تغذیه درختان پسته از طریق برگ، فوری، موثر و مقرون بصرفه از نظر اقتصادی-بخش اول

تغذیه درختان پسته از طریق برگ، فوری، موثر و مقرون بصرفه از نظر اقتصادی-بخش اول

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-مدرس دانشگاه-عضو انجمن پسته ایران

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

تغذیه مناسب درختان پسته در شرایط خاکی و آبی استان کرمان یکی از معضلات اساسی باغداران محسوب می شود. شرایط آب و خاک در گذر زمان تغییرات زیادی کرده است. تقریبا در تمامی باغات پسته بالانس مناسبی از عناصر در خاک وجود ندارد. و بسیاری از عناصر در خاک وجود دارند اما غیر قابل جذب توسط درختان هستند بدلایل مختلف. درختان پیر بویژه در مورد میکروالمنتها دچار کمبودهای آشکاری هستند. کیفیت کودهای کشاورزی توزیع شده توسط سازمانهای دولتی پایین است. حال باید پرسید راه حل چیست؟ چه باید کرد؟ با این اوضاع اقتصادی نابسامان، هزینه های کوددهی از طریق ریشه آنقدر سنگین است که بقولی خرجش به دخلش واگو نمی کند و از طرف دیگر هیچ تضمینی نیست که با این هزینه های سنگین جهت کوددهی ریشه ای عناصر موجود در ایندسته کودها بتوانند 100 درصد توسط ریشه جذب شوند. بنظر می رسد که بهترین، فوری ترین و بصرفه ترین راه برای تغذیه مناسب درختان پسته تغذیه برگی یا Foliar feeding باشد. محلولپاشی یا تغذیه برگی عبارتست از پاشش محلولهای حاوی مواد غذایی روی برگهای درختان. سابقه محلولپاشی مواد غذایی بر روی درختان به سال 1950 میلادی باز می گردد. در آن سال ثابت شد که پاشش محلولهای غذایی روی برگها موجب خواهد شد که عناصر معدنی موجود در کود از طریق روزنه ها (stomata) وارد سیستم آوندی گیاهان شود و گیاهان بتوانند از آن عناصر در جهت رشد و نمو خود استفاده کنند. علاوه بر روزنه ها این امکان وجود دارد که جذب مواد غذایی از طریق کوتیکول (cuticles) برگها هم صورت گیرد. کوتیکول یا بشره بیرونی ترین بخش سلولهای گیاهی است و لایه ای موم مانند است که بیشتر نقش حفاظتی در گیاهان دارد. بخوبی به اثبات رسیده که تکرار محلول پاشی مواد غذایی روی برگها ممکن است حتی تا 20 برابر مصرف کودها از طریق خاک سودمندتر باشد بشرطی که تکرار شود. در بسیاری از نوشته ها و مقالات براین تکیه می شود که چون میزان مصرف یا برداشت عناصر اصلی یا ماکرو (N, P,K) از خاک توسط درختان بالاست بنابراین محلولپاشی عناصر ماکرو نمی تواند کارساز باشد در صورتی که اینطور نیست. تجربیات شخصی بنده روی درختان پسته و همچنین مقالات و تحقیقات بسیاری از محققان روی سایر محصولات کشاورزی و درختان نشان داده است که تکرار محلوپاشی بفواصل هر 20 روز می تواند تقریبا تمام نیازهای عناصر ماکرو میکرو را در درختان پسته جبران کند و نیازی به استفاده از کودهای ماکرو میکرو در خاک نیست. البته متاسفانه تحقیق 100 درصدی در این زمینه روی پسته وجود ندارد اما بهر روی می توان بصورت تجربی و آزمایشی محلولپاشی را بجای کاربرد عناصر در خاک استفاده کرد و بنظر من مسلما محلولپاشی اثرات بسیار بهتری خواهد  داشت البته باید از طریق علمی هم این مساله روی درختان پسته به اثبات برسد. اینکه چه فرمولها و کودها یی و با چه ترکیب و درصدی با هم مخلوط شوند و زمان پاشش هر فرمول کی باشد جزو رموز یا فنون کوزه گری ما کارشناسان کشاورزی است. اگر چه بهتر است سموم و کودهای محلوپاشی با هم مخلوط نشوند و پاشش آنها جداگانه باشد اما اختلاط بسیاری از سموم با محلولهای غذایی  و پاشش آنها روی فیلوپلان (محیط اطراف برگ) بسیار کارگشا و بصرفه از نظر اقتصادی خواهد بود تا اینکه بخواهیم بصورت جداگانه بپاشیم. اما بصورت خلاصه مزایای محلوپاشی نسبت به کاربرد کود ها یا عناصر در خاک عبارتست از 1-اثر فوری تر محلوپاشی عناصر نسبت به کاربرد در خاک ( (Soil application 2- شاداب شدن و قوی شدن بخشهای هوایی گیاه بویژه برگها و شاخه ها و خوشه ها 3- افزایش طول عمر برگها و افزایش ذخیره برگی در شرایط حساس یا بحرانی بویژه در زمان پر شدن مغز 4- رساندن عناصر به خوشه ها و برگها بویژه در شرایط خشک باغات پسته (در دوره های طولانی مدت آبیاری باغات پسته که گاها 3 یا 4 ماه هم می رسند اگر بهترین کود هم در خاک موجود باشد غیرقابل استفاده و جذب توسط درختان است) 5- افزایش مقاومت نسبت به آفات و بیماری ها (چون محلوپاشی موجب قوی ماندن درختان کاهش خسارت آفات و امراض می شود. البته آفت شیره خشک را باید از این قضیه مستثنی دانست چون هر چه برگها شادابتر و قوی تر باشند فشار شیره خشک بیشتر می شود). 6- افزایش سرعت جریان مواد غذایی در آوندها و گیاه (element circulation).

سوال اساسی در مورد محلوپاشی باغات پسته این است که کی باید محلوپاشی کرد؟ بهترین زمان برای محلولپاشی کی هست؟ باید زمانی محلوپاشی کنیم که دمای هوا و خاک خیلی بالا  یا خیلی پایین نباشد بدلایل مختلف اگر در دماهای بالا و پایین  هوا و خاک محلوپاشی روی برگها صورت گیرد عناصر بصورت غیرقابل جذب در خواهند آمد و محلوپاشی بیفایده خواهد بود، یکی از بازه های زمانی بسیار مهم برای محلولپاشی در باغات پسته در محدوده زمانی گلدهی (bloom time) است. بسیاری از کارشناسان نظر به این دارند که در دوره گلدهی نباید محلول پاشید یا سم پاشی کرد در صورتی که در باغات پسته بنظر می رسد بحرانی ترین و مناسبترین بازه زمانی مبارزه با آفات بهاره (پروانه چوبخوار و ....) و بحرکت انداختن درختان توسط محلولپاشی در دوره زمانی گلدهی است. بهر روی در مورد پاشیدن و عدم پاشش در گلدهی اختلاف نظر وجود دارد که البته از نظر من و بسیاری از کارشناسان و محقیقین باید حتما سم پاشی و محلولپاشی را در زمان گلدهی انجام داد  و بتعویق انداختن کار باعث ضررو زیان خواهد شد. در شرایط استرس باغات پسته (مسمومیتها، شوری، کم آبی و ....) استفاده از کودهای محلولپاشی بویژه کودهای حاوی مواد پروتویینی و ویتامینه و....می تواند کمک زیادی به گذران دوره استرس در درختان پسته کند، محلوپاشی عناصر مناسب بعد از تشکیل میوه (fruit setting) در پسته بسیار کارساز خواهد بود بویژه در مورد افزایش انس، خندانی و کیفیت میوه ها و کاهش پوکی، همانطور که اشاره شد تکرار محلوپاشی هر 2 هفته یا 3 هفته در درختان پسته با محلولهای استاندارد و فرمولهای ویژه بسیار تاثیرگذار خواهد بود. در مورد زمان محلولپاشی مطالعات نشان داده است که از نظر میزان جذب در روزنه های برگی و کوتیکول برگ بهترین زمان اوایل صبح است. در اوایل صبح بدلایل مختلف در مقایسه با سایر زمانها بویژه نزدیک به غروب جذب عناصر غذایی از طریق برگها بیشتر خواهد بود. و این در حالی است که در مورد سم پاشی بهتر است سم پاشی در عصر و حتی شب صورت گیرد. سوال اساسی بسیاری از کشاورزان بویژه در سالیانی که در بهار بارندگی داریم این است که چه مدت بعد از محلولپاشی یا سم پاشی ها اگر بارندگی اتفاق بیفتد محلوپاشی یا سم پاشی موثر خواهد بود. این بستگی زیادی به نوع سم و نوع محلول مورد استفاده دارد اما در مورد سموم باید خاطرنشان کرد که اثرات بسیاری از سموم بصورت تماسی است و در همان بازه زمانی که سم پاشیده می شود سم اثر خود را بر روی آفت خواهد گذاشت و در مورد سموم تماسی حتی اگز 10 دقیقه بعد از سم پاشی بارندگی حادث شود اتفاقی نخواهد افتاد اما در مورد کودهای مایع یا محلوپاشی ممکن است حداقل 24 ساعت وقت برای جذب عناصر توسط برگ الزامی باشد. در مورد بسیاری از عناصر منظور جذب بهتر از طریق برگ و اثرات بهتر علاوه بر عناصر معدنی اصلی مواد دیگری هم ممکن است در ترکیب یا بصورت mixing با این عناصر روی برگها پاشیده شوند که هم جذب بهتر عناصر را بهبود می دهند و هم خوشان بصورت جداگانه ممکن است اثرات تحریک کنندگی یا تغذیه ای برای برگها داشته باشند موادی مانند هورمونها، ویتامینها، مواد هیومیکی، عصاره جلبکها و......

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱:٥٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٢/٢٩
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED