حقایقی در مورد هگزافلورومون (کنسالت)

حقایقی در مورد هگزافلورومون (کنسالت)

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-مدرس دانشگاه-عضو انجمن پسته ایران

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

کنسالت یا Hexaflumuron در سال 1994 میلادی در ایالات متحده بعنوان یک موریانه کش به ثبت رسید. کنسالت بعنوان سمی کم خطر برای انسان و محیط زیست معرفی شده است. کنسالت یا هگزافلورومون حشره کشی است جزو گروه IGR ها یا insect growth regulator (تنظیم کننده رشد حشرات). این سم در سنتز کیتین اختلال ایجاد می کنند. کیتین بخش مهمی از پوسته خارجی بدن حشرات را تشکیل می دهد. کنسالت چون موجب عدم تشکیل یا تشکیل غیر نرمال کیتین در پوسته خارجی شیره خشک می شود بمرور موجب نابودی و یا رشد غیر نرمال آفت می شود. سموم تنظیم کننده رشد یا IGR ها اثر قاطعی روی آفات ندارند و بمرور موجب نابودی و کاهش فعالیت و خسارت آفت می شوند. سوال بسیاری از باغداران این است که چرا هگزافلورومون مانند موسپیلان یا سموم دیگر قاطع نیست و بسیاری ناراحت و گاهی ناراضی از مصرف این سم هستند. در توضیح باید یاد آوری کرد که هگزافلورومون بمرور اثر میکند و برخی اوقات باعث کاهش تغذیه آفت و غیر نرمال شدن رشد آن می شود بنابراین قاطعیت در کنترل شیره خشک انتظار بیجایی از سم کنسالت است. بنابر آزمایشات محققین محترم موسسه تحقیقات پسته در رفسنجان اثر هگزافلورومون روی آفت شیره خشک با دوز نیم در 1000 خوب توصیف شده است. LD50 کنسالت برای موش (rat) حدود 5000 میلی گرم بر کیلوگرم تعیین شده است. اگر چه تا حدی زیادی در آب حل می شود ولی کاملا قابل حل در آب نیست. هگزافلورومون حرکت کمی در خاک دارد و می تواند با ذرات خاک پیوند محکمی برقرار کند. حسن والای هگزافلورومون آلوده نکردن منابع آب سحطی و زیر سطحی است. سمیت کمی برای پرندگان دارد اما برای موجودات آبزی می تواند خطرناک باشد. سم هگزافلورومون یا کنسالت سابقه ای نسبتا طولانی برای مبارزه با آفت شیره خشک در باغات پسته دارد. کنسالت حشره کشی سیستمیک نفوذی و تا حدی گوارشی است از گروه بنزویل ها. قبل از هر چیز به افرادی که دنبال رفرنس کاملا دقیق در مورد این مطالب می گردند و اصطلاحا ملا نقطه ای هستند توصیه می کنم این مطلب را نخوانند چون بسیاری از این مطالب تجربیات شخصی بنده هستند که بارها درستی آنها به اثبات رسیده است در محیط تجربی باغات پسته. سم کنسالت در اوایل مصرف از انگلستان وارد می شد و نتیجه بسیار رضایتبخشی داشت و بسیاری از کشاورزان هنوز بعد از گذشت چندین سال خاطره بسیار خوبی از مصرف کنسالت بویژه دوام سم در شرایط اقلیمی استان کرمان دارند. مشکل بسیاری از سمومی پرمصرف مانند موسپیلان (استامی پرید) و کونفیدور خاصیت پارازیت کشی بسیار بالای ایندسته از سموم است. اگر چه ممکن است اثر فوری و کوتاه مدت سمومی مانند موسپیلان روی پسیل بمراتب بهتر از کنسالت یا هگزافلورمون باشد اما متاسفانه ایندسته سموم دوام چندانی ندارند چون همه حشرات (مفید و مضر) را از دم تیغ می گذرانند. در مورد سموم همه چیز کش مانند کونفیدور، موسپلان، فن والریت و دلتامترین طغیان آفت بسیار ناراحت کننده و نومید کننده است و اگر شرایط دمایی و اقلیمی مساعد باشد بعد گذشت 15 تا 20 روز و حتی کمتر پس از سم پاشی با ایندسته سموم تمامی درختان پسته زیرشان شکرک ریخته و منظره ناگواری بوجود می آید ولی با کنسالت اگر چه ممکن است اثر قاطع نباشد اما دو مزیت عمده دارد اول اینکه دوام سم ممکن است تا 1 ماه یا بیشتر بطول بیانجامد و دوما در صورت درگیر شدن درختان به آفت شیره خشک خسارت بصورت لکه ای است یعنی یک درخت پاک است و یک درخت خیلی خراب بقول کشاورزان درختان پسته با پاشش کنسالت تو به تو شیره می زنند. در مورد دوز مصرفی کنسالت محقیقین مرکز تحقیقات پسته دوز مناسب را نیم در 1000 لیتر آب توصیه می کنند ولی تجربیات بسیاری از کشاورزان به اثبات رسانده که دوز 750 سی سی در 1000 لیتر آب می تواند بسیار کارگشاتر باشد. کنسات سم پوره های پسیل است و روی حشرات بالغ تاثیری ندارد چون در حشرات بالغ کیتین پوست کاملا تشکیل شده و کنسالت روی آفت بالغ کم تاثیر است. در هنگام طغیان در سالهای پرآفت و در صورت تداخل نسل میتوان از کنسالت با یک سم بالغ کش بصورت توامان استفاده کرد. کنسالت با بسیاری از سموم و کودهای مایع قابلیت سازگاری دارد. متاسفانه بجز 3 الی 4 برند معتبر کارخانجات تولید سموم ایرانی هگزافلورومون سایر کارخانجات از کیفیت لازم برخوردار نیست. کنسالت در اوایل بروز شیره خشک میتواند سم بسیار مناسبی باشد. اگر چه هگزافلورومون برای مبارزه با پروانه چوبخوار پسته هم توصیه شده است اما بدلایل مختلف از جمله تک نسلی بودن آفت پروانه چوبخوار (کرمانیا) استفاده از سم کنسالت از دید بنده بسیار کم اثر تر از کاربرد اندوسولفان و دیازینون برای کنترل کرمانیا است.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱۱:۳٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۳/٦
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED