هنر نزد کرمانیان است و بس!!

 

هنر نزد کرمانیان است و بس!!

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

پسته سابقه ای 400 ساله و حتی بیشتر در کشور عزیزمان دارد. و ابتدا در کرمان پسته از چند ده سال قبل بصورت گسترده کشت شده است. بهر روی استان کرمان از نظر سابقه تاریخی غقب تر از سایر استانها از جمله استان قزوین و خراسان از نظر پسته کاری قرار می گیرد!! درخت پسته درختی است بسیار پر دردسر و هزینه بر که هر کشاورزی طاقت پسته کاری و پسته داری ندارد!! اکثر کشاورزان دوست دارند محصولاتی بکارند که سریعا به پول برسند مثلا در مورد صیفی جات یا غلات و سایر نباتات 1 ساله. بهر روی پسته حداقل باید 10 سال برای اقتصادی شدن به پایش صبر کرد و خول دل خورد و خرج کرد!! پسته گیاهی نیست که یکساله به پول برسد!! کشاورزان و باغداران کرمانی مردمانی بسیار صبور و پر تلاش بوده اند و هستند اگر چه عیوبی هم در کشاورزان کرمانی دیده می شود اما آباد کردن بیابانهای بی آب و علف استان کرمان همتی عظیم می خواهد و اراده ای آهنین!! مناطقی که امروزه به زیر کشت پسته رفته اند در استان کرمان در شهرستانهایی هستند که کمترین میزان بارندگی را دارند و میانگین بارش سالیانه از چند میلی متر تجاوز نمی کند. حفر چاههای عمیق که دردسرهای خاص خود را داشته و دارد تنها ممر آبرسانی بدرختان پسته در استان کرمان و شهرستانهای پسته خیزش از جمله زرند و رفسنجان و سیرجان همین تلمبه های عمیق آبرسانی هستند که سال به سال متاسفانه از نظر آبی کاهش منابع را داریم. درخت پسته از نهال کاری و دانه کاری در زمین مستعد پرونده اش آغاز می شود و عملیات مختلف باغبانی را در طول زمان می طلبد. واقعا و انصافا پسته کاری و پسته داری هنر هر کشاورزی نیست و بنظر من کشاورزان پسته کار را با اینهمه محدودیت منابع و امکانات را باید سخت کوش ترین کشاورزان ایران نامید. همت بلند کشاورزان کرمانی موجب شده تا بیابانهای برهوت با کمترین مقدار آب به بزرگترین جنگلهای مصنوعی پسته تبدیل شده اند. شهرستانهای رفسنجان و زرند و سیرجان دارای هزاران هکتار جنگل پسته هستند و هر ساله محصول می دهند هر چند که مشکلات زیادی روز به روز موجب افت عملکرد و متاسفانه رها شدن باغات شده است. بطور قطع می توان گفت که با این آب کم تقریبا هیچ محصولی بغیر از پسته در این نقطه بیابانی قابل استحصال نیست. میراث ما همان درختان پسته حاصل رنج پدارن ما هستند و ما باید قدر آنها را بخوبی بدانیم. زحمات بسیار زیادی در مورد این درختان انجام شده و خون دلها خورده شده است. علاوه بر استان کرمان که کشاورزانش پیشرو باغداری پسته هستند این کشاورزان سخت کوش و زحمتکش در همه نقاط ایران کهو استعداد پسته وجود داشته نیز سر در آورده اند و شروع به باغریزی کرده اند. دشتهای مستعد پرآبی در ایران وجود دارند که کشاورزان کرمانی به آنها هجوم آورده اند و آنها را آباد کرده اند. در تقریبا هر نقطه ای از ایران که مستعد پسته بوده کرمانی جماعت وجود دارند و کشت پسته را توسعه  داده اند. از بیابانهای ساوه بگیر تا دشت قزوین و استان فارس و یزد و خراسان و بسیاری از نقاط دیگر ایران. امروزه بزرگترین مالکان دشتهای مستعد پسته کاری در ایران کرمانیها هستند از سطوح 40 و 50 هکتار بگیر تا 1000 هکتار!! بهر روی زحمتی که کشاورزان پسته کار می کشند و صبری که دارند واقعا مایه افتخار و مباهات است. بسیاری از کشاورزان سایر استان ها که شروع به کشت پسته کرده اند اگر کمک کرمانی جماعت و تجربه آنها نبود نمی توانستند در امر پسته کاری زیاد موفق باشند!! بهر روی به قول شاعر هنر نزد ایرانیان است و بس را می توان به هنر نزد کرمانیان و است و بس تغییر داد!! مشکلات زیادی در باغات پسته استان کرمان وجود دارد و متاسفانه روز به روز بیشتر هم می شود. حتما اگر سایر کشاورزان سایر نقاط ایران به دشتهای بی آب و علف کرمان می آمدند قادر به کشت و زرع نبودند و این همت کرمانی جماعت بوده که چنین درختان تنومند و چنین زمین های وسیعی را به زیر کشت پسته برده است. در اوایل انقلاب یک جهاد پسته کاری در سطح هزاران هکتاری در استان کرمان شروع شده و اکنون پس از گذشت از 3 دهه درختان پا به سن گذاشته اند. هنوز هم نقاط زیادی در ایران وجود دارد که مستعد کشت پسته در ایران است که سرمایه گذاران می توانند از تجربیات باغدران کرمانی سود جویند!! البته باغداران کرمانی خصوصیات خوب زیادی دارند که سرآمد همگی صبوری و زحمت و پشتکار زیاد است اما بهر روی باغداران کرمانی عیوبی هم دارند که بهتر است بیان نشود البته این عیوب در اکثرشان نیست

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:۱۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/۳٠
تگ ها :

حسادت و بلاهت خواننده نماها

حسادت و بلاهت خواننده نماها

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده- کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی- عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

حسادت یکی از زشت ترین صفات انسان هاست که در بسیاری از افراد وجود دارد. بلاهت هم در فرهنگ زبان فارسی بمعنای کم عقل بودن معنا شده است. در طول این چند سال که بنده شروع به گذاردن مطالب کاربردی در مورد باغبانی و باغداری پسته کردم دشمنان زیادی را برای خود فرآهم ساخته ام. دشمنانی که خوشان را صریحا معرفی نمی کنند اما بهر حال از سوی من ضربه ای به آنها وارد شده و شروع می کنند به بدو بیراه. مشکل ایندسته از افراد حسادت است. در کشورهای جهان سومی هر کسی که بخواهد بال و پر بگیرد و برای خود اسم و رسمی پیدا کند سریعا شروع به تهمت زدن و تخریب کردن می کنند. بسیاری از مطالب وبلاگ کاملا مخالف سیاستهای کارخانجات تولید کنند و وارد کننده نهاده های کشاورزی است و موجب می شود که کشاورزان اجناس بنجل آنها نخرند!! کارخانه داری که هزینه های میلیاردی انجام داده تا بتواند جنس خود را بفروشد و زمانی که من تولید آنها را از دیدگاه خودم رد می کنند با من دشمن می شوند. البته حرفهای من وحی منزل نیستند و حتما در این حرفها اشتباهات وجود دارد اما انگشت شمارند. در مطالب این وبلاگ سعی شده که هدف و پشتیبان اصلی باغدار و کشاورز باشد و برای دلالان سم و کود جایی وجود ندارد و بارها از من خواسته شده که در مورد مضرات سموم مقاله ننویسم تا نکنه فروش سم دلالان کم شود؟!! بسیاری از کارخانجات و وارد کننده ها فکر می کنند که بنده نوکر باباشون هستم و می فرمایند که از جنس آنها در وبلاگ صراحتا تعریف و تمجید شود که ابدا اینچنین چیزی میسر نیست. بنده آبرو و حیثت خود را نمی توانم با پول ببرم. در نبود سیاستهای مشخص در مورد نهاده های کشاورزی مورد مصرف در باغات پسته آشفته بازاری از نهاده های کشاورزی درست شده و هر کسی سعی می کند جنس و کالای خود را بفروشد. سیاست و خط مشی بنده این است که از هیچ شرکتی علنا در وبلاگ حرفی نزنم و حتی در مورد مشاوره ها هم حتی الامکان این سعی صورت می گیرد تا از شرکتی نام برده شود پس افراد معلوم الحال، احمق و حسودی که ادعا می کنند بنده از برند خاصی تبلیغ می کنم حرفهایشان کاملا مردودند. از همه کارخانجات تولید کننده و وارد کننده نهاده های کشاورزی اگر استعلام شود اگر چه بسیاری از مسولان این کارخانجات بنده را از روی وبلاگ یا نوشته جات دیگر می شناسند اما من هیچ سرو سری با هیچ کارخانه ای ندارم. بنده اگر می خواستم این کار را بکنم الان میلیونر بودم!! کاملا مشخص است یک یا دو نفر با اسامی مختلف مخصوصا از استانهای یزد و کرمان روی وبلاگ نظراتی را می نویسند که بیان کننده نهایت ضعف و استیصال آنهاست. برخلاف بسیاری از افراد که روز و شب دنبال پول می دوند بنده نیازی به پول بیش از حد ندارم و کاملا قانعم. راههای بسیار راحت تری برای پول در آوردن وجود دارد و بنده بخاطر چند غاز پول مسافتهای 500-600 و حتی 1000 کیلومتر و بیشتر را بخاطر پول ویزیت نمی کنم. بارها و بارها به خودم قول دادم که برای ویزیت مسافتهای زیاد را در دستور کار نداشته باشم چون واقعا به خستگی راه نمی ارزد! اما برخی از افراد فکر می کنند که بنده اینقدر بی پول و آس و پاسم که 700 کیلومتر راه را از کرمان به سایر نقاط پسته خیز طی کنم برای مثلا 500 تومان پول؟؟ خدا شاهده که هدف من این است که کاری مثبت انجام شود و خدمتی به درختان و باغدار شود. متاسفانه بسیاری از افراد و باغداران توقع دارند که مفت و مجانی و با پول خود باغشان را ویزیت کنی و متاسفانه بعد از آنهم به بدگویی و تخریب بپردازند!!. متاسفانه بخش کشاورزی اینقدر بی صاحب است که هر پابرهنه ای به خود اجازه می دهد در باغداری و پسته داری دخالت کند از افغانی بگیر تا......کشاورزی کاری تخصصی است و نمی توان سرخود برای خود تجویز کرد. در مورد یک پزشک جراح که مثلا آپاندیسیت را عمل می کند اگر 4 تا 5 نوبت یک فرد عادی کنار پزشک جراح در اتاق عمل باشد می تواند خودش عمل بعدی آپاندیسیت را انجام دهد اما آیا می توان این فرد را جراح نامید!!  بسیاری می پندارند که بعد از چند نوبت بازدید کارشناس بقول معروف خودشان استاد می شوند که این فکر فکر کوته بینانه ای است. علم کشاورزی و پسته کاری هر روز و هر ماه در حال تغییر و دگرگونی است و تخصص خاص خود را می طلبد!! بنده نامه فدایت شوم برای هیچ کس ننوشتم و نمی نویسم. این خود کشاورز است که باید دنبال بهبود باغ خود باشد بقول شاعر کسی که طوطی خواهد رنج هندوستان کشد!! هر وقت احساس شود که کشاورز تمایلی برای ادامه ندارد سریعا به این ارتباط خاتمه داده خواهد شد و دلیلی برای ادامه آن وجود ندارد!! بارها و بارها شده که از طریق تلفنی بسیاری از افراد را بدون هیچ گونه چشمداشتی راهنمایی کرده ام و بسیاری از این افراد جزو خوانندگان پر و پا قرص مطالب بنده هستند. من همیشه سعی کرده ام تعریفی از خودم نداشته باشم چون از اینکار خوشم نمیاد اما بنده کاملا آگاهم که چه کار بزرگی در این مدت کوتاه انجام شده است. وبلاگی با نزدیک حدود 300 مقاله علمی-تحلیلی و کاربردی که واقعا بی نظیر است!! در وبسایت انجمن پسته پربازدیدترین مقالات مقالات مربوط به بنده هستند و بسیاری از مقالات مربوط به پسته را بنده نوشته ام و داوری کرده ام. درهمین 2 الی 3 سال اخیر بیش از 20 مقاله از بنده در نوشته جات انجمن پسته ایران بطبع رسیده است. اینهمه متخصص پسته و کارشناس کشاورزی چرا صدای آمریکا بنده را برای مصاحبه انتخاب کرد؟! شاید از قیافه من خوشش آمده؟!! همه افراد منصف و دلسوز و با وجدان می دانند که بنده چه جور آدمی هستم و چه طرز تفکری دارم؟! من هیچ نیازی به شهرت ندارم. برخلاف بسیاری از افراد که فکر می کنند بنده بخاطر شهرت این کار را انجام می دهم باید بدانند که همه افراد دست اندرکار امر پسته ایران مرا کاملا می شناسند و بنده تقریبا اکثر نقاط پسته خیز ایران را از نزدیک دیده ام. دعوت نامه های بسیاری از دانشگاههای معتبر آمریکایی و اروپایی در آرشیو خود دارم که می توانستم براحتی از این مملکت کوچ کنم و شاید هم آینده با این فشارها و دشواریها این کار بر خلاف میلم انجام شود ولی من ماندم چون علاقه دارم به کشورم و سرزمینم و می خواهم خدمت کنم به جامعه ای برای تربیت بنده هزینه کرده. عجیب است برخی از افراد اینقدر احمق و حسود هستند که توقع دارند با یک بازدید از باغشان همه درختانشان فورا به مسیر عادی بازگردند بدون اینکه کمترین هزینه ای بکنند و تازه از نظرات بنده هم عیب و ایراد بگیرند!! بنده امامزاده نیستم که شفا بدهم و باید کشاورز وقت و هزینه کند تا جواب بگیرد!! گاها با فشار آفت در تابستان بسیاری از کشاورزان کاملا دلسرد و ناامید می شوند که در واقع مقصر بنده نیستم. و نهایتا این خود کشاورز است که ضرر می کند!! در بسیاری از موارد حرفهایی که بنده برای اولین بار در مورد پسته بازگو کرد و واشکافی کردم تحویل خود من می دهند و بنده در دل می خندم و حرفهای آنها را تایید می کنم!! تایپ اینهمه مطلب و آرشیوی قوی از ترجمه ها و مطالب کاربردی در مورد پسته امر ساده ای نیست. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٢:٠٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٤/٢٥
تگ ها :

اندر مزمت تملق و چاپلوسی

اندر مزمت تملق و چاپلوسی

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده- کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی- عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

تملق و چاپلوسی از عیوب بسیار بزرگی است که شخصیت افراد را تا حد بسیار زیادی تنزل می دهد. امام حسین در رویارویی با لشکریان کوفه فرمودند که "اگر دین ندارید لااقل آزاده باشید" چه خوب است که انسانها آزاده باشند و نان به نرخ روز نخورند. در واقع نان به نرخ روز خورها اغلب چاپلوسان و متملقان هستند. در بسیاری از جنبه های زندگی روزمره انسانها برحه هایی از زمان وجود دارند که انسان باید با وجدان آگاه تصمیم گیری کند و هدف خدمت رسانی به خلق خدا باشد و بجز خدا نباید از هیچ کسی ترسید!! در واقع عزت و خواری هر انسانی دست خود خداوند است و خداوند از افرادی که برای بدست آوردن مال و منال و پست های دنیایی به تملق و چاپلوسی می پردازند بیزار است. چاپلوسی شخصیت انسان را تا حدی تنزل می دهد که فرد هیچ گونه اختیاری از خود ندارد و تسلیم محض مافوق خود است حتی اگر مافوق اشتباه کند و حق و حقوق دیگران را پایمال کند!! از دیگران پل ساختن و از له کردن دیگران به بهانه پیشرفت خود عملی نکوهیده و مذموم است!! گویند روزی یکی از پادشاهان بادمجان می خورد و از بادمجان خوردن هم لذت می برد و به همین بهانه یکی از شاعران درباری شعری اندر کرامات بادمجان خواند و پادشاه را راضی و خوشحال کرد!! پس از خورردن بادمجان پادشاه شروع کرد به بدگویی از بادمجان و بعد هم شاعر درباری در مزمت بادمجان شعر خواند!! پادشاه تعجب کرد و به شاعر گفت چه شد که تا چند دقیقه قبل شما در مورد خوبی بادمجان شعر می خواندی و اکنون از بدی آن شعر می سرایی!؟ شاعر بلافاصله گفت بنده غلام پادشاهم نه غلام بادمجان!! افراد بوقلمون صفت و نان به نرخ روز خور بیشمارند و همین ها هستند که اگر در جایی باشند اوضاع آن بخش تاسف بار است. بقول شاعر غلام همت آنم که زیر چرخ کبود" زهر چه که رنگ تعلق پذیرد آزاد است". سن، رنگ، نژاد، زبان هیچکدام اهمیت چندانی ندارند و مهم کارآیی فرد است و قابلیت فرد در حل معضلات و مشکلات. چه بسا انسانهای کم و سن و سال و جوانی که ایده هایشان و افکارشان بسیار مفید فایده باشد!! چه افراد با تجربه اما تحصیل نکرده ای که حرفهایشان می تواند باری بزرگ را از دوش صنعت پسته بردارد. در این اوضاع پیچیده اقتصادی و هزینه های کمرشکن برای باغداران و بخش صنعت پسته چه خوب است که نظرات همه افراد را جویا شد و سلیقه ای عمل نکرد. چاپلوسان و متملقان را کنار زد و حرف دلسوزان و خاک خورده های این صنعت مهم را گوش داد و از آنها نظر خواست. باید یک روز مافیای سموم و کودهای کشاورزی را وادار به تسلیم کرد و با دست خود خودکشی را انتخاب نکرد. سم را از دست کشاورزان گرفت و آن را به شرکت های ذیصلاح سپرد!! صنعت پسته ایران به مدیران لایق تری نیازمند است و باید تحولی اساسی در این بخش صورت گیرد و مدیران لایق و کارآمد را سریعا فراخواند تا ضرر بیش از این نشود. نان به نرخ روزها را طرد کرد و فضای بسته فعلی را بسط داد تا نفسی تازه و خونی تازه در رگهای صنعت پسته ایران دمیده شود. بسیاری از طرحها به بهانه های مختلف مسکوت مانده اند. صنعت پسته ایران از پروسه تولید تا پروسه صادرات باید از نو فرمت شود و از اشتباهات گذشته درس گرفت. این دوره زمانی حساس زمان خواب نیست و اگر دیر بجنبیم نتنها صادرات پسته را در بازارهای جهانی از دست خواهیم داد بلکه بسیاری از باغات پسته رها خواهند شد. متاسفانه سال به سال بسیاری از باغات پسته رها می شوند و مهمترین معضل صنعت پسته ایران کمبود منابع آبی است. بخش تحقیقات پسته را نیز باید بسیار پویاتر و فعالتر از این باشد. انتقادات سازنده از صنعت پسته ایران نتنها نباید بایکوت شوند بلکه باید بصورت صحیح و علمی از آنها بهره برداری کرد. دولت جدید که شعار آن دولت تدبیر و امید است باید کلا بخش پسته و پسته کاری را از وزارت جهاد کشاورزی منفک کند و وزارت خانه ای جدید بنام وزرات پسته ایران تاسیس کند و همه امور مربوط به پسته را در این وزرات خانه تجمیع کند. افراد سرمایه گذار در صنعت پسته را تشویق کند و بسترهای لازم برای سرمایه گذاران را فرآهم کند!! پسته کاری و تولید پسته نیاز به تکنولوژی خیلی پیچیده ای ندارد و فقط برنامه ریزی می خواهد و بس!! مشکلی از نظر سرمایه های انسانی و نیرو در صنعت پسته ایران وجود ندارد و فقط باید هر چه سریعتر به این نیروها رجوع کرد و چاپلوسان را طرد کرد!! ارتباطات علمی بین محققان باید از نو بنا شود و از تجربه محققان خارج از کشور هم بخوبی بهره برداری شود. بودجه های هدایت شده و هدفمند را باید هر چه سریعتر به صنعت پسته ایران تزریق کرد تا این بخش مهم از اقتصاد ایران نکانی بخورد. بخش صادرات و بخش تولید را باید به هم پیوند داد و دست دلالان را کوتاه کرد. بسیاری از زمین های موات در دشتهای پرآب با کمی توجه می تواند به زیر کشت پسته برود تا تولید را بیشتر کرد! در واقع پسته درختی است که مال سرزمین ما ایران است و ما نباید بازار پسته را دو دستی به آمریکاییها واگذار کنیم. برخلاف نظرات بسیاری از افراد بدبین بنده عقیده دارم که با برنامه ریزی کلان می توان در طی چند سال پسته ایران را به جایگاه واقعی خود در دنیا برسانیم. نقش ارزآوری و اشتغال بخش پسته بر هیچ کس پوشیده نیست! نباید فکر و ذهن مردم را نسبت به پسته کاران و پسته داران منفی جلوه داد تا جایی که متاسفانه خود ما ایرانیها پسته خودمان را تحریم کنیم و به تحریم کردن آن افتخار کنیم!! واقعا کشاورزان پسته کار غیر از زحمت کشیدن و عرق ریختن کار دیگری انجام نمی دهد و حق این زحمتکشان این نیست که صادرات پسته را ممنوع کنیم!! همین تصمیم ناسنجیده ممنوعیت صادرات پسته ضرر هنگفتی را به باغداران و تجار پسته تحمیل کرد. تشکیل وزارت پسته ایران باید مد نظر دولت تدبیر و امید باشد!! سرو سامان دادن اوضاع آشفته پسته در ایران اگر چه ممکن است در کوتاه مدت جواب ندهد اما در بلند مدت و با برنامه ریزی می توان به قله تولید و صادرات پسته در دنیا بازگردیم!! مدیران متملق باید هر چه سریعتر از این بخش مهم اقتصاد ایران خارج شوند و جای آنها را افراد واقعی و دلسوزان واقعی بگیرند. بودجه های دولتی که بیت المال مملکت هستند نباید در اختیار نان به نرخ روزخورها و چاپلوسان باشد. باید هر چه سریعتر جنبید و کاری اساسی کرد چون به تعویق انداختن کار موجب ضررهای هنگفت برای اقتصاد ایران است. بخش کشاورزی ایران بخش بسیار مهمی از افتصاد ایران است که متاسفانه با مدیریت ناکارآ کار بجایی رسیده که کشاورزان کار و تولید را در روستاها ول کرده اند و به شهرهای بزرگ هجوم آورده اند و شغل های کاذب و غیرمولد را گسترش داده اند. کشاورز باغدار پسته ای که روزی روزگاری از طریق زمین خود امرار معاش می کرده و اکنون با سیاستهای غلط بخش کشاورزی کار و تولید خود را رها کرده و به شغلهایی می پردازد که در شان انسانها نیستند. درد ها و مشکلات را باید گفت و مسکوت گذاشتن مشکلات نتنها خدمت نیست بلکه خیانت به نسل های بعدی و بچه های ماست!! امیدوارم این جملات و گفتارها هر چند که ممکن است برای برخی ناخوشایند باشد اما هشداری باشند برای مسولان و برنامه ریزان!! خدایا چنان کن که سرانجام کار" تو خشنود باشی و ما رستگار". به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران و تشکیل وزارت پسته در دولت تدبیر و امید!!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٢:۳٢ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٤/٢٠
تگ ها :

دادن کود اوره در اوج فصل گرما در تابستان امری غیر صحیح و حتی مضر است!!

 

دادن کود اوره در اوج فصل گرما در تابستان امری غیر صحیح و حتی مضر است!!

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده- کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی- عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

ازت پرمصرفترین و مهمترین عنصر برای رشد و نمو هر گیاهی است که پسته نیز از این امر مستثنی نیست. یکی از بازه های بسیار اساسی در مقدار جذب ازت و مصرف آن توسط درختان پسته در دوره پر شدن مغز در تابستان است. اهمیت دادن کودهای ازته در دوره پر شدن مغز در تابستان بسیار بسیار حیاتی است و نتنها روی محصول سال جاری تاثیرگذار است بلکه روی محصول سال بعد نیز اثر مستقیم دارد. تحقیقات نشان داده که بیشترین فرو ریختن گره های زایشی در درختان پسته در دوره پر شدن مغز صورت می گیرد. دوره پر شدن مغز پرفشارترین دوره روی درختان پسته است و درختانی که از نظر تغذیه دچار مشکل باشند هم پسته امسال پر نخواهد شد و هم گره های زایشی سال بعد در اثر اهمال فرو می افتند. بنابراین دادن کودهای ازته در دوره پر شدن مغز اهمیت بسیار زیادی دارد. کودهای شیمیایی معمولی که در دوره پر شدن مغز استفاده می شوند عبارتند از اوره، سولفات آمونیوم و نیتراتهای آمونیوم. یکی از مشکلات دادن کودهای ازته طغیان آفت پسیل در اواسط فصل تابستان است. بصورت علمی به اثبات رسیده است که دادن کودهای ازته قوی بخصوص اوره می تواند موجب طغیان پسیل در تابستان شود. بهمین دلیل است که به کشاورزان توصیه می شود بجای اوره از سولفاتهای آمونیوم استفاده کنند. استفاده از اوره در دوره پر شدن مغز امری غیر صحیح است چون تنتها موجب طغیان شیره می شود بلکه مشکلات زیر را نیز در بر دارد 1-طغیان پسیل پسته در اوج گرما و تولید مثل آفت 2- خطر نابودی یا سوختن نطفه-بخوبی مشخص شده که دادن کود اوره بمقدار زیاد موجب سوختن نطفه های حساس در تابستان می شود 3-چون در خاک نهایتا اوره تبدیل به نیترات می شود و این نیترات است که توسط ریشه ها جذب می شود و مطالعات مشخص کرده که با افزایش دما در تابستان مقدار جذب نیتراتها در خاک کاهش خواهد یافت به عبارت ساده تر گرمای فوق العاده خاک در تابستان موجب عدم جذب نیترات توسط ریشه ها شده و حتی ممکن است غلظت بالای نیترات در خاک موجب آسیب به ریشه ها شود. بنظر می رسد کودهای سولفات آمونیوم بهترین کود برای مصرف برای پرشدن مغز در درختان پسته در اوج گرما می شود و هیچگاه اوره نمی تواند کارآیی سولفاتهای آمونیوم را برای پر شدن مغز داشته باشد. دلایل ترجیح سولفات آمونیوم نسبت به اوره در اوج گرما و پر شدن مغز به صورت خلاصه عبارتست از 1-عدم طغیان پسیل یا شدت طغیان کم پسیل در مقایسه با اوره-مشخص شده که سولفاتهای آمونیوم در مقایسه با اوره باعث طغیان وشدت کمتر پسیل پسته می شود 2- سولفاتهای آمونیوم بدلیل مقدار کمتر نیتروژن (حدود 21 درصد) فشار کمتری به نطفه ها و مغز میشود و بنابراین بسیار کاربردی تر از اوره است همانطور که اشاره شد اوره با حدود 44 درصد نیتروژن می تواند موجی خسارت به نطفه ها و سوختن آنها می شود و گرمای فوق العاده هوا و کمبود آب و رطوبت خاک می تواند این امر را تشدید کند. 3-سولفاتهای آمونیوم در خاک نهایتا تبدیل به آمونیوم و آمونیاک می شوند و مطالعات مشخص کرده که گرمای خاک تاثیر چندانی در جذب آمونیوم ندارد و علاوه بر این یون آمونیوم در مقایسه به نیترات حاصله از اوره خطر بسیار کمتری برای ریشه ها دارد!! باید توجه داشت که مصرف بی رویه و بیش از اندازه سولفاتهای آمونیم می تواند موجب خسارت در تابستان شود. علاوه بر سولفاتهای آمونیوم سولوپتاس ها یا سولفاتهای پتاسیم نیز باید برای پرشدن مغز مد نظر باشند. بصورت خلاصه نکات کلیدی زیر را برای پر شدن مغز در درختان پسته در تابستان باید در نظر داشت1-بهتر است اوره در اوایل فصل رشد و در فصل بهار و برای استارت درختان بمصرف برسد و همچنین در دوره پس از برداشت در زمانی که مقدار دمای هوا زیا بالا نیست 2-سولفاتهای آمونیوم بهمراه سولوپتاس ها می توانند در دوره پر شدن مغز بسیار کارساز باشند 3-بهتر آن است در زمانی که نطفه ها بسیار کوچک هستند بخصوص در اوج گرمای هوا از کودهای ازته قوی مانند اوره استفاده نشود و در صورت نیاز از سولفاتهای آمونیوم بقدار کم استفاده شود4- محلولپاشی با کودهای ازته و پتاسه در دوره گرمای فوق العاده هوا نسبت به کاربرد خاکی آنها بسیار کارساز تر است و اگر چه در این دوره کوتیکول برگها در درختان پسته ضمخت شده اند و مقدار جذب کمتری در مقایسه در اوایل فصل دارند اما همین مقدار جذب کم هم نسبت به کاربرد خاکی کودهای ازته قوی ارجحیت دارد و مشخص شده که محلولپاشی در دوره پرشدن مغز نتنها موجب سوختگی و اشکال در نطفه ها و مغز نمی شود بلکه در پر شدن مغز بسیار تاثیرگذار است 5-بهتر است مصرف کودهای ازته را در اواسط دوره پر شدن مغز و در زمانی که دمای هوا پایین تر است با خیال راحت بمصرف برسند تا اوج گرمای هوا و دمای بالای خاک و اوایل تشکیل نطفه در دانه ها.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱۱:٢٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/۱٤
تگ ها :

تراژدی تحقیقات پسته در ایران!!

تراژدی تحقیقات پسته در ایران!!

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده- کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی- عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

آفت پسیل پسته هر سال تابستان معضلی عظیم و مساله ای بسیار بغرنج برای باغدارن پسته است. ماجرای این آفت دردسرساز مثنوی هفتاد من است!! و سال به سال دریغ از پارسال!! باعث افسوس و شگفتی است که با این همه محقق و حقوق بگیر و کارخانه و تولید کننده و توزیع کننده سموم هنوز ما نتوانستیم این آفت را کنترل کنیم. هر سال هزاران تن از سموم خطرناک و مضر وارد چرخه زیست محیطی می شوند به بهانه مبارزه با شیره خشک و کشاورزان هم حق دارند که این کار را بکنند چون نتنها محصول امسالشان باد هوا می شود بلکه درختی که شیره بگیرد تا 3 سال از اثرا سو عدم کنترل دچار خسران می شود! بهر روی خود سم پاشی باغات کاری بسیار طاقت فرسا و مشکل است و بسیاری از کشاورزلن واقعا عاصی شده اند از آنطرف فروشندگان سموم بازار بسیار داغی را برای خود دست و پا کرده اند و هر روز دهها لیتر سم را در فروشگاه خود به فروش می رسانند. سم فروشی در مناطق پسته خیز آنقدر کاسبی پر درآمدی شده که  در این اوضاع آشفته اقتصادی بسیاری از افراد بیزینس و تجارت اصلی خود را رها کرده از روی میل و یا با روش های دیگر شناخته شده که متاسفانه مرسوم است بالاخره تسلیم می شوند و مجوز فروش سموم را صادر می کنند و بعدا حاج آقا یا حاج خانم با گذاشتن سرمایه شروع به خرید و فروختن سم به کشاورزان می کنند. بسیاری از افراد تحصیل نکرده در عرض 2 تا 3 سال از طریق سم فروشی کار را به آنجایی رسانده اند که سرمایه های هنگفتی را بهم زده اند و حتی از کشاورزان پسته کار بسیار پولدارتر شده اند. مافیا سموم کشاورزی از پروسه تولید بگیر تا توزیع و مصرف روز به روز قدرتمندتر می شود و سال به سال بر ثروت و نفوذ خود در دستگاههای مربوطه می افزاید بطوریکه با حجم سرمایه ای که این مافیا دارد بخشنامه ها و دستوالعمل های سازمانهای مربوطه به ورقه ای کاغذ بی ارزش می ماند و هیچ گونه ارزش اجرایی ندارند. علاوه بر افرادی که بدون هیچ گونه سواد و مدرکی وارد این کار شده اند افرادی وجود دارند که مدرک دارند اما از دانشگاههایی که بدون کنکور و از طریق پول دانشجو می گیرند فارغ التحصیل شده اند و هیچ گونه تجربه و تخصصی هم در این امر ندارند. برخی از به اصطلاح کارشناسان هیچ سوادی و تجربه ای در امر سم فروشی و توصیه سم ندارند و حتی باغ پسته و درخت پسته را بخوبی نمی شناسند اما بصرف مدرک و سرمایه سم فروش شده اند. مشکل ما این است که برای فارغ التحصیلان کشاورزی از گرایش های مختلف آبیاری، ماشین آلات، زراعت، اقتصاد، گیاهپزشکی و  ...کاری وجود ندارد و برنامه ریزی تخصصی برای ایجاد کار و اشتغال نشده است و ایندسته از فارغ التحصیلان البته آندسته که سرمایه ای دارند دو راه اصلی برای اشتغال وجود دارد اول تاسیس گلخانه ها و دوم سم فروشی!! که با توجه به دردسر گلخانه داری قشر زیادی از فارغ التحصیلان به فروشندگی سموم روی آورده اند. آیا فردی که اقتصاد کشاورزی یا ماشین آلات یا باغبانی و یا ....خوانده می تواند مجوز فروش سم بگیرد؟ اگر چه در برخورد اول پاسخ منفی می شنود اما به لطف پارتی بازی و روش های مرسوم دیگر بالاخره مجوز فروش سم را خواهد گرفت. واقعا درد آور است که در یک روستای کوچک که نانوایی ندارد 3 الی 4 فروشگاه فروش سموم وجود دارد!! بودجه های محدود دولتی و نبودن نیروهای با انگیزه و دلسوز موجب شده که تقریبا کنترل قابل قبولی بر فروش سموم نشود. بارها اشاره کرده ام که درواقع فروشندگان سموم دلالان مرگ هستند و بنظر من کاری که فروشندگان سم می کنند از کاری که دالالان مواد مخدر می کنند بمراتب دارای عواقب بدتری است. در مورد مواد مخدر اگر چه یک فروشنده ممکن است فقط یک نسل یا یک خانواده را درگیر کند اما در مورد سموم متاسفانه نسل های آینده دچار عوارض خواهند شد. ما باید مشکل شیره خشک را حل کنیم و آیا این آفت اینقدر پیچیده است که ما نمی توانیم که راه حل اساسی و منطقی و دراز مدت در مورد آن پیدا کنیم؟ هر متخصص آفتی که از یک کشور دیگر وارد مناطق پسته کاری می شود به حال و روز منطقه می خندد و سوال می کند که چرا مسولان و برنامه ریزان نیم توانند یک آفت به این ریز چثه ای را نمی توانند کنترل کنند؟؟ در واقع ما متاسفانه برنامه ریز نداریم و اگر هم وجود داشته باشد تسلیم مافیای سموم در ایران خواهد شد؟؟ سم پاشی های سلیقه ای با سموم مختلف، باغات رها شده، مقاومت سموم، کیفیت سموم، روی آوردن به مبارزه غیر شیمیایی و هزاران کار دیگر هنوز در گیرو دار کمبود بودجه و محقق گرفتارند و ول معطلند. محققین پسته هم دارای باند و مافیای مخصوص خود هستند و هیچ کس را وارد این باند مخوف نمی کنند و اجازه عرض اندام به کسی نمی دهند!! در واقع باند محققین پسته بسیار خودخواه و خود پسندند و اگر در سالهای دهه شصت و هفتاد وارد کارهای دولتی نمی شدند قطعا از گرسندگی می مردند!! بهر روی افرادی که می توانند مشکل را حل کنند خانه نشین هستند یا فرار از کشور را برقرار ترجیح داده اند و بورکراسی دست و پاگیر تحقیقات پسته ایران را دچار روزمرگی و افول کرده است و کلا جور تحقیقات پسته در ایران را افراد انگشت شماری می کشند بخصوص در دانشگاهها!! پسته ای که با تحریم نفت و گاز به ممر اصلی درآمد کشور ایران تبدیل شده با برنامه ریزی غلط هر روز هکتارها باغ مثمر رها می شوند و یکی از دلایل رها سازی همین آفت پسیل پسته است که واقعا کشاورزان را خسته کرده است. محققین با هم ارتباطی ندارند و هر کدام ساز خود را می زنند و کشاورزان را کاملا گیج کرده اند. هر فروشگاهی و هر محققی جنس و سم خود را آورده و تبلیغ می کند و بفروش می رساند. درهای تحقیقات پسته ایران روی محققین واقعی کاملا بسته است و خمودگی و روز مرگی این بخش مهم و حیاتی را در تولید پسته ایران زمین گیر کرده است. تحقیقات پسته و بودجه های میلیون دلاری آن در آمریکا موجب شده محقق را از ایران و افغانستان و ترکیه به آنجا بکشاند ولی ما  در داخل ایران محققینی را داریم که در چند متری موسسات تحقیقاتی زندگی می کنند و طرد شده هستند!!؟؟ آب در کوزه و ما تشنه لبان بی آبیم؟؟ تنها نهادی که در حال حاضر با کمترین امکانات بیشترین بازدهی و کمک را به باغدارن کرده و می کند انجمن پسته ایران است و شاید دلیل موفقیت آن همین غیر دولتی بودن آن است. البته بنده سخنگو یا نماینده انجمن پسته ایران نیستم و صرفا ارتباط بنده ارتباطی علمی است و بس و بلاشک نظراتی که مطرح می کنم نظرات شخصی خود بنده است. بهر روی باید فکری اساسی بحال تحقیقات پسته در ایران کرد و عملکرد پایین باغات پسته را بهبود بخشید و الا پسته ایران سرنوشت خوبی نخواهد داشت. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٢:۱۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/۱٤
تگ ها :

خلاصه شده کتاب" مدیریت تلفیقی پسیل معمولی پسته در خراسان رضوی" نوشته م

خلاصه شده کتاب" مدیریت تلفیقی پسیل معمولی پسته در خراسان رضوی" نوشته مهدی جلاییان و یحیی امامی-انتشارات موسسه تحقیقات پسته کشور-1391-بخش دوم

تلخیص: مهندس محمد جمالیزاده- کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی- عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

تحقیقات و تجربیات مشخص کرده اند که مبارزه زمستانه بر علیه پسیل پسته امری غیر صحیح و بی فایده است و علاوه بر هزینه بر بودن موجب کاهش جمعیت دشمنان طبیعی پسیل در باغات می شود. استفاده از روغن های ولک که در زمستان برای مبارزه با برخی از آفات استفاده می شود روی پسیل های زمستانگذران کاملا بی تاثیر و بی فایده است و از طرفی موجب نابودی دشمنان طبیعی آفت و طغیان آن در طول فصل می شود. بهر روی مبارزه شیمیایی با پسیل های زمستانگذران امری غیر صحیح است وباید برای مبارزه با پسیل های زمستانگذران از روش های مبارزه غیر شیمیایی مانند استفاده از تله های زرد چسبنده، شخم صحیح و ....استفاده کرد. روش های زراعی مبارزه با پسیل پسته عبارتست از 1-هرس صحیح: هرس صحیح موجب خیس شدن تمام سطوح شاخ وبرگ و کمتر شدن خسارت آفت می شود. در درختانی که در هم و فشرده هستند سم پاشی نمی تواند راندمان مناسبی داشته باشد 2-تغذیه مناسب: مطالعات مشخص کرده اند که در گیاهان و درختانی که از تغذیه بهینه و نرمال برخوردار هستند خسارت پسیل پسته کمتر خواهد بود. تغذیه نامتعادل، شوری فوق العاده آب و خاک و همچنین دوره های بلندمدت آبیاری موجب کاهش تحمل درختان پسته نسبت به خسارت آفت می شود. البته تحقیقات نشان داده که مصرف بیش از حد کودهای ازته مانند اوره و سولفات آمونیوم باعث افزایش رشد رویشی گیاه و طغیان آفت خواهد شد. 3-شخم زمستانه: شخم زمستانه مهمترین عملیات زراعی برای کاهش خسارت ناشی از پسیل پسته شخم صحیح در زمستان است. شخم زدن صحیح در زمستان بدین صورت است که فقط بین ردیفهای درختان شخم زدن انجام شود و روی ردیفهای درختان شخمی انجام نشود چون زمستانگذارانی زنبور پارازیتویید پسیلوفاگوس در لابلای برگها و بقایای گیاهی باقیمانده صورت می گیرد و بهتر است مابین ردیفهای درختان شخم انجام نشود. 4-نصب تله های زرد چسبنده: استفاده از تله های زرد چسبنده یا نوارهای زرد چسبنده در اوایل فصل خواهد شد. بهتر است استفاده از تله های زرد چسبنده در اوایل فصل انجام شود و در اواسط فصل و طغیان آفت خود تله های زرد چسبنده موجب شکار حشرات مفید شده و طغیان بیشتر آفت را بدنبال خواهد داشت. مبارزه شیمیایی با پسیل پسته: مهمترین و کاربردی ترین روش مبارزه با پسیل پسته در باغات پسته ایران است.  در مبارزه شیمیایی با پسیل پسته باید به دو عامل اساسی توجه شود 1-مرحله رشدی گیاه 2- کم خطر بون مبارزه شیمیایی برای دشمنان طبیعی آفت. در مورد مرحله رشدی گیاه باید دقت شود که مرحله حساس بودن گیاه نسبت به آفت مشخص گردد و در زمانهای غیر حساس و الزامی از روش مبارزه شیمیایی کمتر استفاده شود. مشخص شده که حساسترین مرحله از نظر گیاه مرحله بمغز رفتن پسته است که باید مبارزه شیمیایی حتما انجام شود. در طبقه بندی دوره حساسیت پسیل نسبت به خسارت پسیل 3 مرحله بی خطر ، آمادگی و مرحله بحرانی وجود دارد که ماههای مرداد و تیر جزو مراحل بحرانی برای خسارت پسیل پسته محسوب می شود. برای مبارزه با پسیل پسته بهتر است هیچ گونه مبارزه شیمیایی در اوایل فصل برای مهار  پسیل های زمستانگذارن انجام نشود و به نصب تله های و نوارهای زرد اکتفا شود. خردادماه هر سال را دوره آمادگی برای خسارت پسیل را باید تلقی کرد و ممکن است جمعیت آفت در خردادماه بحدی برسد که موجب خسارت اقتصادی شود. حد زیان اقتصادی برای پسیل پسته در نقاط مختلف متفاوت است و بستگی زیاد به فاکتورهای مختلف دارد. مقدار حد زیاد اقتصادی از 7/7 تا 1/30 پوره روی هر برگ متفاوت ارزیابی شده است. دو نشانه اصلی برای الزامی بودن مبارزه شیمیایی وجود دارد 1-بالا بودن تراکم پوره های روی برگها و دوم توجه به حساسیت رقم ها: بخوبی مشخص شده که در برخی از رقم ها بویژه اکبری و احمدآقایی نسبت به خسارت پسیل بسیار حساسند و اگر تراکم بالای پوره روی برگها وجود داشته باشد ابتدا برگها و جوانه ها ریزش پیدا می کنند و باید قبل از اینکه این اتفاق بیفتد سریعا مبارزه شیمیایی انجام شود. دوره بحرانی در مبارزه با پسیل پسته دوره بمغز رفتن است و باید مراقبت لازم سریعا انجام شود و مقدار 10 تا 15 پوره روی هر برگ می تواند خساتزا باشد و مبارزه شیمیایی را الزامی می کند. در شهریورماه و در مرحله برداشت باید توجه زیادی به سم پاشی کرد تا اینکه دوره کارنس سموم حتما رعایت شود. توصیه غالب در این ماه استفاده نکردن از مبارزه شیمیایی است چون بشدت موجب کاهش جمعیت زنبور پسیلوفاگوس می شود. زنبورهایی که می خواهند وارد دوره زمستانگذرانی خود شوند. لازم به ذکر است ماهها و زمانهایی که گفته شد می توانند تغییر پیدا کنند. در درختانی که شیره می گیرند و مبارزه موثری برعلیه پسیل انجام نمی شود گره های زایشی فرو می افتند و در سال بعد هیچ محصولی روی درخت باقی نخواهد ماند. علاوه بر زنبور پسیلوفاگوس دشمنان طبیعی دیگری شامل بالتوری سبز، کنه ها، کفشدوزکها، سن های شکاری از پسته کاریهای استان خراسان شناسایی و گزارش شده اند.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٩:٥٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/۸
تگ ها :

خلاصه شده کتاب مدیریت تلفیقی پسیل معمولی پسته در خراسان رضوی

خلاصه شده کتاب" مدیریت تلفیقی پسیل معمولی پسته در خراسان رضوی" نوشته مهدی جلاییان و یحیی امامی-انتشارات موسسه تحقیقات پسته کشور-1391-بخش نخست

تلخیص: مهندس محمد جمالیزاده- کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی- عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

استان خراسان رضوی یکی از تولید کنندگان مهم پسته در ایران است و حدود 35000 هکتار باغ پسته در این استان وجود دارد و از نظر مقدار تولید رتبه دوم بعد از استان کرمان را دارد. تنها آفتی که در استان خراسان رضوی روی پسته خسارت سنگینی را ایجاد می کند پسیل پسته یا شیره خشک است (به زبان محلی شکرو). کنترل مناسب آفت موجب کاهش دفعات سم پاشی و آلودگی کمتر محیط زیست و کمتر شدن باقیمانده سم در داخل محصول خواهد شد. پسیل پسته دارای 3 مرحله مجزا در سیکل زندگی خود است 1-تخم 2-پوره 3-حشره کامل. تخم ها ابتدا کرمی رنگ هستند و بمرور نارنجی می شوند از تخم پوره ها یا نوزداها بیرون می آیند. پوره ها قادر به پرواز نیستند و بدون بال هستند. 5 سن پورگی در پسیل پسته وجود دارد که سن پنجم پوره های پسیل سیاه رنگ هستند. پوره ها پس از خارج شدن از تخم شروع به تغذیه می کنند و همچنین عسلک زیادی را تولید می کنند. پوره های سن اولیه تحرک زیادی ندارند. حشره دارای 2 فرم زمستانه و تابستانه است. فرم تابستانه از اواسط اردیبهشت در باغ مشاهده می شود و تا مهرماه دیده می شود. نکته بسیار مهم اینجاست که پسیل های زمستانگذران خسارت چندانی را ایجاد نمی کنند چرا که تغذیه ناچیزی دارند. پسیل های زمستانگذران پس از ظهور بلافاصله توانایی تولید مثل را ندارند زیرا غدد تناسلی آنها تکامل نیافته است. از اواخر فروردین تا اوایل اردیبهشت ماه پسیل های زمستانگذران شروع به تولید مثل و تخم گذاری می کنند و از تخم پوره های سن اول بیرون می آیند. اولین پوره ها روی جوانه های گل و میوه ظاهر می شوند. پوره های بتدریج تبدیل به حشره کامل می شوند و این حشرات (فرم تابستانه) بلافاصله توانایی تولید مثل را دارند. طول دوره نسل پسیل وابستگی کامل به طول مدت روز و دمای محیط دارد بدین ترتیب که در ابتدای بهار طول دوره یک نسل ممکن است به 50 روز هم برسد در حالی که در دوره گرم شدن هوا (دمای اپتیمم 30 درجه) به حدود 15 روز می رسد. در شرایط اقلیمی پسته کاری های استان خراسان رضوی به طور متوسط هر ماه یک نسل از آفت بوجود می آید. حشرات زمستانگذران در انتهای فصل و با سرد شدن هوا به پناهگاههای مختلف از جمله زیر خاک، شکافهای درختان و زیر پوست درختان و...پناه برده و آماده زمستانگذرانی می شود. دو عامل مهم در زندگی پسیل پسته یا شیره خشک حرارت و رطوبت است. رشد حشره از دمای 10  درجه شروع می شود و در دماهای بالا (35 درجه) را بخوبی تحمل می کند و بسرعت رشد می کند. رطوبت نسبی بالا یک عامل منفی در رشد حشره محسوب می شود. در شرایطی که رطوبت نسبی هو به بالاتر از 65 درصد برسد موجب چسبنده شدن برگ و کند شدن رشد و تولید مثل حشره می شود. پسیل پسته براحتی می تواند دماهای بالا در باغات پسته را تحمل کند و جمعیت خود را بشدت افزایش دهد. هر چه ارتفاع درخت بیشتر باشد مقدار تخم ریزی حشره بیشتر می شود بصورتی که در برگهای بالایی و شاخه های بالایی آلودگی بیشتری دارند بنابراین تراکم آفت در شاخه های بالایی بیشتر است. این امر در مبارزه شیمیایی اهمیت زیادی دارد  و باید حتما شاخه های بالایی در مبارزه شیمیایی مد نظر باشند. هم پوره و هم حشره بالغ پسیل قادر به ایجاد خسارت هستند. پسیل پسته موجب از دست رفتن شیره گیاهی درخت می شود و ضعف عمومی درخت را در پی خواهد داشت. خسارت پسیل بخصوص در دوره پر شدن مغز بصورت پوکی، نیمه مغز شدن دانه ها، ریزش جوانه ها و نهایتا ریزش برگها می شود و سه سال متوالی در محصول تاثیر می گذارد. خسارت پسیل پسته در دوره قابل توجه است یکی اواسط خردادماه و اوایل تیرماه و دوم در مرداد ماه که در بازه زمانی اول خسارت پسیل موجب تاخیر در شروع بمغز رفتن می شود  و در برحه دوم خسارت پسیل موجب افزایش دهان بستگی در دانه ها، ریزش برگها و جوانه ها می شود. در مدیریت تلفیقی آفت استفاده و جمایت از دشمنان طبیعی بسیار مهم است. زنبور پارازیتویید پسیلوفاگوس یک دشمن طبیعی ارزشمند در باغات پسته بر علیه پسیل پسته است و چون امکان پرورش انبوه آن  رهاسازی آن در باغات پسته میسر نیست بهتر است از عواملی که موجب کاهش جمعیت طبیعی آن در باغ می شوند را مورد ملاحظه قرار داد از جمله  سم پاشی های نابجا، بی موقع غیر ضروری در ابتدای فصل و استفاده از مواد دترجنت یا شوینده ها و صابون ها در اوایل فصل. استفاده از صابون ها و دترجنت ها در اوایل فصل موجب شستشوی بهتر برگها و افزایش تخم ریزی پسیل و تغذیه مجدد آن خواهد شد.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٩:٠٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/٦
تگ ها :

هر چه کنی بخود کنی!!

هر چه کنی بخود کنی!!

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

بسیاری از افراد تصور می کنند که عمر جاودانه دارند! هر روز از صبح تا شب دنبال اضافه کردن مال و منال خود هستند. غافل از اینکه یک روز باید همه این دارایی ها و وابستگی ها را باید گذاشت و رفت. هر روز هزاران نفر راهی دیار ابدی می شوند و دار فانی را ترک می کنند. بر اساس آیه قرآن هر مثقال عمل خوب و هر مثقال عمل بد دارای حساب و کتاب است. اگر ذره ای خوبی به کسی کردی پاداش آن به تو باز خواهد گشت و اگر ذره ای بدی هم بکنی باز عواقب آن بلاشک گریبانگیر فرد خواهد شد. لابد این ضرب المثل را بسیار شنیده اید که چوب خدا صدا ندارد!! پر واضح است که کسی کار خیر و نیکی انجام دهد جواب کار خود را خواهد گرفت " تو نیکی می کن و در دجله انداز که ایزد در بیابانت دهد باز" خیلی از ما براحتی سر این و آن شیره می مالیم و این و آن را گول می زنیم بخاطر چندر غاز مال دنیا!! براستی زندگی چند ده ساله دنیایی ارزش آن را دارد که حق کسی را پایمال کنیم؟ آیا فکر می کنیم اگر حق کسی را پایمال کرده ایم زرنگی کرده ایم؟ بسیاری از افراد خیلی راحت حق این و آن را زیر پا می گذارند و حق کشی می کنند. خیلی ها می خواهند یک شبه پولدار شوند و راه صد ساله را چند روزه بپیمایند و برای رسیدن به مال و پول چه کارها که نمی کندد!! مثل آب خوردن دروغ می گویند تا دیگران را سر کیسه کنند. اجناس بنجل را بخورد این و آن می دهند. البته این افراد متوجه نیستند که چوب خدا صدا ندارد و وای بحال آن کسی که حق دیگران را ضایع می کند!! واقعا دنیا دار مکافات است و بقول معروف هر چه کنی بخود کنی هر چه که نیک و بد کنی!! بسیاری بعد از خوردن مال و این و آن، اذیت کردن دیگران و ضایع کردن حقوق دیگران آنچنان مشکلاتی را در آینده بخود می بینند که هر آنچه که با دزدی و حقه بازی جمع کرده اند در عرض چند روز تباه می شود. یکی از آشنایان به اصطلاح ید طولایی در خانم بازی داشت و چه خانمهایی را با دوز و کلک بی آبرو کرده بود. نصیحت های این و آن و بنده راه به هیچ جایی نبرد و بعد از گذشت سالها دختر خود این آقا جزو سرویس دهنده های عمده و مشهور شده است. از این موردها بسیار است. فردی را می شناسم که با تقلب و مال این و آن را خوردن بجایی رسید که خود وارد کننده عمده در ایران شد و معاملات میلیاردی می کند. دختر این بنده خدا هم به همین مشکل دچار شده و نتنها در تهران فردی مشهور شده بلکه در کشورهای خارجی هم مشتری دارد. فردی را می شناسم که با پا گذاشتن روی حق این و آن دارایی های کلانی را بهم زده و هکتارها هکتار زمین کشاورزی و باغ پسته ای دارد اما هیچ کش از دستش راضی نیست حتی کارگرانی که برایش کار می کنند. بارها شده که شحصا دیده ام زیر درختان و در تنهایی زار زار از دست بچه هایش گریه می کند و راضی است تمام داریی خود را بدهد اما چنین اولاد ناخلفی نداشته باشد. اولاد ناخلفش آبرو برای نگذاشته اند و هر روز در دادگاه و پاسگاه جریمه می دهد و آبرویش می رود!! براستی چرا ما از سرگذشت دیگران درس نمی گیریم و کار بد خود را تکرار می کنیم؟! گاهی اوقات مکافات انسان بدکار به متدهای مختلفی بروز می یابد از جمله درگیر شدن خود یا اولاد یا زنش در اوج جوانی به بیماری های صعب العلاج مانند سرطان و بسیاری از بیماری های خطرناک دیگر و یا فروپاشیدن کاشانه و طلاق گرفتن همسر و آواره شدن اولادش!! همیشه گفته می شود که حق ا... را خدا با بزرگواری خود می بخشاید ولی حق الناس چیزی نیست که براحتی قابل جبران باشد. خلاصه آنکه باید همیشه در نظر داشت که خداوند قهار همیشه حاضر و ناظر است و عدالت خداوند خدشه ناپذیر است و مو لای درزش نمی رود!! برعکس این قضیه هم کاملا صادق است. فردی که عمل خوب انجام دهد و به دیگران یاری برساند و همه از دستش راضی باشند خداوند کریم هم همیشه یار و یاور اوست و در هیچ حالی تنها نخواهد ماند و روز به روز بر محبوبیت و ثروت و عزت او خواهد افزود. دستهایی که به خلق خدا خدمت می رسانند در واقع هیچگاه در نخواهند ماند و خداوند از راههایی به اینچنین فردی کمک می کند که اصلا انتظارش را ندارد!! در مورد بسیاری از انسانها با نیت پاک و خدمت رسان خداوند کریم راههایی را باز می کند و بر عمر اینچنین افرادی می افزاید چون واقعا به خلقش یاری می رسانند!! بنظر بنده حقیر هیچ لذتی بالاتر از کمک رساندن به دیگران نیست. و زمانی که می بینی که خدمتی که انجام می دهی موجب خشنودی بندگان خداست حاضری که با همه مشکلات و تنگناها باز هم هدف خدمتگذاری باشد. واقعا زندگی چند ده ساله دنیایی فقط به یک آزمون می ماند و تو باید از این آزمون سربلند بیرون بیایی و الا هم این دنیا را از دست خواهی داد و هم آن دنیا را!! همانطور که انسان دست بگیر باید داشته باشد دست بده هم باید داشته باشد و صحیح نیست که فقط سر این و آن را شیره مالید برای چندغاز مال دنیا. مال دنیا و طمع دنیوی پایان ناپذیر است و چه خوب است که انسان دچار آلودگی به دنیا نشود و بخاطر پول وجدان وشرف خود را زیر پاننهد!! حسادت هم یکی از عیوب بسیار بزرک انسانهاست که باید آن را کنترل کرد وگرنه حسود بودن نسبت به فرد فقط موجب تخریب خود فردی می شود که بحسادت می پردازد. علاوه بر حسادت خود بزرگ بینی هم یکی از معضلات بزرگ است. خود بزرگ بینی و خود خواهی هم حدی دارد و بقول معروف درخت هر چه بارش بیشتر باشد شاخه هایش به زمین نزدیکتر است. انسان هر مقدار هم که از هر نظری بالا و والا باشد نباید مغرور باشد و نهایت کار دنیا تکه ای کفن است که هیچ فرقی برای گدا و ثروتمند نمی کند. واقعا هنگامی که بنده با برخی از افراد برخورد می کنم که چه روح بزرگی دارند به آنها غبطه می خورم. افرادی که فقط به فکر خدمت به خلق خدا هستند و حاضرند از حق خود بگذرند اما به دیگران خدمت رسانی کنند و نان برسانند. اما متاسفانه افراد نخاله بسیار بیشتر از افراد با روح بلند هستند و اگر همین افراد والا نبودند واقعا معلوم نبود که برای جامعه چه اتفاقی می افتاد. به امید روزی که حسادت، خودبزرگ بینی صفات زشت انسانی هر چه کمتر شوند و صفات خوب در جامعه ارزش باشند!! واقعا دیگران را اذیت کردن و سر این و آن کلاه گذاشتن کاری بدون عاقبت است و حتما بازخورد این صفات زشت در همین دنیا گریبانگیر افراد خواهد شد!!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٥:٠٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/۳
تگ ها :

اوضاع رقت بار توزیع کودهای یارانه ای در مناطق پسته کاری

اوضاع رقت بار توزیع کودهای یارانه ای در مناطق پسته کاری

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

کودهای شیمیایی جز ضروریات یک باغدار برای تولید محصول بیشتر است. بخوبی واضح است که اگر در زمانهای مناسب کودهای شیمیایی به درختان داده نشوند روی کمیت و کیفیت محصول اثر منفی زیادی خواهد داشت و قطعا استفاده از کودهای دامی و آلی نمی تواند پاسخگوی درختان تنومند و پرمحصول پسته باشد!. کودهای مختلفی در مناطق پسته خیز از طریق سازمانهای جهاد کشاورزی و مراکز وابسته توزیع می شوند!! از میان کودهای شیمیایی موجود اوره پر کاربردترین کود در مناطق پسته خیز است!! سالانه هزاران تن اوره از طریق سیستم دولتی و با سوپسید دولتی وارد بازار مصرف می شوند. طنز تلخ روزگار این است که بسیاری از این کودها به دست کشاورزان مستحق واقعی نمی رسد و متاسفانه در بازار آزاد و 10 تا 15 هزار تومان بالای قیمت دولتی آن در بازار آزاد بفروش می رسند. تولید کودهای شیمیایی منجمله اوره کار راحتی نیست و احتیاج به پالایشگاه و سرمایه گذاری های کلانی دارد!! بخوبی واضح است که دولت برای دادن یارانه یا سوپسید کودهای شیمیایی متحمل میلیاردها تومان هزینه می کند. با توجه به تحریم های شرکت های سرمایه گذار خارجی علاقه مند در تولید کودهای شیمیایی در مراکز گاز خیز و نفت خیز بودجه ها و ظرفیت های کلانی از طرف دولت صرف تولید کودهای شیمیایی می شود و محدودیتها و معذوریتهای زیادی در این ارتباط وجود دارد. بهر روی و بصورت خلاصه یک کیسه کود شیمیایی از نوع اوره باید حداقل 2 برابر قیمت واقعی آن پول خرج آن شود تا کودی تولید شود. حجم کود تولیدی توسط پالایشگاهها بسیار قابل توجه است و سر به میلیارد می کشد. حال باید پرسید که با این همه رنج و مشقت و سرمایه گذاری چرا سیستم توزیع کودهای شیمیایی سیستم کارآیی نیست!! تقریبا اکثر کشاورزان پسته کار از عدم تخصیص و یا تخصیص کم کودهای شیمیایی سوپسیدی از نهاد های مربوطه بشدت گله مند هستند. زجر آور است که کودی که با هزاران مشقت تولید می شود براحتی و با یک تلفن توسط دلالان خرید و فروش می شود. معامله حواله های کودهای شیمیایی یکی از کاسبی های پر سود برای کسانی است که نزدیکی بیشتری به عامل توزیع کننده کود در دستگاه یا نهاد مربوطه دارد!!! در ایران بسیاری از افراد پرنفود نمی خواهند بهیچ قیمتی سوپسید کودهای کشاورزی حذف شود چون برای ایندسته از افراد  سود کلانی را بهمراه دارد. تا صحبت از حذف سوپسید کودهای شیمیایی می شود شروع می کنند به ریختن اشک تمساح که بله ما به فکر کشاورزان هستیم و کشاورزان نمی توانند کود آزاد بخرند و از این دست متملق گویی!! واقعا چه نیازی به این سیستم کهنه و پر از فساد و رانت داریم؟!. کسانی کودهای شیمیایی را توزیع می کنند هیچگاه نمی توانند آنطور که باید کود را بصورت عادلانه توزیع کنند!! بهر روی هر قدر هم سیستم توزیع کودهای سوپسیدی عادلانه باشد چون روزنه سو استفاده باز است بهتر است هر چه سریعتر یارانه کودهای شیمیایی حذف شوند تا اینهمه حق کشی را شاهد نباشیم. کشاورزی که مجبور است برای بهبود محصول خود کودهای محلولپاشی لیتر 50 و 60 هزار تومان را بخرد می تواند یا فلان سم را هر لیتر 50 هزار تومان می خرد، کود اوره خود را با کیفیت مناسب و با برندهای متنوعتر از بازار آزاد تهیه کند. جای تاسف و شگفتی است که اینچنین روزنه بزرگی برای سو استفاده سودجویان وجود دارد و حق بیت المال پایمال می شود!! خداوند شاهد است که کشاورزان پسته کاری را می شناسم که کل زندگی اش نیم هکتار باغ پسته ای است و چون نفوذی در نهادهای توزیع کننده کود ندارد نمی تواند حتی 1 کیسه کود برای خود بصوت سوپسیدی تهیه کند و باید کود خود را با قیمت بالا و بصوت آزاد از بازار تهیه کند. هستند افرادی که حتی در اوج بی نیازی به کود با نفوذی که دارند کودها را بصورت سوپسیدی می خرند و در بازار آزاد می فروشند. واقعا مایه خنده و تاسف است!! از طرف دیگر مصرف بیش از حد کودهای شیمیایی خود مضر است و زمانی که قیمت کودهای شیمیایی ارزان باشند مصرف بی رویه آنها افزایش خواهد یافت!! از طرف دیگر زمانی که یک کود از سوپسید دولتی استفاده می کند مسلما از کیفیت عالی برخوردار نیست چون امکان رقابت در بازار وجود ندارد و کود سوپسیدی چون ارزان است فروش بسیار زیادی خواهد داشت حتی اگر بجای اوره نمک طعام یا گچ یا مواد دیگر باشند!! باید از خدا ترسید و حقوق بیت المال را به تاراج نداد. وجدان و احساس مسولیت و دلسوزی دستمایه توشتن این مجال بود و الا قصد توهین و تخریبی نسبت به نهاد یا ارگان یا شخص مد نظر نبوده است. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱:۱٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/٢
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED