بازدید از باغات پسته شهرستان راور

بازدید از باغات پسته شهرستان راور

                  نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

شهرستان راور شهرستانی کوچک از شهرهای استان کرمان است و با مرکز استان که شهر کرمان باشد حدود 120 کیلومتر فاصله دارد. راور شهرستانی است کوچک و جمعیت چندانی ندارد. راور دارای حدودا 15 هزار هکتار باغ پسته است که البته این آمار کاملا دقیق نیست و تخمینی است. سابقه پسته کاری در شهرستان راور شاید به حدود 300 سال قبل برگردد!! درختان پسته قدیمی و کهنه ای که در این شهرستان وجود دارند حداقل 150 سال به بالا سن دارند. نکته بسیار جالب در مورد درختان پسته راور نوع پیوند بومی این منطقه است. پیوند بومی شهرستان راور پسته ای است بنام پسته خنجری که البته جزو خانواده پسته های بادامی طبقه بندی می شود!! پسته خنجری پسته ای بادامی است که لبه های پسته حالت هلالی شکل و خنجر مانند دارند و بهمین دلیل این پسته خنجری نامگذاری شده است.  کلا خانواده بادامی در پسته درختانی مقاوم نسبت به شرایط نامساعد هستند!! متاسفانه در راور نیز مانند بسیاری از نقاط پسته خیز استان کرمان و سایر استانهایی که سابقه بیشتری در امر پسته کاری دارند اکثر پیوندها فندقی (اوحدی) و کله قوچی هستند!! نکته بسیار قابل تامل اینجاست که چرا باغداران و کشاورزان بجای رشد و توسعه پیوندهای بومی منطقه خود از پیوندهایی مانند فندقی و کله قوچی استفاده کرده اند. پیوندهایی که بومی شهرستان های خود نبوده اند و نیستند و این اشتباه بزرکی است!! در راور نیز مانند بسیاری از نقاط پسته خیز ایران درختان اوحدی دچار سرخشکیدگی و سیاه شدگی سرشاخه ها شده اند اما بدلیل آب نسبتا مناسب (شیرین) و خاک مناسب تر بیماری سرخشکیدگی در این نقطه از کشورمان شدت کمتری دارد!! میزان سرزندگی و شادابی درختان تقریبا بهتر از رفسنجان و زرند است و خوشبختانه مشکل خیلی حادی وجود ندارد!! در مورد شیوع آفات و بیماریها تقریبا مهمترین آفت پسته در شهرستان راور شیره خشک است که خوشبختانه با ورود سم مونتو مشکل تا حد زیادی رفع شده است!! علاوه بر پسیل پسته یا شیره خشک که خود راوری ها به آن شفته می گویند! آفات دیگری هم در درختان وجود دارد که شاید مهمترین آفت بعد از پسیل پسته، پروانه  چوبخوار پسته باشد!! اما شدت آفات بخصوص آفت کرمانیا قابل مقایسه با رفسنجان و کرمان نیست و بسیار کمتر است. شاید مهمترین علتی که درختان پسته در شهرستان راور درگیر آفات بصورت حاد نیستند فاصله این شهرستان با سایر مناطق پسته خیز است!! کلا شهرستان راور یک شهرستان ایزوله است و فاصله تقریبا زیادی با سایر شهرهای استان کرمان دارد و شاید این مهمترین دلیل کمتر بودن شیوع آفات در این منطقه همین نکته باشد!! از نظر سطح زیر کشت راور قابل مقایسه با سیرجان و رفسنجان و زرند نیست!! مقدار عملکردها در مورد درختان فندقی نسبتا رضایتبخش است اما می تواند بسیار بیشتر از حد فعلی باشد اگر کمی علمی تر کار شود!! علاوه بر درختان پسته، انار شهرستان راور  هم بسیار مرغوب است و باغهای انار چند ده هکتاری در این شهرستان وجود دارد که معمولا در مجاورت باغات پسته وجود دارند. مشاهده تومان درختان انار و پسته در مجاورت هم منظره ای بسیار دلپذیر برای انسان ایجاد می کند و دل کندن از این جور مناظری حداقل برای من سخت است!! شاید یکی از نقطه های قوت شهرستان راور این است که تعداد حلقه های چاههای آبیاری نسبت به سایر شهرهای پسته خیز کرمان بمراتب کمتر است و بهمین دلیل است که بیشتر چاهها در راور عمقشان کمتر از 50 متر است و آب رو است!! بهر روی پتانسیل تولید پسته در راور پتانسیل خوبی است و ایزوله بودن راور نیز مزیت مهمی است که در مورد بسیاری از باغات پسته ایران وجود ندارد!! خاک باغات تقریبا مناسب است و تقریبا در بسیاری از نقاط یکدست بنظر می رسد. استفاده از روش های نوین باغداری تا جایی که امکان پذیر باشد می تواند کمک مهمی به باغداران راوری بکند. متاسفانه در راور نیز مانند بسیاری از نقاط پسته خیز کشاورزان آشنایی چندانی با روش های نوین ندارند. خیلی راحت با استفاده از برخی از روش های ساده مانند تعیین زمان مناسب مبارزه با آفات و عملیات کوددهی و محلولپاشی میتوان عملکرد را بسیار بیشتر از حد فعلی کرد و علاوه بر کمیت بر کیفیت پسته تولیدی هم افزود. همانند بسیاری از نقاط راور با داشتن هزاران هکتار باغ پسته هیچ مرکز تحقیقاتی پسته ای وجود ندارد و اینکه کشاورز بخواهد مشکلات خود را به محققین بیان کند و از آنها راهنمایی بخواهد امری است بسیار دشوار!! امسال دو مساله موجب کاهش عملکرد در باغات پسته راور شده اند اول سرمازدگی ابتدای سال که موجب خشک شدن بسیاری از پتک ها یا جوانه ها شد و جوانه ها فرو ریختند متاسفانه و دوم گرمازدگی شدید تابستان امسال که موجب پوکی شدید پسته در بسیاری از استانها شد که در راور هم این امر اتفاق افتاد. منطقه راور منطقه ای مساعد برای رشد و گسترش پسته است و باید توجه بیشتری به آن از طرف مسولان شود. راور کلا تابستان گرمتری نسبت به رفسنجان و کرمان دارد و بهمین دلیل است که درختان خرما نیز بصورت پراکنده بخصوص در خانه ها مشاهده می شود که اتفاقا خرمای مرغوبی هم تولید می کنند اما مقدار آن بحدی نیست که بتوان بصورت اقتصادی روی آن حساب باز کرد. بنابراین در راور محصول اصلی کشاورزی پسته است و پس از پسته درختان انار هستند که برای ساکنان ایجاد درآمد می کنند!! شاید بتوان گفت که پایه اصلی اقتصاد شهرستان راور درختان پسته هستند و پس از درختان پسته دامداری و درختان انار پایه های اصلی درآمدزایی برای ساکنان راور هستند!! راور هیچ کارخانه مهم صنعتی ندارد و هنوز زمین های بکر بسیار زیادی در راور وجود دارد که دارای خاک بسیار مرغوب هستند اما متاسفانه اجازه حفر چاه و بهره برداری از منابع آبی وجود ندارد که بتوان پسته کاری را توسعه داد!! یک سوال اساسی اینجاست که در مناطق پرآب و دشت هایی که دارای منابع آبی کافی هستند چرا وزارت نیرو اجازه حفر چاه را نمی  دهد شاید مسولین ایرانی منتظر هستند که آمریکایی ها تمام بازار پسته دنیا را با گسترش باغات پسته خودشان بگیرند و کشاورزان پسته کار ایرانی را بیکار کنند!! حتی مسولین وزارت نیز اجازه انتقال آب را هم در بسیاری از موارد نمی دهند که بتوان حداقل از چند کیلومتر آنطرف تر و از چاههایی که دارای آب زیادی هستند بتوان آب را به زمین های که از بی آبی در عطش بسر می برند را سیراب کرد!! متاسفانه در ایران هر وزارت خانه ای ساز خود را می زند!! وزارت نیرو ساز خود را می زند وزارت جهاد ساز خود را می زند و وزارت صنایع و معادن و سازمان آب هم همینطور انگار که با هم دعوا و مرافه دارند! که جای شگفتی و تاسف است که بجای همکاری با همدیگر و نهایتا در شکوفایی اقتصادی ایران روش تخریب همدیگر را در پیش گرفته اند و هر کس هم یک کلمه حرف حساب بزند یا بایکوت می شود یا......

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٤:٤٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۸/٢٧
تگ ها :

خرده مالکان باغات پسته خرجشان بیشتر از دخلشان است؟

خرده مالکان باغات پسته خرجشان بیشتر از دخلشان است؟

                  نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

یکی از مشکلات مهم در باغات پسته ایران بحث خرده مالکان و خرده مالکی است. فردی را در نظر بگیرید که از قدیم 2 هکتار باغ پسته داشته و خود این فرد دارای 5 فرزند است و هر کدام از این افراد قسمتی از باغ را ارث می برند و دوباره خود این افراد ارث برنده دارای فرزندانی هستند که ملک این فرد دوباره میان فرزندان این فرد قسمت می شود و این ماجرا همچنان ادامه دارد و حتی وجود دارند بسیاری از افراد که یک درخت پسته دارند و این درخت را از پدر خود به ارث برده اند! همانطور که از این مثال بر می آید نسل به نسل و سال به سال بر تعداد خرده مالکان باغات پسته افزوده می شود و این مشکل بزرگی است بعبارت ساده تر زمانی که سطح زیر کشت کم باشد فرد علاقه ای به کار روی ملک و آباد کردن آن ندارد و اصلا حسابی روی درآمد کم آن باز نمی کند و این طبیعی است چون در سطوح کم و زیر 2 هکتار اصلا باغ پسته اقتصادی نیست! همانطور که بخوبی واضح است بخصوص در استان کرمان و با پیوند نامناسب فندقی و کله قوچی که در بیش از 80 درصد باغات پسته وجود دارد یک کشاورز در بهترین شرایط موجود به ازای هر قصب بطور متوسط بیشتر از 3 کیلوگرم پسته خشک در طول یکسال نمی تواند عایدی داشته باشد البته موارد استثنا را باید از نظر دور داشت. با یک حساب و کتاب ساده و حساب کردن دخل و خرج کار بخوبی می فهمیم که کار روی کمتر از 1 و نیم و 2 هکتار باغ پسته کاری اقتصادی نیست! شما هزینه های تعمیرات و نگهداری یک باغ پسته را در نظر داشته باشید از هرس بگیر، قسط آب، قسط برق، قسط نگهبان پسته، خرید کود، سم پاشی، خرید سم، تیلر کردن یا شخم، هزینه های مبارزه با علفهای هرز، هزینه های پیوند زدن، و...اگر بخواهیم لیست کنیم شاید هر سال بیش از 10 عمل اصلی و ضروری برای نگهداری درختان پسته اجبارا باید انجام شود که با یک حساب سرنگشتی مقدار پولی که باید برای انجام این کارها خرج شود از مقدار درآمد پسته ای که حاصل می شود کمتر خواهد بود و در بهترین شرایط موجود حساب و کتاب دخل و خرج با هم مساوی می شود و اینچنین کاری از نظر اقتصادی کار عاقلانه ای بنظر نمی رسد. بنابراین و با توجه به این که مشکلات باغات پسته و درختان پسته سال به سال در حال بیشتر شدن هستند و اگر مدیریت مناسبی در باغ وجود نداشته باشد درآمدی در کار نخواهد بود و همیشه دخل بیشتر از خرج است. فقط تنها مزیت آن این است که هنگام خرج کردن در طول سال ممکن است فشار زیادی به کشاورز ایجا نشود و خرده خرده در طول سال خرج کند اما زمانی که فصل تمام می شود با فروش پسته پولی یکجا و شسته رفته بدست می آید!! در سالهای گذشته با توجه به نو بودن خاک و وجود آب کافی باغداری و پسته کاری در سطوح پایین نیز مقرون بصرفه بود ولی با شرایط فعلی که درختان راندمان گذشته را ندارند و از نظر اقتصادی هم باغداران در وضعیت مطلوبی بسر نمی برند بنابراین خرده مالکان بهتر است با فروش باغ خود هم خود را از ضرردهی نجات دهند و هم درختان را بکسی واگذار کنند که بتواند ارزش افزوده ای از درختان داشته باشد. چون درختان پسته واقعا ثروت ملی هستند و نمی شود بلااستفاده و با راندمان کم آنها را مدیریت کرد. کشاورزان باغداران کهنه کار پسته در استان های یزد و کرمان و خراسان که سابقه بیشتری دارند از روزگاران قدیم افرادی کاملا اقتصادی بوده اند و حساب دخل و خرج خود را بدقت وارسی می کرده اند و بر اساس درآمدی که حاصل می شده خرج می کردند و اساس علم اقتصاد هم همین است یعنی باید دخل بیشتر از خرج باشد که بتوان به سوددهی رسید و الا با شرایط موجود و تورم و رکود فوق العاده ای که در ایران وجود دارد خرج بیش از حد در باغات پسته و نبود درآمد در پایان سال کاری است غیرقابل قبول و سال به سال کشاورزان را وضعیت بدتری سوق خواهد داد. با شرایط اقتصادی موجود کشاورزان باید در خرجی که برای باغات خود می کنند بسیار دقت کنند و کلک خرده مالکی و 10 تا 20 تا درخت را بکنند و روی کار دیگری بغیر از باغداری پسته برای کسب درآمد متمرکز شوند. بخوبی واضح است که برعکس این قضیه هم صادق است در مورد باغدارانی که دارای سطوح بالای چندین هکتاری از باغ پسته هستند باغداری و پسته  کاری است بسیار اقتصادی و شاید با شرایط موجود اقتصادی در ایران و بالا بودن ریسک کار اقتصادی در ایران یکی از پرسودترین کارها باغداری پسته باشد مخصوصا درختانی که بالای 10 سال سن دارند و به مرحله اوج درآمد اقتصادی و باردهی خود رسیده اند. زمانی که سطح زیر کشت بالا باشد درآمد هم بالاست و باغدار با فراغ بال و از روی رغبت شروع به خرج کردن برای درختان خود می کند چون کاری که می کند ارزش اقتصادی دارد زمانی که شما مثلا 10 هکتار باغ پسته داشته باشید و به ازای هر هکتار حداقل 1 تن پسته هم داشته باشید (در شرایط متوسط) یعنی شما 10 تن پسته دارید و با قیمت فعلی پسته که هر کیلو 25 تومان (شرایط متوسط) باشد پولی که حاصل فروش پسته شماست 250 میلیون تومان می شود و شما می توانید حداقل 50 میلیون تومان از این پول را در سال بعد خرج خود باغ کنید و بقیه را بحساب شخصی واریز کنید!! بنظر شما چه کاری از این راحت تر است. بسیاری از افراد باغداری پسته را امری سخت می دانند و همیشه از آن گله می کنند که البته هر کاری سختی خاص خود را دارد اما باغداری پسته با توجه به سودی که می دهد و مراقبت هایی که زیاد شدید نیست کاری است بسیار راحت تر از برخی از کارهای دیگر!! شما یک تاجر را در نظر بگیرید که هر روز باید با مشتریها سروکله بزند و هر روز باید شرایط بازار را بسنجد و الا ضرر می کند حتی اگر یک روز از کار خود دور بماند ممکن است قسمت بزرگی از سرمایه خود را از دست بدهد!! یک دامدار را در نظر بگیرید که هر روز باید به دام های خود برسد و اگر یک روز نرسد خسارت سنگین خواهد بود!! بسیاری از شغلها باید روزانه درگیر کار بود و وقت گذاشت و انرژی صرف کرد و اگر کاهلی در کار صورت گیرد خسارات بلاشک سنگین خواهند بود!! اما در مورد یک باغدار پسته کارها از شدت چندانی برخوردار نیست و درختان پسته درختانی هستند بسیار نجیب!! و کم دردسر! با کمی رسیدگی صاحبان خود را بحد کافی پولدار می کنند و توقعات چندانی ندارند اما بشرطی که سطح زیر کشت بالا باشد و کشاورزان قدر درختان خود را بدانند!! به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران!!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٤:٥٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۸/٢٥
تگ ها :

استرس شدید گرمایی درختان پسته، اتفاقی مشابه در باغات ایران و کالیفرنیا-سال 2013

 

استرس شدید گرمایی درختان پسته، اتفاقی مشابه در باغات ایران و کالیفرنیا

            نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

گرمای فوق العاده بالای امسال در کالیفرنیا و کمبود آب لازم برای درختان پسته یک مشکل اساسی برای باغداران کالیفرنیایی در امسال-سال 2013 میلادی بوده است. حتی پیش بینی های شرکت پارامونت بزرگترین تولید کننده و صادر کننده پسته در دنیا نیز درست از آب در نیامد و بسیاری از مشتریان ناکام ماندند! همچنانکه در ایران در مورد بسیاری از باغات پسته مساله پوکی حادث شد در مورد باغات پسته کالیفرنیا نیز این امر اتفاق افتاد و بسیاری از دانه ها در درختان پسته پوک شدند!! و درصد بالای پوکی امسال پسته در کالیفرنیا غیر قابل باور بود و غیر قابل انتظار!! همانطور که حدود 2 ماه پیش در مطلبی بقلم من در این وبلاگ اشاره شد که تنش گرمایی امسال متاسفانه خسارات سنگینی را به برخی از باغات پسته ایران وارد کرد و حتی در مواردی بیش از 80 درصد دانه ها بعلت افزایش گرمای بیسابقه هوا سوختند و آه و افسوس کشاورزان بر جای ماند و زحمات شبانه روزی که شوربختانه بهدر رفتند!! بصورت معمول در بهترین شرایط تولید پسته در دنیا حدود 10 الی 15 درصد از دانه ها می بایست پوک باشند و پوکی در این حد نرمال است. اما پوکی امسال پسته در کالیفرنیا از این حدود به 25 تا 40 درصد افزایش پیدا کرد!! دقیقا همان اتفاقی که برای بسیاری از باغات پسته در ایران رخ داد در کالیفرنیا نیز رخ داد یعنی درصد بالای مغز سوخته در داخل دانه ها. در اوایل بهار و رشد اولیه مغز بسیاری از دانه های پسته دارای مغز بودند اما بمرور و در طی گرمای فوق العاده هوا و در حالی که حدود کمتر از نصف مغز پر شده بود متاسفانه مغز دانه ها سوخت و درصد بالایی از محصول از بین رفت!! و این گرمای فوق العاده هوا بعلاوه کمبود آب و حتی نبود آب در این برحه حساس موجب شد تا خسارت زیادی حاصل شود!! گرمای زیاد هوا امسال در کالیفرنیا بحدی بود که دادن آب سطحی بصورت غرقابی نیز آنچنان که باید نتوانست در کاهش مقدار پوکی اثرگذار باشد! گرمای فوق العاده هوا در این برحه حساس (بحبوحه پرشدن مغز) احتمالا موجب القای استرس شدید گرمای در درختان پسته شده است! بر اساس تجربه کشاورزان پیشروی کالیفرنیایی همانطور که قبلا اشاره شد حتی دادن آبیاری سطحی کافی نیز در اواسط تابستان هم نتوانست مشکل پوکی را برطرف کند و این در حالی بود که عده ای با خرید آب و هزینه فوق العاده هم متاسفانه نتوانستند نتیجه ای که باید بگیرند بگیرند!! دمای هوا حتی تا حد یک درجه هم امسال در کالیفرنیا تاثیرگذار بود بصورتی که در مناطقی که حتی یک درجه حرارت هوا در اواسط تابستان کمتر بود مقدار پوکی هم کمتر بود! متاسفانه در مورد باغات پسته ایران نمی توان صحت این حرف را اثبات کرد چون اساسا بررسی چندانی در مورد علت این حادثه از طرف مراجع ذیصلاح صورت نگرفت! تنها هشدارها و پیش بینی هایی از طرف انجمن پسته انتشار یافت که بیان کننده این مطلب بود که بعلت گرمای فوق العاده هوا مقدار محصول پیش بینی شده باید بسیار کمتر از حد انتظار باشد (پیش بینی های انجمن پسته ایران برآورد حدود 200 هزار تن پسته در ایران را در سال 2013 برآورد می کرد که حتما مقدار تولید متاسفانه کمتر از 150 هزار تن بود و در حقیقت در خوشبینانه ترین برآوردها حدود 20 درصد از پسته تولیدی ایران در سال زراعی 2013 بعلت گرمای فوق العاده هوا پوک شد و از بین رفت) علاوه بر گرمای فوق العاده هوا در امسال یک مشکل عمده دیگر پسته آمریکا کرم نافه پرتقال است که این مساله هم مساله تولید پسته امریکا در امسال (سال 2013) را بغرنج تر کرده است. در پارسال سال 2012 حدود 2 درصد از کل محصول پسته امریکا توسط کرم نافه پرتقال (NOW) از بین رفته بود! یک مشکل مهم دیگر امسال پسته کالیفرنیا ریز بودن محصول یا درشت نشدن درصد قابل توجهی از دانه های پسته بود که این مطلب هم موجب کاهش بازارپسندی پسته کالیفرنیا در امسال شده است! اگر چه تا این حد ریز بودن دانه ها بی سابقه نبوده است اما شرکت پارامونت ادعا می کند که این مساله موجب کاهش خرید این شرکت نخواهد شد اما در واقع باید صبر کرد و منتظر بود و دید که واکنش بازار چیست؟ بگفته یکی از برنامه ریزان شرکت پارامونت پوک شدن درصد بالایی از محصول در امسال نمی تواند 100 درصد یک پوینت منفی منظور شود چونکه پوک شدن دانه ها در درختان پسته موجب می شود که درختان در سال آینده انرژی بیشتری برای تولید محصول در خود ذخیره کنند و اگر اتفاق غیرمنتظره ای در سال آینده حادث نشود مقدار محصول پسته امریکا در سال 2014 فوق العاده خواهد بود!! همانطور که اشاره شد آبیاری سطحی در اوج گرما در تابستان و هنگام پرشدن مغز اگرچه بحدی که تصور می رفت موجب کاهش پوکی نشد اما گزارشات تا حدی این مطلب را ثابت می کند که این عمل بدون تاثیر هم نبوده است. استفاده از آبیاری سطحی در تابستان از مدتها قبل مورد توجه باغداران با تجربه پسته در ایران بوده است و کشاورزان پیشرو سعی می کنند در اوج پر شدن مغز در تابستان یک الی دو نوبت آب بهر طریقی که شده خریداری کنند و باغاتی که بخصوص محصول پسته زیاد است را آبیاری کنند!! مسلما آبیاری در این برحه زمانی حساس می تواند کارساز باشد اما باز هم در باغات پسته ایران بررسی ها و تحقیقات عملی وجود ندارد که بر اساس آمار بشود به آنها استناد کرد که مخصوصا در سال زراعی اخیر آبیاری سطحی در اوج گرما چقدر تاثیرگذار بوده است!! اینکه در اوج گرما در تابستان بتوان آبی خریداری کرد و درختان را آبیاری کرد کاری است بسیار مشکل و در عهده باغداران محدود بخصوص در ایران برمی آید و این در حالی است که در باغات پسته کالیفرنیا با توجه به منابع آبی که از کیلومترها آنسوتر بسوی باغات پسته سرازیر می شود کار راحت تر است! اتفاق مهمی که امسال افتاد یعنی استرس گرمایی در باغات پسته ایران و کالیفرنیا تا حد زیاد می تواند روی قیمت محصول پسته در دنیا تاثیرگذار باشد بصورت کاملا منطقی و ساده هنگامی که مقدار یک محصول در بازار مصرف کم باشد قیمت آن افزایش پیدا خواهد کرد و این ربطی به دلال بازی ندارد!! بنابراین توصیه اکید به کشاورزان این است که تا حد امکان فعلا از فروش محصول خود خودداری کنند چون احتمال افزایش قیمت زیاد است و دور از ذهن نیست که قیمت پسته در ماههای آینده افزایش محسوسی پیدا کند!! البته نوشتن این چند جمله آخر می تواند تا حد زیادی تجار پسته ایرانی را ناراحت کند اما من بعنوان یک حمایت کننده از کشاورزان (زحمتکشان واقعی صنعت پسته) باید این حرفها را می نوشتم!! به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٥:٠۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۸/۱٩
تگ ها :

مونتو (Movento) بعنوان یک نماتد کش!!

مونتو (Movento) بعنوان یک نماتد کش!!

نوشته:محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email:mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد!

شگفتی بزرگ در باغات پسته با ورود سم مونتو رقم خورد و شرکت بایر آلمان بار بزرگی را از دوش کشاورزان برداشت. علاوه بر هزینه های سنگین سم پاشی در باغات پسته ایران، آلودگی های زیست محیطی حاصل از استفاده بی رویه از انواع و اقسام سموم مختلف متاسفانه فاجعه ای عظیم را برای باغات پسته ایران رقم زده است و دور یا نزدیک شاهد آلودگی های زیست محیطی و انواع اقسام ناهنجاری ها و سرطان ها در مناطق پسته خیز ایران خواهیم بود!! بحث هزینه ای آن نیز را نباید از نظر دور داشت!! حالا این فاجعه کی و چگونه اتفاق خواهد افتاد فقط گذشت زمان نشان خواهد داد. قبل از ادامه مطلب باید یادآوری کرد بنده نماینده شرکت بایر نیستم که بخواهم از مونتو تبلیغ کنم و اصلا نماینده هیچ شرکت حقیقی و حقوقی نیستم بلکه بعنوان یک طرفدار و نماینده کشاورزان خرده مالک این حرفها را بیان می کنم. راجع مطالبی که قبلا در مورد مونتو در وبلاگ قرار دادم دوستی در یک کامنتی که برای من فرستاده بود ادعا می کرد که شرکت بایر شما را ساپورت می کند و به شما می رسد!! که ا...اعلم!! و خدا می داند که حتی یک شاهی هم من نتنها از شرکت بایر بلکه از هیچ شرکتی نگرفته ام هر چند که براحتی می توانستم و می توانم!! کاری که مونتو در باغات پسته ایران در امسال انجام داد کاری شگفت آور بود و توانست پسیل پسته را برای مدت طولانی مهار کند. مسلما برای ساخت چنین سمی از انواع و اقسام روش های و فنون خاص از جمله بیوتکنولوژی استفاده شده است و آلمانیها افرادی نیستند که تکنولوژی ساخت سم مونتو را حداقل در 10 سال آینده به ایرانیها و یا هیچ کشور دیگری بدهند! بسیاری از کارخانجات سازنده سموم شیمیایی در داخل ایران که بعضا به خون بنده تشنه هستند و با انواع و اقسام حیل تا می توانند می خواهند به افرادی مانند من ضربه بزنند ادعا کرده اند که امسال مونتو ساخت ایران را وارد بازار مصرف می کنند که شاید این مطلب خنده دار ترین جک سال باشد!! هنوز آلمانیها پادزهر سموم 30 سال پیش خود را به هیچ کشوری نداده اند و شرکت بایر آلمان معظم ترین شرکت تولید کننده سموم  مواد شیمیایی در دنیاست که " آب از گنج مشتش نمی چکد"!  حالا عده ای زودباور به این فکر افتاده اند که سم مونتو حاصل تکنولوژی و تحقیقات چندین ساله و صرف دهها میلیون یورو پول آلمانیها را در ایران مونتاژ کنند!! ماده اصلی سم مونتو اسپیروتترامات است. اسپیروتترامات یک ماده شیمیایی است و شاید بتوان آن را خرید یا تولید کرد اما باید توجه داشت که خاصیت اصلی کنترل کنندگی مونتو بخاطر قابلیت تحرک در آوندهای چوبی و آوندهای آبکش است و این خاصیت است که مونتو را بعنوان سمی کارساز و مهارکننده معرفی کره است و الا خود اسپیروتترامات چیزی نیست که نشود آن را ساخت و فرموله کرد! بنابراین اینکه اسپیروتترامات قابلیت تحرک دارد مهم است نه خود ماده شیمیایی اسپیروتترامات!! بهر روی آلمانیها نیستند افرادی که به این راحتی اجازه دهند کسانی مونتو را مونتاژ کنند.  حتی در خود طراحی قوطی و پک سم مونتو هم اگر بخوبی دقت کنیم می فهمیم که ظرافت های خاصی از نظر طراحی وجود دارد که امکان تقلب را بسیار کم می کند و اگر کشاورزی اندک آشنایی با سم مونتو داشته باشد نمی توان مونتو قلابی را به آن به جای مونتوی اصلی فروخت!! بهر روی مونتو سم بسیار خوب و کارسازی است و دست آلمانیها را برای اختراعشان باید بوسید و اگر قیمت این سم به دو برابر حد فعلی و حتی بیشتر هم افزایش یابد با توجه به اثرات بسیار مثبتی که دارد خریدن آن می ارزد!! یکی دیگر از معجزات مونتو خاصیت نماتد کشی آن است!! همانطور که می دانیم نماتد ها بخصوص نماتد مولد غده در زمین های سبک و شنی در بسیاری از نقاط ایران خسارات بسیار زیادی را وارد کرده است و حتی در برخی از نقاط بدلیل شیوع زیاد و آلودگی بیش از حد به نماتد مولد غده کلک درختان پسته کنده شده است. در سفر اخیری که بنده به فیض آباد مه ولات در استان خراسان رضوی داشتم از نزدیک دیدم که نماتد مولد غده واقعا کشاورزان را عاصی کرده است!! با توجه به سیستمیک بودن سم مونتو و خواص ثابت شده نماتدکشی آن این امید می رود که با پاشیدن مونتو روی شاخ و برگ بتوان کلک نماتدهای مولد غده را کند و حداقل تا حد زیادی آنها را در باغات پسته کنترل کرد!!  آزمایشات متعددی در کالیفرنیای ایالات متحده از اثربخشی سم مونتو روی نماتدهای مولد غده خبر می دهند که علاقه مندان می توانند برای اطلاعات بیشتر به آنها در وب مراجعه کنند!! در مورد درختان مرکبات و انگور در کالیفرنیا استفاده از مونتو موجب کنترل قابل قبول نماتد مولد غده شده است که این شگفت انگیز است!! در مورد کاربرد مونتو بعنوان نماتدکش برای نماتدهای پسته تا کنون هیچ گونه تحقیق مستدلی وجود ندارد نه در ایران و نه در امریکا و ترکیه ! ولی به احتمال بسیار زیاد اگر مونتو بتواند نماتدهای مولد غده ( سمجترین و خسارتزاترین نماتدها در درختان پسته) را در مرکبات کنترل کند به احتمال بسیار قوی می تواند نماتدهای مولد غده  حتی سایر نماتدهای خسارتزا در باغات پسته را نیز کنترل کند و از این حیث نیز مونتو یک جادوکننده است!! هنوز در دنیا برای کنترل نماتدها روشی قاطع  و مقرون بصرفه بخصوص در مورد درختان میوه که گیاهانی دایمی هستند ارایه نشده است و مونتو می تواند  در این مورد هم خط شکن باشد!! اینکه مونتو بتواند بصورت قطعی و یقینا نماتدهای درختان پسته را کنترل کند و سطح کنترلی چقدر باشد نیاز به تحقیقات دقیق دارد اما بلاشک آمریکاییها بزودی این تست را در باغات پسته خود اجرا می کنند و نتایج را احتمالا بازگو خواهند کرد اما بنظر می رسد که مونتو علاوه بر کاربرد برای کنترل پسیل پسته در مورد کنترل نماتدها در باغات پسته نیز بسیار کارگشاست!! در مورد  درختان پسته مونتو فقط روی آفات مکنده مانند پسیل پسته تاثیرگذار است و نمی تواند مثلا برای پروانه چوبخوار پسته یا کرمانیا قابلیت کنترل کنندگی داشته باشد!!  در پایان باید خاطرنشان کرد مطالبی که بیان شد نظرات شخصی بنده هستند و ربطی به شرکت بایر و نمایندگان آنها در ایران ندارد. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران!!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:۱٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۸/۱٥
تگ ها :

فیض آباد مه ولات قطب مستعد پسته خیز ایران

فیض آباد مه ولات قطب مستعد پسته خیز ایران

نوشته:  محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

در طی دعوتی که دوست گرامی آقای مهندس خلیلی از بنده بعمل آورند بازدیدی کوتاه از باغات پسته شهرستان فیض آباد مه ولات استان خراسان رضوی صورت پذیرفت. شهرستان فیض آباد در فاصله حدودا 250 کیلومتری از مشهد مقدس واقع شده است. این شهرستان با بیش از 50 هزار هکتار باغ پسته یکی از قطبهای مهم تولید و صنعت پسته ایران محسوب می شود. وضعیت خاک این منطقه بسیار حاصلخیز از کشور عزیزمان ایران فوق العاده مناسب برای کاشت پسته و سایر محصولات زراعی و باغی مختلف است. عملکرد درختان پسته در این منطقه فوق العاده بالاست و ما کشاورزان باغدار پسته کاری در این منطقه داریم که مقدار عملکردشان حتی بالاتر از مقدار عملکرد در باغات کالیفرنیاست. درختان پسته منطقه مه ولات بسیار تنومند، منظم و دارای رشد فوق العاده بالایی هستند. اقلیم این منطقه از کشور عزیزمان بسیار مساعد کشت و توسعه پسته است و کلا اقتصاد منطقه فیض آباد بر اساس باغداری پسته است. خوشبختانه درختان پسته هر سال بدلیل عملکرد فوق العاده بالا از نظر مالی صاحبان خود را در رفاه نسبی قرار داده اند. نکات بسیار مهمی در مورد درختان فیض آباد وجود دارد که سعی می شود به اختصار در مورد آنها بحث شود. اولین نکته در مورد درختان پسته فیض آباد وجود دارد این است که رشد رویشی درختان فوق العاده خوب است و بهمین دلیلی که درختان شاخ و برگ زیادی در طول فصل رشد تولید می کنند عملکرد بالاست و درختان بسیار تنومند هستند با برگهای بزرگ و پهن و تاج درختان بسیار بزرگ!! شاید یکی از مهمترین علتهایی که پسته فیض آباد بسیار موفق است این است که درختان حتی تا 2 ماه و حتی بیشتر در مرحله بعد از برداشت برگهای خود را حفظ می کنند و همیشه بنده به این نکته معتقد بوده ام که برگ مهمترین ارگان در درختان پسته است و هر قدر درختان بتوانند برگهای خود را بمدت بیشتری روی شاخه ها حفظ کنند عملکرد بالاتر خواهد بود!! بنظر می رسد بر خلاف بسیاری از نقاط پسته خیز ایران که از برج 7 به بعد تقریبا تمام برگهای درختان فرو می افتند در منطقه فیض آباد مه ولات حتی در برج 10 هم ممکن است پاره ای از درختان دارای برگ باشند هر چند که برگها کارآیی فصل بهار و تابستان را ندارند اما بهر روی هر چه درختان بتوانند قدرت حفظ برگ خود را داشته باشند عملکرد درختان بیشتر خواهد بود!! همانطور که اشاره شد شاید مهمترین فاکتور موفقیت باغات پسته در فیض آباد خاک بسیار غنی و مستعد این منطقه باشد. خاکی که اصلا قابل مقایسه با برخی از خاکهای سایر مناطق پسته خیز نیست. در بسیاری از خاکهای مناطق پسته خیز در لایه های مختلف خاک رویی و تحتانی ممکن است لایه هایی از جنس های مختلف و حتی سنگهای سخت وجود داشته باشند که اجبارا باید با احیای زمین و زیرو کردن زمین قبل از کاشت درختان، مشکل را برطرف کرد اما تقریبا در تمامی خاکهای منطقه فیض آباد و یا حداقل در بیش از 90 درصد باغات پسته اصلا خاک دارای لایه های مختلف در عمق های مختلف نیست و خاک یکدست و بدون لایه حتی در عمق های بیشتر از 2 متر وجود دارد. یکی از نکات بسیار مثبتی که خوشبختانه در منطقه فیض آباد جا افتاده و بسیاری از کشاورزان از آن بهره می گیرند دادن خاک گچ یا گچ خام به درختان پسته است که با توجه به بافت خاک نیمه سنگین و برخی از آبهای شور منطقه فیض آباد کاری بسیار مثبت ارزیابی می شود. رشد رویشی درختان در منطقه مه ولات آنقدر بالاست که حتی کارشناسان و کشاورزان خبره را به اشتباه می اندازد. در بسیاری از موارد از قطر تنه درختان پسته بنده حدس می زدم که درختانی با این قطر تنه باید حداقل 40 سال عمرشان باشد که اینطور نبود و به 20 سال می رسید!! کشاورزان و باغداران کرمانی الاصل فیض اباد را مانند بسیاری دیگر از مناطق مستعد کشت و تولید پسته از سالیان قبل حتی از 20 سال پیش به اینطرف در این منطقه حضور یافته اند و سرمایه گذاری در مورد احداث باغات پسته انجام داده اند که کاری بسیار صحیح و اقتصادی بوده است. شاید مهمترین و کلیدی ترین رمز موفقیت درختان پسته در منطقه فیض آباد مه ولات نوع پیوند درختان این منطقه باشد. نوع پیوند تقریبا در بیش از 90 درصد باغات پیوندی بومی بنام سفید پسته فیض آباد است!! سفید پسته پسته ای است که از نظر اندازه کمی بزرگتر از پسته اوحدی یا فندقی و کمی کوچکتر از پسته اکبری است!! از نظر خانواده سفید پسته فیض آباد جزو بادامی ها دسته بندی می شود. نکته بسیار مثبت باغداران در منطقه فیض آباد همین گسترش پیوند سفید پسته در این منطقه است. درختان سفید پسته درختانی بسیار مقاوم در برابر شوری و تنش های مختلف زیستی و غیر زیستی منطقه هستند. متاسفانه درختان کله قوچی همانطور که در شرایط استان کرمان دچار ضعف و زوال شده اند در فیض آباد مه ولات نیز شرایط خوبی ندارند. نوع پیوند سفید پسته مه ولات و سازگاری کامل آن با شرایط منطقه رمز اصلی موفقیت پسته کاران منطقه فیض آباد مه ولات است. پیوند فندقی یا اوحدی که متاسفانه در سطح وسیع در مناطق پسته خیز استان کرمان و رفسنجان توسعه داده شده بعد از گذشت سالها بخوبی مشخص کرده که تقریبا بدترین نوع درختان در مناطق پسته خیز کرمان پیوندهای فندقی و کله قوچی هستند!! درختان سفید پسته در منطقه فیض آباد درختانی تنومند، دارای پوست ساقه سفید، مقاوم به شوری و تنش های مختلف و سریع الرشد هستند. پسته سفید پسته دارای دانه هایی با پوست سفید و صورتی رنگ هستند و بسیار مناسب برای مصرف تازه خوری هستند و بهمین علت است که تقریبا در بسیاری از سالها باغداران مه ولاتی سفید پسته خود را بصورت همراه با پوست به دلالان می فروشند و این دلالان پسته خریداری شده را بصورت تازه خوری در شهرهای بزرگ ایران بخصوص تهران وارد بازار مصرف تازه خوری می کنند. مسلما سود دلالان پسته منطقه مه ولات بسیار قابل توجه است بدون اینکه زحمت چندانی کشیده باشند!! یکی از مزیت های بسیار مهم پسته مه ولات همین قابلیت فروش این پسته بسیار خوش طعم بصورت تازه خوری است اگر تاجران باذوق بتوانند با امکاناتی که باید از طرف دولت در اختیارشان گذاشته شود این پسته های تازه با پوست و بسیار خوش طعم و زیبا را بتوانند به کشورهای مصرف کننده صادر کنند. مسلما بسته بندی مناسب و صادرات این پسته بسیار ارزشمند و ارزآور و فروش آنها بجای بازار تهران باید این پسته ها در ژاپن و دبی و ... به ازای هر کیلو چندین دلار بفروش برسند! متاسفانه مانند بسیاری از نقاط پسته خیز ایران منطقه مه ولات نیز از کمبود آب بشدت رنج می برد. در سالیان اخیر با افزوده شدن بر تعداد چاههای کشاورزی و افزایش یافتن عمق چاهها مشکلات زیادی از جمله شوری بسیار زیاد را در پی داشته است. مناطق بدون کشت و زمین های بدون کشت بسیار مستعدی در منطقه فیض آباد وجود دارد که مسلما جزو بهترین و تاپ ترین خاکهای کشاورزی در ایران هستند و حتی زمانی که نگاهی سطحی به خاک بیاندازیم خاک رنگ تیره بسیار مشخصی دارد و این دلیل نشان دهنده کیفیت بسیار بالای خاک است. متاسفانه بدلیل کمبود منابع آبی ایندسته از خاکها بدون بازدهی و معطل مانده اند!! کلا وزرات نیرو موظف به آبرسانی و تامین منابع آبی برای حداقل حفظ همین درختان موجود است ولی متاسفانه هیج کار قابل قبولی از طرف این وزارتخانه در جهت تامین منابع آب در مناطق پسته کاری که دچار کمبود آب هستند صورت نمی گیرد. با این همه استعداد و اینچنین درختان و اقلیم بسیار مساعد برای کشت پسته حتما اگر منطقه فیض آباد در خارج از ایران بود پیشرفت بسیار فوق العاده می داشت!!! اگر بخوبی دقت کنیم و بررسی کنیم مناطق مستعد و دشت ها و اقلیم های مستعد و غنی برای کاشت و توسعه پسته در ایران آنقدر هم که فکر می کنیم نامحدود نیستند و فیض اباد مه ولات خیلی بالاتر از جایی که هست باید باشد چون اقلیم، خاک و سایر پارامترهای بجز تامین منابع آبی می تواند از فیض آباد مه ولات یک مرکز و قطب بسیار مهم در منطقه شرق کشور بسازد. بسیاری از سیاستهای تشویقی می تواند تولید پسته توسط کشاورزان را افزایش بدهد و حداقل کاری که می توان در منطقه فیض آباد کرد این است که اولا دست دلالان پسته را کوتاه کرد و با قیمت مناسب پسته را از کشاورزان خرید و دوم اینکه با راهنمای علمی کشاورزان و در دسترس قرار دادن نهاده های با کیفیت از جمله کودها و سموم کشاورزی حداقل تا حدی دولت کمک کننده باشند. حیف است چنین منطقه مستعدی نتواند به جایگاه واقعی خود در صنعت پسته ایران نرسد!! وضعیت تحقیقات پسته در این منطقه مهم متاسفانه رضایتبخش نیست و نوعی لکه برگی در سالیان اخیر در درختان پسته شایع شده که هیچ کس نمی داند چیست و احتمالا مربوط به اختلالات فیزیولوژیکی و آب و هوایی است اما برای نتیجه گیری باید زمان صرف کرد و بودجه و محقق!! باید محققینی کارکشته همیشه در کنار کشاورزان موجود باشند تا بتوانند مشکل را حل کنند و الا مشکلات درختان پسته بمرور زمان ایجاد می شوند و برای رفع هر معظلی باید امکانات لازم برای تحقیق را فرآهم کرد تا بتوان مشکل را حل کرد و الا با کهنه شدن مشکل ممکن است بمرور موجب کاهش عملکرد و حتی ضعف و مرگ درختان شود! به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:٢٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۸/۱٠
تگ ها :

ناسپاسی و منت گذاری برخی از باغداران، نومید شدن کارشناسان دلسوز

ناسپاسی و منت گذاری برخی از باغداران، نومید شدن کارشناسان دلسوز

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

کشاورزی و باغداری نوین و رضایتبخش بدون کمک کارشناسان کشاورزی خبره امری است محال!! همه باغداران پسته ای که از کمک کارشناسان بهره می گیرند بخوبی این مطلب را درک می کنند که دستورالعمل ها و دلسوزی هایی که کارشناسان در باغات پسته می کنند بسیار راهگشاست!! و حتی عملکرد را تا حد قابل قبولی افزایش خواهد داد. در برخی از مطالبی که بقلم من در این وبلاگ وجود دارد گاها برخی از کشاورزان نادان و از خودراضی معرفی شده اند و بارها بسیاری از خوانندگان به این دست از مطالب واکنش نشان داده اند و گلایه می کنند که چرا از این واژه ها برای توصیف کشاورزان استفاده می کنید!! البته من به همه مطالبی که در این وبلاگ قرار می دهم اطمینان کامل دارم و همه مطالب را قابل دفاع می دانم. متاسفانه درصد بالایی از کشاورزان و باغداران پسته کار در مناطق پسته کاری ایران از سطح سواد بسیار پایینی برخوردارند. بهر حال این ضرب المثل معروف را شنیده اید که می گویند "نرود میخ آهنین در سنگ"! واقعا در مورد بسیاری از کشاورزان مصداق دارد علاوه بر کم سوادی و بیسوادی بسیاری از کشاورزان بسیاری از باغداران بمعنای واقعی کلمه از خودراضی هستند!! به چشم و از نزدیک می بینند که باغی که تحت نظر کارشناس است با باغی که بصورت خودسرانه مدیریت می شود از نظر عملکرد و بسیاری از فاکتورها قابل مقایسه نیستند اما از روی نادانی و از خودراضی گری حاضر نیستند از علم کارشناسان بهره برداری کنند!! سیستم ارزشیابی و قدردانی زحماتی که توسط افراد دلسوز کشیده می شود برای بسیاری از کارشناسان در باغات پسته دلسرد کننده است علاه بر اینکه سیستم دولتی کمکی به ایندسته از زحمتکشان نمی کند کشاورزان و باغداران نیز آنچنان که باید قدردان زحمات کارشناسان نیستند!! کارشناسی از اول سال تا به آخر سال  و رسیدن محصول پسته بارها و بارها باغ و درختان را ویزیت می کند از نظر مالی تقریبا درآمد چندانی ندارد ولی یک دلال پسته بیسواد که اصلا نمی داند درخت پسته چیست در هنگام موعد برداشت با خرید پسته و از دست کشاورز با هزار کلاهبرداری و شیادی آن را به دلالان بالادستی در عرض 1 روز چند میلیون تومان پول بجیب می زند!! بسیاری از افراد از مسولیتهای یک کارشناس در باغات پسته بی خبرند و اطلاع چندانی ندارند. اینکه پسته های پوک نشوند، درصد خندانی بالا باشد، درختان از پانیفتد، پتک ها حفظ شوند تا حد امکان و بسیاری از پارامترهای دیگر. کار کارشناسان یک کار پرمسولیتی است و اگر خدای ناکرده اشتباهی از طرف کارشناس در دادن کودها، سموم و یا توصیه های دیگر صورت گیرد متاسفانه خسارت سنگین خواهد بود و کارشناس بیچاره به دردسر بزرگی خواهد افتاد مخصوصا طرف مقابل کشاورزانی باشند که از عقل و شعور چندانی برخوردار نباشند. بسیاری از باغداران توقع دارند که کارشناسان کشاورزی می توانند در باغات پسته معجزه از خود بروز دهند بصورتی که اصلا در هنگام برداشت محصول پسته پوکی وجود نداشته باشد!! همه پسته ها خندان باشند و حتی یک برگی از درخت نریزد!! و.... دوستی از کارشناسان دلسوز برای من تعریف می کرد که یکی از مشتریانش از روی 2 هکتار باغ پسته رقم فندقی 100 گونی پسته 60 کیلویی برداشت کرده بود که 30 گونی از این پسته ها پوک بودند و 70 گونی 60 کیلویی پسته از روی دو هکتار زمین بدست آورده بود و از دوست کارشناس ما گله می کرد که چرا این 30 گونی پوک شده اند!! چرا پوک ها مغز دار نیستند و بسیاری از این مزخرات دیگر که نشان دهنده ناسپاسی و حماقت برخی از کشاورزان است!! همین دوست کارشناس من می گفت که وقتی که من برج 5 از باغ ایشان بازدید کردم از بس درختان بار داشتند تعجب کردم و دیدم که در داخل دانه ها مغزها بسیار ریز هستند و اصلا فکر نمی کردم که این پسته ها پر کنند و حتی 20 تا گونی پسته از داخل این باغ برداشت شود اما با دادن فرمولها و توصیه های مختلف و بکار گرفتن انواع و اقسام روش های تغذیه ای و زحمات بسیار و دلسوزی های زیاد به این کشاورز کمک کردم اما آخر کار آقا آمده و می گوید که 70 گونی پسته کم است و چرا 30 گونی پوک دارم و تازه این پوک ها اصلا مغزی ندارند!! بسیاری از کشاورزان فکر می کنند که کارشناسان می توانند معجزه کنند که البته بنظر من می توانند معجزه بکنند اما نه در این حدی که اصلا پسته پوکی وجود نداشته باشد، انس همه پسته ها بالا باشد و برگی از درختان نریزد و از این دست مزخرفات!! از این موردها بسیارند. بسیاری از کشاورزان نادان توجه ندارند که محیط باغ یک محیط بسیار پیچیده و غیرقابل کنترل است و نمی شود که همه چیز 100 درصد باشد. حتی یک کارشناس بتواند تا 30 درصد هم مقدار محصول را افزایش بدهد کار بسیار مهمی انجام داده است. مقایسه درختان ما با درختان کالیفرنیا یک اشتباه محض است. درختان کالیفرنیا درختانی قوی و تنومند هستند و با بهترین روش های مدیریتی اداره می شوند و کشاورزان کالیفرنیا هزینه های بسیار سنگینی را در باغات خود انجام می دهند و روش های بروز دنیا را در باغ خود بکار می برند!! توقع بیجا کشاورزان از کارشناسان امر صحیحی نیست البته خوشبختانه بسیاری از کشاورزان قدیمی و کم سواد کم کم دارند از چرخه مدیریت باغات پسته کنار می روند و نسل نو و بچه های این کشاورزان انسانهای روشنی هستند و قدر زحمات کشاورزان را می دانند ولی مسلما کارشناسان کشاورزی که گرما و سرما و در خاک و بیابان و زحمات طاقت فرسا موجب افزایش مقدار عملکرد در باغات پسته می شوند قشر مظلومی هستند و واقعا نونی که در می آورند بمعنای واقعی حلال است!! اما دریغ و افسوس بسیاری از کشاورزان نمی فهمند!! با یکی از کارشناسان همکار در مورد گرده افشانی مصنوعی در اوایل بهار در باغات پسته بحث می کردم و پیشنهاد من این بود که با گرده افشانی مصنوعی استاندارد بتوانیم تعداد گلهای بیشتری در اوایل بهار در باغات پسته را رو ی درختان حفظ کنیم و مقدار عملکرد بیشتر شود و این یک کار عملی و تجربه شده در دنیاست اما این دوست کارشناس باریک بین ما بشدت مخالفت می کرد و می گفت این کار را انجام  ندهیم بهتر است!! گفتم چرا؟ گفت با این کار مقدار توقع کشاورزان را افزایش می دهیم و می گفت که اگر ما با استفاده از گرده افشانی مصنوعی مقدار گلها و دانه های تلقیح شده را افزایش بدهیم کشاورزان طلبکار ما می شوند چون با این شرایطی که درختان ما از بسیاری از جهات (تغذیه، آبیاری و..) دارند بسیاری از این دانه ها در انتهای فصل پوک خواهند شد و حالا بقول معروف قوز بالای قوز!! و دیگر نمی شود جواب کشاورزان را داد!! با همین گرده افشانی طبیعی ناقص هنگامی که بسیاری از پتک ها با استفاده از روش های تغذیه ای در اوایل بهار تبدیل به خوشه می شوند و مقدار دانه ها بشدت افزایش می یابد چون درختان ما توان اینکه همه دانه ها را پر کنند ندارند و بسیاری از دانه ها پوک می شوند!! وای بحال آن روزی که گرده افشانی مصنوعی را توصیه کنیم و تعداد دانه ها چند برابر شود و همه دانه ها پوک و حالا توجیه کردن کشاورزان!! دراین چنین مواقعی است که کشاورز شاکی می شود و منت گذاری می کند که آقای مهندس باغ ما خوشه زیاد داشته اما بیشتر دانه ها پوک شده اند اما دقت نمی کند که واقعا درختانی که ما در باغات ایران با آن شرایط خاک و آب و تغذیه داریم واقعا توان پر کردن همین دانه های بدون گرده افشانی مصنوعی را ندارند ولی بحال روزی که تعداد خوشه ها و  دانه ها بیشتر شوند!! درختانی که عملکرد 4 و 5 تن در هکتار دارند درختانی هستند بسیار تنومند با شرایط کنترل شده فوق العاده عالی و درختان این توانایی را  دارند که تمام دانه ها را تا آخر فصل بصورت رضایتبخش تحویل باغداران بدهند!! بحثها و گله ها در این مورد بسیارند و با همین مدیریت نسبی و دست و پا شکسته و این درختان ضعیف نمیشود زیاد کشارورزان را پرتوقع کرد و کشاورزان این طرز فکر را داشته باشند که کارشناس می تواند در باغ معجزه کند!! هیچ چیزی در طبیعت مطلق نیست و امکان  دارد اتفاقات زیادی در باغ بیفتد و بسیاری از این اتفاقات از دست کارشناسان خارج هستند مثلا همین گرمای فوق العاده امسال در برخی از استانها در هنگام پر شدن مغز یا بارش بی موقع باران در اوایل بهار که خسارت سنگینی را وارد کرد و گرده افشانی را دچار اختلال کرد. امید است این مطلب بعنوان توهین به برخی از کشاورزان تلقی نشود و همانطور که گفتم وجود دارند بسیاری از کشاورزان تحصیلکرده و روشنفکری که قدر کار کارشناسان دلسوز را می دانند و از آنها حمایت و قدردانی می کنند!! به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:٥٦ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/۸/٥
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED