آیا میتوان سال آور و نیاور را در درختان پسته محو کرد !!

آیا میتوان  سال آور و نیاور را در درختان پسته محو کرد !!

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

درختان پسته مانند بسیاری از درختان دیگر دارای سال آور یا On و سال نیاور یا Off هستند. سالهای آور سالهایی هستند که مقدار محصول بالاست و کشاورزان راضی هستند اما در سالهای نیاور که درختان پسته قابل قبولی تولید نمی کنند کشاورزان از نظر اقتصادی تحت فشار هستند. بارها در جلسات مختلف و همچنین در این وبلاگ بنده تاکید کرده ام که اگر درختان پسته از نظر کوددهی و عملیات زراعی در حد عالی باشند بلاشک سال آور و نیاور حذف می شود. بعبارت دیگر ما هر سال مقدار قابل قبولی از محصول پسته را خواهیم داشت. از بین رفتن سال آور و نیاور مساله ای ایست علمی که حتما می تواند بوقوع بپیوندد. تحقیقات روی این مساله مهم مانند سایر مسایل مربوط به درختان پسته می تواند در اولویت کار باشد. وضع فارغ التحصیلان مقاطع تحصیلات تکمیلی رشته های کشاورزی بخصوص باغبانی، گیاهپزشکی و ...در حد بسیار نا امید کننده ای است. بسیاری از نخبگان جوان را می شناسم که در مراکز تحقیقات کشاورزی اروپا و امریکا به تحقیق می پردازند و عطای ایران را به لقایش بخشیده اند!. باغات پسته ایران این ظرفیت تحقیقات را دارند تا 20 سال آینده هر چه کارشناس ارشد و دکتری در رشته های کشاورزی از دانشگاههای معتبر فارغ التحصیل می شوند را جذب کنند اما دریغ از برنامه ریزی!. واقعا ظرفیت تحقیقات کشاورزی در باغات پسته ایران آنقدر بالاست که خارج از حد تصور است. تحقیقات کاربردی بسیار زیادی هنوز بکر و تازه هستند و متاسفانه کاری از دست کسی بر نمی آید. در این وبلاگ شاید دهها مورد تحقیقاتی مفید و اورژانسی در باغات پسته ایران را معرفی کرده ام که می توانستند میلیاردها تومان سود عاید پسته کاری ایران بکنند اما بشرطی  که تحقیقات کاربردی باشند و شایسته سالاری ملاک باشد!. یکی از همین مورد ها بررسی امکان از بین بردن سال آور و نیاور است. درخت پسته ای که از نظر مدیریت باغی دارای وضعیت مناسبی باشد قطعا در طول فصل رشد خود جوانه های زایشی قابل قبولی تولید خواهد کرد. مشکل اصلی در سالهای آور یا On این است که ما نمی توانیم گره های زایشی را برای سال بعد روی سرشاخه ها حفظ کنیم. بعبارت ساده تر در سال آور درخت گره زایشی تولید می کند اما اینقدر فشار روی درخت زیاد است که نمی تواند نیرو و توان خود را هم صرف حفظ جوانه زایشی بکند و هم صرف تولید خوشه و پر شدن دانه ها در خوشه ها. یکی از نکات بسیار ظریف در مورد حفظ جوانه های زایشی در سال آور در درختان پسته مساله ژنتیکی درخت یا واریته یا پیوند درختان است. بسیاری از واریته های درختان پسته که متاسفانه در سراسر اقلیم پسته کاری استان کرمان وجود دارند ناشناخته هستند. بلاشک رقم هایی از پسته وجود دارند که در سال آور می توانند تولید خوشه کنند و تومان با آن گره زایشی سال آینده خود را نیز هم حفظ کنند. واریته یا درختانی  وجود دارند که هر سال تولید پسته می کنند و ما هیچ وقت سال آور یا نیاور را در آنها احساس نمی کنیم. بهر روی گسترش این واریته های ناشناخته در تولید موثر برای سالهای آینده بسیار مهم ارزیابی می شود. متاسفانه بیشترین سطح زیر کشت باغات پسته استان کرمان رقم فندقی یا اوحدی است که سال آور و نیاور دارد. یعنی در درختان اوحدی درخت توان آن را ندارد در آن واحد هم تولید خوشه و دانه کند و هم بتواند گره زایشی تولید شده خود را در سال بعد روی سرشاخه حفظ کند. بدون تردید در درختان اوحدی یا فندقی نیز با مدیریت صحیح باغی می توان سال آور و نیاور را حذف کرد و هر سال به یک سطح تولیدی متوسط رسید که برای کشاورزان راضی کننده باشد. تحقیقات نشان داده ماکزیمم فروافتادن گره های زایشی در درختان پسته در اواسط تابستان و زمانی است که درختان پسته مشغول پر کردن دانه های خود هستند. متابولیسم بهینه نیتروژن در این برحه زمانی بسیار مهم است. اگر کودهای نیتروژنه مناسب و به مقدار کافی در این برحه حساس در اختیار درختان باشند قطعا درختان بیشتر قادر به حفظ گره های زایشی خود در سال آور خواهند بود. از طرف دیگر کودهای نیتروژنه در تشکیل مغز و دانه های سالم نیز بسیار اثرگذار خواهند بود. نیتروژن در درختان پسته دسته ای مواد بنام پلی آمین های را فعال می کند یا می سازد که در حفظ گره های زایشی و ایجاد تعادل رویشی و زایشی در درختان پسته بسیار مهم خواهند بود. یکی از هورمون هایی که می تواند موجب ریزش گسترده گره های زایشی در سال های آور شود آبسیزیک اسید است. پلی آمین ها اگر به مقدار کافی در درختان پسته تولید شوند جلو مانور زیاد آبسیزیک اسید و نهایتا فرو افتادن گره های زایشی را خواهند گرفت. اتیلن نیز یکی از هورمونهایی است که موجب ریزش جوانه های زایشی در درختان پسته می شود. پلی آمین ها می توانند بر علیه اتین نیز اثرات بسیار مناسبی داشته باشند. تغذیه صحیح و مناسب درختان پسته بخوبی ثابت شده که می تواند رشد زایشی و رویشی در درختان پسته را متعادل کند و سال آور و نیاور را بمعنی که ما می شناسیم محو کنند. استفاده از کودهای حاوی اسید های آمینه بویژه پلی آمین ها در اواسط تابستان کمک بسیاری زیادی به درختان پسته جهت حفظ گره های زایشی خودشان خواهد کرد. بسیاری از افراد بیسواد و نادان فکر می کنند که کارخانجات اسپانیایی تولید کننده کودهای حاوی اسید های آمینه دیمی این کود را برای درختان پسته تجویز می کنند و می سازند در صورتی که کار آنها کاری علمی و دقیق است. بطور قطع کارخانجات تولید کننده کود داخلی اگر چه ادعای تولید کودهای اسید آمینه ای و پلی آمین ها را می کنند و گاها قسم می خورند که بهتر از کودهای اسپانیش است اما باید توجه داشت تکنولوژی تولید کودهای حاوی اسید های آمینه و پلی آمین ها چیزی نیست که اسپانیایی ها دو دستی تقدیم کارخانجات تولید کود ایرانی بکنند چون سالها در قسمت تحقیق و توسعه خودشان به محققین خودشان پول داده اند تا اینچنین کودهایی را فرموله کنند!! به احتمال بسیار زیاد اگر کشاورزان روشن فکر و محترم باغدار پسته از اواخر برج 2 تا اواسط برج 5 و حتی اواخر آن از کودهای حاوی پلی آمین های و اسید های آمینه استفاده کنند و در طول 2 سال به احتمال زیاد سال آور و نیاور حذف خواهد شد!! حالا چه برند و با چه دوزی و به چند نوبت؟ آن در تخصص افراد خاصی است که حالا خودتان حدس بزنید! اگر چه مدیرت صحیح کوددهی در مورد کودهای نیتروژنه نقش اصلی در محو سال آور و نیاور دارند اما بالانس مناسب سایر عناصر ماکرو و میکرو بویژه در هنگام پر شدن مغز (ماکزیمم فروریختن گر ه های زایشی در سالهای آن) می تواند درحفظ گر های زایشی درختان پسته اثرگذار باشد. اطلاعات گفته شده در این وبلاگ تقریبا منحصر بفرد است. امید است کمکی هر چند کوچک جهت بهبود شرایط باغات پسته ایران برداریم چون اعتقاد دارم که کمک به بندگان خوب خدا جزو وظایف هر انسانی است.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٥:٠٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۸/٢۱
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED