ارتباط بین تغذیه (کوددهی) درختان پسته با میزان تراکم جمعیت آفت شیره خشک (Agonosc

ارتباط بین تغذیه (کوددهی) درختان پسته با میزان تراکم جمعیت آفت شیره خشک (Agonoscena pistaciae)

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

شیره خشک آفتی بسیار خطرناک و خسارتزا در باغات پسته ایران ارزیابی می شود. مطالعات جامعی در مورد این آفت و جنبه های مختلف کنترلی و ارتباطات اکولوژیکی این آفت هنوز به صورت قابل قبولی مورد کنکاش قرار نگرفته است. تحقیقات قابل قبول و تا حدی رضایتبخش تحقیقاتی هستند که در مراکز دانشگاهی (دانشگاه های دولتی) ایران در مورد آفت شیره خشک درختان پسته انجام شده اند و گرنه مراکز تحقیقات کشاورزی وابسته به وزارت جهاد کشاورزی کار چندانی روی این آفت کلیدی انجام نمی دهند و این باعث تاسف است که چرا آفتی که سالیانه هزینه های میلیاردی را به باغدارن و کشاورزان وارد می کند اینچنین به فراموشی سپرده شده است. البته شیره خشک بازار بسیار داغی برای سم فروشان یا دلالان مرگ ایجاد کرده است. سم فروشان یا دلالان مرگ هر ساله هزاران لیتر سموم خطرناک را وارد چرخه زیست محیطی و اکوسیستم باغات پسته در دشت کرمان و زرند و رفسنجان و سیرجان می کنند و بلاشک فجایع زیست محیطی در آینده بسیار نزدیک گریبانگیر مردمان زحمتکش مناطق پسته کاری خواهد شد. جالب اینجاست که چندی پیش یکی از دلالان مرگ یا فروشندگان عمده سموم کشاورزی در استان کرمان که گردش مالی چند صد میلیونی دارد از بنده گلایه می کرد که چرا اینقدر راجع خطرات سموم می نویسی؟ اینقدر ننویس سموم خطرناک هستند چون خارجی ها حساس می شوند و پسته ما را نمی خرند! ! می گفت شما بهتر است روی افلاتوکسین متمرکز شوی و کاری به کار سموم نداشته باشی! !  سوال اینجاست که آیا آفلاتوکسین خطرناکتر است یا هزاران لیتر سمومی که هر سال وارد چرخه اکوسیستمی باغات پسته ایران می شوند؟! !  قضاوت را به خود خوانندگان واگذار می کنم. بگذریم از این گلایه. شیره خشک یکی از آفاتیست که طغیان آن ارتباط نزدیکی با تغذیه درختان و مدیریت کوددهی در فصل تابستان دارد. بصورت تجربی باغدارن سعی می کنند در اوج فشار شیره از کودهای ازته قوی بخصوص اوره و سولفات آمونیوم استفاده نکنند چون فشار شیره را چندین برابر خواهد کرد. باید تحقیقات مفصل تری در این مورد یعنی ارتباط میان جمعیت شیره خشک با مدیریت تغذیه درختان پسته انجام شود تا مطالب و فرضیات بصورت علمی مورد تایید یا تکذیب قرار بگیرند. منطقی ترین جواب در مورد افزایش جمعیت آفت در زمان اضافه کردن کودهای ازته این است که کودهای ازته مقدار رشد رویشی و بافت درختان پسته را افزایش می دهند و تردی و طراوت بافتها در نتیجه اضافه کردن کودهای ازته و در پی آن آبیاری موجب افزایش تغذیه آفت و طغیان آفت شیره خشک می شود. بطور قطع استفاده از کودهای پتاسه مانند سولوپتاس ها بصورت کاربرد در خاک و همچنین محلولپاشی در تابستان از طغیان شیره خشک و افزایش جمعیت آن جلوگیری خواهد کرد. بصورت علمی ثابت شده که عنصر پتاسیم (K) موجب افزایش مقاوم سلولها و نهایتا موجب کاهش آفات و بیماریهای گیاهی خواهد شد. اخیرا مقاله ای در ژورنال معتبر Journal of Plant Protection Research در سال 2012 میلادی بچاپ رسیده است. این مقاله از بخش حشره شناسی دانشگاه ولیعصر رفسنجان ارایه شده است که مقاله ای جالب و در خور تقدیر است. این مقاله به بررسی علمی میزان ترکم جمعیت آفت شیره خشک درختان پسته و ارتباط آن با افزودن عناصر مختلف به صورت محلولپاشی پرداخته شده است. خلاصه ای از این تحقیق جالب را تقدیم دوستداران صنعت پسته ایران می کنم. بر اساس این مقاله محلولپاشی عنصر کلسیم (Ca) موجب کاهش جمعیت یا تراکم آفت شیره خشک درختان پسته شده است. و همچنین افزودن یا  محلولپاشی روی (Zn) و نیتروژن (N) موجب افزایش تراکم جمعیتی پسیل پسته شده است. بهمین دلیل نویسندگان به این نتیجه رسیده اند که یکی از استراتژی های مدیریت تلفیقی آفت شیره خشک می تواند مدیریت تغذیه یا کوددهی (محلولپاشی) باشد. البته توصیه ای نمی توان قاطع کرد که حتما کشاورزان و باغداران در هنگام سم پاشی اگر مثلا کود کلسیمی به تانکر حاوی سموم اضافه کنند حتما نتایج 100 قابل قبول خواهند بود یا بعبارت بهتر در هنگام طغیان آفت در تابستان از کودهای حاوی عنصر روی و نیتروژن بصورت محلولپاشی استفاده نکنند. اما حداقل در شرایط آزمایشگاهی این نتایج به اثبات رسیده اند که کودهای حاوی روی و نیتروژن موجب افزایش جمعیت پسیل پسته و کودهای کلسیمی بصورت محلولپاشی موجب کاهش تراکم پسیل پسته شده اند. برای اینکه یک توصیه کلی و قاطع در این مورد بتوان به کشاورزان ارایه کرد باید راه درازی پیموده شود اما باز هم این تحقیق جرقه ای بسیار امید بخش و جالب در ارتباط مدیریت تغذیه باغات پسته و تراکم جمعیت پسیل پسته یا شیره خشک بر شمرده می شود. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.


 

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:۳٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۸/۱٢
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED