انتخاب سودمندانه کود در مناطق پسته کاری

 

انتخاب سودمندانه کود در مناطق پسته کاری

Selection of Purposive Fertalizer In Pistachio regions

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده تاج آبادی

فارغ التحصیل کارشناس ارشد مهندسی گیاهپزشکی دانشگاه تهران

                                           

به صورت خلاصه چند عامل وجود دارد که می توان در هنگام انتخاب کود شیمیائی یا سایر مواد اصلاح کننده خاک به ویژه در مناطق پسته کاری باید در نظر گرفت:

1- دسترسی: دسترسی یکی از مهمترین عوامل در انتخاب کودهای شیمیائی می باشد. حمل کودهای شیمیائی از مناطق دور و نزدیک به منطقه موجب محدودیت در انتخاب کودهای شیمیائی می شود. مواد آلی اصلاح کننده خاک نظیر کودهای حیوانی، خرده های چوب و غیره در منطقه به مقدار زیاد وجود دارد اما مشکل در تهیه و حمل و توزیع آنها، موجب محدودیت در کاربرد مواد آلی می گردد.

 2-   مقدار عنصر غذایی: انواع زیادی کودهای شیمیایی با مقادیر مختلف عنصر غذایی وجود دارد . مقدار عناصر کود شیمیایی را آنالیز کود می گویند. روی تمام بسته بندی کودها آنالیز کود نوشته شده است و به صورت درصد ازت ( N )، درصد فسفر پنتوکسید ( P2o5  درصد اکسید پتاسیم ( K2o  )  نشان داده اند. برای تبدیل %P2O5  به %P   ،%P2O5  را در عدد 44/0 ضرب کنید . برای تبدیل %K2o5  به %K  ،%K2o را در عدد 83/0 ضرب کنید. کارخانه ها در بسیاری از کودها ، یک عنصر غذایی را با غلظت بالا می سازند. به عنوان مثال اوره بطور تقریبی 45% ازت و سوپر فسفات تریپل 46% P2o5  دارد. با این وجود سایر کودها بیش از یک عنصر غذایی نظیر فسفات دامونیوم ( 18% ازت و 46% P205   ) و سولفات آمونیوم ( 21% ازت و 23% گوگرد ) دارند. مخلوط کودها ترکیبی از چند منبع عناصر غذایی  هستند که آنالیز مطلوب را تولید می کنند. مطالعات نشان داده اند که پسته کاران مخصوصا در مناطق پسته کاری استان کرمان  به کودهایی با نسبت بالا پتاسیم نیاز دارند و بنابراین کودهای پتاسیمی باید در اولویت خرید قرار داده شوند.

3-   حل پذیری کود: مواد شیمیائی کمپلکس مثل مواد اصلاح کننده آلی از ترکیبات ساده نظیر املاح کود ،کمتر قابل حل هستند و در اثر فعالیت بیولوژیکی تجزیه می شوند. در پیشرفت های اخیر کودهای شیمیائی با سرعت رها سازی کند یا کنترل شده نیز تولید گردید. این نوع کودها عناصر غذایی را در طول زمان رها می سازند چون کود را معمولا با ماده ای پوشش می دهند که در خاک به آهستگی تجریه می شود. قابلیت حل کود نیز زمانی مهم می باشد که کود در ترکیب با سیستم های آبیاری یا با کاربرد آفتکش بکار روند. تزریق کود به داخل سیستم های آبیاری با کودهای بسیار قابل حل صورت می گیرد . بسیاری از منابع کود فسفاته خیلی قابل حل نیستند و اغلب لازم است از سایر روش های مصرف علاوه بر آبیاری استفاده شود. سنگ آهک ها نیز خیلی کم قابل حل هستند و واکنش آنها با خاک ممکن است چندین ماه طول بکشد.

4-  اندازه و شکل دانه کود: دانه های کوچکتر معمولا سریع تر قابل حل هستند و بنابراین قابلیت جذب آنها برای  گیاه بیشتر می باشد. بهر حال اشکال گرانوله ممکن است از اشکال پودری بواسطه اثرات باد و روش مصرف، کاربرد آسانتری داشته باشند. اندازه  متفاوت دانه های چند منبع کود در مخلوط کودها می تواند منجر به مشکل جدا شدن دانه ها در کیسه کود و کاهش یکنواختی کاربرد کود گردد.  برای اجتناب از این مشکل از گرانول هایی استفاده می شود که همه عناصر غذایی کود را با هم دارند.

5- تشکیل اسید ، باز یا خنثی: کاربرد کودهای دارای آمونیوم نظیر سولفات آمونیوم می تواند باعث افزایش اسیدیته خاک شود. سایر کودها مانند سولفات پتاسیم روی PH   خاک اثری ندارند. کودی مانند نیترات پتاسیم می تواند اسیدیته خاک را کاهش دهد. اختلاف  در اثر این کودها روی PH خاک ناشی از واکنش های شیمیایی مختلف می باشد که هنگام کاربرد در خاک دستخوش تغییر می شوند. چند ماده اصلاح کننده خاک در وهله اول جهت تنظیم PH خاک بکار می روند از قبیل آهک، اکسید کلسیم برای افزایش PH و از عنصر گوگرد ،سولفات آمونیوم ،سولفات آهن و اسید سولفوریک برای کاهش PH  خاک استفاده می کنند. لازم به ذکر است که کاربرد کودهای با خاصیت اسیدی زایی مانند فرمهای سولفاته در خاکهای مناطق پسته کاری ارجحیت دارد.

6- شاخص نمک: کودهای شیمیایی اثرات متفاوتی در افزایش غلظت نمک در محلول خاک دارند. غلظت زیاد نمک می تواند به ریشه درختان پسته آسیب بزند. بطور کلی کودها با آنالیز بالا کمتر از کودهایی با آنالیز پائین خسارت نمک را دارند چون از این نوع کودها در هنگام مصرف به مقدار کمتری که همان مقدار عناصر غذایی را دارد لازم می باشد. بعلاوه کودهای ازته و پتاسیم بطور کلی شاخص نمک خیلی بالاتری در مقایسه با کودهای فسفاته دارند.

7- هزینه و سهولت تهیه: عامل محدود کننده اصلی در استفاده از کودها اغلب هزینه می باشد. هزینه حمل کودها به مناطق کشاورزی موجب افزایش قیمت کودهای شیمیائی می شود. بهر حال بسیاری از کشاورزان بیشتر در سهولت کاربرد کودها مشکل دارند. بطور کلی کودهای اختصاصی نظیر کودهایی با رها سازی کند بسیار قابل حل گران تر از سایر کودها هستند.

 

+


دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED