مروری بر عنصر گوگرد(S)، منابع، اهمیت و کاربرد آن در باغات پسته-بخش دوم

مروری بر عنصر گوگرد(S)، منابع، اهمیت و کاربرد آن در باغات پسته-بخش دوم

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

یکی دیگر از کاربردهای مهم گوگرد در صنعت تولید کودهای کشاورزی، استفاده از گوگرد بعنوان پوشش یا Coating سایر کودهای کشاورزی است مثلا در مورد کودهای اوره با پوشش گوگردی. در کودهای اوره با پوشش گوگردی یک پوشش بسیار نازک از عنصر گوگرد در اطراف ذرات کود اوره کشیده می شود به این دلیل که پایداری اوره در خاک افزایش یابد چون اوره معمولی پایداری کمی در خاک دارد و تقریبا کودی یکبار مصرف شناخته می شود اما زمانی که پوشش گوگردی داشته باشد این پوشش موجب می شود که نیتروژن موجود در کود اوره به مرور آزاد شود و یک دفعه تمام اوره در خاک از بین نرود. علاوه بر کود اوره کودهای بسیار زیاد دیگری هم با پوشش گوگردی تولید و به بازار مصرف معرفی شده اند. نانوتکنولوژی در مورد تولید کودهای با کیفیت با پوشش گوگردی یکی از علوم نوینی است که در کارخانجات معتبر صنعت کودسازی در کشورهای پیشرو مورد استفاده قرار می گیرد. گوگرد موجود در خاک به دو دسته گوگرد آلی و گوگرد غیر آلی تقسیم بندی می شود. گوگرد آلی اندسته ای از کودهای گوگردی هستند که در بقایای جانوری وجود دارند و از نظر کارایی بهتر از گوگردهای غیرآلی یا صنعتی هستند. بعبارت واضح تر نباتات از گوگرد آلی بهتر و سریعتر استفاده می کنند تا گوگردهای غیر آلی یا غیر ارگانیک. کودهایی که دارای پایه سولفات یا SO4 هستند در صورت اضافه شدن به خاک به صورت اتوماتیک مقدار گوگرد غیرآلی در خاک را افزایش می دهند. بهر روی همانطور که بارها اشاره شده بهترین کودها برای مصرف در باغات پسته در استان کرمان کودهای سولفاته هستند چون موجب اسیدی شدن خاک یا کاهش پی اچ خاک می شوند. گچ خام بصورت اتوماتیک دارای گوگرد است و علاوه بر تامین گوگرد در خاک موجب کاهش اسیدیته خاک و محیط ریشه می شود. گچ خام یک معجزه گر ارزان برای باغات پسته استان کرمان محسوب می شود ولی متاسفانه بسیاری از کشاورزان از مزایایی این ماده معجزه گر در باغات پسته غافلند!! در مناطقی که شوری خاک با افزایش عمق افزایش می یابد گچ خام بسیار مفید ارزیابی می شود چون مطالعات مشخص کرده که هر چه عمق خاک افزایش یابد قدرت مانور یون سولفات هم افزایش پیدا می کند. بعبارت واضحتر منابع محدود کننده جذب و کارآیی یون سولفات در خاک سطح الارض بیشتر از خاکهای تحت الارض هستند!! بنابراین هر چه عمق افزایش پیدا کند مقدار جذب گچ خام بیشتر می شود. بنابراین استفاده از گچ به مقدار مناسب (نه بیش از حد استاندارد) بصورت عمقی یا چالکود می تواند تاثیر مثبت تری تا کاربرد گچ بصورت سطحی باشد. بر خلاف نظرات و تصورات بسیاری از کارشناسان و باغدارن مخلوط کردن کودهای دامی با گچ خام نمی تواند چندان مفید باشد چون مطالعات مشخص کرده که جذب یون سولفات و کارآیی آن رابطه منفی با مقدار مواد آلی موجود در خاک دارد بنابراین افزودن گچ با کودهای دامی اگر چه می تواند راندمان جذب نیتروژن و مواد غذایی دیگر موجود در کودهای دامی را افزایش بدهد اما کارآیی یونهای سولفاته در خاک را کاهش خواهد داد!! بنابراین بهتر است که ابتدا گچ را به خاک اضافه کرد و پس از حداقل یک نوبت آبیاری بعدا کودهای دامی را به خاک افزود. البته مطالعات دیگر هم وجود دارد که نتایج به توصیه به کاربرد تومان گچ خام با کود های دامی می کنند که البته نتایج تا حد زیادی گیج کننده هستند اما تقریبا در بیشتر مطالعات ثابت شده که اگر منشا گوگرد غیرآلی (گچ خام) باشد بهتر آن است که با هم استفاده نشوند اگر چه استفاده توامان از گچ و کودهای دامی میزان تجزیه و پوسیدگی کودهای دامی را سرعت می بخشد. بنابراین طرح و تحقیقی در مورد شرایط باغات پسته ایران باید انجام شود که بتوان درک دقیق تری از این موضوع مهم پیدا شود که متاسفانه ایندسته تحقیقات در شرایط فعلی باد هوا هستند!! نکته بسیار جالب و مهم دیگری که قبلا اشاره کردیم و باز هم تاکید می کنیم این است که گوگرد در خاک تاثیر بسیار مهمی روی افزایش راندمان جذبی کودهای نیتروژنه در خاک برجای خواهد گذاشت بعبارت ساده تر در صورت وجود مقدار کافی گوگرد در خاک افزودن کودهای نیتروژنه بسیار پر بازده تر خواهد بود بعبارت دیگر مثلا هنگامی که گچ خام به باغات پسته افزوده می شود میزان راندمان جذبی کود اوره بشدت بالا خواهد رفت و حتی میزان مصرف اوره در واحد سطح را می توان کم کرد و در مصرف کود و هزینه صرفه جویی کرد. یکی از مشکلات مهم ما در باغات پسته افزودن مقدار کودهای شیمیایی سال به سال است. بعبارت واضحتر مثلا اگر در 5 سال پیش به ازای هر درخت باور 250 گرم کود اوره در مرحله پر شدن مغز جواب قابل قبول می داد در سالهای اخیر ممکن است 350 گرم به ازای هر درخت این نتیجه را به ما بدهد! و مهمترین دلیل آن این است که شرایط خاک و آب برای جذب کودهای شیمیایی شرایط مناسبی نیست. در مورد بسیاری از آزمایشات تجزیه برگ و خاک در درختان پسته در بسیاری از نقاط مشکلی از نظر مقدار عناصر در خاک یا برگ وجود ندارد و ممکن است آزمایشات جواب بیشتری هم نشان بدهند اما متاسفانه علایم برگی و ظاهری کمبود آن عنصر خاص مشاهده می شود. فرآهم کردن شرایط جذبی اپتیمم در اطراف محیط رایزوسفر بسیار حایز اهمیت است. افزودن گچ خام به باغات پسته بدلیل وجود مقادیر بالای عنصر گوگرد راندمان مصرف کودهای ازته را بشدت افزایش می دهد و نتایج گاها شگفت آورند!!بهترین نوع یا شکل گوگرد قابل استفاده برای درختان پسته فرم سولفاته آن است. سولفات آمونیوم، تیوسولفات آمونیوم، سولفات پتاسیم، گچ خام و...از جمله کودهایی هستند که حاوی عنصر گوگردند. یکی از بحثهای مهم در مورد تامین گوگرد مورد نیاز گیاهان و طبعا درختان پسته محلولپاشی عنصر گوگرد است. کودهای گوگردی با کیفیت مناسبی در بازار وجود دارند که میتوان از آنها به صورت محلولپاشی روی برگهای درختان پسته استفاده کرد. معمولا کودهای حاوی گوگرد به صورت تومان با سایر عناصر دیگر فرموله می شوند. بهر روی محلولپاشی عنصر گوگرد به مقدار مناسب و زمان صحیح می تواند تا حد زیادی مقدار مورد نیاز درختان پسته به این عنصر را تامین کند. در مورد محلولپاشی بهتر است در اواخر فصل بهار از کودهای گوگردی به صورت محلولپاشی استفاده شود. همانطور که گفته شد علایم کمبود به گوگرد در درختان پسته مشابه به کمبود عنصر نیتروژن است و متاسفانه در بسیاری اوقات علایم کمبود گوگرد با کمبود نیتروژن در درختان پسته اشتباه گرفته میشود.


 

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٢:٢٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٩/۱٥
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED