بررسی اجمالی عوارض ایجاد شده روی پوست دانه های پسته

 

بررسی اجمالی عوارض ایجاد شده روی پوست دانه های پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

 Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

ایجاد هر نوع فرورفتگی و عارضه روی پوسته بیرونی دانه های پسته ممکن است علل مختلف داشته باشد. که به اختصار به بررسی آنها و راههای احتمالی پیشگیری و درمان آنها می پردازیم. قابل توجه است در بسیاری از موارد چندین عامل با هم موجب عارضه میشوند که کار را بدتر می کند.

آسیب حشرات: انواع و اقسام حشرات بویژه سن ها ممکن است موجب ایجاد عارضه روی پوسته دانه ها و حتی مغز پسته شوند. علاوه بر سن ها آفات دیگر نیز می توانند موجب ایجاد خسارت روی پوسته دانه ها و نابودی مغز پسته شوند. از جمله پروانه مغزخوار و همچنین پروانه پوست خوار پسته. آسیب پروانه های پوسخوار و مغز خوار بویژه روی واریته های غیر از فندقی مانند اکبری، ممتاز و .. بیشتر است. خسارت حشرات ممکن است فقط به سطح بیرونی پوست دانه ها محدود شود و ممکن است به مغز پسته نیز رسوخ پیدا نماید. برخی از حشرات آفت بویژه سن ها علاوه بر خسارت مستقیم ناشی از تغذیه و از بین بردن پوسته بیرونی و مغز پسته با ترشح بزاق خود موجب نابودی و اضمحلال نطفه های در حال تشکیل پسته خواهند شد. گاهی اوقات خسارت ناشی از بزاق نیش سن ها موجب ایجاد تغییرات فیزیولوژیک در مغز پسته، کج و معوج شدن جنین و ایجاد جنین ها و نهایتا مغزهای معیوب خواهد شد. بهترین راه مبارزه با حشرات خسارتزا در پوست پسته و مغز مبارزه شیمیایی با استفاده از سموم کاراست. این امر بویژه در مورد پروانه های مغزخوار و پروانه پوستخوار میوه در بهار بسیار حایز اهمیت است. سم پاشی موثر و بموقع بهاره تا حد بسیار زیادی از خسارت پروانه های پوستخوار و مغزخوار در طول فصل جلوگیری می کند. زنبورها مغز خوار پسته نیز تا حد زیادی می توانند مغز پسته را از بین ببرند اما ظاهرا خسارت چندانی به پوست دانه ها وارد نمی کنند. در مورد سن ها نیز مبارزه شیمیایی با سموم موثر مشکل را حل خواهد کرد.

کمبود کلسیم (Ca) نیز عارضه ای است که موجب سوختگی و نرم شدن پوسته خارجی دانه ها می شود. بسیار بعید است در خاکهای قلیایی استان کرمان مشکلی از نظر کمبود کلسیم در باغات پسته وجود داشته باشد. لااقل آزمایشات خاک چنین چیزی را نشان نمی دهند. طبیعی است در خاکهای قلیایی استان کرمان کمبودی از نظر کلسیم وجود ندارد. اما بمرور با افزایش یافتن شوری بویژه افزایش غلظت سدیم موجود در محیط رایزوسفر و بهم خوردن تعادل به نفع سدیم (Na)، کمبود کلسیم (Ca) در بسیاری از نقاط شیوع پیدا کرده است نه اینکه کلسیمی در خاک وجود نداشته باشد بلکه کلسیم موجود قابل جذب نیست. برای جبران کلسیم و جلوگیری از عارضه پاشش کودهای کلسیمی بصورت محلولپاشی بسیار قابل توصیه است اما باید در نظر داشت در صورت اختلاط سموم با کودهای کلسیمی ممکن گیاهسوزی ایجاد شود که باید ابتدا در سطح محدود تست کرد. اخیرا هم توصیه شده که کاربرد کلسیم بصورت محلولپاشی در موعد بعد از برداشت پسته تا حد زیادی جلو عارضه را خواهد گرفت (مقاله آقای دکتر حکم آبادی منتشر شده در ویژه نامه تیرماه 1391 انجمن پسته ایران).

آفتاب سوختگی یا sunburn از جمله عوارض دیگر که موجب اضمحلال و خسارت به پوست دانه ها و گاها مغز پسته میشود آفتاب سوختگی یا sunburn بویژه در شرایط خشک و دوره های آبیاری طولانی مدت باغات پسته است که می تواند خسارت شدیدی ایجاد کند. برداشت بموقع و زودهنگام می تواند تا حدی از خسارت جلوگیری کند. تغییرات دمایی در جهت افزایش دما در اواخر فصل می تواند درصد آفتاب سوختگی را بالا ببرد. آبیاری بموقع در تابستان، پرهیز از هرس بیش از حد می تواند تا حد زیادی به رفع عارضه کمک کند.

کمبود ماکرو ومیکرو المنت ها هم بلاشک ممکن است سبب ایجاد عارضه روی دانه ها و پوست آنها شود. علاوه بر کلسیم که نقش آن برجسته تر است سایر عناصر بویژه کمبود عناصر میکرو نیز می توانند موجب اضمحلال پوسته دانه ها و گاها عدم تشکیل یا تخریب جنین شوند. متاسفانه روی این موضوع یعنی نقش عناصر تغذیه ای در اختلالات پوست دانه ها در پسته تحقیقی وجود ندارد و باید روی این موضوع بررسی کاملی صورت پذیرد.

عوامل متفرقه دیگر ممکن است بصورت مستقیم یا غیر مستقیم موجب اختلال شوند. عواملی همچون اسیدیته آب و خاک، مسمومیت ها، اثرات سو سموم مختلف و خطرساز در مراحل حساس تشکیل فرابر و درونبر میوه نیز در ایجاد اختلال موثرند. بسیاری از موارد سموم و افزودنی هایی که روی درختان پاشیده شده بدلیل عدم کیفیت و وجود مواد سوزاننده موجب ایجاد اختلال روی دانه ها و پوست آنها شده اند. کاربرد بیش از حد کودهای نیتروژنه نیز ممکن است موجب سوختگی دانه ها و مغز شوند. بهر روی متاسفانه بسیاری از مسایل درگیر در تولید پسته ناشناخته اند و تحقیقاتی در مورد آنها وجود ندارد. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.


 

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٦:٤۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٧/٥
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED