گذاری بر پیوند و مسایل مربوط به آن در باغات پسته ایران

گذاری بر پیوند و مسایل مربوط به آن در باغات پسته ایران

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

یکی از اشتباهات بسیار زیانبار کشاورزان در استان کرمان در سالهای اوایل انقلاب پیوند زدن درختان با پیوندهایی بوده است که گذشت زمان اثبات کرد که متاسفانه بدرد شرایط اقلیمی استانهای پسته خیز نمی خورند. پسته های اوحدی (Ohadi) که در بیش از 70 درصد باغات پسته روی پایه های مختلف پیوند شده اند اگر چه در سالهای اولیه ثمردهی بسیار پربازده بودند اما گذشت زمان و ظهور مسایل مختلف از جمله کاهش کیفیت آب چاههای کشاورزی بدلیل افزایش عمق، تهی شدن خاک از عناصر غذایی و کاربرد بیش از اندازه کودهای شیمیایی و بسیاری مسایل دیگر دست به دست هم داد تا پیوند فندقی یا اوحدی نفله ترین پیوند در سالهای اخیر در مناطق پسته خیز بر شمرده شود. پیوند Ohadi پیوندی است بسیار نازک و نارنجی که به کوچکترین تغییرات اقلیمی و کمبودها و مسمومیت ها واکنش نشان می دهد. مراقبتهایی که درختان فندقی می خواهند هیچ درخت دیگری نمی خواهد. رویهمرفته با توجه به شرایط مختلف محیطی تاثیرگذار پیوند فندقی پرضرر ترین پیوند در شرایط امروزه باغات پسته کرمان محسوب می شود. متاسفانه ذایقه بسیاری از مشتریان خارجی به پسته های فندقی معطوف شده است که از این حیث ممکن است حذف پیوندهای فندقی و جایگزینی آن با پیوندهای دیگر روی فروش و جا انداختن پسته های دیگر قدری زمانبر باشد. رقم های کله قوچی هم سرنوشتی مشابه با پیوند فندقی در استان کرمان پیدا کرده اند و متاسفانه دخلشان به خرجشان واگو نمی کند و جزو پیوندهای پر ضرر محسوب می شوند. بهر روی از نظر بسیاری از کارشناسان فن رقم های اوحدی و کله قوچی در شرایط فعلی باغات پسته استان کرمان رقم هایی ناکارآمد و هزینه بر ارزیابی می شوند. علاوه بر رقمهای فوق رقم های معروف دیگری در باغات پسته استان کرمان کارآیی نسبتا بهتری از خود نشان داده اند از جمله بادامی، اکبری، احمدآقایی، ممتاز و....بهر روی بهتر است در باغاتی که بدلایل مختلف درختان با پیوند اوحدی رو به زوال و نابودی هستند هر چه زودتر نسبت به تعویض پیوند اقدام نمود. تجربه بخوبی به اثبات رسانده که عمر درختان اوحدی و کله قوچی در استان کرمان رو به پایان است و هر چه سریعتر باید نسبت به تعویض پیوندها اقدام کرد. پول خرج کردن و وقت گذاشتن در مورد درختان اوحدی در شرایط فعلی آفتابه خرج لحیم کردن است و باید هر چه زودتر و بمرور پیوندها را تعویض کرد. نکته اساسی در تعویض پیوند و بریدن درختان اوحدی این است که درختان باید حداقل بالای 40 درصد مشکل دار باشند. بسیاری از درختان اوحدی مخصوصا با سن های بالای 20 سال و دارای شاخه های قابل قبول حیف است که بریده شوند و باید اینگونه درختان که امید بازگشت دارند را احیا کرد و ظلم است که درخت 30 ساله اوحدی که مثلا چند شاخه خشک یا زرد دارد را برید و از نو پیوند کرد. درختان پسته دارای ریشه های بسیار تنومند و قوی در خاک هستند و اگر بالانس عناصر و مسمومیت ها و سرخشکیدگی ها و مبارزه با آفات و عملیات باغی مختلف بموقع انجام شود 100 درصد اینگونه درختان قابل بازگشت هستند و بردیدن و پیوند کردن آنها کاری اشتباه شمرده می شود. متاسفانه تحقیقاتی وجود ندارد که باغدار را راهنمایی کند که مثلا در منطقه ایکس بهترین پیوند کدام پیوند است تا باغدار بتواند پیوند مناسب خودش را انتخاب کند. بهر روی معلوم نیست که آینده پیوندهایی که تعویض می شوند بهتر از اوحدی یا فندقی باشد. از کجا معلوم تا 10 سال آینده پیوندهای ممتاز و اکبری به سرنوشت پیوندهای اوحدی در مناطق کرمان دچار نشوند؟؟. ایالات متحده با جمع آوری دهها واریته و صرف بودجه و زمان دهها ساله پیوندی را به باغداران معرفی کرده که بدرد شرایط اقلیمی آن مناطق بخورد اما در ایران حتی استارت چنین تحقیقی هم زده نشده است. و کشاورزان فقط به امید خدا یک پیوند را روی درختان می چسبانند. از نظر تنوع واریته ها پسته ایران تقریبا در دنیا بی نظیر است تنوع واریته ای و گونه ای در پسته های ایران (نمی خواهیم تعریفی ملانقطه ای از واریته و گونه و ...داشته باشیم) بی نظیر است. در باغات پسته استان کرمان در مناطق مختلف پیوندهایی داریم که بسیاریشان ناشناخته هستند و هنوز بصورت دقیق شناسایی و معرفی نشده اند. این احتمال وجود دارد که بسیاری از این پیوندهای ناشناخته بسیار مفید فایده باشند بهر روی علاوه بر شناخت واریته های ناشناخته و تحقیقات جهت کاربردی کردن بیشتر آنها متاسفانه بحث اصلاح ژنتیکی درختان پسته یکی از بحثهای بسیار مهم و حیاتی است. اصلاح ژنتیکی درختان پسته در ایران هنوز شروع نشده و من محققی ندیدم که روی این امر مهم کاری در خور تقدیر انجام داده باشد. بصورت خلاصه اصلاح ژنتیکی با استفاده از روشهای مبتنی بر بیوتکنولوژی یعنی اینکه پسته ای تولید کنیم که تا حد امکان ژنهای مفید همه واریته ها را در خود داشته باشد که پروژه ای بسیار بلند پروازانه بنظر می رسد اما بهر روی می توان حداقل استارت این کار را زد. امریکاییها سالهای سال است که از طریق اصلاح ژنتیکی پیوندهایی تولید کرده اند که بسیار کارگشا بوده است و راندمان کار را بخوبی بالا برده است. در جایی در نوشته جات انجمن پسته ایران خواندم که میزان تولید پسته در ایالات متحده در درختان 6 ساله برابر با درختان 12 ساله در ایران است که این امر فقط مرهون اصلاحات ژنتیکی درختان پسته با استفاده از روشهای بیوتکنولوژی است.  به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.


 

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٧:۳٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٤/۱
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED