پیشگیری از افلاتوکسین (Aflatoxin) در پسته- توصیه ها-بخش دوم

پیشگیری از افلاتوکسین (Aflatoxin) در پسته- توصیه ها-بخش دوم

 نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

رعایت بهداشت در مراحل فرآوری، در باغ و موقع حمل و نقل پسته تر در جلوگیری به آفلاتوکسین بسیار موثر است. شرایط مناسب انبار نیز در کاهش و پیشگیری از افلاتوکسین مهم است. تهویه مناسب انبار، پرهیز از رطوبت بالا در انبار مسلما موجب کاهش ابتلا به بیماری خواهد شد. برداشت دیر هنگام محصول در باغات شانس ابتلا به بیماری را بالا خواهد برد. به کشاورزان توصیه می شود که زمانی که محصول رسید سریعا برداشت کنند و اجازه ندهند که مدت زمان زیادی از زمان رسیدگی دانه ها بگذرد. هر چه دانه ها رسیده تر شوند و اصطلاحا در پسته های زیاد رس درصد شکافته شدن پوسته دانه ها افزایش یافته و محیط را برای آلودگی به قارچ افزایش می دهد. سم پاشی در هنگام رسیدن پسته بسیار خطرناک است چون علاوه بر عدم رعایت دوره کارنس سم (حداقل 14 روز) سم پاشی موجب می شود آب به زیر پوست خارجی پسته (بویژه در پسته های شکافته شده) نفوذ کرده و آفلاتوکسین شیوع پیدا کند. معمولا دانه هایی که قارچ آسپرژیلوس روی آنها رشد و نمو می یابد سیاه رنگ و زرد رنگ هستند. البته این امکان وجود دارد که آلودگی به افلاتوکسین از نظر ظاهری در دانه ها قابل تشخیص نباشد و دانه ها از نظر ظاهری سالم بنظر رسند اما زهرابه قارچی به داخل مغز رسوب یافته و در آزمایشات لابراتواری میزان ابتلا بیشتر از حد مجاز خواهد بود. دانه هایی که از سالهای قبل ممکن است در محل ها و لابه لای ماشین آلات ضبط پسته وجود داشته باشند که مایه اولیه بیماری را فرآهم کنند بنابراین به کشاورزان توصیه می شود قبل از انجام فرآوری بقایای پسته شامل برگها و دانه های آلوده جمع آوری و معدوم کنند. چون در ایران پسته بیشتر به صورت دستی چیده می شود وسایلی که در چیدن محصول استفاده می شوند باید کاملا از نظر بهداشتی پاکیزه باشند. وسایل آلوده از سال قبل مانده می تواند حاوی قارچ عامل بیماری باشد و موجب آلودگی در هنگام برداشت شود. استفاده از ادوات پیشرفته در ضبط پسته بشدت موجب کاهش افلاتوکسین می شوند بخصوص خشک کن هایی که در آنها پسته های شسته شده سریعا خشک می شوند در مقایسه با خشک کردن سنتی درصد ابتلا به بیماری را کاهش می دهند. مناسبترین شرایط دمایی انبار برای جلوگیری از رشد قارچ آسپرژیلوس  دماهای کمتر 10 درجه سانتی گراد است و همچینین از نظر رطوبت نسبی بهتر است رطوبت نسبی انبار پایین تر از 70 درصد باشد. دانه های آلوده به قارچ که معمولا سیاه رنگ هستند باید حتما در هنگام فرآوری و سورتینگ از پسته های سالم جداسازی و معدوم شوند. بسته بندی دانه ها با ماشین آلات پیشرفته که کاملا اکسیژن اطراف دانه ها را می گیرد مسلما موجب جلوگیری از افلاتوکسین می شود. معمولا کشورهای مختلف مقدارهای مختلفی از افلاتوکسین در دانه های پسته را بعنوان حد مجاز تلقی می کنند. هر چه یک کشور پیشرفته تر باشد برای ورود پسته مقدار آفلاتوکسین موجود در مغز را کم تر محاسبه می کند. سال 97 میلادی پسته صادراتی ایران به اتحادیه اروپا بدلیل مقدار بالای زهرابه قارچی آفلاتوکسین باز فرستاده شد. بهر روی مساله آفلاتوکسین برای صادرات به کشورهای پیشرفته اروپایی حتما یک مساله بغرنج است. اما در کشورهای چین و مالزی و پاکستان و افغانستان معمولا برای واردات پسته مقرراتی از نظر مقدار آفلاتوکسین وجود ندارد. رعایت بهداشت پسته، فرهنگ سازی جهت پاکیزگی پروسه فرآوری پسته و خرید و فروش هایی که در شرایط غیر استاندارد انجام می شود حتما در شیوع آفلاتوکسین مهم هستند. یکی از راههای بسیار جالب جهت مبارزه و پیشگیری از افلاتوکسین کنترل بیولوژیک با استفاده از باکتریها و قارچهای آنتاگونیست است. روش کنترل بیولوژیک جهت مبارزه با افلاتوکسین در پسته روشی کاربردی و در حال تحقیق است و نتایج خوبی بدنبال داشته است

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٦:٥٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٦/٧
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED