تاثیر کلسیم در کاهش اثرات منفی تنش شوری در نهال پسته

تاثیر کلسیم در کاهش اثرات منفی تنش شوری در نهال پسته

Effects of calcium on eliminating the negative effects of salinity in pistachio (Pistacia vera L.) seedlings

نوشته: فاطمه حجت و وحید مظفری

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

استفاده از کودهای کلسیمی و گچ خام در کاهش تنش شوری در باغات پسته یکی از مباحثی مهمی است که نوشته های زیادی در مورد آن در این وبلاگ وجود دارد و خوانندگان می توانند به آن مراجعه کنند. بحث تنش شوری و اثرات منفی آن روی کاهش عملکرد باغات پسته امری مشخص و مبرهن است. در بیش از 90 درصد باغات پسته کرمان تنش شوری وجود دارد. عنصر کلسیم در صورت کافی بودن در خاک تا حد زیادی تاثیرات سو عنصر سدیم را در محیط اطراف ریشه را کاهش می دهد. اخیرا مقاله ای در خور تقدیر از بخش خاکشناسی دانشگاه ولیغصر رفسنجان در یک ژورنال معتبر خارجی به چاب رسیده است که حکایت از تلاش فراوان و علمی بودن کار است. مقاله بسیاری از محققین پرمدعا در ژورنالهای کم اعتبار و گاها ناشناخته و بدون مایه علمی و دادن هزینه چند صد دلاری براحتی چاپ می شوند اما خوشبختانه در دانشگاههای دولتی ایران اساتید محترم دقت زیادی به میزان اعتبار یک ژورنال علمی می کنند. مقاله اخیر در ژورنال e Crop   of Journal Scienc Australian     در سال 2012 بچاپ رسیده است. خلاصه ای تحلیلی از این مقاله را با هم مرور می کنیم. عنصر سدیم در صورت زیاد بودن یا بیش از حد جذب شدن توسط ریشه های درختان پسته موجب کم شدن جذب عنصر کلسیم و کاهش مقدار کلسیم در بافتهای گیاهی می شود. ارتباط میان یونهای سدیم و کلسیم در گیاه یک ارتباط کاملا بالعکس از نظر مقدار یون موجود در ساختار بافتهای گیاهی ارزیابی می شود. عنصر سدیم عنصری مخرب برای سلولهای گیاهی محسوب می شود و افزایش غلظت آن موجب قطع آنزیم های مهم ساختار سلولی می شود. غلظت بالای عنصر سدیم در سلولها موجب بهم خوردن فشار یا تعادل اسمزی در سلولها ، اختلالات غشایی در سلول، کاهش رشد و جلوگیری از تقسیم سلول و رشد آن است. معمولا در زمین های شور (نمکی) مانند باغات پسته ایران حلالیت عناصر میکرو (آهن، روی، مولیبدن و ...) در خاک پایین است و کمبود این عناصر شیوع فراوانی دارد. عناصر کلسیم، سدیم و پتاسیم ارتباط بسیار نزدیکی با هم دارند. هر قدر مقدار کلسیم در رایزوسفر یا درون سلولهای گیاهی افزایش یابد میزان عنصر پتاسیم هم افزایش خواهد یافت. بعبارت بهتر کلسیم و پتاسیم با هم موجب جلوگیری از اثرات منفی عنصر سدیم در بافتهای گیاهی می شوند. پتاسیم و کلسیم دو عنصری هستند که موجب مقاومت نسبت به شرایط نامساعد محیطی و غیر محیطی توسط گیاهان می شوند. نتایج حاصله از این تحقیق مشخص کرد افزودن کلسیم به محیط موجب کاهش شوری می شود. نتایج اثبات کرد که افزدون Nacl به محیط موجب کاهش مقدار عنصر کلسیم در نهالهای جوان پسته می شود. انتقال شوری یا Nacl از ریشه ها به شاخه های جوان بشدت خطرناک است و موجب بروز علامت در برگها و کاهش راندمان خواهد شد. جلوگیری از انتقال نمک یا Nacl از ریشه ها به قسمت های هوایی امری بسیار مهم است. بعبارت بهتر ممکن است نمک در ریشه دپو شود و نتواند به قسمتهای بالایی ترانسپورت زیادی داشته باشد. افزودن عنصر کلسیم اگر موجب کاهش جذب یا عدم جذب نشود یقینا موجب کاهش انتقال نمک از ریشه ها به قسمتهای هوایی خواهد شد. یکی از مواردی که موجب کاهش جذب عناصر میکرو توسط گیاهان میشود وجود مقادیر بالایی از نمک است. افزدون کلسیم به خاک موجب افزایش مقدار عناصر میکرو در قسمتهای هوایی گیاهان شده است و این به این علت است که کاهش شوری موجب آزاد شدن و جذب بیشتر و بهتر عناصر میکرو توسط نهالهای پسته شده است. نتیجه بسیار مهم این تحقیق در این جملات خلاصه میشود. افزدون کلسیم یا کودهای کلسیمی (مثلا گچ خام یا کودهای کلسیم دار) موجب کاهش شوری در گیاهچه های پسته می شود و به تبع آن مقدار جذب و غلظت عناصر میکرو مانند روی، مس و آهن در قسمتهای هوایی بویژه ساقه های نورسته افزایش پیدا می کند.


 

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٩:٠٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۸/٤
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED