استفاده از قارچ کش ها برای کنترل بیماری سرخشکیدگی درختان پسته

استفاده از قارچ کش ها برای کنترل بیماری سرخشکیدگی درختان پسته

            محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

بیماری سرخشکیدگی درختان پسته مهمترین بیماری درختان پسته در ایران است. بر خلاف نظرات بسیاری از محققین که بیماری های مهم پسته در ایران را  گموز و بیماری های نماتدی قلمداد می کنند بیماری سرخشکیدگی در درختان پسته در حال حاضر مهمترین و خسارت زاترین بیماری در درختان پسته است. در این وبلاگ و بقلم بنده بیش از 5 مقاله در ارتباط با بیماری سرخشکیدگی در درختان پسته وجود دارد که به خوانندگان توصیه اکید می شود قبل از خواندن این مقاله آنها را مطالعه نمایند. در ژورنال فصلنامه پسته ایران (فصلنامه سابق موسسه تحقیقات پسته در رفسنجان) نیز مقاله ای بقلم بنده در مورد سرخشکیدگی درختان پسته وجود دارد که به خوانندگان توصیه می شود که آن را بدقت مطالعه فرمایند. در هنگام زمستان و هرس درختان پسته بخصوص درختان اوحدی و کله قوچی اگر نگاهی گذارا به درختان و شاخه ها و سرشاخه ها بیاندازیم بخوبی می بینیم که چقدر درصد بیماری سرخشکیدگی در درختان پسته بالاست!! تقریبا درختی را نمی توان یافت که درصدی دچار سرخشکیدگی و آبی و بنفش شدن و تیره شدن سرشاخه ها نباشد. اگر چه بارها و بارها گفته شده است که این بیماری یک بیماری کمپلکس است و بیش از ده مورد عامل ایجاد کننده و مستعد کننده در این بیماری وجود دارد. این عوامل متعدد شامل کمبودهای ماکرو میکرو، شوری  سفتی و خاک، آفتاب سوختگی، عامل میکروبی بیماری و....هستند!! بسیاری از افراد و محققین و کارشناسان بر این اعتقادند که عامل میکروبی بیماری که برخی آن را قارچ پسیلومایسز، برخی آن را قارچ ناتراسیا و برخی باکتری و..است. بهر روی اکثر بیماری شناسان گیاهی بر این اعتقاد هستند که عامل بیماری ساپروفیت است. عوامل میکروبی ساپروفیت یا مرده زی عوامل میکروبی هستند که بعنوان عوامل ثانویه محسوب می شوند. عوامل ثانویه یا ساپروفیت زمانی به درخت حمله می کنند که درخت به هر علتی ضعیف شده باشد!! عواملی که موجب تضعیف درختان پسته و احتمال حمله این عوامل ساپروفیت می شوند متعدد هستند از جمله آبیاری ضعیف، کوددهی نامناسب، و کلا مدیریت ضعیف و یا غلط در باغ پسته درختان پسته را ضعیف می کند و ضعیف شدن درختان پسته موجب مستعد شدن درختان به حمله عوامل میکروبی ایجاد کننده خشکیدگی سرشاخه در درختان پسته میشوند!! مدیریت قوی در باغ پسته از جمله آبدهی مکفی، کوددهی مناسب، سم پاشی و محلولپاشی صحیح موجب قوی شدن درختان پسته و غلبه بر بیماری سرخشکیدگی خواهد شد.  یا در بدترین حالت جلو پیشروی و گسترش آن را خواهد گرفت. بیماری براحتی از طریق هرس و ادوات هرس از جمله اره و درختچین از یک درخت آلوده به درخت سالم انتقال خواهد یافت! ضد عفونی ادوات هرس می تواند یکی از راههای جلوگیری از گسترش بیماری باشد. همانطور که من بارها گفته ام مدار با درختان مریض دارای سرخشکیدگی بمراتب بهتر از بریدن اینچنین درختانی و پیوند کردن از نو آنهاست. چون در بسیاری از مناطق پیوند کردن اینچنین درختانی نتنها سودمند نبوده است بلکه بشدت مضر است چون کلا درخت را خواهد خشکاند!! بهر روی یکی از اضلاع و جنبه های مهم بیماری سرخشکیدگی  درختان پسته پاتوژن عامل بیماری یا عامل میکروبی بیماری است که بسیاری آن را پسیلومایسز می نامند و برخی دیگر باکتری و...بهر روی اگر چه ممکن است بروز علایم بیماری  و شدت بیماری کاملا مربوط به پاتوژن بیماری نباشد اما بخوبی واضح است که انتشار بیماری بلاشک از طریق اسپورهای عامل بیماری است. اسپورهای عامل بیماری بوفور در هوای باغ وجود دارند و بمحض ایجاد زخم به هر دلیلی روی پوست درختان بخصوص زخم های ناشی از هرس اسپور عامل بیماری وارد پوست شده و بمرور و با کمک عوامل دیگر بمرور و در طول چند سال کل درخت را از پای در می آورد. بهر روی چه بخواهیم و چه نخواهیم یک ضلع این عارضه یک موجود زنده است و باید با این موجود زنده بمبارزه برخاست اما مبارزه صحیح!! خیلی از افراد استفاده از قارچ کش ها را در باغات پسته رواج داده اند تا کیسه های فروشندگان کود و سم را پرتر کنند!! نمی دانم بر چه اساسی و چه توصیه ای فروشندگان سموم و نهاده های کشاورزی شروع به فروختن قارچکش به کشاورزان نادان می کنند. و این کشاورزان نادان هم بدون توجه به اثرات سو استفاده از قارچ کش ها بصورت دیمی و خودسرانه شروع به استفاده از قارچ کش ها می کنند. شایعات  در مورد استفاده از قارچ کش ها بسیار است. و بسیاری از فروشندگان سموم با این ادعا قارچ کش ها را بدست کشاورزان می دهند که اگر شما از قارچ کش ها استفاده کنید پوست سیاه سرشاخه ها سفید خواهد شد و درختان شما دیگر سرخشکیدگی نخواهد داشت که این ادعاها ادعاهای صحیحی نیست!! استفاده از اکسی کلرور مس بعنوان یک قارچ کش در مورد مبارزه با بیماری سرخشکیدگی درختان پسته بصورت پاشش از طریق سم پاش روی شاخ و برگ درختان اگر چه می تواند تا حدی جلو گسترش بیماری سرخشکیدگی را بگیرد اما اولا قدرت معالجه کنندگی ندارد و بیشتر جنبه پیشگیری دارد و ثانیا استفاده از اکسی کلرور مس می توان موجب آسیب جدی به گره های زایشی و سرشاخه های نازک در  درختان پسته شود!! یعنی با استفاده ناصحیحی و با دوزهای بالای اکسی کلرور مس پتکهای سال آینده در برخی از موارد فرو ریخته اند! بنظر می رسد استفاده از اکسی کلرور مس نتنها راه حل مناسبی نیست بلکه تجربه ثابت کرده که استفاده از این قارچ کش می تواند برای درختان پسته مضر باشد. برای بیماری سرخشکیدگی و مدیریت آن باید نکات بسیاری را در نظر داشت ار جمله هرس، استفاده از قارچ کش ها و باکتری کش ها، مدیریت صحیح باغی. یکی از راه حل های بسیار مناسب در مدیریت و کاهش گسترش بیماری سرخشکیدگی در درختان پسته استفاده از چسب های باغبانی با کیفیت است. بخصوص بعد از هرس درختان پسته در زمستان مالیدن چسب های هری بر روی سرشاخه های هرس شده و محل های زخم ها در کاهش گسترش و شیوع و پراکنش بیماری بسیار مهم است. چسب های باغبانی 2 کار مهم را انجام می دهند اول اینکه محل های زخم ناشی از هرس را پوشش می دهند و مانع ورود اسپور عامل بیماری به محل زخم می شوند و دوم اینکه بسیاری از چسب های باغبانی در ترکیب خود دارای دو و حتی تعداد بیشتری قارچ کش و یا باکتری کش هستند و مالیدن آنها نه نتنها به محل زخم های ناشی از هرس بلکه مالش آنها به نواحی آلوده و سیاه شده هم می تواند تا حد زیادی سودمند باشد. ترکیبات قارچ کش و باکتری کش متعددی در دو سه سال اخیر توسط بنده تست شده اند که جواب خیلی خوبی روی کنترل سرخشکیدگی در درختان پسته داشته اند و حتی بصورت کامل موجب قطع گسترش بیماری به درختان سالم شده اند. اینگونه از قارچ کش ها و باکتری کش ها معمولا بر اساس نوع آلودگی باغات پسته فرمول بندی می شود و درصد هر کدام از این ترکیبات و نحوه مصرف آنها مشخص خواهد شد. قارچکش ها و باکتری کش هایی که بنده تست کرده ام اکثرا ترکیبی و دست ساز هستند و هیچ کارخانه ای تولید نمی کند که من بتوانم به کسی ادرس بدهم!!  مسلما استفاده از اینچنین ترکیباتی در کنار مدیریت صحیح باغ می تواند تا حد بسیار زیادی در کنترل بیماری سرخشکیدگی در درختان پسته موثر باشد. نمی توان کلا استفاده از قارچ کش ها در باغات پسته بمنظور کنترل بیماری سرخشکیدگی را کنار گذاشت. بهر حال پاتوژن و عامل بیماری جزیی از این عارضه است چه ساپروفیت باشد چه پارازیت و چه....بهر روی این یک عامل بیماری و یک موجود زنده ایجاد کننده سرخشکیدگی است و باید برای مبارزه با آن بر اساس نوع پاتوژن اقدام کرد. بهترین راه برای مبارزه این است که ابتدا نمونه برداری از باغ انجام شود و عامل ایجاد کننده شانکر حداقل در حد جنس شناسایی شود و بعدا بر اساس نوع پاتوژن نوع باکتری کش و یا قارچ کش تجویز شود. مسلما بریدن درختان مریض دارای سرخشکیدگی بخصوص در اقلیم و نواحی پسته کاری استان کرمان اشتباهی است بزرگ و باید اینچنین درختانی را معالجه کرد!! باید در پایان یاداور شد که معالجه درختان دارای سرخشکیدگی یک پروسه زمانبر است و با یک سال دو سال نمی توان به نتیجه دلخواه رسید.  به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٥:۱٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٩/٢٩
تگ ها :

تقلید کورکورانه" درست کردن ابرو یا کور کردن چشم!!

تقلید کورکورانه" درست کردن ابرو یا کور کردن چشم!!

محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد


متاسفانه بسیاری از کشاورزان و باغداران پسته در ایران از سطح سواد چندانی برخوردار نیستند. هر چند که در میان باغداران افراد تحصیل کرده و با فکر باز فراوانند اما بطور قطع بسیاری از بهره برداران بخش کشاورزی در این بیسوادند! شاید این یکی از مشکلات مهم و دلیل اصلی پایین بودن بهره وری در باغات پسته ایران باشد چون کشاورزان بیسواد هیچ اعتقادی به استفاده از روش های نوین ندارند. یکی از موارد مهم باغدارای پسته توجه به شرایط مختلف است. متاسفانه بسیاری از باغداران بعلت کمبود دانش به تقلید کورکورانه می پردازند!! تقلید کورکورانه یعنی استفاده از روشی که فلانی در فلان باغ و در فلان منطقه انجام  داده و جواب خوبی داده! پس ما باید دقیقا همان کاری رو بکنیم که فلانی کرده!! بسیاری از باغات پسته با خون دل چند ده ساله احداث شده اند و نسل ها گذشته و وقتها صرف شده و پولها هزینه شده تا چند هکتار باغ پسته احداث شود. معمولا خیلی از چیزها رو می شود با پول خرید اما زمان را بهیچ وجه!! زمان و گذشت آن و زحمتهای بسیار زیاد و طاقت فرسا موجب شده تا باغات پسته بمرور ثمرده شوند و ارزش اقتصادی پیدا کنند. شما تصور کنید از زمانی که نهال پسته را در زمین می کارید تا این نهال به درختی تنومند تبدیل شود چه مصیبتها باید کشید. متاسفانه عده ای از خودراضی و از خدا بی خبر (به نظر من) بدون توجه به شرایط منطقه خود دقیقا کارها و اعمال دیگران در نقاط مختلف و باغات پسته دیگران را کپی برداری می کنند و دقیقا اجرا می کنند به امید موفقیت!! شاید 90 درصد کارها و اعمالی را که در باغات پسته کالیفرنیا و استرالیا انجام می شوند را نمی توان در باغات پسته ایران انجام داد به دلایل مختلف!! متاسفانه عده ای با 2 بار مسافرت به استرالیا و ایالات متحده و بازدید از درختان پسته در کالیفرنیا به این فکر می افتند که باغ خود را دقیقا به همان منوال مدیریت کنند که باعث تاسف است. به مثالی در این مورد توجه کنید!! درختان اوحدی و کله قوچی در بسیاری از نقاط استان کرمان درگیر بیماری سرخشکیدگی هستند و این مساله موجب شده که عده ای فکر کنند که دلیل سرخشکیدگی درختان و کاهش عملکرد درختان عدم رعایت فاصله بین درختان در ردیف هاست!! برخی از همین افراد به اصطلاح روشنفکر با هزینه بسیار زیاد درختان پر تراکم و دارای سرخشکیدگی را به اره های برقی سپرده اند که به عقیده خودشان فاصله مناسب بین دو درخت رعایت شود!! سم پاشی و کوددهای و عملیات دیگر راحت تر شود و بیماری سرخشکیدگی مهار شود؟ً!...حتی در بسیاری از موارد درختان 50 ساله و حتی بیشتر را در عرض چند ثانیه به اره برقی می سپرند تا سال بعد درخت شروع کند به آوردن شاخه جدید از پایین که بتوانند پیوند را عوض کنند و از نو پیوند کنند!! بتجربه ثابت شده است که درختان دارای سرخشکیدگی بخصوص رقم های فندقی (رقم اصلی صادارتی ایران) زمانی که بریده شوند در بیش از 80 درصد موارد پیوند کردن اینچنین درختانی هیچ نتیجه ای در پی نداشته است! بنظر می رسد بجای تقلید از آمریکاییها برای رعایت فاصله استاندارد میان درختان مریض بهتر است با همین درختان موجود مدارا کرد! مدار با درختان مریض دارای سرخشکیدگی می تواند تا حد زیادی سود اقتصادی داشته باشد!! تا اینکه بخواهیم درختان را ببریم تا از نو پیوند کنیم. می شود با استفاده از روشهایی حداقل از همین درختان مریض پسته ای قابل قبول تولید کرد. تقلید کورکورانه در موارد بسیاری بخوبی قابل مشاهده است. کشاورزی در استان خراسان و در شهرستان مه ولات از فلان کود استفاده کرده و نتیجه خیلی خوبی گرفته است آیا الزاما دادن این کود به درختان پسته موجود در باغات پسته استان یزد می تواند مفید باشد! آیا خاک و آب منطقه مه ولات می تواند با خاک و آب منطقه ابرقو در استان یزد قابل مقایسه باشد!! در استان کرمان دادن خاک شور به درختان پسته جواب داده است؟ آیا می توان همین خاکها را به باغات استان قزوین اضافه کرد!! آیا الزاما علف کشی که در استان قزوین روی فلان علف هرز جواب داده بتواند روی علفهای هرزی که در باغات پسته سروستان استان فارس یا منطقه دامغان نتیجه بخش باشد؟! هر منطقه از ایران، باغات پسته مشکلات خاص خود را دارند و این مشکلات را باید باغ به باغ و منطقه به منطقه حل کرد. بهیچ وجه نمی توان نسخه ای واحد برای باغهای مناطق مختلف پیچید! نمی شود از دیگران تقلید کرد و از همان روش ها و دستورالعمل هایی استفاده کرد که مثلا در یک منطقه جواب داده است در مناطق دیگر بکار بست. شاید مهمترین وظیفه یک کارشناس دادن نسخه به کشاورز بر اساس شرایط و امکانات مختلف موجود در همان منطقه باشد. بسیار پیش می اید که برای دو باغ در یک منطقه با فاصله کم از هم کلا دستورات آبیاری، تغذیه ای و مبارزه با آفات و علفهای هرز با هم متفاوت باشد. تقلید کردن کشاورزان از هم امری است بسیار مضر و گاها می تواند خسارات زیادی در پی  داشته باشد. توصیه اکید به کشاورزان و باغداران این است که از تقلید کورکورانه بپرهیزند و باغ و درختان خود که حاصل سالهای سال صبر و هزینه است براحتی تخریب نکنند. در خود استان کرمان کشاورزی نزد من آمد و گفت که باغ من نسبت به پارسال بسیار وضعیت نامساعدتری دارد و وقتی که علت را جویا شدم چنین گفت که دوستی دارم در فلان منطقه که هر سال پسته خوبی برداشت می کند  و از او پرسیدم چه کاری می کند که درختانش محصول خوبی می دهند و او گفت که هر سال به باغ خود خاک شور اضافه می کنم و من هم سال گذشته خاک شور دادم و بجای بهتر شدن درختان متاسفانه بسیاری از درختان خشکیدند. وقتی که من شرایط را بررسی کردم دیدم که در منطقه ای که دوست این آقا باغ دارد هم آب و هم خاک شیرین است و ای سی در حد نرمال است و وقتی که خاک شور اضافه کرده بالطبع جواب خوبی گرفته است ولی  در مورد باغ دوست ما ای سی آب و محلول خاک بسیار بالاتر از حد نرمال بوده و اضافه کردن خاک شور نتنها کار را بهتر نکرده بلکه باعث خشکیدن درختان شده است. تقلید زمانی می تواند سودبخش باشد که تمام جوانب و زوایا سنجیده شده باشند والا تقلید می توان بسیار ضرربخش باشد.  به امید فردایی بهتر برای برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۸:٠٦ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٩/٢۱
تگ ها :

سالها دل طلب جام جم از ما می کرد- آنچه خود داشت ز بیگانه تمنا می کرد!

سالها دل طلب جام جم از ما می کرد- آنچه خود داشت ز بیگانه تمنا می کرد!

محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

باغات پسته در ایران بسیار وسیع هستند و با توجه به اقتصادی بودن محصول پسته کشاورزان اهتمام زیادی به مراقبت از درختان پسته خود دارند چون باغدارای پسته کاری سودمند و اقتصادی است. یکی از مهمترین نکات در مدیریت بهینه باغات پسته بحث تغذیه مناسب درختان پسته است. تغذیه درختان پسته با استفاده از 3 عنصر ماکرو چندین عنصر میکرو امکان پذیر است. برای فرآهم کردن عناصر غذایی مورد نیاز برای درختان پسته همیشه نیاز به دادن کودهای شیمیایی و غیرشیمیایی برای رفع نیاز درختان پسته است! کودهایی که در باغات پسته ایران برای رفع نیازهای تغذیه ای درختان پسته بمصرف می رسند بسیار متنوع هستند و از نظر کیفیت و کارآیی هم در درجات ضعیف، متوسط و قوی تقسیم بندی می شوند. یکی از نکات تاسف بار این است که معمولا در مورد کودهایی که از خارج از ایران و مخصوصا کشورهای پیشرفته مانند هلند و اسپانیا و ...وارد ایران می شوند اثرات مطلوب بسیار بهتری نسبت به کودهایی دارند که تولید داخل کشور عزیزمان ایران هستند!! معمولا کیفیت کودهای خارجی با گذشت زمان تغییر چندانی ندارند و حتی ممکن است روند بهبود کیفیت در کود در طول زمان وجود داشته باشد اما متاسفانه در مورد کودهای ساخت داخل کشور عزیزمان ایران در بسیاری از موراد در سالهای اولیه عرضه کود کیفیت آن خوب است و بمرور و با جا افتادن محصول در بازار از کیفیت آن بشدت کاشته می شود. درست یادم هست در مورد یکی از شرکت های سموم شیمیایی ایرانی در اوایل ورود به بازار مصرف آنقدر سموم با کیفیتی داشت که کشاورزان و کارشناسان بشدت دنبال این شرکت خاص بودند و فروش این شرکت هم بسیار خوب بود چون جنسی که تولید می کرد کیفیت مناسبی داشت اما با گذشت زمان این برند از سموم شیمیایی به یکی از بی کیفیت ترین برندهای تولید کننده سموم شیمیایی بدل شد. بهر روی کشور عزیز ما ایران جزو 5 کشور مهم دنیا از نظر منابع معدنی و کشاورزی و ....است. بهترین مواد اولیه معدنی در کشور ما وجود دارند و یافت می شوند. فقط در مورد برخی از موارد خاص و محدود است که ما مواد اولیه برخی از کودهای مورد مصرف در کشاورزی را نداریم اما در مورد بسیاری از مواد معدنی خام ایران جزو مهترین و با کیفیت ترین در دنیاست. معادن سنگ آهنی که در کشور ما وجود دارد بسیار با کیفیت است. منابع مس، منابع روی، منابع فسفر و.... روی هم رفته ما در کشور عزیزمان ایران هیچ مشکلی در مورد تامین مواد خام برای تولید کودهای کشاورزی نداریم. اینکه در بسیاری از موارد ما کارشناسان مجبوریم به اجناس و کودهای تولید شده توسط کشورهای دیگر روی بیاوریم این است که ما متاسفانه اگر چه منابع اولیه لازم را داریم و مواد خام و با کیفیت برای تولید کودهای کشاورزی را داریم اما پروسه تولید و هندلینگ ما بسیار ضعیف است. تکنولوژی تولید کودهای شیمیایی در کشور ما تکنولوژی پایینی است و ما نیاز داریم به سرمایه گذاری و آوردن تکنولوژی بروز تولید کودهای مختلف شیمیایی و محلولپاشی و...شاید در نگاه اول بسیاری از افراد تصور کنند که حالا مثلا تولید یک کود میکرو که حاوی 8 درصد آهن، 5 درصد روی، 3 درصد منگنز و ...کاری ندارد و آسانترین راه آن است که این مواد را با هم مخلوط کنیم با در نظر گرفتن درصد حجمی و وزنی و آن را وارد بازار مصرف کنیم با بسته بندی های شکیل!! اما باید توجه داشت تکنولوژی تولید کودهای شیمیای در دنیا یک تکنولوژی پیچیده است و هر کارخانه ای تکنولوژی خودش را براحتی به دیگران نمی دهد. متاسفانه کارخانجات تولید کننده کود و سموم و نهاده های کشاورزی در ایران بجای افزودن به تعداد محققین خود در قسمت تحقیق و توسعه (D&R) بر تعداد کارمندان بازاریاب و فروش خود می افزایند!! فروختن جنس تولیدی هر قدر هم که بیشتر باشد سود بیشتری در بر خواهد داشت اما بحث کیفیت کجا می رود؟ آیا کارخانه شما می خواهد یکسال در بازار باشد! چرا کارخانجات تولید کننده کود فلان در آلمان همیشه و هر سال در بازار جنس خود را براحتی بفروش می رساند؟ چون محصول تولیدی آنها دارای کیفیت بسیار مناسبی است. پروسه فرآوری و تولید کودهای کشاورزی یک صنعت بسیار مهم بخصوص در کشورهای صاحب نام است. در مورد بسیاری از کارخانجات تولید کننده کود در ایران با استفاده از نازلترین تکنولوژیها و با استفاده از چند نیروی افغانی مواد را با بیل بهم مخلوط می کنند و بنام فلان کود وارد بازار مصرف می کنند که مایه تاسف است!! گاها زمانی که به آنالیز کودهای خارجی و  داخلی توجه می شود مشاهده می کنیم که بارها آنالیز و مقدار عناصر در کودهای ایرانی ممکن است از برندهای مشابه خارجی بیشتر باشد اما تاثیر آن روی گیاه نه؟ این بدان علت است که خارجی ها بخوبی کشف کرده اند که عوامل افزایش دهنده جذب در مناطق مختلف و در شرایط مختلف کدامند و بر اساس همین مساله کودهای خود را ساخته و وارد بازار مصرف کرده و می کنند. افزایش راندمان جذب کودهایی که از طریق خاک یا از طریق برگ مصرف می شوند بسیار مهم است. همیشه نظر من بر این بوده است که ما در کشور عزیزمان ایران از نظر مواد خام معدنی و شیمیایی بجز در موارد معدود دارای با کیفیت ترین منابع هستیم و مشکل ما بیشتر مربوط به پروسه فرآوری مواد خام و تکنولوژی های مربوط به آن است! در مورد اسیدهای هیومیک که بسیاری ادعا می کنند که معادن لیوناردیت در ایران وجود ندارد ابدا چنین چیزی درست نیست. مسلما در ایران بعقیده من معادنی بسیار غنی از لیوناردیت وجود دارند که می توان از آنها بهترین نوع اسیدهای هیومیک را استحصال کرد اما باید روی پروسه های فرآوری کار کرد. در پایان باید یادآوری کرد که بهتر است باغداران و مصرف کنندگان کودها و سموم کشاورزی با انصاف باشند و اگر جنس تولید شده در کشور عزیزمان ایران بهتر از مشابه خارجی است از جنس تولید داخل استفاده کنند چون استفاده نکردن از اجناس تولید داخل با کیفیت یعنی بیکار شدن کارگران و زحمتکشانی که از صبح تا شب دنبال یک لفمه نان حلال برای خانواده خود هستند. مسلما اجناس ایرانی در بسیاری از موارد از اجناس چینی و هندی موجود در بازار بهترند و باید بجای استفاده از این اجناس از محصولات تولیدی کشور خودمان استفاده کنیم. اگر تولیدات کارخانجات داخلی با کیفیت باشند مسلما هر کارشناسی و هر توصیه کننده ای مانند بنده حقیر توصیه به استفاده از این اجناس خواهیم کرد!! به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران!!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٢:٤۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٩/۱٦
تگ ها :

نگاهی به "سمینار دوره آموزشی جامع پسته" برگزار شده توسط انجمن پسته ایر

نگاهی به "سمینار دوره آموزشی جامع پسته" برگزار شده توسط انجمن پسته ایران -آذرماه 1392-شیراز

محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

اولین دوره آموزشی جامع پسته از 11 تا 15 آذرماه سال 92 در یکی از هتل های شهر شیراز برگزار شد. این سمینار با حمایت یکی از شرکت های تولید کننده کودهای نانو در ایران برگذار شد. راجع این سمینار و حواشی آن نکات زیر از دید من قابل توجه بود.

-تکرار مکررات: بسیاری از مطالب مطرح شده توسط سخنرانان اگر چه مطالب بسیار خوب و مفیدی بودند اما بیش از 90 درصد مطالب ارایه شده در سخنرانی ها بنوعی تکراری بودند و اگر کمی کنجکاو بخرج می دادید متوجه می شدید که شاید در مورد 10 درصد مطالب تازگی بچشم می خورد. همیشه نکات اصلی را بسیاری از کشاورزان و کارشناسان می دانند و نیازی نیست که بخواهد هی تکرار و تکرار شود در سمینارهای مختلف! بهتر آن است که حرفی نو و تازه و کاربردی ارایه شود تا مطالب کلیشه ای و تکراری و خسته کننده!

-طولانی بودن سخنرانی ها: در مورد یک سمینار استاندارد تعداد اسلایدها در پاورپوینت نهایتا تا 25 عدد باید باشد و وقتی که باید توسط سخنران برای حاضرین برای توضیحات اسلایدها ایراد شود نهایتا نیم ساعت وقت باید باشد. برخی از سخنرانی ها شاید تا 200 اسلاید در هر پاورپوینت وجود داشت و حتی بیشتر که این حالتی بسیار کسل کننده به مستمعین می داد هر چند که مطالب خوب بودند. بهتر آن است در سخنرانیهای بعدی به هر سخنران توصیه شود که ماکزیمم 20 اسلاید  درست کند و برای هر اسلاید 1 و نیم دقیقه وقت داده شود. نه از صبح تا شب یک سخنران هی اسلایدها را نشان دهد و هر چه که از روز اول وارد شدن به دانشگاه آموخته تا روز سمینار پاورپوینت کند و به مستمعین ارایه دهد!! یا کل تحقیقاتی که در فلان موسسه تحقیقاتی یا دانشگاه داشته از سیر تا پیاز تعریف کند. البته رعایت این نکته از سوی برخی از سخنرانان رعایت شده بود که بسیار مناسب بود!! یعنی برخی از سخنرانان کل مطلب را در نیم ساعت ارایه داند که بسیار آموزنده تر بنظر می رسید!!

-نبود یک کتابچه آموزنده و دایمی: هزینه زیادی برای فرآهم سازی کتابچه ای شده بود که بدست حاضرین داده شده بود و وقتی که این کتاب را باز می کردیم فقط پاورپوینت های سخنرانی ها در آن وجود داشت و این چیز جالبی نیست. بهتر آن بود که ریز سخنرانیها بجای نمایش اسلایدها در آن وجود می داشت تا بعنوان یک کتابچه آموزشی کاربردی در زمینه های مختلف از جمله باغبانی، گیاهپزشکی، آبیاری و ... در اختیار حاضرین قرار می گرفت! بهتر آن بود کتابچه ای با جزییات و با ویرایش اساتید چاپ می شد و این کتاب در اختیار کشاورزان و حاضرین قرار می گرفت!! یک کتابچه دایمی و آموزنده برای همه شرکت کنندگان!!

-نبود بحث بین سخنرانان و حاضرین در سمینار: یکی از مواردی که بسیار مهم است این است که باید ارتباطی متقابل از طریق روش سوال و جواب بین مستمعین و سخنران وجود داشته باشد. زمانی که سخنران 250 اسلاید برای مستمعین ارایه می کند نه حوصله ای برای مستمعین می ماند و نه وقتی برای پرسش و پاسخ بین حاضرین و سخنران. بهترین سمینارها و سخنرانیها مخصوصا در مورد سمینارها آموزشی پرسش و پاسخ است که متاسفانه در مورد بسیاری از سخنرانیها اعمال نشد!! سمیناری که وقت کافی برای پرسش و پاسخ وجود نداشته باشد نمی تواند نتیجه بخش باشد!

-ارتباط بین کارشناسان و کشاورزان و تبادل نظرات  در موراد مختلف مربوط به پسته: یکی از مزایایی بسیار مهم این گونه از سمینارهاست. کشاورزانی که در امر کشت و تولید پسته پیشرو هستند می توانند نقش بسیار مهمی در پیشرفت افرادی داشته باشند که به تازگی به امر تولید پسته روی آورده اند. بخصوص در مورد استان فارس که تقریبا استانی نوپا در تولید پسته محسوب می شود. استفاده از تجربیات دیگران چه در موارد مختلف برای کارشناسان و تولید کننده گان می تواند بسیار مفید باشد!

- بنظر می رسد تمام تلاش ها و زحمات بخش پسته ایران بر عهده محدودی از افراد و سازمانهاست و دیگر مسولان هیچ نقشی در بهبود کار ندارند. مهمترین سازمانی که در حال حاضر برای باغداران و افراد دخیل در امر پسته واقعا تلاش می کند انجمن پسته ایران است. بخش تحقیقات مربوط به پسته هم مرهون تلاشهای چند نفر واقعا دلسوز و تلاشگر است که نامشان بر همگان معلوم است و نیازی به معرفی ندارند!! شاید اگر این افراد هم نمی بودند پسته ایران بسیار پایین تر از حد بود که امروز است اما خوب باید دقت کرد و دلسوزان را شناخت و از آنها قدردانی کرد!! در این سمینار خبری از سازمان جهاد کشاورزی استان فارس نبود و یا حداقل من چیزی ندیدم. شاید هزران هزار باغ پسته ای که در این استان وجود دارند اهمیت چندانی برای مسولان این سازمان ندارند!!

-بنده در این سمینار "مدیریت مبارزه با علفهای هرز" را ارایه دادم که بنظر خود من ارایه ای تقریبا ضعیف بود. به دلایل مختلف برای آماده کردن مطالب وقت چندانی در اختیار من نبود و من بناچار نتوانستم آنطور که مد نظرم بود مطالب را ارایه دهم. شاید محدودیت وقت مهمترین فاکتور ضعیف ارایه شدن این سخنرانی از طرف من بود. بسیاری از سخنرانان از هفته ها قبل یا چند ده روز قبل تر اطلاع داشتند که چه مطالبی را باید ارایه بدهند و وقت بسیار کافی برای کار روی سخنرانی خود داشتند اما با کمتر از 48 ساعت وقت آماده سازی پاورپوینت نمی شد بهتر از این مطالب را ارایه داد!! اگر چه شاید در نوشته جات انجمن پسته ایران بیشترین مقالات در مورد مبارزه با علفهای هرز مربوط به بنده هستند اما این سخنرانی آن چیزی نبود که من می خواستم.  در واقع علفهای هرز بخش بسیار مهمی از مشکلات امروزه باغات پسته در ایران هستند و تحقیقات در زمینه علفهای هرز بسیار ناچیز است!!

-از آقایان دکتر حکم آبادی و آقای مهندس فیضی بخاطر زحماتی که در مورد این سمینار کشیده اند تشکر می کنم و از سایر بزرگوارانی که حضور در کنار آنها مایه افتخار بنده بود از جمله آقایان مهندس نظری و مهندس حیدری گرامی. و سایر دوستان و بزرگواران که به بنده حقیر اظهار لطف کردند!!  به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:۳٦ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٩/۱٥
تگ ها :

هیاهوی ورمی کمپوست! بخش دوم

هیاهوی ورمی کمپوست! بخش دوم

  نوشته:  محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

ورمی کمپوست ها بدلیل فعالیت زیاد کرمهای داخل آنها دارای مواد هیومیکی بالایی هستند. ممکن است درصد مواد هیومیکی که در ورمی کمپوستها وجود داشته باشد در کودهای دامی معمولی که در باغات پسته بمصرف می رسند وجود نداشته باشد. بهر روی همانطور که می دانیم مواد هیومیکی نقش مهمی در بهبود جذب عناصر و ساختمان و بافت خاکها دارند. در موارد زیادی ثابت شده که باکتریها و قارچ های آنتاگونیستی که در ورمی کمپوست ها وجود دارند موجب کنترل برخی از بیماری های خاکزاد در برخی از نباتات شده اند. بعبارت ساده تر یکسری از باکتریها و قارچ های مفید در ورمی کمپوست ها وجود دارند که با قارچ ها و باکتریهای مضر موجود در خاک که بعضا برای نباتات بیماریزا هستند را کنترل می کنند با انواع روش های مختلف و این یک نکته مثبت در مورد ورمی کمپوست ها محسوب می شود!! بصورت کلی اضافه کردن ورمی کمپوستها بخاک موجب افزایش غنای میکروبی خاکها و حاصلخیزی بیشتر خاکها خواهد شد و در اینچنین خاکهایی جذب عناصر و ریشه دوانی بمراتب بهتر خواهد بود!! بخوبی ثابت شده که زمانی باکتریها و قارچ ها موجود در ورمی کمپوست ها نتیجه مطلوبی خواهند داد که محیط مرطوب باشد یعنی تا زمانی که رطوبتی در خاک وجود نداشته باشد بلاشک باکتریها و قارچ ها و متابولیتهای مفید موجود در ورمی کمپوست ها از بین خواهند رفت. شرایط باغات پسته ایران شرایط بسیار خشک و کم آبی است. دوره های آبیاری در برخی از درختان پسته با 2 ماه و حتی بیشتر می رسد. آیا با وجود رطوبت بسیار کم خاک و دوره آبیاری طولانی مدت موجود در خاک باغات پسته افزودن ورمی کمپوست ها می تواند مفید باشد!! قطعا پاسخ منفی است. در شرایطی که آبی در اطراف ریشه وجود ندارد و خاک خشک است نتنها ورمی کمپوست بلکه کودهای بیولوژیکی بسیار قویتر از ورمی کمپوست ها هم کارآیی لازم در حاصلخیزی خاک را نخواهند داشت. بنظر می رسد کاربرد ورمی کمپوست ها اولا بهتر است در خاکهای اسیدی باشد نه خاکهای قلیایی( مناطق پسته خیز) چون ورمی کمپوست ها بمرور با آزاد کردن نیتراتها موجب افزایش اسیدته در خاک می شوند و ثانیا ورمی کمپوست ها در خاکهایی مناسب هستند که درصد رطوبت نسبی خاک بالا باشد. یعنی زمین در اکثر مواقع در حد رطوبت زراعی باشد به اصطلاح خاکشناسان خاک در حد رطوبت فیلد کاپاسیتی باشد!! زمانی که رطوبت خاک در حد فیلد کاپاسیتی یا ظرفیت زراعی نباشد مسلما ورمی کمپوست ها تاثیر چندانی در خاک نخواهند داشت (شرایط باغات پسته در استان های کرمان و یزد و خراسان و....). بهر روی برخی از کشاورزان علاوه بر ورمی کمپوست ها کرمهای داخل آنها را هم به خاک اضافه می کنند که این کرمها مخصوصا در مناطق پسته خیز زمانی که به خشکی بیش از حد زمین برخورد می کنند از بین خواهند رفت! البته در بسیاری از موارد فقط کود پوسیده شده توسط کرمها را بخاک اضافه می کنند و کاری با کرمها ندارند!! باید خاطر نشان کرد که ورمی کمپوست ها در مورد گیاهان زراعی و مناطقی که رطوبت خاک بالاست بسیار سودمند هستند و مصرف زیادی هم پیدا کرده اند مخصوصا در شمال کشور عزیزمان ایران و بروی بسیاری از گیاهان زراعی و حتی درختان مرکبات جواب بسیار خوب بوده است اما در مورد درختان پسته با این شرایط خشکی و کم آبی بهیچ وجه ورمی کمپوست کارآیی بالایی نخواهد داشت اما مسلما اضافه کردن آن نیز بخاک مزایایی هم در پی خواهد داشت اما این مزایا آنچنان چشم گیر نیست!! همیشه مساله اقتصاد و کم پول خرج کردن برای کشاورزان اولین و اساسی ترین بحث است. در بسیاری از موارد می توان با هزینه های بالا به جواب های خیلی خوب در مورد درختان پسته رسید اما باید توجه داشت که تا حد امکان باید کشاورز کمتر پول خرج کند و جواب خوبی از کاری که می کند بگیرد. اگر در بازار دقت کنیم می بینیم که قیمت ورمی کمپوست ها در حد کودهای مرغی و سایر کودهای معمول رایج در باغات پسته است و گاها قیمت ورمی کمپوست ها بالاتر از کودهای مرغی و دامی دیگر است. همیشه من بر این اعتقاد بوده ام و هستم که برای درختان پسته هیچ کودی کود مرغ نمی شود! کودهای مرغی با کیفیت تاثیرات بسیار خوبی روی درختان پسته دارند اگر درست استفاده شوند و بمقدار کافی و در موعد مناسب!  بنظرمی رسد که از نظر قابلیت تاثیر کودهای مرغی یک سرو گردن از کودهای ورمی کمپوست بالاتر باشند در مورد درختان پسته!! البته باید کودهای ورمی کمپوست در مورد درختان پسته تست شوند تا به جواب بهتر و روشن تری در مورد آن رسید ولی آن چیزی که از شواهد و قراین و تجربه ها بر می آید به نسبت پولی که بابت ورمی کمپوست باید پرداخته شود جواب چندانی حاصل نمی شود. درختان پسته درختانی بسیار تنومند و پر نیاز از نظر عناصر غذایی هستند و هر سال باید برنامه غذایی برای درختان پسته برنامه ای قوی و پر و پیمانه باشد وگر نه درختان به ضعف  عدم ثمر دهی برخورد خواهند کرد. بهر روی ورمی کمپوست ها را به این دلیل مهم که رطوبت کافی در دسترس نیست نمی توانند در باغات پسته کارساز باشند!! در مورد بسیاری از کودهای شیمیایی با کیفیت مثلا سولوپتاس ها که دارای بیش از 40 درصد عنصر پتاسیم قابل جذب هستند در باغات پسته اجبارا باید کمی قبل از آبیاری به خاک اضافه شوند و مسلما اگر جذبی هم صورت گیرد مخصوصا در تابستان در فاصله 4 الی 5 روز بعد از آبیاری جذب وجود دارد و بعد از این مدت این کود در خاک باقی می ماند تا آب بعدی و یا حتی ممکن است از بین برود. حالا شما ورمی کمپوست را با درصد پایین عناصر ماکرو  در نظر بگیرید و پر از مواد آلی و آنزیمها و مواد هوموسی!! زمانی که رطوبتی در دسترس نباشد چه فایده ای می تواند داشته باشد. شاید بهترین روش این باشد که خود کشاورزانی که باغات وسیع پسته دارند خوشان سوله ای درست کنند و ورمی کمپوست را پرورش دهند و به خاک باغات خود اضافه کنند ولی مسلما جوابی که کودهای دامی مانند کودهای مرغی با کیفیت روی درختان پسته می دهند ورمی کمپوست ها نخواهند داد. شاید کاربردی ترین روش مصرف این باشد که کودهای گاوی که می خواهیم به زمین اضافه کنیم و ناپوسیده هستند کرمهایی به آنها اضافه شود تا راحتتر و بهتر بپوسند در همین حد نه اینکه توقع را از ورمی کمپوست ها بالا ببریم. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱۱:٢٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٩/٢
تگ ها :

هیاهوی ورمی کمپوست!! آیا ورمی کمپوست می تواند به حد لازم در تغذیه درختان پسته مو

هیاهوی ورمی کمپوست!! آیا ورمی کمپوست می تواند به حد لازم در تغذیه درختان پسته موثر باشد؟

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

ورمی کمپوست در واقع از 2 کلمه verm و compost تشکیل شده است. بصورت خلاصه ورمی کمپوستها یعنی کمپوستهایی که از کرمها بهر طریقی در آنها استفاده می شود!! قبلا در 2 مقاله کوتاه با عنوان" کمپوستها ارزانترین راه برای تغذیه باغات پسته" در این وبلاگ از طرف من بحث شده است و خوانندگان می توانند به آنها مراجعه کنند!! اما این روزها هیاهوی فراوانی از طرف شرکت ها و افراد تولید کننده ورمی کمپوستها برای استفاده در باغات پسته مطرح می شود شاید بدین دلیل که پسته محصولی است اقتصادی و کودهای آلی جایگاه ویژه ای از نظر مصرف در باغات پسته برای خود دست و پا کرده اند!! در برخی از موارد این اظهارات و توصیه ها در مورد کودهای ورمی کمپوست برای تغذیه درختان پسته بسیار اغراق آمیز است! در مفید بودن و موثر بودن نسبی کمپوستها و ورمی کمپوست ها در مورد بسیاری از درختان و گیاهان زراعی هیچ شکی نیست اما سوال اینجاست که آیا ورمی کمپوستها می توانند  در باغات پسته موثر باشند!! و این تاثیر تا چه حدی است و اصلا ورمی کمپوست چه مزایایی دارد؟ اساسا ورمی کمپوست ها را بدین طریق تولید می کنند که یکسری از کرمهای مخصوص را بمدت معین وارد کودهای دامی (بخصوص کودهای گاوی) می کنند و بعد از گذشت مدت زمان مشخص این کود گاوی پوسیده می شود و محصولی که بدست می اید را کود ورمی کمپوست می نامند. در حقیقت تولید کودهای ورمی کمپوست می تواند یک کار پرسود باشد چون هزینه تولید چندانی ندارد و مهمترین هزینه در تولید کودهای ورمی کمپوست همان پولی است که بابت خریدن کرم پوساننده بمصرف می رسد!! شاید مهمترین نکته مثبت در مورد کودهای ورمی کمپوست همان واکنش هایی است که کرمها در کودها انجام می دهند و موجب پوساندن سریع کودهای دامی می شوند. مسلما محصولی که حاصل فعالیت کرمها است (کود ورمی کمپوست) سرشار است از مواد آلی و آنزیمها و ترکیبات متابولیکی که زمانی که بهمراه کود در داخل خاک قرار می گیرند موجب افزایش رشد ریشه و ریشه دوانی و تغذیه مناسبتر نباتات می شوند!! ورمی کمپوستها سرشار هستند از باکتریهایی که نقش های بسیار مفیدی در خاک ایفا می کنند!! یکی از مزایای کودهای ورمی کمپوست این است که ایندسته از کودها هر چند که بمقدار زیادتر از حد معمول در خاک استفاده شوند گیاه را دچار سوزانندگی ریشه نمی کنند (اتفاقی که ممکن است در مورد برخی از کودهای دامی بخصوص کودهای مرغی در صورت استفاده بیش از حد در خاک رخ بدهد!). مطالعات مشخص کرده اند که بذوری که در خاک ورمی کمپوست کاشته شوند دارای رشد بسیار بهتری نسبت به سایر تیمارها بوده اند. این مطلب همچنین در مورد نهالها هم صدق می کند. به این صورت که اگر نهال درختان در خاک دارای ورمی کمپوست کاشته شود بمراتب رشد بهتری خواهد داشت. شاید مهمترین و کاربردی ترین روش مصرف ورمی کمپوست ها در باغات پسته ایران در مورد کاشت نهالها باشد. بصورت یک رسم قدیمی که جواب خیلی خوبی هم داده زمانی که کشاورزان بخواهند نهال پسته ای در زمین غرص کنند به اندازه یک چاله کوچک در زمین را پر از ریگ (ماسه بادی) می کنند و نهال را برای رشد بهتر در آن می کارند و بهتر آن است که بجای ریگ یا ماسه بادی  در داخل چاله می توان ورمی کمپوست ریخت و رشد نهالها بمراتب بهتر خواهد بود!! یک نکته بسیار مهم در مورد ورمی کمپوست ها این است که بر خلاف شایعات ورمی کمپوستها ارزش تغذیه ای چندانی در مورد درختان پسته تنومند ندارند. اگر به آنالیز عناصر ماکرو در ورمی کمپوستها دقت کنیم آنالیز N, P, K در ورمی کمپوستها بسیار پایین است تقریبا در بترتیب در حد 3 و 1 و 1 و نیم درصد. بهر حال نتیجه می گیریم که آنالیز عناصر در مورد کودهای ورمی کمپوست وجود عناصر ماکرو را به نسبت بالا را اصلا تایید نمی کند!! حتی درصد آنالیز کودهای دامی مانند کودهای مرغی و گوسفندی و گاوی با کیفیت بالاتر از ورمی کمپوستها است اما تفاوت زیاد قابل تمایز نیست!! در واقع از نظر ارزش تغذیه ای کودهای ورمی کمپوست ارزش فوق العاده ای در تغذیه درختان تنومند پسته ندارند!! و نمی توان صرفا با دادن کودهای ورمی کمپوست نیازهای غذایی درختان پسته را جبران کرد. متاسفانه بحث شایعات در مورد کودهای ورمی کمپوست و استفاده از آنها در درختان پسته از طرف افراد سودجود زیاد است ولی از نظر علمی صحت چندانی ندارد!! اگر چه ممکن است ورمی کمپوست ها در مورد گیاهان زراعی مانند گندم و جو و صیفی جات تاثیر زیادی داشته باشد اما در مورد درختان تنومند پسته صرف دادن کودهای ورمی کمپوست نیازهای غذایی درختان پسته را تامین نخواهد کرد!! بنظر می رسد یکی از مهمترین مزایای کودهای ورمی کمپوست پوسیده بودن و قابل استفاده بودن این کود بصورت سریع توسط درختان پسته باشد!! بارها و مکررا مشاهده می شود که کشاورزان از کودهای دامی ناپوسیده برای تغذیه درختان استفاده می کنند کودهایی که هر تکه از آنها ممکن است چندین کیلوگرم وزن داشته باشند و تا بخواهند این کودها بپوسند ماهها زمان لازم است و ورمی کمپوست می تواند در حقیقت کودهای پوسیده دامی و گاوی را در اختیار کشاورزان قرار دهد که از این حیث نکته مثبتی ارزیابی می شود!! همین کودهای ناپوسیده و خام زمانی که مخصوصا بصورت چالکود در داخل چاله ها قرار می گیرند بعضا با دوره آبیاری طولانی مدت در باغات پسته موجب سوزانندگی ریشه در درختان پسته می شوند. شاید بالاترین درصد عناصر موجود در ورمی کمپوست ها مربوط به کلسیم (Ca) باشد!! کلسیم ورمی کمپوست ها حدود 3 تا 4 درصد گزارش شده است!! ورمی کمپوستها دارای انواع و اقسام مختلفی هستند و حتی نوع کرمی که باعث پوسیدن کودهای گاوی می شوند هم ممکن است تفاوت داشته باشد!! شاید این نکته بسیار جالب باشد که حتی خاکی که بسیاری از کشاورزان از مناطق نزدیک به باغات پسته خود با باغات اضافه می کنند از نظر بسیاری از عناصر از جمله نیتروژن، پتاسیم، آهن و ....بمراتب قویتر از ورمی کمپوست ها باشد!! فقط تنها نکته تمایز کننده ورمی کمپوست ها با خاک های معمولی این است که ورمی کمپوست ها از نظر مواد آلی بمراتب غنی تر از ایندسته از خاکها هستند. یک سوال بسیار اساسی اینجاست که با این دوره آبیاری 45 و 60 روزه و حتی بیشتر در باغات پسته ایران آیا باکتریها و مواد آلی موجود در ورمی کمپوست ها قابلیت زیستن و زنده ماندن دارند یا نه؟؟ یک نکنه بسیار مهم در مورد ورمی کمپوست ها این است که اگر چه دادن مقدار زیاد از ورمی کمپوست ها ممکن است از نظر سوزانندگی در درختان پسته مشکلی ایجاد نکند اما باید به این نکته توجه کرد که اگر مقدار دادن ورمی کمپوستها بسیار بالا باشد (بیشتر از 40 درصد حجم خاک) ورمی کمپوست می تواند مقدار نیتراتها را درخاک افزایش بدهد و افزایش یافتن نیتراتها در خاک نتنها می تواند خاک و نهایتا محصول را آلوده کند بلکه می تواند موجب افزایش اسیدیته یا pH خاک شود و افزایش یافتن مقدار پی اچ خاک برای خاکها و مناطق پسته خیز ایران که در نواحی با قلیایت بالا هستند اصلا سودمند نیست بلکه مضر است. در بخش بعدی مطالب بیشتری راجع ورمی کمپوستها و مصرف آنها در باغات پسته ارایه خواهد شد و نتیجه گیری می کنیم که روی هم رفته و با سنجیدن تمام مزایا و معایب از جمله بحث اقتصادی آیا دادن ورمی کمپوست در باغات پسته کاری سودمند است یا خیر؟!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٦:٢٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٩/۱
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED