سمپاشی با «ریکا» و صابون دلیل ریزش برگ درختان پسته

سمپاشی با «ریکا» و صابون دلیل ریزش برگ درختان پسته

نوشته: مهندس عباس صمدی

دانش آموخته گیاه پزشکی، عضو جمعیت کارشناسان بیماری‌های گیاهی ایران-برگرفته از هفته نامه پاسارگاد (نشریه محلی استان کرمان)، 13 تیرماه 1390

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

بیست سال قبل که اولین قوطی‌های حشره‌کش آمیتراز 20درصد ساخت اگرو آلمان مورد استفاده باغداران پسته بر علیه شیره خشک "پسیل پسته "Aganoscena targionii  قرار گرفت کمتر باغدار پسته‌ای این روزهای سخت و ملال‌انگیز را می ‌دید. آن روزگاران طلایی سم آمیراز با دُز مصرفی یک در هزار و سالی یکبار تمام. این آفت درجه یک و اختصاصی پسته که چندین نسل در سال با خود همراه دارد (تا پنج نسل گزارش شده است) سال به سال همراه با توسعه تک کشتی درختان پسته در عمق کویر دامنه نفوذش را وسیع‌تر کرد و در مقابل مبارزه شیمیایی مقاوم گردید و بیشترین سموم مصرفی در سال زارعی در باغات پسته را به خود اختصاص داد و دهه 80 خورشیدی و بیشترین سم مصرفی مربوط به کنترل پسیل پسته بوده است. بهم خوردن تعادل طبیعی و اکولوژیکی و گسترش تک کشتی پسته، استفاده از کودهای شیمیایی (نیتراته و فسفاته) و تمرکز بر استفاده از مصرف سموم سبب جهش‌های ژنتیکی این حشره آفت گردید و امروزه کمتر باغداری توان کنترل آن را دارد. فشار ممتد سمپاشی بر روی درختان پسته کلیه حشرات مفید و دشمنان طبیعی پارازیت‌ها و پرداتورها از بین برده شده است که مانع اصلی در راه گسترش و ازدیاد این آفت تلقی می‌شد.  از زمان آزاد شدن مصرف سموم از اختیار اداره حفاظ نباتات مدیریت جهاد کشاورزی و باوراندن این مساله که سم راه حل ساده و خوبی برای مبارزه با آفات است. میزان مصرف سم به طرز حیرت‌آوری به صدها تن در سال رسید و هر دم به گره کور این مشکل افزود.
تا جایی‌که از سال 1386 به بعد این میزان مصرف سم بر علیه آفت پسیل پسته از مرز 1000 تن فراتر رفت و تمام این مقدار سم با آب مخلوط گردید و به چهره زمین این منطقه پاشیده شد و آن‌ را سوزاند و باغداران جز برگ‌های سوخته و زرد شده و ریخته، پسته‌های پوک، ریختن گره‌های (ثمر آینده) چیزی نصیبشان نگردید. گرچه می‌توان چندین علت اصلی بر رسیدن به این مقطع مبارزه با این آفت خطرناک پسته بر قلم راند، ولی علت اصلی جنگ با طبیعت است. جنگیدن با آن‌چه نمی‌دانیم برای چه آمده است مصرف بیشتر سم به دنبال آن فشار سنگین‌تر آفت را در پی می‌آورد. ترس از میزان خسارت بالای این آفت تا 100درصد محصول امسال و سال‌های بعدی، باغداران پسته را به کنترل راه‌های ماوراء شیمیایی کشانده است. به‌طوری‌که بعد از ابطال جدول اختلاط سموم به علت کثرت سموم تولید شده، حال جدول نوظهوری بر حافظه تاریخی باغداران پسته این خطه ایران زمین نقش بسته است. از پودر کائولین (که به آن باغداران پودر کاشی می‌گویند) تا انغوزه، سم مورچه بایگون و سپیرمترین جوشانده کل‌پوره، عصاره تنباکو، ریکا، صابون‌های سمپاشی، شامپو پاوه تخم‌مرغی، کود اوره به میزان 25 کیلو در 2000 لیتر آب. اختلاط نامتعادل و غیرمجاز سموم همه چیز‌کش مانند دسیس و آمبوش و فن والریت، دیمیتوات ، مالاتیون، سموم تاریخ گذشته تولید 1980 میلادی و سایز سموم که در اساس اختلاط با هم خواص آنتی‌گونیستی دارند و این قصه سر دراز دارد. پسیل پسته سازگاری عجیبی با گرما دارد. هرچه درجه حرارت بالا رود این آفت فعال‌تر از لحاظ تخم‌ریزی و تغذیه دارد. که این عملا تداخل نسل‌ها را بوجود آورده و لایه‌های بیشمار تخم که کمتر سمی در بازار بر روی آن موثر است عملا ناتوانی باغداران پسته را در کنترل این آفت بیان می‌کند و گرمای شدید هوا، کیفیت پایین سموم و تکنولوژی پایین سمپاشی(به جای پودرپاشی عملا آب‌پاشی می‌شود و درخت به جای ماشین اشتباه گرفته شده و عین کارواش با آب و سم شسته می‌شود) کارگران خسته از سمپاشی‌های مکرر و مواد شیمیایی، آلودگی محیط زیست و پاشیدن چندباره سم بر چهره این آبادی و ماندگاری سموم و عدم تجزیه آنها برای دهها سال، کشاورزان بی‌پول و سرمایه و ناامید از مهار این آفت را باز تولید می‌کند. شاید یکبار دیگر تراژدی شته فیلوگزرای مو (درخت انگور) در اروپا یا بلایت باکتریهای درختان قهوه در بزریل این خطه و انسان‌های سخت‌کوش کویر را نشانه رفته است
.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٢:۱۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۳/٧
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED