آشنایی و مبارزه با سن قرمز (lygaeus pandurus) در باغات پسته

آشنایی و مبارزه با سن قرمز (lygaeus pandurus) در باغات پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

آفت سن یکی از آفات بسیار مهم باغات پسته محسوب می شود. در سالیان اخیر با از بین رفتن دشمنان طبیعی آفت، سن جولان زیادی در مناطق پسته خیز یافته و متاسفانه می رود که بعد از شیره خشک و پروانه چوبخوار بعنوان سومین آفت کلیدی پسته محسوب شود. قبل از هر چیز باید از جناب مهندس هاشمی راد عضو هیات علمی موسسه تحقیقات پسته در رفسنجان  یادی شود که انصافا زحمات زیادی در مورد شناسایی سن های مختلف و مسایل مربوط به سن ها در پسته کشیده اند و بنده اگر مطلبی می نویسم ادای وظیفه است و جناب مهندس هاشمی راد مقالات و تحقیقات زیادی در مورد سنهای پسته انجام داده اند و انصافا کاری بزرگ در مورد آفت سن در درختان پسته انجام داده اند. درختان پسته دارای سن های مختلفی از جنس ها و گونه های مختلف هستند که جنس ها و گونه های شناخته شده در باغات پسته در ایران عبارتند از سن قرمز با نام علمی lygaeus pandurus، سن سبز دارای لکه سفید در انتهای سپرچه جنس Brachynema spp.، سن سبز یکدست و فاقد لکه سفید در انتهای سپرچه از جنس Acrosternum spp.، سن قهوه ای از جنس Apodiphus spp.. سن قرمز پسته در سالهای اخیر شیوع فراوانی در باغات پسته استان کرمان یافته است. مخصوصا در اوایل فصل رشد و مرحله تشکیل میوه Fruit setting سن های قرمز بسیار خسارتزا شده اند و تقریبا باغی را نمی توان پیدا کرد که از اثر سن قرمز در امان مانده باشد بخصوص در باغاتی که در حاشیه قرار دارند. عیب بزرگ آفات سن در این است که معمولا در هنگام سم پاشی روی درختان و برگها نیستند و پس از فرو کردن خرطوم در بافت میوه یا خوشه محل را ترک می کنند و احتمال اینکه به سم برخورد بکنند کم است. قدرت پروازی سن قرمز بالاست و این هم بر مشکل مبارزه شیمیایی می افزاید. سم پاشی در مورد سن قرمز زمانی می تواند موثر باشد که سن روی برگ یا خوشه وجود داشته باشد و بنابراین مبارزه شیمیایی با سن قرمز بسیار دشوار است. فروکردن نیش سن داخل دانه های پسته و خوشه ها ترکیباتی که از بزاق حشره را وارد بافت دانه و خوشه می کند که علاوه بر لهیدگی محل نیش و اطراف آن گاها موجب خشک شدن خوشه ها و ریزش آنها می شود. حشرات کامل سن قرمز، قرمز رنگ و دارای 3 تا 5 نسل در سال می‌باشند البته نوارهای باریک سیاه رنگی نیز روی بدن حشره مشاهده می شود. زمستان گذرانی به صورت حشرات کامل در مکانها و پناهگاههای مختلف می‌باشد این پناهگاهها ممکن است متفاوت باشند از زیر پوست درختان مختلف مانند سنجد و انگور بگیر تا بوته های گیاهان بیابانی مانند درمنه و اسفند و ....  حشرات کامل در اوایل اردیبهشت به سمت باغ‌های پسته هجوم آورده و تغذیه آنها در این مرحله به علت حساسیت میوه‌ها سبب ایجاد خسارت شدید می‌گردد. با کامل شدن پوست استخوانی، این حشره تمایل به تغذیه از میوه‌های پسته را از دست داده و به سمت میزبان‌های دیگر مهاجرت می‌کند. باید توجه داشت که خسارت ناشی از بادزدگی و آفات دیگر با خسارت حاصل از سن قرمز اشتباه گرفته نشود. در سن قرمز از محلی که نیش سن فرورفته مایعی شفاف مانند یک قطره کوچک با لوپ یا ذره بین و اگر کمی دقت کنیم با چشم غیرمسلح هم خسارت قابل مشاهده است. ممکن است محل نیش سن روی خوشه ها و به اصطلاح سازها قابل مشاهده باشد. باید توجه داشت وجود سوراخ بزرگ و دایره مانند روی دانه ها معمولا نمی تواند خسارت ناشی از سن باشد اگر چه ممکن است در اثر حمله خرطوم سن به داخل دانه ها پس از گذشت زمان سوراخی غیر منظم بصوت شکافی ایجاد شود. در مورد مبارزه با سن ها در باغات پسته نکات زیر را باید رعایت کرد شامل 1- پرهیز از هر گونه سم پاشی های بی رویه با سموم خطرناک یا سمومی که همه حشرات موجود در باغ از جمله دشمنان آفت سن را از بین می برند بویژه زنبورهای پارازیت گر تخمهای سن (زنبورهای خانواده scelionidae) سم پاشی با سمومی مانند فن والریت (سومیسیدین)، دلتامترین (دسیس) و بسیاری از سموم دیگر می توانند اثرات بسیار سو روی دشمنان طبیعی سن ها  داشته باشند 2- از بین بردن میزبانهای ثانویه و علفهای هرزی که میزبان آفت هستند می تواند خطرناک باشد و موجب انتقال سن ها از میزبان های ثانویه به درختان پسته شوند. در هنگام شیوع آفت و خسارت شدید سن ها بهتر است از کندن و از بین بردن علف های هرزی که میزبان آفت هستند خودداری شود 3- اگر چه مبارزه شیمیایی نمی تواند نتایج کاملا قابل قبولی باشد ولی می توان از تیودان یا اندوسولفان به نسبت 2 درهزار استفاده کرد سمومی مانند فنتیون و فنتریتیون نیز به نسبت 1 تا 1 و نیم در 1000 می توانند روی سن ها اثر گذار باشند. باید توجه داشت معمولا در هنگام طغیان سن ها بویژه در اوایل فصل آفت شیره خشک هم روی درختان وجود دارد بهتر است از ترکیب هگزافلورومون+تیودان یا اندوسولفان یا از ترکیب هگزافلورومون+فنتیون یا فنیتریوتیون استفاده کرد.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٧:٤۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٢/۳۱
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED