مروری بر موجودات مفید محیط شاخ و برگ درختان پسته-بخش اول

مروری بر موجودات مفید محیط شاخ و برگ درختان پسته-بخش اول

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

محیط شاخ و برگ گیاهان که به انگلیسی فیلوپلان (phylloplane) نامیده می شود یک محیط بسیار غنی از میکرو ارگانسیم های مختلف است. از برگ گیاهان منجمله درختان پسته باکتریها، قارچها، مخمرها و میکروارگانیسم های زیادی جداسازی و شناسایی شده اند. سطح رویی بافتهای گیاهی که اصطلاحا محیط اپی فیت نامیده می شود مملو از موجودات مفید است. بیشتر محیط اپی فیت درختان را باکتریها تشکیل می دهند. جمعیت باکتریها در هر سانتی متر مکعب از برگ107 تا 106عدد برآورد می کنند. مقدار این باکتریها یا جمعیت آنها در محیط سطح برگ شگفت آور بنظر می رسد. محیط سطح برگ محیطی بسیار شگفت آور از نظر جمعیت میکروارگانیسم ها محسوب می شود. اینقدر تراکم و تنوع از موجودات میکروسکوپی در برگ بجز در محیط خاک در هیچ محیط دیگری قابل مقایسه نیست. Intraction یا تبادلات یا عکس العمل های این موجودات مفید میکروسکپی سطح برگ با گیاه یکی از جالبترین و پیچیده ترین واکنشهاست و خوشبختانه روز به روز با انجام تحقیقات بیشتر دریچه جدیدتری از اطلاعات محیط فیلوپلان بر ما نمایان می شود. محیط طبیعی سطح برگ در درختان پسته می تواند شامل باکتریها، قارچها، مخمرها، جلبکها، پروتوزارها و همچنین نماتدها باشد. قارچ های رشته ای می توانند روی سطح برگ از طریق اسپور تکثیر و گسترش می یابند. از نظر گرفتن محیط سطح برگ یا اشغال محیط برگها مخمرها (Yeasts) نقش اساسی ایفا می کنند. علاوه بر قارچها و مخمرها باکتریها هم در جمعیت میکروبی محیط برگها نقش زیادی دارند. جنس و گونه باکتریهای موجود در سطوح برگی در گیاهان مختلف ممکن است متفاوت باشند. در مورد درختان پسته باکتریهای مختلفی از برگها جداسازی و شناسایی شده اند. جمعیت باکترهای سطح برگ ممکن است در زمانهای مختلف متفاوت باشند. بهر روی مقدار باکتریها یا جمعیت آنها و احتمالا تنوع گونه ای آنها ممکن است از فصلی به فصل دیگر متفاوت باشد. متاسفانه تحقیقات جامعی در مورد میکروارگانیسم های برگزی در پسته وجود ندارد. شرایط رشد و توسعه جمعیتی باکتریها بستگی به شرایط محیط شاخ و برگ دارد از جمله رطوبت و حرارت محیط فیلوسفر برگ. بسیاری از باکتریها  قارچهای مفید محیط برگ در اثر حرارت یا تششع نور خورشید از بین می روند. سم پاشی ها با سموم خطرناک و قوی و همچنین کاربرد تاید و مواد شوینده و سمی برای مبارزه با پسیل پسته بشدت جمعیت میکروبی محیط شاخ و برگ در درختان پسته را کاهش داده است. بسیاری از باکتریهای بی هوازی روی سطوح برگها در گیاهان وجود دارند که بسیار مهم تاثیر گذار هستند. جمعیت بسیاری از باکترها و قارچهای محیط برگ در درختان پسته تحت تاثیر رطوبت است. بر عکس رطوبت، دمای بالای هوا بشدت از جمعیت میکروبی مفید شاخ و برگ خواهد کاشت. بخوبی مشاهده می کنیم در زمان بارندگی شادابی درختان بیشتر از زمان خشکی است. در درختان پسته در اوایل بهار که بارندگی مناسبی هم داشته باشیم درختان بسیار شادابتر هستند اما بمرور در اواسط تابستان با شدت گرمای فوق العاده و خشکی محیط و تاثیر سو اشعه و حرارت خورشید بر جمعیت میکرو ارگانیسم های برگ درختان دچار پژمردگی می شوند. جمعیت باکترها و قارچهای مفید سطوح شاخ و برگ در برگهای جوان بمراتب بیشتر از برگهای پیر است. بنابراین حفظ جمعیت باکتریهای مفید در اوایل فصل مانند حشرات مفید اهمیت اساسی در شادابی و غنای میکروبی محیط برگ دارد. اگر بتوانیم از کودهای بیولوژیکی حاوی باکتریها و قارچهای مفید استفاده می کنیم بهتر است آنها را از اوایل فصل رشد روی درختان پسته محلولپاشی کنیم. محلولپاشی کودهای بیولوژیکی در اواسط تابستان و در اوج گرما نسبت به اوایل فصل رشد کم تاثیر تر خواهد بود. چون گرما اثر سو روی رشد و توسعه قارچها و باکتریهای برگزی دارد. استفاده از سموم بسیار قوی و کاربرد خودسرانه بسیاری از مواد مضر از جمله ریکا و تاید و ...محیط شاخ و برگ درختان را عاری از هر میکرو ارگانیسمی کرده است. بسیار احتمال دارد یکی از دلایل مهم سرخشکیدگی های قارچی و باکتریایی در پسته و همچنین زردی و ضعف و پژمردگی ها از بین رفتن جمعیت میکروارگانیسم های مفید شاخ و برگ در درختان پسته باشد. علاوه بر محیط فیلوسفر (محیط شاخ و برگ) استفاده نابجا از کودهای شیمیایی و مسمومیتهای خاکی و آلودگی محیط خاک(محیط رایزوسفر) شرایط را برای ارگانیسم های مفید در خاک بسیار سخت کرده است. نابودی ارگانیسم های مفید در خاک عوارض بسیار سویی در درختان بر جای گذاشته است. در مورد پسیل پسته که آفتی بسیار پردردسر شده یکی از علل طغیان و بروز مشکل نابودی جمعیت میکروبی محیط شاخ و برگ درختان است. زمانی که محیط برگ در درختان پسته مملو از میکرو ارگانیسم های مفید بویژه مخمرها و باکتریها باشد بطور قطع در تغذیه پسیل پسته اختلال ایجاد خواهد شد و حداقل وضع فعلی را شاهد نخواهیم بود. مسلما غنای میکروبی برگها و ریشه در درختان پسته بسیار بسیار مهم و کارگشاست و باید فکری در جهت غنی کردن این مجیط خالی شده از ارگانیسم ها بکنیم. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱۱:٤٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٤/۱۸
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED