رد مصاحبه اینجانب با VOA

رد مصاحبه اینجانب با VOA

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده  باشد

در طی مصاحبه ای که با اینجانب محمد جمالیزاده تاج آبادی با حضور دکتر نعمت احمدی، ژاله وفا، حمید عربزاده در صدای آمریکا VOA راجع پسته ایران صورت گرفت نکات زیر را باید خاطرنشان کرد

-بنده اگر چه عضو انجمن پسته ایران هستم اما هیچ مجوزی برای مصاحبه با صدای آمریکا از طرف انجم پسته ایران نگرفتم. حرفهایی که در این مصاحبه از طرف من بیان شد نظرات شخصی بنده بوده و هیچ ربطی به انجمن پسته ایران ندارد. هیچ گونه هماهنگی بین بنده و انجمن پسته ایران در مورد این مصاحبه صورت نگرفته است.

-صدای آمریکا، بی بی سی فارسی و سایر شبکه های معاند بعنوان بنگاههای سخن پراکنی قصد سو استفاده و تخریب از سخنان مهمانان خود از جمله بنده را داشته اند. اگر چه بنده بعنوان مهمان در این برنامه شرکت کردم اما به صورت 100 درصد سخنانی که در این مصاحبه بیان شد از دید بنده قابل قبول نیستند.

-متاسفانه این مصاحبه می تواند موجب سو استفاده شرکت های بزرگ از جمله پارامونت در بایکوت و گذاشتن فشار بر خریدران پسته ایران شود. مساله افلاتوکسین و سموم شیمیایی که جزیی ار مشکل پسته ایران هستند می توانند مورد سو استفاده شرکت های آمریکایی بویژه پارامونت جهت خراب کردن بخشی از بازار بین المللی پسته ایران باشد که بدینوسیله سو استفاده از سخنان بنده بهیچ وجه قابل قبول نیست.

-تمام سخنانی که توسط میهمانها در این برنامه بیان شد 100 درصد قابل قبول توسط اینجانب نبوده است. سخنان و آمار برخی از شرکت کنندگان در این برنامه کاملا جهت دار بوده و مورد تایید اینجانب نیست. برخی از سخنان موجود در این مصاحبه سیاه نمایی مسایل پسته ایران بوده که مورد تایید اینجانب نبوده است.

-بنده بعنوان یک شهروند مملکت جمهوری اسلامی ایران اعتقاده کامل به نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران و ولایت مطلقه فقیه دارم و اگر در این برنامه حضور یافتم فقط به دلیل حمایت از پسته کاری و پسته داری در ایران بوده است.

-متاسفانه وقت کافی در اختیار بنده قرار داده نشد. کل صحبت هایی که من در این مصاحبه انجام دادم حدود 7 دقیقه بوده که در مورد را حل آفلاتوکسین، حذف یارانه سموم و کودهای شیمیایی بوده است. بسیاری از مطالبی که بنده میخواستم در جهت دفاع از پسته ایران بیان کنم بدلیل اختصاص ندادن وقت مطرح نشدند.

-حضور اینجانب در این مصاحبه به معنای تایید برنامه و صحت و صداقت برنامه سازان این برنامه نبوده است. بسیاری از صحبت های مطرح شده در این برنامه همانطور که قبلا گفتم بهیچ وجه مورد تایید اینجانب نبوده است.

-بسیاری از افراد و حتی کشاورزان می پندارند که مصاحبه بنده با صدای آمریکا بعنوان خیانت انجمن پسته ایران و کشاورزان عمده مالک به کشاورزان در جهت کاهش قیمت ها و پایین نگه داشتن قیمت پسته به دلایلی همچون افلاتوکسین و... است که بنده این ادعا را کاملا رد می کنم. بنده اگر صحبتی کردم جهت اصلاح کار بوده است نه بدتر شدن شرایط.

-مطالبی که من در این مصاحبه بیان کردم شامل دو بخش عمده بود اول رعایت بهداشت در جهت کاهش افلاتوکسین پسته و تاثیر حذف یارانه سموم و کودهای شیمیایی در مناطق پسته کاری. طبیعی است که حرفهای اینجانب صبغه سیاسی نداشته اند و ندارند.

-طبیعی است که اگر برنامه سازان محترم صدا و سیمای سراسری و استانی از بنده دعوت بعمل آورند بنده ترجیح می دهم که مسایل و مشکلات مربوط به پسته ایران را در این رسانه ها مطرح کنم نه در رسانه های بیگانه. امیدوارم مصاحبه اینجانب مورد سو استفاده شرکت های تولید کننده پسته در امریکا و سو تفاهم مسولان ایرانی قرار نگیرد.

 

ادامه مطلب   
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:٠٢ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/٦/۳٠
تگ ها :

اقتصاد کشاورز پسته کار، اولویت اول

اقتصاد کشاورز پسته کار، اولویت اول

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده  باشد

اقتصاد کشاورزان یا بعبارت ساده تر توجه به جیب کشاورزان یکی از نکات بسیار مهمی است که باید مد نظر هر کارشناس خبره کشاورزی باشد. نتراشیدن خرج اضافی برای کشاورزان در این دوره بحرانی اقتصادی هنر مهم هر کارشناس ورزیده وچیره دست محسوب شود. بسیاری از فرمولها چه سموم و چه کودهای کشاورزی اگر چه ممکن است تاثیر بسیار مناسبی داشته باشند اما باید هزینه ها را هم در نظر گرفت. سمومی که سالیان قبل توسط کشاورزان خریداری شده اند و مشکلی از نظر کیفیت ندارند می توانند بمصرف برسند و نباید به کشاورز فشار وارد کرد که حتما باید سم نو بخرد. سم تا زمانی که رسوب نکرده باشد و زنگار در سم وجود نداشته باشد حتی از 20 سال قبل هم قابل استفاده است. توجه به شرکت سازنده کود و سموم و پی بردن به کیفیت نهاده ها قطعا موجب جلوگیری از ایجاد هزینه اضافی برای کشاورز می شود. بسیاری از کارخانجات سموم و کودهای شیمیایی ایرانی و حتی خارجی محصولاتشان از کیفیت مناسبی برخوردار نیستند. بارها اتفاق افتاده که یک سم از یک کارخانه بی کیفیت اثری روی کنترل آفت نداشته و کشاورز مجبور شده بلافاصله سم پاشی ها را تکرار کند و این تکرار سم پاشی ها در این شرایط اقتصادی اجحافی بزرگ در حق کشارورزان است. به فروشندگان و اداره کنندگان با وجدان کودها و سموم کشاورزی توصیه می کنم قبل از خرید هر گونه نهاده کشاورزی از صحت کیفیت نهاده اطمینان حاصل کنند و بعد خرید کلی را انجام دهند. بازار نهاده های کشاورزی بازار آشفته ای است و انواع و اقسام نهاده های بی کیفیت و بنجل در آن وجود دارند. در مورد کودها یکی از موارد مهمی که باید دقت کرد مقدار عناصر موجود در کودهاست. نکته بسیار مهم در خرید یک کود اینجاست که مقدار عنصر موجود در یک کود به حد قابل قبولی بالا باشد. بخصوص در مورد کودهای محلولپاشی. مثلا کود میکرویی که زیر 1 درصد آهن داشته باشد یا درصد منگنز آن زیر نیم درصد باشد به هیچ وجه کودی قابل توصیه از نظر اقتصادی نیست. درختان پسته درختانی تنومند و پرمصرف از نظر عناصر غذایی هستند پس بهتر است تا حد امکان مقدار عناصر موجود در یک کود بالاتر باشد تا راندمان کار بالاتر رو د. بسیاری از مواقع در بسیاری از شرایط محلوپاشی باغات در مقایسه با کاربرد کودهای شیمیایی در خاک بسیار اقتصادی تر عمل کرده است و این یعنی کاستن از هزینه کشاورز. مثلا سولوپتاس را درنظر بگیرد. سولوپتاس ها اگر بخواهند در خاک مورد استفاده قرار بگیرند مقدار مصرف به ازای هر درخت حداقل 200 گرم باید باشد و شما محاسبه کنید مثلا برای یک زمین یک هکتاری دارای مثلا 700 درخت مقدار زیادی از سولوپتاسها را باید به خاک دارد و این در حالی است که می توان 3 تا 4 کیلو از همین سولوپتاس با کیفیت را بهمراه سم به داخل تانکر سم پاش اضافه کرده و روی درختان پاشید. بصرفه تر و اقتصادی تر. در مورد بسیاری از کودها هم همین نکته صادق است بعنوان مثلا 2 کیلو کود 20-20-20 در هر تانکر 2000 لیتری آب ممکن است در هنگام پر شدن مغز همان کاری را بکند که سولفات آمونیوم یا سولوپتاس ها در صورت کاربرد درخاک انجام دهند. مثالهای بسیار زیادی از این دست وجود دارد که دقت و ظرافت کارشناسان دلسوز و محترم همکار را می طلبد. در مورد سموم اضافه کردن صابونهای با کیفیت (نه ریکا و شامپو) می تواند حتی مقدار مصرف سم را به نصف تقلیل دهد. هم محیط زیست کمتر آلوده شده و هم از هزینه کشاورز کاسته شده است. بسیاری از کارشناسان وسواس زیادی نسبت به آفت شیره خشک دارند و فورا به محض پیدا شدن 2 پوره یا حشره روی برگها یا لابلای آنها دستور سم پاشی را صادر می کنند که اصلا کار صحیحی نیست. در مورد شیره خشک یا پسیل پسته باید حتما بالای 30 درصد درختان آلودگی شدید به آفت داشته باشند تا اجازه سم پاشی صادر کرد. موارد صرفه جویی در هزینه های کشاورزان بسیار زیاد است که همت کارشناسان محترم را می طلبد. ممکن است یک کود ارزان چینی همان کیفیتی را داشته باشد که مثلا یک کود گران اروپایی داشته باشد و باید دقت کرد خرج برای کشاورازن نتراشید. یکی از نکاتی که از دید بسیاری مغول مانده این است که ما در کشور ایران زندگی می کنیم نه در ایالات متحده آمریکا. ایران یک کشور جهان سومی و حتی چهارم است. بنابراین پر واضح است گه مثلا اقداماتی که در پسته کاریهای ایالات متحده انجام می شود را نمی توان در ایران انجام دارد. آمریکا کشوری منظم و حساب شده از نظر کشاورزی و پسته کاری است. شرایط آنها با ما قابل مقایسه نیست. برخی از محقیقین تازه به دوران رسیده مقاله ای ترجمه می کنند و مثلا می گویند در پسته کاری های آمریکا فلان کار شده و ما باید همان کار را بکنیم دقیقا. باید توجه داشت که ما باید دست آوردهای پسته کاریهای ایالات متحده را بومی سازی کنیم و نه صد درصد تبعیت کور کورانه کنیم. به دو مثال در این ارتباط توجه کنید اول اینکه در آمریکا برداشت پسته بصورت کاملا مکانیزه انجام می شود یعنی دستگاهی مخصوص برداشت وجود دارد یقه درخت را گرفته و بشدت تکان می دهد تا دانه های رسیده روی نوار دستگاه جمع آوری شود اما به نظر شما چنین دستگاهی در ایران قابلیت کاربرد در برداشت پسته را دارد؟ اگر اینچنین دستگاهی بخواهد تنه یا یقه  درختان سیاه و ضعیف و فرتوت که مبتلا به سرخشکیدگی هستند را بتکاند دیگر اثری از درخت پسته ما نمی ماند و قطعا درختان خواهند شکست. مثال دوم فاصله بین درختها یا ردیف هاست. بسیاری می پندارند که اگر فاصله استاندارد دو ردیف یا دو درخت پسته کاملا رعایت شود یعنی همان سیستمی که در باغات ایالات متحده وجود دارد بسود باغات پسته ایران است در صورتی که این فرض کاملا اشتباه است. فاصله دادن بین درختان زمانی خوب است که ضریب مکانیزاسیون بالا باشد نه در باغات پسته ایران که ضریب مکانیزاسیون زیر صفر است. از سوی دیگر باغات پسته در ایران دارای سیستم خرده مالکی هستند یعنی هر فردی مثلا نیم هکتار و یک هکتار. چگونه میتوان از یک فردی که نیم هکتار باغ یا زمین دارد توقع داشته باشیم که مثلا فاصله را رعایت و در هر 4 متر درخت بزند. بنظر می رسد که در مورد اخیر(فاصله دادن بین ردیفها یا درختان) در شرایط ایران کار بیهوده ای باشد چون عملکرد را بشدت پایین می آورد و خوب است که چفت به چفت درخت زد. بهر روی هر منطقه و هر کشوری شرایط خاص خود را دارد و نسخه ای واحد برای همه باغدارن نمی توان نوشت. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

ادامه مطلب   
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٩:٤٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٦/٢٧
تگ ها :

آفات انباری در پسته

آفات انباری در پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

آفات انباری (Stored product pests) به دسته ای از آفات گفته می شود که در هنگام برداشت و بویژه بعد از دوره برداشت محصول ((postharvest  stage  موجب خسارت به محصولات کشاورزی می شوند. بنابراین آفات انباری می توانند در مزرعه موجب آلودگی شوند و این آلودگی در انبار ادامه یابد. گاهی اوقات آلودگی به آفات انباری در انبارها اتفاق می افتد. آفات انباری به بسیاری از محصولات بویژه غلات (گندم، جو و...) خسارت می زنند. آفات انباری سالانه میلیونها دلار به محصولات مختلف کشاورزی زیان وارد می کنند. خسارت آفات انباری در برخی اوقات آنقدر بالاست که ممکن است 100 درصد محصول را از بین ببرد. زیانهائی را که آفات در انبار ها در سطح جهانی تنها به غلات وارد می کنند طبق گزارش سازمان خوار بار و کشاورزی ملل متحد هر سال بحدود 10% محصول برداشت شده میرسد در مناطق گرمسیری و نیمه گمسیری جهان، آفات انباری هر سال 12 میلیون تن غلات مختلف را نابود می کنند. آفات انباری حشراتی همه جازی (cosmopolitan) هستند یعنی هر جا که محصولی در انبار یا سیلو وجود داشته باشد احتمال خسارت وجود دارد. از سوی دیگر آفات انباری در تمام نقاط دنیا روی محصولات مختلف وجود دارند. آفات انباری (Stored product pests) به دسته ای از آفات گفته می شود که در هنگام برداشت و بویژه بعد از دوره برداشت محصول ((postharvest  stage  موجب خسارت به محصولات کشاورزی می شوند بنابراین آفات انباری می توانند در مزرعه موجب آلودگی شوند و این آلودگی در انبار ادامه یابد. گاهی اوقات آلودگی به آفات انباری در انبارها اتفاق می افتد. آفات انباری به بسیاری از محصولات بویژه غلات (گندم، جو و...) خسارت می زنند. آفات انباری سالانه میلیونها دلار به محصولات مختلف کشاورزی زیان وارد می کنند. خسارت آفات انباری در برخی اوقات آنقدر بالاست که ممکن است 100 درصد محصول را از بین ببرد. پسته هم مانند بسیاری از محصولات کشاورزی دارای آفات انباری مخصوص به خود است. قسمت عمده ای از محصول پسته مانند بسیاری از محصولات دیگر بعد از مراحل فرآوری و خشک شدن باید برای مدت زمانی کوتاه و یا طولانی در انبارها و محل های نگهداری ذخیره شود. طبیعی است که حجم نسبتا قابل ملاحظه ای از محصول پسته ایران برای یک بازه زمانی مشخص در انبارها دپو می شود. همچنین در پروسه انتقال محصول پسته از ایران به کشورهای خریدار توسط کامیونها و کشتی ها و ... احتمال حمله آفات انباری و ایجاد خسارت زیاد است. بحث آفات انباری در پسته (مهمترین محصول صادراتی کشاورزی ایران) معضلی جدی است و متاسفانه تحقیقات کمی در مورد آن وجود دارد. باید قبول کنیم در ایران بسیاری از موارد انبارهای نگهداری و دپوی پسته ها شرایط مناسبی ندارند و این شرایط را برای رشد و خسارت آفات انباری فرآهم می آورد. اگر شرایط انبار استاندارد باشد قطعا خسارت آفات انباری در پسته را نخواهیم داشت. سرمایه گذاری در احداث انبارها، سیلوها و پایانه های با معیارهای بین المللی موضوعی است که باید مد نظر بازرگانان و تجار با سلیقه ایرانی قرار گیرد. در ایالات متحده آمریکا بدلیل سرمایه گذاری های کلان شرکت پارامونت سیلوها و انبارهای بسیار پیشرفته ای برای نگهداری پسته احداث شده است که علاوه بر کاهش خسارت آفات انباری در پیشگیری از افلاتوکسین هم بسیار موثر است. یکی از دلایل مهم مقدار بسیار کم  یا درحد صفر افلاتوکسین در پسته ایالات متحده شرایط مناسب انبارداری و احداث سیلوهای بسیار پیشرفته برای دپو پسته است. در ایران پروسه فرآوری و انبارداری پسته در بسیاری موارد از استانداردهای قابل قبولی برخوردار نیست و دپو و انبارداری سنتی پسته های خشک شده خسارت آفات انباری را بالا برده است. سرمایه گذاری جهت احداث سیلوها و انبارهای استاندارد پسته باید مد نظر مسولان باشد. در امریکا مشکل آفات انباری پسته به دلیل وجود سیلوها و انبارهای استاندارد بسیار کمتر از ایران است. آفات انباری شامل حشرات مختلفی می شوند. بر اساس یک تقسیم بندی کلی این حشرات را به دو دسته شامل آفات پروانه ای و آفات غیرپروانه ای سخت (سوسکها و...) تقسیم بندی می کنند. موش ها هم دسته ای از آفات انباری هستند که گاها می توانند موجب خسارت در انبارهای پسته شوند. اگر چه این احتمال وجود دارد که انواع مختلف آفات پروانه ای و غیر پروانه ای بخصوص سوسکها موجب خسارت به پسته در انبار شوند اما بلاشک مهمترین آفت انباری پسته در ایران شب پره هندی است. شب پره هندی با نام علمی Plodia interpunctella  پروانه ایست خاکستری رنگ به طول 15 تا 20 میلیمتر. لارو کامل آفت  بطول 15 تا 18 میلیمتر و  برنگ سفید چرکی و یا صورتی کم رنگ است. حشره ماده سه روز پس از ظهور جفت گیری کرده و بطور متوسط تا 150 عدد تخم می گذارد البته این تعداد گاهی کمتر و گاهی بیشتر تا 300 عدد میرسد. در شرایط مساعد تخمها پس از 3 روز تفریخ شده، لاروها خارج میگردند. طول دوره لاروی برحسب درجه حرارت محیط و نوع غذا متغیر و در شرایط مساعد 25 تا 30 روز است. پس از این مدت لارو پیله ابریشمی نازک تشکیل داده در آن به شفیره تبدیل میشود. دوره شفیرگی از 4 روزتا 4 هفته متغیر بوده پس از آن حشره کامل ظاهر می گردد. در شرایط کاملاً مساعد طول دوره تکاملی از تخم تا حشره کامل 40 روز طول می کشد. این حشره در سال 2 تا 5 نسل می تواند ایجاد نماید. این آفت جهانی بوده و از محصولات غله ای، بقولات و بخصوص خشکبار مانند گردو، بادام و پسته، دانه های روغنی، بذر و غیره می تواند تغذیه کند. این حشره شب فعال است و در طول روز در پناهگاه های مختلف انبار بدون تحرک به استراحت می پردازد. حشرات ماده تخمم های خود را بطور دسته جمعی یا تک تک در محل شکاف میوه پسته قرار می دهند. لاروهای سن 1 شیری رنگ و به طول یک میلی متر هستند که پس از رشد کامل اندازه آنها به 15 تا17 میلی متر رسیده و به رنگ سفید مایل به زرد در می آیند. در ایالات متحده مهمترین آفت انباری پسته کرم نافه پرتقال Amyelois transitella (Walker) است. در ایران مهمترین آفت انباری پسته یا شب پره هندی فقط در انبار خسارتزاست و در باغ قادر به آلودگی نیست (حداقل گزارشی در این مورد وجود ندارد) اما کرم نافه پرتقال هم بعنوان آفت انباری و هم بعنوان آفت باغی پسته در ایالات متحده محسوب می شود. خسارت کرم نافه پرتقال ممکن است در مزرعه شروع شود در انبار ادامه یابد. خوشبختانه این آفت در ایران وجود ندارد. خسارت آفات انباری در هر محصولی منجمله پسته می تواند هم به صورت کمی و به صورت کیفی باشد. خسارت کمی مربوط میشود به تغذیه مستقیم آفت از مغز پسته و نابودی کل یا بخشی از مغز پسته. خسارت کیفی آفات انباری بخشی از خسارت است که موجب کاهش کیفیت و کاهش مرغوبیت و مشتری پسندی پسته می شود بعنوان مثال فضولات برجای مانده از آفات انباری موجب تغییر رنگ، کثیف شدن و نهایتا کاهش مشتری پسندی می شود. خسارت ناشی از آفات انباری در پسته رابطه مستقیمی با شیوع پوسیدگی های قارچی در دانه ها دارد. قارچ آسپرژیلوس مولد بیماری آفلاتوکسین و قارچهای ساپروفیتی دیگر خسارتزا در صورت حمله آفات انباری به دانه شرایط بسیار مساعدی برای شیوع می یابند. متاسفانه درمانی برای خسارت ناشی از آفات انباری وجود ندارد. بازرسی انبارها در بازه های زمانی مشخص و آگاه شدن از شرایط انبار در کنترل آفات انباری بسیار مهم است. بسیاری از کشاورزان و تاجران مقدار زیادی پسته را در یک انبار یا سیلو دپو می کنند و دور به دور به بازرسی آنها می پردازند که اصلا کار صحیحی بنظر نمی رسد. نمونه برداری از پسته در انبار یکی از راههایی است که باید هر چند وقت انجام شود بدین صورت که بصورت تصادفی از نقاط مختلف انبار و از گونی های مختلف نمونه برداری شود تا از میزان آلودگی احتمالی و نوع آفت احتمالی آگاهی کسب کرد. همانطور که بارها تاکید شد ساخت سیلوها و انبارهای استاندارد در کنترل آفات انباری بسیار مهم هستند. جلوگیری از نشت یا نفوذ رطوبت در انبارها در کاهش آلودگی ها بسیار اهمیت دارد. علاوه بر رطوبت کنترل دما و جلوگیری از افزایش دما در انبار می تواند باعث کاهش خسارت شود. بسیاری از آفات و امراض قارچی زمانی فعال می شوند که دمای محیط به هر دلیلی بالا رود. بهمین دلیل است که معمولا سیلوهای پیشرفته مکانیزم خودکار کنترل دما دارند و اگر به هر دلیلی دما در انبار بالا رود ژنراتورهای مولد ایجاد هوای خنک و سرد بکار افتاده و دمای محیط را تعدیل می کنند. یک نکته بسیار مهم و ظریف در ساخت انبارها و سیلوهای دپو پسته این است که باید سعی شود سطح بیرونی دیوارها و پشت بام را از مواد سفید رنگ پوشانید تا پرتوهای نوری را برگردانیده و از شدت گرما بکاهد. به تجربه ثابت شده است که آهن گالوانیزه در انبار های  فلزی به شدت پر توهای خورشیدی را برگردانیده و از افزایش گرما جلوگیری می کند. اگر پسته آلوده به آفات انباری باشد تنها کاری که می توان کرد جداسازی دانه های سالم از دانه های آلوده است و اگر تمام دانه ها آلوده به آفت باشند خسارت بسیار سنگین خواهد بود. بهترین راه مبارزه با آفات انباری پیشگیری از آلودگی است. بصورت کلی اساس مبارزه صحیح با آفات انباری پیشگیری است. انبار کردن پسته در شرایط بهینه و در سیلوهای استاندارد ریسک ابتلا به آفات انباری را بشدت کاهش میدهد. ایجاد تهویه مناسب در انبار و گرفتن راههای نفوذ حشرات به داخل انبارها در کنترل مشکل بسیار مهم هستند. پر واضح است که انبارهایی که راه نفوذ حشرات به داخل آنها وجود دارد احتمال خسارت وجود دارد. سم پاشی انبارها قبل از دپو کردن پسته ها اهمیت زیادی دارد سموم متنوع و مفیدی با فرمولاسیونهای مختلف در بازار مصرف وجود دارند که می توان قبل از دپو پسته انبارها را با آنها سم پاشی کرد. در استان کرمان معمول ترین روش برای مبارزه با آفات انباری پسته قرار دادن قرص فستوکسین در داخل گونی هاست که البته روش مناسبی محسوب می شود. قرص فستوکسین با جذب هر گونه رطوبت موجب آزاد سازی گاز فسفور هیدروژن  یا فسفین PH3 موجب مرگ آفات انباری می شود. استفاده از قرص های فستوکسین علاوه بر پسته در مورد بسیاری از محصولات از جمله برنج نیز کاربرد زیادی دارد. در بسیاری از کشورها برای کاهش خسارت ناشی از آفات انباری در سیلوها، انبارها و حتی کشتی های حمل و نقل محصولات کشاورزی فومیگاسیون (fumigation) است. بصورت خلاصه در روش فومیگاسیون پس از بستن راههای نفوذ هوا در محوطه دپو، گازهایی مانند متیل بروماید (3 BrCHکلروپیکرین CCl3.NO2 و... را به داخل محیط وارد می کنند. گازهای کشنده به درون شکافها و درزها و محیط انبار نفوذ یافته و موجب نابود کردن حشرات یا آفات انباری می شود. البته روش فومیگاسیون و محاسبات مربوط به آن باید توسط متخصصین فومیگاسیون انجام شود و هر کسی نمی تواند از این روش استفاده کند. گازهای بکار رفته در روش فومیگاسیون بسیار خطرناک هستند و می توانند مرگ آفرین باشند. رعایت بهداشت در مرحله فرآوری و در انبارها و محل های جمع آوری پسته در کاهش خسارت اهمیت دارند. استفاده از تله ها در انبارها بویژه در مورد آفات پروانه ای جهت پیش آگاهی و بررسی جمعیت حشرات بسیار مفید است (تله های نوری، فرمونی و ...). روش کنترل بیولوژیک با آفات انباری روشی در حال تحقیق و بررسی است. بلاشک آفات انباری دارای دشمنان مختلف از گونه های مختلفی حشرات هستند که باید شناسایی و بررسی شوند تا شاید روزی بتوان از آنها برای مبارزه سود جست. برای مبارزه با موشها بهترین راه جلوگیری از نفوذ آنها به داخل انبار است. هنگام احداث انبار باید دقت شود تا دیوارها از استحکام و ضخامت کافی برخوردار بوده و حداقل تا ارتفاع یک و نیم متر از کف زمین با بتون ساخته شوند تا از معرض آسیب موشها در امان باشد. اطراف در و پنجره ها نیز باید تقویت کرد و تمام منافذ و سوراخ ها با تور سیمی محکم پوشیده شوند. کف سازی و ایجاد سکوهای با ارتفاع مناسب در انبارها و جلوگیری از تماس گونی ها با کف زمین در کاهش خسارت موشها و آفات انباری بسیار کارساز است. استفاده از سموم دور کننده موشها در پیشگیری از خسارت موشها بسیار موثر هستند از جمله این سموم مشتقات Actidione و  Guanidine هستند. فسفر دو زنگ یا مرگ موش (بصورت طعمه مسموم)، ترکیبات سموم تالیومی Thallium (سولفات ،نیترات و استا ت)، ترکیبات ضد انعقاد خون (ترکیبات کومارینی مانند وافارین، کومافن و ...) می توانند برای کنترل موشها در انبار بکار روند.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٩:٢۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٦/٢٢
تگ ها :

باغات پسته کرمان در حال نابودی هستند!

باغات پسته کرمان در حال نابودی هستند!

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

وضع باغداری پسته مهمترین محصول کشاورزی صادراتی ایران زیاد مساعد نیست. مشکلات زیادی گریبانگیر این صنعت مهم و استراتژیک شده است. از دست کشاورزان کار چندانی بر نمی آید. چاههای آب کشاورزی در حال کاهش آبدهی هستند و بسیاری شان کاملا خشکیده اند. باغات چند ده ساله که حاصل زحمات بسیار زیاد و رنجهای فراوان گذشتگان ما هستند رو به نابودی هستند. مدیریت غلط و غیر کارشناسانه ضربه سهمگینی به صنعت پسته ایران وارد کرده است. در چنین شرایطی دولت محترم و وزرات کشاورزی باید دست به کار شوند و بودجه های مکفی به این بخش تزریق شوند و گرنه با شرایط موجود پسته کاری و پسته داری توجیه اقتصادی ندارد. دخل کشاورزان به خرجشان واگو نمی کند. بسیاری از کشاورزان درختان را به حال خود رها کرده اند. هزینه های تولید پسته اینقدر زیاد شده که باغداری برای کشاورزان زیر 1 هکتار بصورت صد در صد زیان ده شده است. حتی برای کشاورزان چند ده هکتاری هم هزینه ها کمرشکن شده است. توزیع کودهای یارانه ای صحیح نیست. لطمات جبران ناپذیر به صنعت پسته در کرمان وارد شده است. درختان رنجور شده اند و از همه نوع کمبودها و مسمومیت ها رنج می برند. سرخشکیدگی ها بسیار شیوع یافته اند. آفات و امراض پسته را زمین گیر کرده است. شیره خشک سالیانه خسارت میلیاردی وارد می کند. کیفیت آب چاههای کشاورزی بشدت افت کرده است. شوری و اسیدیته آب و خاک بشدت افزایش یافته.  اوضاع کشاورزان پسته کار به مثابه غریقی شده که برای زنده ماندن در دریای پرتلاطم به هر خار و خاشاکی چنگ می زنند. روش های سنتی باغداری جوابگوی نیازها و مشکلات نیست. کشاورزانی که تا چند سال قبل حرفی از فروش باغ خود نمی زدند حاضرند به نصف قیمت باغ خود را بفروشند و آن را تبدیل به ملک مسکونی کنند. سم پاشی ها و استفاده از سموم برای کنترل آفات اوضاع اسفناکی را برای اکوسیستم طبیعی و حتی جان انسانها بوجود آورده است. بعلت سم پاشی های بی رویه تقریبا هیچ موجود مفیدی در بسیاری از باغات پسته ایران وجود ندارد. تقاضای خرید پسته از سوی کشورهای خارجی بالاست اما تولید ما اینقدر افت کرده که جوابگوی مشتری ها نیست. پیوندهایی که سالهای گذشته به صورت بسیار گسترده روی درختان پیوند شده اند پیوندهای خوبی نبوده اند و سازگاری با شرایط اقلیمی مناطق پسته کاری نداشته اند. باید فکری اساسی برای کیفیت آب کرد. بنظر می رسد مهمترین مشکل صنعت پسته کیفیت آب چاههای کشاورزی باشد. بحث تحقیقات پسته بحثی بسیار مهم است که باید بخش خصوصی وارد آن شوند چون عدم کارآیی تحقیقات دولتی بر همگان به اثبات رسیده است. خیل نیروهای جوان باسواد و دانش آموخته کشاورزی به جای وارد شدن و گشودن مشکل وارد مشاغلی نامربوط و برخی به ترک وطن و نوکری خارجیها می پردازند. براستی چرا محیط رشد و تحقیقات برای محقیقن دلسوز صنعت پسته فرآهم نیست. پاسخگوی مشکلات درگیر صنعت پسته ایران کدام نهاد و ارگان است؟ پر واضح است که سیستم اداره فعلی باغات پسته سیستمی فرسوده و غیرکارا است. وزنه و حامی صنعت پسته ایران در شرایط فعلی انجمن پسته ایران است که به همت و پشتکار عده ای از دلسوزان این صنعت مهم پایه گذاری شده است اما متاسفانه این انجمن از کمبود منابع و بودجه کافی رنج می برد. صدها و هزاران ردیف بودجه ای دولت در بخش کشاورزی در امورغیر ضرور مصرف می شوند. باید انجمن پسته حداقل بخشی از این بودجه دولتی را به هر طریقی که شده جذب کند و به دولتمردان فشار آورد که حداقل بودجه ای را برای این نهاد نوپا اختصاص دهند. بخش تحقیقات انجمن پسته ایران باید هر چه سریعتر راه اندازی شود. ترجمه و تفسیر مطالب هر چند مفید است اما ما باید یاد بگیریم مشکلات خودمان را خودمان حل کنیم. فروشگاههای مرجع نهاده های کشاورزی باید در هر استان زیر نظر کیمته تحقیقات انجمن پسته ایران فعال شوند. موسسه بررسی کیفیت کودها و سموم کشاورزی زیر نظر کمیته تحقیقات انجمن پسته ایران باید هر چه سریعتر راه اندازی شود. باید بفهمیم که هیچ کس بفکر مشکلات باغات پسته خودمان نیست و ما خودمان باید فکری به حال مشکلات خودمان بکنیم. هزینه های گزاف و عمر گرانمایه ای که صرف ایجاد باغات پسته شده نباید با خشکیدن باغات پسته بهدر روند. دست روی دست گذاشتن مشکلی را حل نمی کند. رنجها و مرارتهای بسیار زیادی شده تا درختان پسته این مرحله و بازدهی رسیده اند. همکاری و تشریک مساعی دلسوزان این بخش در پیشرفت طرح های انجمن پسته بسیار مهم است. یاد بگیریم همدیگر را تحمل کنیم و اگر کسی حرفی بهتر می زند استقبال کنیم و به تخریب نپردازیم. افراد باسواد و محقق را شکار کنیم و به همکاری دعوت کنیم. یک نفر بتنهایی کاری از پیش نمی برد اما اگر همه با هم باشیم و به نهادهای دولتی فشار وارد کنیم مسولان هم مجبور می شوند بودجه به انجمن پسته اختصاص دهند. 

ادامه مطلب   
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:٠٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٦/۱۳
تگ ها :

حذف سو پسیدهای دولتی کود ضرورت فوری در مناطق پسته کاری

حذف سوپسیدهای دولتی کود ضرورت فوری در مناطق پسته کاری

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

هر سال باغداران مجبورند که برای رفع نیازهای غذایی درختان پسته حجم نسبتا قابل ملاحظه ای از کودهای شیمیایی به باغات اضافه کنند. سالهای سال است که باغدارن به کودهای سوپسیدی که از طرف سازمانهای دولتی داده می شود عادت کرده اند. در اوایل کار حجم نسبتا قابل قبولی از کودهای سوپسیدی مانند اوره، سولفات آمونیوم و سولفات پتاسیم بدست کشاورزان می رسید و بخش مهمی از نیازهای آنها را تامین می کرد. در مورد سموم نیز حذف یارانه سموم کار بسیار صحیح و منطقی صورت پذیرفت. از یک طرف با ورود فرمولاتورهای جدید و رقابتی تر شدن بازار کیفیت سموم تا حد زیادی بهبود پیدا کرد و از سوی دیگر با گران شدن سم مصرف بی رویه سم تا حد زیادی افت کرد. بهر روی حذف سوپسیدها در مورد سموم کار بسیار بجا و منطقی بوده است اما در مورد کودهای شیمیایی این کار اتفاق نیفتاده است و هر سال به سال بعد موکول می شود. بهتر است هر چه سریعتر سوپسید کودهای کشاورزی حذف شوند تا کیفیت ایندسته کودها افزایش یابد و مهمتر از آن دست مافیای کودی ایران از غارت پول بیت المال کوتاه شود. در ایران مافیای بسیار قدرتمند کودی وجود دارد که نمی خواهد کود آزاد شود. جای بسی تعجب است که کشاورز با مراجعه به سازمانهای مربوطه توزیع کننده کود با هزار منت و تمنا 1 کیسه کود تهیه می کند در حالیکه در بازار آزاد همین کود دولتی با قیمت آزاد به هر تعداد که بخواهند قابل تهیه است! ! براستی چرا سوپسیدهای دولتی کودهای کشاورزی قطع نمی شود تا غارتگران جیب تهی کشاورزان زحمت کش پسته کار کمتر بچاپند چون سوپسید کود بدست کشاورزان مستحق نمی رسد. مدیریت توزیع کودهای سوپسیدی یک مدیریت غلط است و واقعا در حق کشاورزان خرده پا اجحاف زیادی صورت می گیرد. ظلم است کشاورزی که صدها هکتار باغ پسته مثمر دارد بیشترین مقدار کود سوپسیدی دولتی را به بهانه بالا بودن سطح زیر کشت دریافت کند و کشاورز نیم هکتاری و 100 قصبی قرار باشد کود خود را در بازار آزاد و به قیمت گزاف تهیه کند.  براستی مگر روی کیسه های کود یارانه ای ننوشته" فروش به صورت آزاد جرم است" پس چرا کسی توجهی نمی کند! کودهای سولفاته مثلا سولفات پتاسیم و سولفات آمونیوم سالهای سال است که در مناطق پسته کاری توزیع نشده اند و کودهایی هستند که تا حدی می توانند در شرایط فعلی رفع مشکل کنند اما کودهایی مانند سوپرفسفات و کودهای فسفاته که هیچ سودی برای مناطق پسته خیز ندارند کامیون کامیون توزیع می شوند. براستی آیا در تهیه و سفارش کودهای سوپسیدی دولتی نظارت کافی وجود دارد. بحث کیفیت کودهای سوپسیدی هم بحثی در خور توجه است. بسیاری از کودهای سوپسیدی کیفیت ندارند. اوره سوپسیدی یکی از شرکت های تولید کننده داخلی اصلا در آب قابل حل نبود. برخی از کو دهای سوپسیدی فقط خاک هستند و برخی شان فقط نمک طعام خالص؟ افرادی که کودهای سوپسیدی را توزیع می کنند حداقل آنهایی که من می شناسم اصلا درس کشاورزی نخوانده اند و نمی دانند کود چیست؟؟ خصوصیات یک کود مناسب کدام است؟؟رسالت ما این است که تا حد امکان آگاه سازی کنیم و مشکلات را بیان کنیم. امید است با کمک و مدد از پروردگار یکتا گره ای هر چند کوچک از مشکلات کشاورزان زحمت کش پسته کار بگشاییم و رونق و آبادانی را به باغات پسته برگردانیم چون تولید و اشتغال اساس و مبنای هر اقتصاد موفقی است نه دلال بازی و بورس بازی. یکی از دوستان باغدار بعد از سالهای سال رنج و مرارت و زیر کشت بردن زمین بیابان چند ده هکتاری و تولید اشتغال برای 30 نفر اینقدر دلسرد بود که می گفت اگر تمام زمین های و باغات خودم را بفروشم می توانم یک آپارتمان 250 متری در شمال شهر تهران بخرم. آیا براستی یک ساختمان مسکونی 250 متری در تهران اینقدر ارزش دارد؟؟ در همه کشورهای پیشرو از نظر کشاورزی دولتمردان سوپسیدهای تشویقی و کنترل شده به کشاورزان می دهند تا کشاورز دلگرم باشد تا بتواند به تولید و اشتغالزایی بپردازد باید از روز حساب و رفتار و کردار خودمان بترسیم و از زیر پا نهادن حق دیگران خودداری کنیم چون دنیا دار مکافات است. اینقدر حق کشاورازن بیچاره زحمتکش و صبور پسته کار را نخوریم. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

ادامه مطلب   
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٩:٢٦ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/٦/۱٢
تگ ها :

پیشگیری از افلاتوکسین (Aflatoxin) در پسته- توصیه ها-بخش دوم

پیشگیری از افلاتوکسین (Aflatoxin) در پسته- توصیه ها-بخش دوم

 نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

رعایت بهداشت در مراحل فرآوری، در باغ و موقع حمل و نقل پسته تر در جلوگیری به آفلاتوکسین بسیار موثر است. شرایط مناسب انبار نیز در کاهش و پیشگیری از افلاتوکسین مهم است. تهویه مناسب انبار، پرهیز از رطوبت بالا در انبار مسلما موجب کاهش ابتلا به بیماری خواهد شد. برداشت دیر هنگام محصول در باغات شانس ابتلا به بیماری را بالا خواهد برد. به کشاورزان توصیه می شود که زمانی که محصول رسید سریعا برداشت کنند و اجازه ندهند که مدت زمان زیادی از زمان رسیدگی دانه ها بگذرد. هر چه دانه ها رسیده تر شوند و اصطلاحا در پسته های زیاد رس درصد شکافته شدن پوسته دانه ها افزایش یافته و محیط را برای آلودگی به قارچ افزایش می دهد. سم پاشی در هنگام رسیدن پسته بسیار خطرناک است چون علاوه بر عدم رعایت دوره کارنس سم (حداقل 14 روز) سم پاشی موجب می شود آب به زیر پوست خارجی پسته (بویژه در پسته های شکافته شده) نفوذ کرده و آفلاتوکسین شیوع پیدا کند. معمولا دانه هایی که قارچ آسپرژیلوس روی آنها رشد و نمو می یابد سیاه رنگ و زرد رنگ هستند. البته این امکان وجود دارد که آلودگی به افلاتوکسین از نظر ظاهری در دانه ها قابل تشخیص نباشد و دانه ها از نظر ظاهری سالم بنظر رسند اما زهرابه قارچی به داخل مغز رسوب یافته و در آزمایشات لابراتواری میزان ابتلا بیشتر از حد مجاز خواهد بود. دانه هایی که از سالهای قبل ممکن است در محل ها و لابه لای ماشین آلات ضبط پسته وجود داشته باشند که مایه اولیه بیماری را فرآهم کنند بنابراین به کشاورزان توصیه می شود قبل از انجام فرآوری بقایای پسته شامل برگها و دانه های آلوده جمع آوری و معدوم کنند. چون در ایران پسته بیشتر به صورت دستی چیده می شود وسایلی که در چیدن محصول استفاده می شوند باید کاملا از نظر بهداشتی پاکیزه باشند. وسایل آلوده از سال قبل مانده می تواند حاوی قارچ عامل بیماری باشد و موجب آلودگی در هنگام برداشت شود. استفاده از ادوات پیشرفته در ضبط پسته بشدت موجب کاهش افلاتوکسین می شوند بخصوص خشک کن هایی که در آنها پسته های شسته شده سریعا خشک می شوند در مقایسه با خشک کردن سنتی درصد ابتلا به بیماری را کاهش می دهند. مناسبترین شرایط دمایی انبار برای جلوگیری از رشد قارچ آسپرژیلوس  دماهای کمتر 10 درجه سانتی گراد است و همچینین از نظر رطوبت نسبی بهتر است رطوبت نسبی انبار پایین تر از 70 درصد باشد. دانه های آلوده به قارچ که معمولا سیاه رنگ هستند باید حتما در هنگام فرآوری و سورتینگ از پسته های سالم جداسازی و معدوم شوند. بسته بندی دانه ها با ماشین آلات پیشرفته که کاملا اکسیژن اطراف دانه ها را می گیرد مسلما موجب جلوگیری از افلاتوکسین می شود. معمولا کشورهای مختلف مقدارهای مختلفی از افلاتوکسین در دانه های پسته را بعنوان حد مجاز تلقی می کنند. هر چه یک کشور پیشرفته تر باشد برای ورود پسته مقدار آفلاتوکسین موجود در مغز را کم تر محاسبه می کند. سال 97 میلادی پسته صادراتی ایران به اتحادیه اروپا بدلیل مقدار بالای زهرابه قارچی آفلاتوکسین باز فرستاده شد. بهر روی مساله آفلاتوکسین برای صادرات به کشورهای پیشرفته اروپایی حتما یک مساله بغرنج است. اما در کشورهای چین و مالزی و پاکستان و افغانستان معمولا برای واردات پسته مقرراتی از نظر مقدار آفلاتوکسین وجود ندارد. رعایت بهداشت پسته، فرهنگ سازی جهت پاکیزگی پروسه فرآوری پسته و خرید و فروش هایی که در شرایط غیر استاندارد انجام می شود حتما در شیوع آفلاتوکسین مهم هستند. یکی از راههای بسیار جالب جهت مبارزه و پیشگیری از افلاتوکسین کنترل بیولوژیک با استفاده از باکتریها و قارچهای آنتاگونیست است. روش کنترل بیولوژیک جهت مبارزه با افلاتوکسین در پسته روشی کاربردی و در حال تحقیق است و نتایج خوبی بدنبال داشته است

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٦:٥٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٦/٧
تگ ها :

پیشگیری از افلاتوکسین (Aflatoxin) در پسته- توصیه ها-بخش اول

پیشگیری از افلاتوکسین (Aflatoxin) در پسته- توصیه ها-بخش اول

 نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

آفلاتوکسین و پیشگیری از آن نقش اساسی در تامین سلامت غذا برای انسان و دام دارد. آفلاتوکسین در حقیقت نوعی مایکوتوکسین (زهرابه قارچی ) است. افلاتوکسین اولین بار در سال 1960 میلادی معرفی و شناسایی شد. مطالعات نشان داده که افلاتوکسین در حقیقت نوعی القا کننده سرطان در انسانها است و بنابراین از این حیث بسیار خطرناک ارزیابی می شود. افلاتوکسین ها از نظر ساختمان مولکولی چند نوع تقسیم بندی می شوند از جمله افلاتوکسین نوع بی وان (B1) که از نظر سرطانزایی جزو خطرناکترین افلاتوکسینها بشمار می آید. افلاتوکسین ها در حقیقت زهرابه قارچ آسپرژیلوس هستند (Aspergillus flavus & Aspergillus parasiticus). در شرایط دمایی و رطوبتی بهینه (بالا) این قارچ روی بسیاری از مواد از جمله خشکبار و غلات می تواند رشد و نمو یابد. همانطور که گفته شد افلاتوکسین در شرایط رطوبتی بالا و دمای مناسب می تواند رشد و گسترش خطرناکی داشته باشد. آفلاتوکسین ها تقریبا در تمام نقاط دنیا و روی بسیاری از محصولات کشاورزی وجود دارند. آلودگی محصولاتی مانند پسته می تواند در باغ، در هنگام برداشت محصول و همچنین در مرحله فرآوری (ظبط پسته) و حتی قبل از برداشت در باغ حادث شود. حتی در انبار هم اگر شرایط رشد قارچ مهیا باشد افلاتوکسین یک خطر عمده محسوب می شود. گسترش آلودگی یا رشد قارچ مولد آفلاتوکسین رابطه مستقیم با رطوبت نسبی و درجه حرارت محیط دارد. از بین بردن شرایط بهینه رشد قارچ یا نامساعد کردن شرایط رشد قارچ در کنترل و پیشگیری از افلاتوکسین بسیار حایز اهمیت است. بعبارت دیگر برای جلوگیری از شیوع بیماری یا رشد قارچ باید سعی کنیم شرایط دمایی و رطوبتی را تا حد امکان برای قارچ عامل بیماری غیر نامساعد کنیم. چه در باغ، چه در مرحله برداشت و چه در مرحله انبارداری. در مورد  بسیاری از بیماری های قارچی در گیاهان مایه اولیه یا inoculum در گسترش و شدت بیماری بسیار مهم است. هر چه مایه اولیه یک قارچ بیشتر باشد خسارت بیماری ناشی از قارچ بیشتر خواهد بود. در مورد افلاتوکسین هم این قضیه وجود دارد. بصورتی که هر چه منابع اولیه یا مایه اولیه پرمایه تر و بیشتر باشد شدت خسارت یا آلودگی بیشتر است. زخم یا آسیب مکانیکی روی پوسته پسته یا خشکبار دیگر و همچنین بقایای ناشی از نیش حشرات موجب می شود که اسپورهای قارچ آسپرژیلوس محل بسیار مناسبی برای کلونیزاسیون بیابند و کلونیزاسیون قارچ برابر است با ایجاد آفلاتوکسین در محصول. علاوه بر دما و رطوبت کافی، تهویه نامناسب، زخم و آسیب های مکانیکی توسط حشرات و عوامل دیگر، مدت زمان انبارداری، شرایط انبار داری، مقدار اسپور تراکم اسپور قارچ در محیط همه جزو عواملی هستند که دست به دست هم میدهند تا آفلاتوکسین شدیدتر شود. برداشت محصول در شرایط خشک ریسک آلودگی به آفلاتوکسین را بخوبی کاهش خواهد داد. در مورد پسته اگر شرایط رشد قارچ در حد اپتیمم باشد قارچ شروع به رشد و تولید اسپور روی دانه های پسته و مغز پسته را نیز آلوده می کند. بر خلاف تصور بسیاری از کشاورزان آلودگی مغز پسته ممکن است در دوره قبل از برداشت و در باغ اتفاق بیفتد و سپس در مرحله فرآوری و انبار کردن ادامه پیدا کند. باز هم برخلاف تصور بسیاری که می پندارند که فقط A. Flavus و A.parasiticus عوامل بیماری هستند در صورتی که علاوه بر این دو گونه آسپرژیلوس 14 گونه دیگر هم از این قارچ بعنوان عامل بیماری معرفی شده اند. قبل از برداشت پسته در اواخر تابستان و اوایل پاییز بصورت معمول پوسته خارجی پسته در باغ ممکن است شکاف پیدا کند. شکاف برداشتن پوسته خارجی دانه های پسته در باغ شرایط مساعدی برای ورود اسپور قارچ آسپرژیلوس به مغز پسته و تولید آفلاتوکسین فراهم می کند. پدیده زود خندانی (early split) در درختان پسته جزو عوارضی است که بصورت خودکار راه ورود عامل قارچی را به داخل مغز پسته فرآهم می آورد. بهر روی پسته هایی که شکاف نمی خورند از نظر آفلاتوکسین سالم تر هستند. بهمین دلیل است که در مورد پسته های ناخندان تقریبا مشکلی از نظر آفلاتوکسین وجود ندارد و حداقل مغز پسته سالم می ماند. آفاتی که موجب تخریب سطح پوسته پسته می شوند مثلا در ایران پروانه پوستخوار یا مغز خوار نیز می توانند راه ورد قارچ مولد آفلاتوکسین را به دانه ها فرآهم کنند و حتی این احتمال وجود دارد که بتوانند بیماری را به سایر دانه ها انتقال دهند. در ایالات متحده کرم نافه پرتقال (Amyelois transitella)می تواند موجب شیوع و گسترش آفلاتوکسین در پسته ها شود. آلودگی به آفلاتوکسین در هنگام برداشت و انتقال پسته به محل ضبط یا فرآوری پسته تر نیز ممکن است اتفاق بیفتد. رطوبت بیش از حد و دمای بالا بخصوص در محلهای جمع آوری و تلمبار کردن پسته های تر شرایط را برای شیوع آفلاتوکسین بسیار مساعد می کند. در چنین شرایطی که حجم زیادی از پسته های تر و با پوست در یک مکان خاص یکجا جمع شده باشند میزان شیوع آفلاتوکسین بسیار بالا خواهد رفت و رشد قارچ بسیار قابل توجه خواهد بود بخصوص هر قدر مقدار زمانی تلمبار شدن پسته ها بیشتر باشد وقوع و شیوع بیماری بسیار محتمل تر می شود. بنابراین پسته هایی که تازه برداشت می شوند (پسته های تر) بهتر است سریعا فرآوری و خشک شوند و اگر بنا به هر دلیلی امکان فرآوری و خشک کردن وجود ندارد باید پسته های برداشت شده در سردخانه ها و محلهایی که دمای پایین دارند انتقال داده شوند. همانطور که گفته شد ارتباط مستقیمی میان مایه اولیه ( اینوکولوم ) قارچ با شدت بیماری آفلاتوکسین وجود دارد. بنابراین پاکسازی محل ها و بقایای آلوده گیاهی بویژه در محل های فرآوری پسته در کاهش بیماری بسیار مهم است. باید دانه های پسته آلوده باقیمانده از سال قبل در باغ و بخصوص در محلهای فرآوری پسته جمع آوری و معدوم شوند. یکی از راههایی که می تواند موجب کاهش آفلاتوکسین در محل های فرآوری یا ضبط پسته شود این است که ابتدا با یک قارچ کش مناسب مانند زینب، مانب، کاپتان، بنومیل، پروپیکونازول یا سایر قارچ های در دسترس محل ضبط پسته کاملا سم پاشی شود. سم پاشی با قارچ کش ها در محل ضبط پسته برای مبارزه با آفلاتوکسین می تواند بسیار کارگشا و سودمند در جهت کاهش افلاتوکسین باشد. متاسفانه این روش (سم پاشی با قارچ کش ها در محل های جمع آوری و فرآوری پسته) توسط کشاورزان جدی گرفته نمی شود.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱:٢٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٦/٢
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED