تغذیه درختان پسته از طریق برگ، فوری، موثر و مقرون بصرفه از نظر اقتصادی-بخش دوم

تغذیه درختان پسته از طریق برگ، فوری، موثر و مقرون بصرفه از نظر اقتصادی-بخش دوم

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-مدرس دانشگاه-عضو انجمن پسته ایران

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

بر خلاف بسیاری از کشاورزان پسته کار که فقط افکار آنها معطوف به تغذیه از طریق ریشه است و کاملا اشتباه فکر می کنند محیط برگ یک محیط فوق العاده جالب و بسیار شگفت انگیز جذبی است. محیط برگ می تواند یک محیط کاملا جذبی عمل کند و عناصر معدنی مختلف را بخوبی جذب نماید.  مطالعات مختلف نشان داده که اگر چه مقدار جذب مواد غذایی توسط برگ کمتر از ریشه هاست اما از نظر تاثیر همین میزان کم در مقایسه با ریشه ها بسیار موثرتر و سریعتر عمل می کند. از نظر موثر تر بودن محلولپاشی در مقایسه با جذب ریشه ای نتایج متفاوت بوده اند. نتایج متفاوت نتایج محلولپاشی را 8، 10 و حتی 20 برابر موثرتر از جذب ر یشه ای معرفی کرده اند. هنگامی که مواد غذایی از طریق برگ در اختیار درختان پسته گذارده شود راندمان جذب بسیار بالاتر جذب ریشه ای خواهد بود چون محدودیت های مختلف از جمله آبشویی عناصر در خاک (Leaching)، بازدارنده های موجود در محیط خاک، محدودیت اسیدیته و بسیاری از فاکتورهای منفی تاثیرگذار در جذب را نخواهیم داشت. مواد غذایی زمانی که از ریشه جذب شوند یک مسیر طولانی یا circulation را در گیاه پیش رو دارند و یابد در کل گیاه بچرخند تا به برگها و خوشه ها برسند و در نتیجه میزان انرژی زیادی از گیاه را بمصرف می رسانند و بنابراین میزان مصرف ATP در کل گیاه بالا خواهد رفت. از سوی دیگر بسیاری از عناصر غذایی مورد نیاز درختان غیر متحرک یا immobile هستند و حتی اگر تمام شرایط مساعد باشد جذبشان از خاک و انتقال آنها به خوشه ها بسیار دشوار خواهد بود و محلوپاشی موجب می شود که این عناصر غیر متحرک یا immobile براحتی و بدون زحمت در اختیار درختان قرار گیرند. محلولپاشی یک راه میانبر و بدون هزینه را در اختیار گیاه یا درختان پسته خواهد گذاشت. همانطور که قبلا اشاره شد زمانی ماکزیمم جذب عناصر غذایی از خاک را خواهیم داشت که رطوبت کافی در خاک موجود باشد. در مورد کوددهی ریشه ای قبل از هر آبیاری کودهای مختلف را به زمین اضافه می کنند و در دمای بالای خاک و هوا میزان رطوبت خاک پس از چند روز بعد از آبیاری بشدت پایین خواهد آمد و بسیاری از عناصر ماکرو و میکرو بدلیل کاهش رطوبت و خشکی خاک در خاک دپو شده و به مصرف درختان نمی رسند اما محلولپاشی این محدودیت (کمبود رطوبت در خاک) را ندارد و در هر برحه زمانی بویژه پس از آبیاری زمین و تازه شدن درختان بسیار موثر خواهد بود. مطالعات زیادی نشان داده اند که محلولپاشی عناصراز طریق برگ در شرایطی که بسیاری از عوامل محدود کننده و بازدارنده جذب (مثلا اسیدیته یا pH بالای آب و خاک و....) در خاک وجود دارند مناسبترین راه رساندن مواد غذایی به درختان است. تحقیقات مختلف نشان داده است که در شرایط قلیایت شدید خاک و آب (شرایط باغات پسته استان کرمان) جذب بسیاری از عناصر میکرو و یونهای فلزی بسختی صورت می گیرد و به همین دلیل کمبود عناصر میکرو بویژه آهن (Fe)، روی (Zn) و ..در تمام پسته کاریهای استان کرمان وجود دارد. کمبود کلسیم در درختان که موجب عوارض مختلف در دانه های پسته شده به این دلیل نیست که کلسیمی در خاک وجود ندارد به این دلیل است که Ca غیر قابل جذب توسط درختان است. کمبود Ca در خاکهای قلیایی پدیده ای بسیار نادر است که متاسفانه عوارض مختلفی برای درختان پسته و دانه ها بوجود آورده است. بدون شک محلولپاشی دو الی 3 نوبت کودهای میکرو و کودهای کلسیمی در طول فصل رشد و نمو درختان پسته بصورت کامل عوارض ناشی از ایندسته کمبودها در درختان پسته را رفع خواهد کرد. نکته بسیار جالب و شگفت آور در این است که میزان جذب از طریق برگ هیچ محدودیتی را برای جذب از طریق ریشه بوجود نخواهد آورد چون جذب برگی بصورت بسیار سریع و موضعی (Localized absoption) اتفاق خواهد افتاد و اختلالی در جذب سایر عناصر از ارگانهای دیگر گیاه (ریشه و ....) بوجود نخواهد آورد. البته بسیاری بر این نکته اتفاق نظر دارند که محلولپاشی عناصر ماکرو (N, P, K) که متحرک هستند (Mobile elements) ممکن است تمام نیازهای درختان به این عناصر را تامبن نکند اما بهر روی محلوپاشی عناصر ماکرو هم می تواند بسیار کارساز باشد اما در مقدار استفاده از عناصر ماکرو در محلولپاشی باید دقت کرد که بیش از حد مجاز استفاده نشوند چون موجب گیاهسوزی در درختان خواهند شد. محلوپاشی با غلظت های کم عناصر ماکرو بویژه نیتروژن (N) و پتاسیم (K) در مرحله تشکیل دانه و پر شدن مغز در درختان پسته بسیار موثر عمل خواهد کرد و درصد پوکی را کاهش و درصد خندانی و اونس دانه ها را بصورت شگفت آوری بالا خواهد برد. مقدار کارآیی محلولپاشی در یک گیاه بستگی به فاکتورهای متعددی دارد از جمله وسعت برگها، تعداد Stomata یا روزنه ها در برگ و همچنین ضخامت و شرایط کوتیکول و متاسفانه تحقیقاتی در زمینه فاکتورهای محدود کننده جذب از طریق برگ (محلوپاشی) در باغات پسته ایران و حتی دنیا وجود ندارد و می تواند چند ده محقق برای چندین سال روی همین موضوع کار کنند و فرمولی متناسب به باغداران ارایه نمایند. نانوتکنولوژی در صنایع تولید کودهای محلولپاشی یکی از روشهای بسیار موثر و جدید است که بدبختانه بسیاری از کارشناسان با نانوتکنولوژی و بحثهای مربوطه به آن در کشاورزی لنگ می زنند. البته باید توجه داشت بسیاری از کودهای محلولپاشی که تولیدی بر پایه نانوتکنولوژی و بیوتکنولوژی دارند مختص کارخانجات تولید کودهای کشاورزی در کشورهای پیشرو هستند و این تکنولوژی را در اختیار ما نمی گذارند. بهمین دلیل است که وقتی کودی در داخل ایران با استفاده از روش مهندسی معکوس تولید می شود کارآیی کود مشابه خارجی خود را ندارد هر چند که تمام درصدها و آنالیز هر دو کود با هم مشابه باشند. البته باید قبل از هر گونه کاربرد کود بصورت محلوپاشی و یا کاربرد درخاک از وضعیت خاک و آنالیز برگ اطمینان حاصل کرد و گرنه کاربرد خودسرانه کود بصورت محلوپاشی یا کاربرد در خاک نتنها کمکی نمی کند بلکه باعث آسیب به درختان و آلودگی زیست محیطی می شود.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٢:۱٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٢/۳٠
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED