تکیه بر این نکته می شود که افزودنی ها را با کودهای محلولپاشی مخلوط نشوند. سوال اساسی در مورد محلوپاشی باغات پسته این است که کی باید محلوپاشی کرد؟ بهترین زمان برای محلولپاشی کی هست؟ باید زمانی محلوپاشی کنیم که دمای هوا و خاک خیلی بالا  یا خیلی پایین نباشد بدلایل مختلف اگر در دماهای بالا و پایین  هوا و خاک محلوپاشی روی برگها صورت گیرد عناصر بصورت غیرقابل جذب در خواهند آمد و محلوپاشی بیفایده خواهد بود. در مورد زمان محلولپاشی مطالعات نشان داده است که از نظر میزان جذب در روزنه های برگی و کوتیکول برگ بهترین زمان اوایل صبح است. در اوایل صبح بدلایل مختلف در مقایسه با سایر زمانها بویژه نزدیک به غروب جذب عناصر غذایی از طریق برگها بیشتر خواهد بود. محلولپاشی در زمانی که رطوبت خاک بالا باشد بمراتب اثر بخش تر از زمانی است که خاک خشک باشد. بنابراین اکیدا به کشاورزان توصیه می شود که محلولپاشی باغات پسته را تا نهایتا یک هفته پس از آبیاری انجام دهند.  محلوپاشی عناصر مناسب بعد از تشکیل میوه (fruit setting) در پسته بسیار کارساز خواهد بود بویژه در مورد افزایش انس، خندانی و کیفیت میوه ها و کاهش پوکی، همانطور که اشاره شد تکرار محلوپاشی هر 2 هفته یا 3 هفته در درختان پسته با محلولهای استاندارد بسیار تاثیرگذار خواهد بود. محلوپاشی با غلظت های کم عناصر ماکرو بویژه نیتروژن (N) و پتاسیم (K) در مرحله تشکیل دانه و پر شدن مغز در درختان پسته بسیار موثر عمل خواهد کرد و درصد پوکی را کاهش و درصد خندانی و اونس دانه ها را بصورت شگفت آوری بالا خواهد برد. درختان پسته همانند بسیاری از درختان میوه دیگر محصول دهی یا میوه دهی مقدم بر رشد رویشی و تولید شاخ و برگهاست. بهمین سبب تغذیه برگی (محلولپاشی) در مراحل اولیه آغاز رشد اولیه در بهار بعلت کم بودن حجم برگ راندمان اواسط فصل (کامل شدن برگها) را ندارد. بر خلاف تصور بسیاری از کشاورزان و کارشناسان محلولپاشی در اوایل فصل رشد و روی گره های زایشی در افزایش بازدهی باغات بسیار تاثیرگذار است. این نکته یعنی کاربرد کودهای محلولپاشی مانند کودهای حاوی عناصر بور (B)، روی (Zn) و اوره در مرحله تورم جوانه ها در بهار در درختان سیب و هلو بسیار کارگشا بوده است (Stover et al., 1999). در مورد پسته کاربرد عنصر بور (B) بصورت محلول پاشی در دوره  تورم جوانه ها و اوایل شکافتن آنها موجب افزایش عملکرد شده است (Brown et al., 1995). البته باید توجه داشت با توجه به غلظت بالای عنصر بور(B) در بسیاری از خاکهای مناطق باغات پسته کرمان (مسمومیت بور) محلولپاشی بور روی درختان توصیه نمی شود. در مورد اثرات مثبت محلولپاشی کودهای کودهای نیتروژنه مانند اوره و کودهای حاوی عنصر روی (Zn) روی درختان پسته جای هیچ شکی وجود ندارد. مطالعات مختلف به اثبات رسانده در مورد بسیاری از درختان میوه منجمله پسته محلولپاشی بهاره اثرات بسیار مثبتی در طول فصل رشد و تشکیل خوشه ها و همچنین افزایش عملکرد دارد. درختان پسته ای که در فصل بهار با کودهای محلولپاشی استاندارد و با کیفیت تغذیه می شوند بمراتب عملکرد بهتری نسبت به درختانی که تغذیه برگی (محلولپاشی) نداشته اند برخوردارند. خاک بسیاری از مناطق باغات پسته کیفیت گذشته را ندارد و تقریبا خاکی تهی تلقی می شود. از طرف دیگر عدم برنامه ریزی مشخص و اصولی در افزودن کودهای مختلف به باغات پسته و سلیقه ای بودن بحث کوددهی موجب شده خاک از کیفیت چندانی برخوردار نباشد و جذب عناصر غذایی موجود در کودها از طریق خاک با دشواری صورت پذیرد. علاوه بر خاک، کیفیت آب هم موجب شده بسیاری از عناصر غذایی به علل مختلف قابل جذب نباشند هر چند که این احتمال وجود دارد که این عناصر در خاک وجود  داشته باشند. زمانی یک عنصر بصورت کامل قابل جذب توسط ریشه ها می شود که فاکتورهای خاکی، آبی و خود گیاه (درخت پسته) در وضعیت نرمالی باشند. در شرایط استرس باغات پسته (مسمومیتها، شوری، کم آبی و ....) استفاده از کودهای محلولپاشی بویژه کودهای حاوی مواد پروتویینی و ویتامینه و....می تواند کمک زیادی به گذران دوره استرس در درختان پسته کند، مطالعات مختلف نشان داده  زمانی ماکزیمم جذب عناصر غذایی از خاک را خواهیم داشت که رطوبت کافی در خاک موجود باشد. در مورد کوددهی ریشه ای قبل از هر آبیاری کودهای مختلف را به زمین اضافه می کنند و در دمای بالای خاک و هوا میزان رطوبت خاک پس از چند روز بعد از آبیاری بشدت پایین خواهد آمد و بسیاری از عناصر ماکرو و میکرو بدلیل کاهش رطوبت و خشکی خاک در خاک دپو شده و به مصرف درختان نمی رسند اما محلولپاشی این محدودیت (کمبود رطوبت در خاک) را ندارد و در هر برحه زمانی بویژه پس از آبیاری زمین و تازه شدن درختان بسیار موثر خواهد بود. مطالعات زیادی نشان داده اند که محلولپاشی عناصراز طریق برگ در شرایطی که بسیاری از عوامل محدود کننده و بازدارنده جذب (مثلا اسیدیته یا pH بالای آب و خاک و....) در خاک وجود دارند مناسبترین راه رساندن مواد غذایی به درختان است. تحقیقات مختلف نشان داده است که در شرایط قلیایت شدید خاک و آب (شرایط باغات پسته استان کرمان) جذب بسیاری از عناصر میکرو و یونهای فلزی بسختی صورت می گیرد و به همین دلیل کمبود عناصر میکرو بویژه آهن (Fe)، روی (Zn) و ..در بسیاری از  پسته کاریهای استان کرمان وجود دارد. تجمع بیش از حد عناصر مضر در خاک (مسمومیت)، آبشویی عناصر در خاک و بسیاری از عوامل تاثیرگذار دیگر موجب شده که افزودن کودهای شیمیایی به محیط خاک در شرایط باغات پسته استان کرمان کارایی مورد قبول را در رفع نیازهای غذایی درختان پسته نداشته باشند. رفع سریع کمبودهای غذایی در درختان یکی دیگر از مزایایی محلولپاشی است. آزمایشات مختلف به اثبات رسانده اند  که محلولپاشی عناصر نسبت به کاربرد عناصر در خاک در رفع کمبودهای غذایی بسیار سریعتر عمل می کند. محلولپاشی اثرات بسیار مثبت و مناسبی روی گره های زایشی در درختان پسته دارد. علاوه بر گره های زایشی موجود محلولپاشی روی گره های زایشی سال آینده در درختان پسته هم بسیار تاثیرگذار است. همانطور که اشاره شد در شرایط خاک اغلب باغات پسته در استان کرمان (مسمومیت، شوری، اسیدیته بالا و ...) بسیاری از کودهایی که بصورت کاربرد در خاک بمنظور تغذیه باغات پسته استفاده می شوند در بسیاری از موارد عملکرد چندانی ندارند. روش محلولپاشی عناصر را بدون محدودیت های جذبی موجود در خاک در اختیار درختان خواهد گذاشت. در بازه های زمانی که تقاضای بالای مصرف عناصر غذایی در درختان پسته وجود دارد مثلا در دوره پر شدن مغز و اوایل دوره رشدی در بهار محلولپاشی باغات پسته می تواند بسیار سودمند باشد. علاوه بر تقاضای بالای مواد غذایی در برحه های زمانی خاص در درختان پسته محدودیت های جذبی محیط خاک و ریشه (مسمومیت ها، کمبود رطوبت و ...) کاربرد محلولپاشی را بسیار ضروری می کند. محلولپاشی کودهای پتاسیمی مانند نیترات پتاسیم می تواند موجب افزایش عملکرد، افزایش اندازه دانه یا میوه و زودرس شدن یا بهتر رس شدن دانه ها در درختان پسته و بسیاری از درختان میوه دیگر شود. در مورد بسیاری از درختان میوه دیگر مانند پرتقال محلولپاشی جوانه ها با کودهای نیتروژنه در فصل زمستان بمنظور تقویت جوانه های زایشی در فصول بهار و تابستان یک عمل مرسوم است اما متاسفانه تحقیق یا توصیه ای در مورد محلولپاشی جوانه ها زایشی در فصل زمستان در درختان پسته وجود ندارد. بهترین کودهای محلولپاش کودهایی هستند که بصورت کلاته در آمده اند. مطالعات مختلف نشان داده که اگر عناصر به صورت کلاته در ترکیب یک کود محلولپاش وجود داشته باشند به مراتب تاثیر و جذب بیشتری خواهند داشت در مقایسه با کودهایی که عناصر در آنها بصورت کلاته شده نیستند. حلالیت بالا ی یک کود محلولپاشی هم بعنوان یک مزیت باید مد نظر باشد. هر چه حلالیت یک کود در آب بالا تر باشد انتقال یا translocation آن در گیاه بیشتر و بهتر خواهد بود. کودهای بی کیفیت نتنها موجب رفع نیاز درختان به عناصر غذایی نمی شوند بلکه در پاره ای موارد موجب خسارت (گیاهسوزی) می شوند. در انتخاب یک کود محلولپاش باید دقت کرد و روی لیبل را کاملا مطالعه کرد. میزان و دوز مصرف، قابلیت اختلاط با سموم و زمان مصرف باید کاملا رعایت شوند. برخی از کودهای با کیفیت کاربرد دوگانه دارند و اگر روی لیبل آنها نگاه کنیم می بینیم هم برای مصرف در خاک و هم به صورت مصرف بصورت پاشش برگی توصیه شده اند. باید توجه داشت که برخی از کودهایی که فقط کاربرد درخاک دارند را نمی توان محلولپاشی کرد چون می تواند موجب خسارت شود.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱:٠٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٥/٢٤
تگ ها :

پاراکوات (paraquat (علف کشی سودمند برای کنترل علفهای هرز باغات پسته

پاراکوات paraquat علف کشی سودمند برای کنترل علفهای هرز باغات پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

علفهای هرز یا اصطلاحا weeds به گیاهانی ناخواسته گفته می شود که با درختان در جذب آب و مواد غذایی رقابت می کنند. علوم مریوط به علفهای هرز امروزه بخش وسیعی از تحقیقات کشاورزی در دنیا را به خود اختصاص داده است. علم شناسایی و مبارزه با علفهای هرز دانشی رو به پیشرفت و توسعه در کشورهای پیشرو در زمینه کشاورزی است. کنترل یا مبارزه صحیح با علفهای هرز در باغات پسته ایران از جمله مواردی است که مورد فراموشی قرار گرفته است. فراموشی نه اینکه مبارزه ای با علفهای هرز صورت نگیرد بلکه کشاورزان پذیرفته اند که در باغات پسته باید با روش مکانیکی (بیل یا تراکتور) یا روش شیمیایی (علف کش رانداپ) به مبارزه برخیزند. نکته جالب در اینجاست که بسیاری از کشاورزان فقط علف کش رانداپ یا گلیفوسیت را می شناسند و دیگر هیچ علف کش شیمیایی دیگری را نمی شناسند و این در حالی است که بیش از دهها علف کش در بازار مصرف وجود دارد شامل علف کش های تماسی و سیستمیک. علف کش های سیستمیک مانند رانداپ پس از پاشیده شدن چند روز  زمان لازم است تا علف کش اثر کند ولی در مورد علف کش های تماسی بلافاصله پس از سم پاشی اثرات سم ظاهر می شوند و 3 تا 4 روز بعد از سم پاشی علف های هرز  اثرات مخرب علف کش های تماسی را بخوبی نشان می دهند. علفهای هرز بر اساس یک دسته بندی به علف های باریک برگ (علفهایی که برگ نازک و کوچک دارند) و پهن برگ (علف کش هایی که برگهای بزرگ و پهن دارند) تقسیم بندی می شوند که در باغات پسته ایران از هر دو نوع باریک برگ و پهن برگ علف هرز وجود دارد. با این همه خسارت و گستردگی علفهای هرز در مراکز تحقیقاتی پسته بخش مستقلی بنام علف های هرز نداریم و اصلا محققینی نداریم که راجع علفهای هرز باغات پسته در ایران تحقیق کنند که باعث شگفتی و تاسف است. در ایالات متحده اینقدر مطلب و تحقیق راجع علفهای هرز باغات پسته و نحوه کنترل و مبارزه با آنها وجود دارد،  در مورد  تغذیه و آفات درختان پسته وجود ندارد. بصورت سنتی ما از پدرانمان آموخته ایم که مرغ (هریز) را با رانداپ سم پاشی کنیم و علفهای هرز دیگر را با بیل و تراکتور از بین ببریم و گاها پرورش دهیم برای غذای گوسفندانمان. همانطور که گفتم علفهای هرز باغات پسته در ایران دارای طیف گستره زیادی هستند. مبارزه مکانیکی با علفهای هرز کاری وقت گیر و پرهزینه است و تازه بعد از هر آبیاری دوباره علفهای هرز دردسر ساز می شوند. مبارزه شیمیایی با استفاده از علف کش پاراکوات (paraquat) می تواند در کنترل علفهای هرز باغات پسته بسیار کارساز باشد. پاراکوات علفکشی است که کمتر مورد استفاده باغداران قرار می گیرد و کاربرد آن بسیار کم است. از نظر قیمت پاراکوات قیمت بسیار مناسبی دارد و هر لیتر را می توان در 50 لیتر آب و حتی بیشتر ریخت و روی علفهای هرز در باغات پسته سم پاشی کرد. پاراکوات با نابود کردن دیواره سلولی موجب کنترل علف های هرز می شود. نکته بسیار اساسی در مورد کاربرد پارکوات این است که این سم را نمی توان با علف کش های سیستمیک مانند گلیفوسیت مخلوط کرد و بکار برد. در بسیاری از باغات مشاهده می شود که کشاورزان گاها رانداپ (گلیفوسیت) را با پاراکوات برای کنترل علفهای هرز بکار می برند که کاری اشتباه است چون رانداپ باید حتما از طریق سلول به سلول در آوندها حرکت کند تا تدریجا و در طول زمان تا به نقطه اثر (ریشه) برسد و این در حالی است که ما با کاربرد پاراکوات عملا دیواره سلولی را تخریب می کنیم. پاراکوات در فتوسنتز علفهای هرز اختلال ایجاد می کند و عملا بعد از 2 الی 3 روز پس از کاربرد پاراکوات علفهای هرز کم رنگ و زرد می شوند. بر خلاف رانداپ کاربرد پاراکوات فقط اندامهای هوایی را از بین می برد و موجب مرگ ریشه ها نمی شود اگر چه از بین رفتن قسمتهای هوایی در بسیاری از علفهای هرز موجب نابودی ریشه ها هم خواهد شد. در مورد بسیاری از علفهای هرز بخصوص پاراکوات کاربرد افزودنی (adjuvant) می تواند موجب پخش بهتر محلول سم و کارآیی بهتر شود. پاراکوات علف کشی بسیار اقتصادی و مفید فایده در کنترل دسته وسیعی از علفهای هرز در باغات پسته محسوب می شود. ضرر و زیانی که پاراکوات به درختان پسته یا نهالها می زند بمراتب کمتر از خطرات رانداپ یا گلیفوسیت است. پاشش پاراکوات روی تنه و حتی پاجوش ها در درختان پسته مشکل چندانی را ایجاد نمی کند اما در مورد نهالها باید دقت بیشتری مبذول داشت. کاربرد پاراکوات در ابتدای مرحله رشدی بسیاری از علفهای هرز باغات پسته بویژه در فصل بهار در کنترل علفهای هرز در باغات پسته بسیار سودمند است. معرفی و اشاعه علف کش های جدید و بروز و مدیریت مصرف علف کش ها و مسایل مربوط به آنها در باغات پسته وظیفه مراکز تحقیقات کشاورزی مربوط به پسته است که همانطور که گفته شد ما در مرکز تحقیقات پسته ایران در رفسنجان حتی یک هیات علمی که تخصص علف هرز داشته باشد نداریم ، به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۳:٠۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٥/۱۸
تگ ها :

تکنولوژی ای ام (EM technology) افزایش جمعیت میکروبی محیط ریشه و برگ، تولید پسته

تکنولوژی ای ام (EM technology) افزایش جمعیت میکروبی محیط ریشه و برگ، تولید پسته سالم بروش بیولوژیک-بخش دوم

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

EM یا effective microorganism (میکروارگانیسم های مفید) محصولی عمومی است و کاربرد های زیادی دارد. از رفع آلودگی های زیست محیطی بگیر تا تغذیه نباتات و حیوانات و تصویه آب و فاضلاب و .... از نظر نحوه کاربرد بر اساس بروشور محصول EM این محصول را میتوان بصورت محلولپاشی و همچنین کاربرد در خاک مورد استفاده قرار داد. محلولپاشی EM روی درختان پسته موجب افزایش جمعیت میکروارگانیسم های مفید سطوح شاخ و برگ و افزایش جمعیت آنها خواهد شد. وجود جمعیت میکروبی بالا در محیط شاخ و برگ مسلما موجب کاهش خسارت آفات و بیماری ها در درختان پسته خواهد شد. بنظر می رسد EM بصورت غیر مستقیم موجب کاهش خسارت و حداقل کاهش تعداد سم پاشی ها بر علیه شیره خشک (پسیل پسته) خواهد شد. اگر چه استفاده از EM برای کنترل پسیل نمی تواند با کنترل کنندگی سموم مقایسه شود اما آزمایشات اولیه نشان داده اند که حداقل EM روی پوره های سنین اولیه تا حدی کشندگی دارد اما روی حشرات بالغ تاثیری ندارد. EM حاوی هزاران هزار مخمر و باکتری مفید آنتاگونیست است که بنظر می رسد نقش اصلی آنها اشغال سطوح شاخ و برگ و خاک و رقابت با حشرات آفت و همچنین پاتوژنهای مضر در درختان پسته باشد. تا گرفتن نتیجه قابل قبول و توصیه از روی قاطعیت هنوز آزمایشات زیادی باید انجام شود. بهر روی EM بر خلاف بسیاری از سموم و کودهای شیمیایی هیچ گونه اثرات سویی روی درختان و محیط زیست ندارد. در بدترین حالت ممکن که احتمال آن تقریبا صفر است این است که  کاربرد EM هیچ گونه اثر مفیدی ندارد. اما بسیار مهم است که حداقل EM هیچ گونه اثر سویی روی آلودگی زیست محیطی و اثرات تخریبی و کشنده روی درختان و خاک نخواهد داشت. از نظر اختلاط این محصول نکته قابل توجه این است که اختلاط EM با سموم شیمیایی بهیچ وجه قابل توصیه نیست. چون EM مجموعه ایست از موجودات زنده میکروسکوپی و اختلاط این موجودات با سموم موجب مرگ و از بین رفتن درصد قابل توجهی از این موجودات خواهد شد. در مورد اختلاط با کودهای شیمیایی این محصول را می توان با آنها اختلاط داد اما باز هم غلظت های بالای کودهای شیمیایی می تواند اثرات سو روی موجودات موجود در EM داشته باشد. بسیار واضح است که ترکیب EM با کودهای شیمیایی با غلظت های پایین نتنها در مصرف کود صرفه جویی می کند بلکه موجب افزایش راندمان کوددهی خواهد شد. نکته قابل توجه در مورد کابرد EM این است که این محصول بهتر است در صورت محلولپاشی از بعد از سم پاشی بهاره در ماههای اردیبهشت روی درختان پاشیده شود بصورتی که برگها در اوایل مرحله رشدی خود باشند و بمرور که برگ رشد می یابد موجودات موجود در EM به رشد و تولید مثل و افزایش جمعیت خود روی سطوح برگ و شاخه ها بپردازند. پر واضح است که ایندسته از میکروارگانیسم ها برای حداکثر کارآیی و فعالیت خودشان به محیط مرطوب نیاز دارند اما مسلما دسته بسیار بزرگی از این میکروارگانیسم های موجود در  EM می توانند در محیط های خشک هم دوام داشته باشند. کاربرد EM بصورت محلول پاشی بخصوص در زمین های نم (تازه آب) بصورت بسیار سریع حتی بعد از گذشت چندین ساعت اثرات خود را روی درختان پسته خواهند گذاشت. این اثرات شامل شادابی و طراوت شاخ و برگ و تازه شدن درختان است. مسلما این مساله بدلیل اشغال محیط شاخ و برگ توسط میکروارگانیسم های مفید است. متاسفانه این شادابی و طراوت دوام چندانی ندارد مخصوصا در تابستان که اشعه خورشید و گرمای فوق العاده بالای محیط شاخ و برگ موجب تحلیل و کشندگی درصد بالایی از این موجودات خواهد شد. چاره کار همانطور که گفتم این است که EM را از اردیبهشت ماه به بعد و با فاصله هر 15 روز یک پاشش ادامه دهیم. کاربرد EM در محیط خاک مسلما جواب و بازدهی مناسبتری خواهد داشت. محیط خاک محیطی پویاست و موجودات مفید موجود در EM را محافظت می کند. اگر از نظر رطوبت خاک مشکل چندانی نداشته باشد موجودات مفید موجود در EM بخوبی تکثیر می شوند. تکثیر موجودات مفیدی که در کودهای EM وجود دارند مسلما تاثیر مثبت روی مسمومیت ها و بهبود شرایط شیمیایی و فیزیکی خاک خواهند داشت. تعدیل pH خاک یکی از مزایای اثبات شده موجودات موجود در کودهای EM است. همانطور که گفته شد تکنولوژی تولید EM تقریبا یک تکنولوژی منحصر بفرد ژاپنی است و بارها سعی شده این موجودات بطریقی کنار هم قرار گیرند و فرمولهای جدیدتری حاصل شود که با شکست مواجه شده است. فرموله کردن همزمان چندین نوع میکروارگانیسم مفید در یک محصول کار ساده ای نیست که بتوان آن را انجام داد. بطور قطع کاربرد EM در محیط خاک و برگ در دراز مدت موجب افزایش جمعیت میکروبی محیط خاک و برگ خواهد شد اما اینکه بخواهیم کودهای EM را از نظر کارآیی با کودهای شیمیایی مقایسه کنیم کار صحیحی بنظر نمی رسد اگر چه در منابع تحقیقاتی و مقالات معتبر علمی کاربرد EM در خاک در برخی از محصولات زراعی از نظر راندمان مشابه کودهای شیمیایی بوده اما برای نتیجه گیری در مورد حذف کامل کودهای شیمیایی با وجود کابرد EM در خاک زود است. تولید محصول بیولوژیک و یا حداقل کاهش مصرف سموم و کودهای شیمیایی از جمله دستاوردهای مهم EM است. میزان مصرف EM در خاک و یا بصورت محلولپاشی بصورت دقیق برای پسته کالیبره نشده است و مستلزم طرح تحقیقاتی چندساله و صرف بودجه مناسب است اما بر اساس لیبل محصول مقدار 1 تا 2 لیتر به ازای هر 10 لیتر آب برای محصولات مختلف بصورت کاربرد محلولپاشی توصیه شده است. برای باغدارنی که دارای سیستم آبیاری تحت فشار با مخزن های قابل کنترل اضافه کردن EM به مخازن آب آبیاری بصورت تنها یا اختلاط با کودها بسیار کارساز است. یکی دیگر از خواص موجودات موجود در EM قابلیت تعدیل pH و بنابراین میتوان از آنها بعنوان بافر در تانکرهای سم پاش استفاده کرد. علاوه بر خاصیت بافرینگ افزودن EM موجب تصویه آب و کاهش سختی آب خواهد شد. منابع علمی بسیار زیادی در بسیار از کشورها محصول EM را تایید کرده اند. امیدواریم بکمک کارشناسان و باغداران گرامی بتوانیم محیط  طبیعی سالهای قبل باغات پسته را تا حدی به حالت اولیه خود برگردانیم و از سموم (اکسیرهای مرگ) و کودهای شیمیایی کمتر استفاده کنیم. ما چاره ای نداریم که به طبیعت بازگردیم و تعادل برهم خورده محیط طبیعی باغات را تا هر مقدار که میتوانیم به حالت اولیه بازگردانیم و جبران مافات کنیم.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:٤۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٥/۱۳
تگ ها :

تکنولوژی ای ام (EM technology) افزایش جمعیت میکروبی محیط ریشه و برگ، تولید پسته

تکنولوژی ای ام (EM technology) افزایش جمعیت میکروبی محیط ریشه و برگ، تولید پسته سالم بروش بیولوژیک-بخش اول

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

در کشورهای پیشرفته از نظر کشاورزی بمرور سموم و کودهای کشاورزی حذف می شوند. مضرات استفاده از سموم بمنظور مبارزه با آفات بر هیچ کس پوشیده نیست. مصرف مقادیر زیادی از سموم و کودهای شیمیایی در باغات پسته بتدریج زنگ خطر را بصدا در آورده است. مشکلات بهداشتی و زیست محیطی، سخت گیری های مشتریان خارجی پسته ایران در ارتباط با باقیمانده سموم در پسته و بسیاری از مشکلات دیگر دردسرهای زیادی برای صادر کنندگان پسته درست کرده است. دلالان سموم کشاورزی یا تجار مرگ سال به سال بر مقدار فروش سموم (اکسیرهای مرگ) می افزایند. علاوه بر سموم کودهای کشاورزی هم بصورت بی رویه در باغات پسته مصرف شده و می شوند و مشکلات زیادی را بوجود آورده اند. تعادل بیولوژیکی و برهمکنش های طبیعی موجودات در یک باغ پسته در باغات پسته استان کرمان بهم خورده است و ما یک باغ طبیعی از نظر جمعیت ارگانیسمی نداریم. مقدار موجودات مضر (آفات و امراض) سال به سال بیشتر شده و از جمعیت موجودات مفید (ماکرو و میکروارگانیسم ها) کاسته می شود. قطعا با مصرف بی رویه سموم و کودهای کشاورزی صنعت پسته کاری و پسته داری را با خطر بزرگی در درازمدت روبرو کرده ایم. درختان پسته شادابی و طراوت سالهای قبل خود را ندارند و آفات و امراض، زردی ها، سرخشکیدگی و بسیاری از عوارض دیگر درختان را مبتلا کرده است. باید فکری جدی کرد در جهت کاستن از مقدار مصرف سموم و کودهای کشاورزی و موجودات مفید را به محیط طبیعی باغات پسته بازگرداند. استفاده از کودها و سموم بیولوژیک  در دنیا یک بحث داغ و بروز است و محقیقین زیادی روی کاربردی کردن و کشف سموم و کودهای با منشا غیر شیمیایی تمرکز دارند تا بتوانند چاره ای بیاندیشند و محیط باغات و کشتزارها را از این وضع بیرون بیاورند. قیمت محصول بیولوژیک در بسیاری از کشورها چندین برابر محصولی است که بروش شیمیایی پرورش یافته است. محصول بیولوژیک محصولی است که در پرورش و بحاصل آوردن آن هیچ گونه کود و سموم شیمیایی استفاده نشده باشد. استفاده از سموم و کودهای بیولوژیک باید در دستور کار کشاورزان و مراکز تصمیم گیر سیاسیتهای کشاورزی در ایران باشد. محصول سالم یا بعبارت دیگر پسته سالم (بدون کود و سموم شیمیایی) مساوی است با تغذیه سالم و نهایتا انسان سالم. باید یاد بگیریم پول بیشتری بپردازیم ولی در عوض محصول سالمتری بخوریم. فرهنگ استفاده از نهاده های بیولوژیک باید در کشاورزان پسته کار جا بیفتد و دست از استفاده از این همه کودها و سموم شیمیایی بردارند. در مورد نهاده های بیولوژیک نکته بسیاری مهم کیفیت این نهاده ها است. در مارکت تولیدات ایرانی متاسفانه کود و سم بیولوژیک با کیفیت وجود ندارد. بسیاری از کارخانجات داخلی با جداسازی و تکثیر یک سوشه باکتری یا قارچ فکر می کنند مشکل را حل کرده اند در صورتی که اصلا ایندسته از کودها و سموم بیولوژیک توان رقابت با کودها و سموم شیمیایی را ندارند اگر چه تقر یبا هیچ کود بیولوژیک یا سم بیولوژیکی در هیچ جای دنیا توان 100 درصد رقابت از همه لحاظ را با کودها و سموم شیمیایی ندارد اما حتی تا 50 درصد بازدهی کودها و سموم شیمیایی هم در مورد یک سم یا کود بیولوژیک بسیار مناسب است. اخیرا محصولی بنام EM مخفف Effective microorganisms توسط بنده و دوست گرامی جناب جمشیدی (نمایندگی انحصاری EM در استان کرمان) تست شده است که سعی دارم در بخش بعدی به معرفی آن بپردازیم. EM این پتانسیل را دارد که بتوان از آن بتدریج در صنعت پسته ایران استفاده کرد و از مقدار کود و سموم شیمیایی کاست. در حقیقت EM حاوی میلیون ها میلیون باکتری، مخمر و قارچ مفید است که 100 درصد طبیعی و بدور از هر گونه اثرات سو زیست محیطی هستند. نکته جالب در مورد محصول EM گسترش جهانی آن از آفریقا بگیر تا ایالات متحده و آسیا است. امروزه در بیش از دهها کشور از  EM در تولید محصولات بیولوژیک بکار گرفته شده است. اصل محصول دارای تکنولوژی ژاپنی است و علاوه بر مصرف در کشاورزی مصارف بسیار گسترده ای در تمام دنیا دارد. باید توجه داشت که بنده فروشنده این محصول یا نماینده آن نیستم اما از دیدگاه من این محصول باید جدی گرفته شود چون محصولی شناسنامه دار و شناخته شده در دنیا است. در بخش دوم به توصیف آزمایشات و نتایج مشاهده شده حاصل کاربرد EM روی درختان پسته می پردازم. امیدوارم مورد توجه دوستداران صنعت سم زده و کود زده ایران قرار گیرد.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:٥۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٥/۱٠
تگ ها :

حقایقی در مورد مبارزه با شیره خشک (پسیل پسته)

حقایقی در مورد مبارزه با شیره خشک (پسیل پسته)

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

-استفاده از مواد ابداعی مانند تاید، ریکا، صابونهای معمولی، فضولات حیوانات، سرکه، آبلیمو، ناس، آهک، داروی نظافت و .... برای مبارزه با شیره خشک از نظر علمی مردود است و ممکن است برای درختان بشدت مضر باشد. اگر ایندسته مواد مضر هم نباشند هیچ فایده ای برای مبارزه با شیره خشک ندارند و هزینه ای که از طرف کشاورز برای خرید ایندسته مواد می کنند بهدر دادن پول است.

-اگر چه کیفیت سموم می تواند بعنوان یکی از علل کاهش کارآیی مبارزه شیمیایی با پسیل پسته محسوب شود اما تحقیقات علمی نشان داده که مقاومت حشره پسیل نسبت به سموم مشکل اصلی مبارزه با آفت است. فلذا باید توجه داشت که تمام تقصیر را نباید گردن کیفیت سموم انداخت. بخوبی روشن است که اگر حتی سموم 30 سال پیش هم در شرایط امروز باغات پسته بکار روند باز هم کارآیی مناسبی در کنترل پسیل پسته نخواهند داشت.

- تبلیغات شرکت های سازنده سموم مختلف نباید زیاد مد نظر کشاورزان قرار بگیرد. برخی از کمپانی های سم سازی داخلی و خارجی ادعا می کنند که اگر فلان سم را بزنید 2 ماه دوام می آورد و یا بیشتر. تجربه چندین ساله من در باغات پسته ثابت کرده هیچ سمی در شرایط فعلی باغات پسته بیشتر از 20 روز کنترل موثر ندارد. و باید هر 20 روز سم پاشی تکرار شود حتی با سموم 200 هزار تومانی در هر لیتر.

- برای اینکه پسته پوک نشود و گره های زایشی سال بعد حفظ شوند هر 20روز یک سم پاشی در تابستان بر علیه شیره خشک الزامی است. یک نوبت یا دو نوبت سم پاشی هیچ مشکلی را حل نمی کند و نباید انتظار داشت با یک یا دو نوبت سم پاشی مشکل شیره خشک حل شود. پسیل پسته حداقل 6 نسل دارد و اگر برای هر نسل یک مبارزه شیمیایی انجام دهیم حداقل 6 سمپاشی در طول فصل برای مبارزه با پسیل الزامی است.

- مبارزه با پسیل پسته در دوره بعد از برداشت در مهرماه از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. بسیاری از کشاورزان بعد از برداشت درختان را به حال خود رها می کنند و در همین دوره با فشار آفت پسیل بسیاری از گره های زایشی سال آینده فرو می ریزند و این فاجعه بار است چون در سال بعد محصولی نداریم چون گره های زایشی توسط شیره خشک نابود شده است.

- سعی کنیم حداقل یک فاصله 15 روزه بین دو سم پاشی بر علیه پسیل وجود داشته باشد. سم پاشی زودتر از 15 روز نتنها موجب کنترل بهتر نمی شود بلکه لجاجت با آفت موجب طغیان بیشتر آفت خواهد شد.

-استفاده از مواد افزوننده استاندارد مانند صابون های مخصوص سم پاشی بهمراه سم موجب افزایش اثرات سم روی آفت و ماندگاری بیشتر سموم خواهد شد. علاوه بر این استفاده از بافر های استاندارد با پایین آوردن pH باعث افزایش دوام و اثر سم روی شیره خشک خواهد شد.

-هماهنگی در سم پاشی یک اصل بسیار مهم در کارآیی سم پاشی های تلقی می شود. به کشاورزان خرده مالک اکیدا توصیه می شود که تا جایی که امکان دارد سم پاشی ها را بصورت هماهنگ با همسایه های خود انجام بدهند. حداقل یک محوطه یا محدوده چند هکتاری که مالکین با هم هماهنگ شوند و سم پاشی بصورت همزمان انجام شود علاوه بر کاهش هزینه های سم پاشی راندمان سم پاشی ها را هم بالا خواهد برد.

- به مالکین توصیه می شود که حتما از نظر کارشناسان متخصص جهت مبارزه با شیره خشک استفاده کنند. کارشناسان طرح ناظرین گیاهپزشک در سازمانهای جهاد کشاورزی می توانند کمک زیادی به آنها جهت مبارزه موثر با پسیل پسته بکنند.

- استفاده غیر کارشناسی و خودسرانه از سموم مختلف و گاها خطرناک نتنها مشکلی را حل نمی کند بلکه اثرات بسیار سویی بدنبال خواهد داشت از جمله مقاومت پسیل نسبت به سموم، آلودگی های شدید محیط زیستی و ...

- اختلاط سموم مختلف، توصیه سموم مختلف، اختلاط کودهای محلولپاشی و انتخاب سموم از همه جهت از جمله کیفیت سموم بهتر است به کارشناس متبحر سپرده شود. استفاده خودسرانه می تواند خطرناک و گاها بدون فایده باشد.

- استفاده از یک سم بصورت متوالی صحیح نیست و سم بهتر است هر دفعه تغییر کند. بسیاری از کشاورزان از اول بروز آفت شیره خشک فقط با یک نوع سم خاص مبارزه می کنند که بدلایل مختلف بهتر است در هر نوبت از سم پاشی سم عوض شود.

- صبوری و حوصله در مبارزه با آفت پسیل بسیار مهم است. همانطور که گفتم با یک یا دو نوبت مبارزه مشکل شیره خشک حل نمی شود و کشاورزان بهتر است صبور و پر حوصله باشند تا نتیجه مطلوب حاصل شود.

- شرایط اقلیمی و آب و هوایی و نحوه آبیاری و زمان آن و بسیاری از فاکتورهای دیگر تاثیر مستقیم روی کنترل پسیل پسته دارند. این احتمال وجود دارد که در یک ناحیه یا قطعه زمین یک سم خوب جواب بدهد در صورتی که در یک منطقه یا زمین دیگر کارساز نباشد. حتی دوام یک سم هم ممکن است در نقاط مختلف با هم متفاوت باشد.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٢:٢٢ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/٥/۸
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED