آسانترین راه تولید کودهای کمپوستی در باغات پسته

آسانترین راه تولید کودهای کمپوستی در باغات پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

یک سوال بسیار مهم و کلیدی در مورد خاک کشاورزی این است که خصوصیت یک خاک خوب چیست؟ خاک خوب برای رشد و تغذیه بهتر درختان پسته باید دارای خوصیات زیر باشد 1- خاک نرم باشد، خاکهای سفت و دارای بافت سخت خاکهای خوبی برای درختان نیستند دلایل آن هم بسیار زیاد است 2- خاکی که قابل شخم زنی و کند و کوب باشد بخصوص در زمستان، خاکهای دارای بافت نامناسب قابلیت شخم خوری اپتیمم ندارند 3- رنگ یک خاک خوب تیره است، خاکهای روشن خاکهای خوبی از نظر مقدار مواد غذایی نیستند، بعنوان یک قاعده کلی هر چه رنگ خاک تیره تر باشد مقدار مواد آلی موجود در آن بیشتر است و خاک حاصلخیزتر است. متاسفانه اینجور خاکها در بسیاری از مناطق پسته کاری استان کرمان وجود ندارند خاکها از نظر مواد آلی بسیار فقیرند (سطح مواد آلی در بسیار از نمونه ها به یک درصد هم نمی رسد). 4-یک خاک خوب دارای قابلیت نگهداری بالای آب است. هر چه خاک حاصلخیزتر باشد و درصد مواد آلی آن بیشتر باشد قابلیت نگهداری آب بیشتری هم خواهد داشت 5-تهویه یا اکسیژن کافی، یک خاک خوب پر است از خلل و فرج که بین این منافذ هوا بخوبی جریان پیدا می کند 6-غنای میکروبی خاک، هر چه خاک از نظر مقدار یا تعداد میکروارگانیسم ها قویتر باشد بلاشک خاک مرغوبتر است از مهمترین مشکلات خاکهای باغات پسته در استان های خشکی مانند کرمان و یزد نبود مقدار یا جمعیت کافی از میکروارگانیسم های مفید است که مهمترین دلیل آن نبود رطوبت مکفی برای رشد و نمو و تولید مثل ایندسته از جانوان ریز خاک است، کرمهای خاکی هم یکی از فاکتورهای حاصلخیزی یک خاک برشمرده می شوند و هر چه بیشتر باشند خاک مساعدتر و پربار تر است. شاید برای بتوان بیش از دهها خصوصیت برای خاکهای مرغوب برشمرد اما مهمترین ها همانهایی بودند که در بالا اشاره شد. اگر یک خاکی دارای خصوصیات بالا باشد حتما یک خاک سالم برشمرده می شود. کودهای کمپوستی موجب افزایش مقدار مواد آلی موجود در خاک میشوند و بنابراین تاثیر مستقیم روی حاصلخیزی خاک دارند. کود کمپوستی مرکب است از انواع و اقسام مواد آلی مختلف شامل بقایای گیاهی و جانوری که تاثیر بسیار مثبتی روی خاک و نهایتا تغذیه درختان پسته خواهد گذاشت. از نظر کامل بودن مواد آلی از دسته های مختلف کمتر کودی را میتوان یافت که مانند کمپوستها باشد. راحتترین روش و روتین ترین روش ساختن یک کود کمپوستی بشرح زیر است

1-بقایای گیاهی موجود در باغات مانند شاخ و برگ و پوست پسته، شاخه های خشک و هر چیزی که می توان بعنوان منبع گیاهی اضافه کرد مثلا کاه و کلش و علفهای خشک و هر چیزی که به ذهن دارای منشا گیاهی است را جمع آوری می کنیم، در مورد بقایای جانوری هم هر چیزی که فکر می کنیم در باغات پسته و اطراف آن بعنوان منشا گیاهی است مثلا یک گوسفند مرده یا روباه مرده یا بقایای جانوری که در باغات وجود دارند که ممکن است از یک باغ یا مزرعه به یک مزرعه دیگر فرق داشته باشد را جمع آوری می کنیم، هر گونه بقایای آشپزخانه ای و زباله ای که میتواند مقدار آنها به میلیونها تن در سال در شهرها و روستاها برسد میتوان جمع آوری کرد شامل تکه های نان و غذا و هر چیزی که بعنوان زباله تر در محیط زندگی وجود دارد و متاسفانه بدون استفاده موثر و با صرف پولهای گزاف از محیط شهرها جمع آوری می شود و بصورت دستخورده و غیر قابل استفاده در جاهای دور از محیط زندگی انسانها دفن می شوند را نیز می توان جمع آوری کرد. بنابراین تا اینجا ما سه منبع اصلی برای تهیه کودهای کمپوستی داریم 1-بقایای گیاهی 2-بقایای جانوری و 3-بقایای آشپزخانه ای یا زباله ها. بنظر می رسد زباله ها یا بقایای آشپزخانه اصلی ترین و مهمترین بخش تولید یک کود کمپوستی برای مصرف در باغات پسته باشد. در ابتدا این سه دسته از بقایا یا مواد را با هم مخلوط می کنیم

2-مرحله بعد قرار دادن مخلوط آنها در یک چاله یا مخزن بزرگ حفر شده در زمین است که ایندسته از مواد بتوانند خوب بپوسند. در برخی از موارد لایه های مختلف را جداسازی می کنند و جدا جدا و لایه لایه بصورت منظم روی هم می ریزند بعبارت ساده تر می توان بقایای گیاهی را ابتدا در کف چاله یا گودال ریخت بعد بقایای جانوری و بعد زباله ها، حجم یا ضخامت لایه، تعداد لایه های از بقایای مختلف پارامترهایی هستند که خود ما می توانیم بدلخواه در آن دخالت کنیم اما بنظر می رسد راحت ترین روش مخلوط همه بقایا با هم و سپس ریختن آنها در کف گودال یا گودالهاست. روی گودال یا همه لایه ها را میتوان با یک ورقه از خاک پوشاند. البته بهتر است لایه خاک زیاد کلفت نباشد و قابل نفوذ باشد.

چه موقع کود کمپوستی قابل مصرف برای تغذیه در باغات است؟

بازه زمانی مورد نیاز برای پوسیده شدن و اصطلاحا پودر شدن مواد مختلف ممکن است متفاوت باشد. برخی از مواد زودتر می پوسند و بنابراین کود کمپوستی زودتر آماده می شود. بهترین روش برای اینکه بفهمیم کود کمپوستی آماده شده رنگ کود است. زمانی که مواد موجود در گودال به رنگ قهوه ای تیره و سیاه تیره در آمدند کود کمپوستی آماده برای مصرف است. مزایای کودهای کمپوستی بسیار زیادند که مهمترین آن می تواند کاهش هزینه باشد. متاسفانه این آدم های احمق هستند که توجهی به افراد متبحر نمی کنند و حسادت می ورزند و نهایتا ضرر هم می کنند اما خوب جهالت و نادانی مادر تمام بدبختی هاست. انسان جاهل بدبخت ترین انسان روی زمین است. متاسفانه بسیاری از بهره برداران و مالکان بزرگ باغات پسته هیچ گونه درکی از دانش پسته داری ندارند و همانطور که بارها گفتم خرها را نمی توان ملا کرد. افراد خر همه جا زیادند بخصوص برخی از باغدارن قدیمی و خرفهم. البته بسیاری از باغدارن افرادی بسیار علاقه مند و با تحصیلات بالا و وارسته هستند که از این بابت هیچ گونه حرفی متوجه آنها نیست و ایندسته از افراد قابل احترامند چون حداقل اگر به هر دلیلی توجهی به حرفی نمی کنند ولی به حرف و نظر دیگران ارزش قایلند. بگذریم!!

نکات مهمی که باید در تولید یک کود کمپوستی رعایت کرد

1-مکانی که بعنوان گودال یا چاله در نظر گرفته می شود بهتر است خارج از محدوده باغ باشد ولی نزدیک به باغ به دلایل مختلف

2-مکانی که بعنوان گودال یا چاله یا سیلو در نظر گرفته می شود تقریبا مکانی حفاظت شده باشد. جانوان موذی مزاحم نشوند و موارد دیگر، یکی از موارد مهم این است که سعی شود حتی المکان در مدت پوسیدگی بقایا بارندگی یا سیلابی متوجه بقایای دپو شده نشود. بارندگی و هر گونه آبی می تواند به کمپوست خسارت وارد کند.

3-بهتر است اطراف و کف و همچنین روی کمپوست با پلاستیک پوشانده شوند البته سوراخهایی در پلاستیک تعبیه شود برای نفوذ هوا. پلاستیک کشی در اطراف سیلو و روی آن بسیار سودمند است. در بسیاری از کشورها کف و اطراف سیلوها را با مواد مخصوصی می پوشانند که این مواد نقش حفاظتی دارند و می توانند مختلف باشند

4-در مورد مصرف کمپوست باید دقت کرد که کود کمپوستی حتما رسیده و پوسیده و قابل مصرف شود. کود کمپوستی نا خام یا خوب نپوسیده می توان برای درختان مضر باشد.

5-رعایت بهداشت در پروسه تولید و مصرف بسیار مهم است. کود کمپوستی خوب پوسیده شده تقریبا از نظر بهداشتی سالم است و مشکل خاصی ندارد اما بهتر است در تهیه کمپوست از زباله های خطرناک مثلا زباله های بیمارستانی و نظایر آن استفاده نشود. بهتر است به جانوان موذی و خطرناک اجازه مانور در اطراف محل دپو را نداد

بهر روی این ساده ترین روش تولید کودهای کمپوستی بود که میتوانند باغداران علاقه مند از آن استفاده کنند. امروزه کارخانجات پیشرفته و مجهزی بوجود آمده که می توانند کودهای کمپوستی با درصد های مختلف و غنی شده یا غیر غنی شده با فرمولاسیون های مختلف مانند پودری یا گرانوله کود کمپوستی تولید و به بازار مصرف ارایه کنند. ایجاد کارخانه تولید کودهای کمپوستی اگر چه سرمایه بسیار بیشتری می خواهد اما از جهات بسیاری ارزشمند تر از تولید کودهای کمپوستی بصورت خام یا ساده است.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٥:٤۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٩/۳٠
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED