صابونها و شوینده هایی که بهمراه سموم آفت کش بمنظور کنترل بهتر آفات در باغات پسته

صابونها و شوینده هایی که بهمراه سموم آفت کش بمنظور کنترل بهتر آفات در باغات پسته مصرف می شوند-قسمت دوم

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران-مدرس دانشگاه

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

افزودنی ها یا adjuvant های نفوذ کننده، شامل آندسته از adjuvant هایی هستند که باعث می شوند قطرات سم و مواد شیمیایی دیگر به لایه مومی بدن حشره یا کوتیکول برگها نفوذ کند و وارد فضای بین سلول های اپیدرمی شود و به فضاهای بین سلولهای هدف یا target دسترسی پیدا نماید. adjuvant های نفوذگر شامل مشتقات نفتی، روغن های گیاهی و برخی از الکل ها و... می شوند. میزان مصرف یا dosage، زمان مصرف و نحوه مصرف باید در مورد افزودنی های نفوذگر کاملا کنترل شده باشد و مصرف خودسرانه می تواند خطرناک باشد (اتفاقی که در مورد روغن های ولک افتاده است). افزونی ها یا adjuvant های رقیق کننده (Anti-condensates)، ایندسته از adjuvant ها موجب تنظیم قطر ذرات سم و تنظیم آنها می شوند و همچنین باعث یکنواختی محلول سم از نظر دانسیته یا چگالش می شوند. معمولا در تانکرهای سم پاش معمول بدون استفاده از Anti-condensates ها نتنها یکنواختی در قطر ذرات وجود ندارد بلکه در اتمام سم پاشی و در کف تانکر غلظت فوق العاده ای از محلول سم یا کود مایع خواهیم داشت. گاها این احتمال وجود دارد که در کف تانکر و مثلا 300 لیتر ته تانکر سم پاشی غلظت فوق العاده بیشتری نسبت به محلول سم اولیه داشته باشیم که مشکلات خاص خود را بوجود می آورد و در ضمن در اوایل سم پاشی تاثیر سم یا کود ممکن است مناسب نباشد به دلیل ناهمگونی محلول سم. استفاده از افزودنی ها یا adjuvant های رقیق کننده (Anti-condensates) این مسایل را برطرف خواهد کرد. افزودنی ها یا adjuvant های غلیظ کننده (Thickeners)، ایندسته از افزودنی ها مانع رقیق شدن بیش از حد محلول سم شده و در نتیجه با افزایش چسبندگی سم به برگ یا بدن حشره پرت سم کاهش خواهد یافت از این دسته مواد میتوان به polyacrylamide، polyethylene  polymers ، polysaccharides و همچنین برخی از روغن های گیاهی اشاره کرد. اضافه کردن ایندسته مواد به سم نتنها موجب افزایش غلظت سم و افزایش ویسکوزیته محلول سم می شود بلکه از تبخیر برخی از سموم که حساسیت بالا نسبت به تبخیر دارند جلوگیری خواهد کرد. استفاده از ایندسته adjuvant ها چون باعث کاهش پرت سم می شوند کاربردشان در باغاتی که نزدیک به محلهای مسکونی هستند بسیار مناسبتر بنظر می رسد چون موجب کاهش پرت سموم خواهند شد. در مورد کاربرد هر گونه adjuvant باید دقت کرد و روی لیبل آن نگاه کرد تا از میزان مصرف یا دوز و خطرات و مسمومیتها و همچنین از گروه و نوع adjuvant مطمن شد و کاربرد خودسرانه میتواند خطرناک باشد. در کشور عزیزمان ایران چون نظارت قوی روی اجناس و نهاده های کشاورزی وجود ندارد بسیاری از افراد سودجو مواد شوینده که معمولا بمنظور شستشوی سطوح و حتی مواد ضد عفونی کننده قوی که دارای کف فوق العاده بالایی هستند را بخورد کشاورزان بیچاره و بیخبر می دهند بعنوان صابون یا adjuvant. هر نوع ماده adjuvant که وارد بازار میشود باید دارای شناسنامه و لیبل باشد و توصیه من به کشاورزان این است که حتی المکان از adjuvant استفاده شود که خانواده دار باشد و جنسی که شناسنامه ندارد نباید خریداری کرد حتی صابون های سم پاشی. افزودنی ها یا adjuvant های امولسیفایر کننده (Emulsifiers)، ایندسته از ادجونتها در حقیقت موجب مخلوط شدن بهتر سم و روغن ها و موادی میشود که بعلت چرب بودن غیر قابل حل در آب هستند. امولسیفایرها موجب می شوند که سمومی که بیس چربی مانند دارند یا اگر حامل آنها از موادی که دارای بیس چرب مانند هستند بهتر و بیشتر در آب حل شوند. ویژگی امولسیفایرینگ در فرموله کردن یک سم در کارخانه جات تولید سموم هم کاربرد  دارد و بسیاری از سموم بصورت اموسیون یعنی ذرات معلق چربی و آب در هم فرموله میشوند (هتروژنی از دو مایع غیر قابل حل در هم ولی قابل اختلاط را امولسیون می نامند). افزودنی ها یا adjuvant های چسبنده و پخش کننده (Spreader and Stickers)، ایندسته از افزودنی ها باعث کاهش کشش سطحی محلول سم شده و موجب ایجاد یک ورقه یا لایه مناسب و همگن از محلول سم روی بدن حشره یا سطح گیاه می شوند افزدنی های چسبنده و پخش کننده استاندارد در صورت کاربرد مناسب و توصیه شده بهمراه اثرات بسیار قاطع و رضایتبخشی روی آفات مختلف درختان پسته خواهند داشت. ایندسته از adjuvant ها شامل موادی مانند اسیدهای چرب، لاتکس، الکلهای آلیفاتیک، روغن های گیاهی مانند روغن پنبه دانه (cottonseed) و سایر روغن های غیر آلی می شوند. فرمولهای adjuvant مخصوص و دارای برندهای مختلفی هستند بسیاری از این برندها حاصل سالها تحقیق و صرف بودجه های میلیون دلاری هستند و براحتی قابل کپی کردن مهندسی معکوس کردن نیستند. افزودنی های چسبنده موجب چسبیدن قطرات سم به برگها  و بدن حشرات می شوند. در مورد ایندسته از adjuvant هم باید کاملا جانب احتیاط را رعایت کرد و بموقع و کارشناسی شده مصرف کرد. روغن ها یا Oils بعنوان افزودنی یا adjuvant دارای اهمیت اساسی هستند و خوب باید دقت کرد که روغن ها به دو دسته روغن های گیاهی (Crop oils) و روغن های غیرگیاهی (inorganic oils) که معمولا از مشتقات نفتی حاصل می شوند تقسیم بندی می شوند. در مورد مبازره با آفات بهتر است از روغن های گیاهی استفاده کنیم بعنوان افزودنی. استفاده از روغن ولک که از مشتقات نفتی منشا می گیرد بعلت ناسازگاری با ساختار و بافت گیاهان بشدت آسیب زا است. روغن ها می توانند بعنوان adjuvant های تشدید کننده اثر سم یا سینرژیست ها عمل کنند مطالعات زیادی در مورد اثرات مثبت کاربرد روغن های گیاهی مانند روغن کنجد و سویا و... بتنهایی و در اختلاط با سموم مختلف انجام شده است. Adjuvant های جدیدتری هم به بازار معرفی شده اند که فقط از آنها اسمی می بریم شامل Alkyl polyglucosides، Inorganic Salts، Organosilicates و .... باز هم یاد آوری کنیم که استفاده از صابونهای معمولی، مواد شوینده بهداشتی و خانگی برای کاربرد در سم پاشی به هیچ وجه قابل توصیه نیست. استفاده از روغن های گیاهی مانند روغن نارگیل، روغن نخل، روغن کرچک و سویا بعنوان Adjuvant میتواند بسیار کارساز و مهم باشد باعث تاسف است که پروژه ای برای تحقیق روی ایندسته از مواد روی درختان پسته وجود ندارد و انجام نشده. در مورد بسیاری از سموم با کیفیت خارجی روی لیبل سم بروشنی توصیه یا عدم توصیه در مورد یک افزودن یک Adjuvant وجود دارد و کشاورز یا کارشناس می فهمد که این سم بهتر است بهمراه افزوننده باشد و یا خیر و همچنین در مورد افزوننده ها در کشورهای پیشرفته تمامی جزییات روی لیبل یک Adjuvant وجود دارد اما در مورد مارکت ایرانی برخی افراد سودجو مواد شوینده و بهداشتی را داخل ظروف پر زوق و برق گذارده اند و بخورد کشاورزان و کارشناسان نادان می دهند بعنوان صابون و از ایندسته اراجیف و این در حالی است که ایندسته مواد می توانند بشدت مضر باشند. باز هم یادآوری می کنم که اگر چه شخصا Adjuvant خارجی بسیار مناسب و با کیفیت که خوشبختانه در ایران هم وجود دارد دیده ام ولی در مورد Adjuvant های ایرانی باید به دیده تردید نگریست. به امید بهبودی و پیشرفت صنعت پسته در کشور عزیزمان ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱:٥٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۳/٥
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED