لزوم تشکیل مرکز تحقیقات پسته خصوصی در ایران

لزوم تشکیل مرکز تحقیقات پسته خصوصی در ایران

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

پسته مهمترین محصول استراتژیک کشاورزی ایران اوضاع به سامانی ندارد. بسیاری از باغات در آستانه خشکیدگی کامل قرار دارند. درختان تنومند 30 ساله به بالا که سالیان قبل چند ده کیلو پسته تولید می کرده اند امروزه متاسفانه به امراض مختلفی دچار شده اند. مهمترین مشکل تولید در باغات پسته ایران نبود تحقیقات کاربردی و مهم است. بحث تحقیقات پسته که امروزه به صورت تخصصی به مرکز تحقیقات پسته در رفسنجان سپرده شده است  تحقیقات کاربردی بسیار کم هستند. سطح زیر کشت بسیار زیاد پسته در استان کرمان سبب شده که مرکز تحقیقات پسته در رفسنجان اشراف کامل به همه مشکلات نداشته باشد. بهر روی باید فکری اساسی به تحقیقات پسته در ایران شود. مرکزی که سالهای سال هیچ نیرویی به آن اضافه نشده و بحث خصوصی سازی وزارت کشاورزی که به زمزمه هایی مبنی بر خصوصی کردن مراکز تحقیقاتی کشاورزی بگوش می رسد باید هر چه سریعتر اجرا شود تا تحقیقات پسته سریعتر و چابکتر و کارگشاتر عمل کنند. بر همه واضح شده که بار تحقیقات پسته در ایران را بیشتر دانشجویان فوق لیسانس و دکتری در دانشگاهها می کشند. بخصوص دانشگاه ولیعصر رفسنجان مقالات بسیار خوب و قابل قبولی در زمینه آفات پسته در سالیان اخیر در مجلات معتبر بین المللی بچاب رسانده است که گواه بر فعال بودن و قوی بودن هیات علمی بخش حشره شناسی دانشگاه ولیعصر رفسنجان است. متاسفانه بجز در دو یا سه مورد من مقالات درخوری از اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات پسته در رفسنجان ندیدم اگر اعضای هیات علمی محترم مقالاتی را بچاب رسانده اند بهتر است به آگاهی و دسترس عموم قرار دهند. بسیار قابل تامل است که موسسه ای که اعضای آن هر روز مشغول به تحقیقات در مورد مشکلات باغات پسته هستند مطالبی که بارها و بارها در مجلات مختلف چاپ شده اند را دوباره از کنج قفسه ها بیرون می آورند تا در مجله دیگر و با نام دیگر چاپ شوند. چاپ کتابچه بفارسی در زمینه های مختلف اگر چه موجب راهنمایی کشاورزان می شود و جای تقدیر و ستایش دارد اما مراکز تحقیقات کشاورزی باید بسیار پرکارتر از این باشند. چاپ مقالات بین المللی امروزه ملاک ارزش یک تحقیق علمی است و الا ترجمه یک مطلب درج شده در اینترنت نمی تواند بیانگر تحقیقات باشد. نکته جالب در مورد وب سایت مرکز تحقیقات پسته در رفسنجان این است که ماهها و بلکه سالهاست که هیچ گونه تغییر و تحولی در مطالب آن صورت نگرفته و اصلا آپتو دیت نمی شود. مطالبی که بدرد کشاورزان بخورد در این وبسایت بسیار بندرت قابل مشاهده است. البته افرادی دلسوز و متخصص در این مرکز وجود دارند که بدلایل مختلف کنار گذاشته شده اند. بهر روی باید فکری اساسی کرد و تحقیقات پسته را چابکتر و موثرتر کرد. افرادی که نمی توانند تحقیق کنند بهتر است کنار بروند تا افراد متخصص و با انگیزه جایگزین شوند. حیف است بودجه این مرکز تحقیقاتی مهم خدای ناکرده بصورت پرت و بیفایده حیف و میل شود. یکی از راهکارها می تواند خصوصی سازی مرکز تحقیقات پسته باشد بدین معنی که دولت با حمایت و واگذار کردن این مرکز به بخش خصوصی این مرکز را کارآتر کند. البته در سالیان اخیر کمبود بودجه و بوروکراسی پیچیده در مراکز تحقیقات کشاورزی ایران این مراکز را ناکارا کرده است. بودجه ای که سالهای قبل به اینجور مراکزی تخصیص داده می شد در سالیان اخیر بسیار کمتر شده است و شاید همین دلیل اصلی ناکارآمد بودن تحقیقات پسته باشد. از سوی دیگر کاغذبازی بسیار زمانبر و پیچیده موجب می شود که مشکلات تحقیقات پسته زیاد باشد. از زمانی که یک محقق در مرکز تحقیقات پسته طرحی تهیه می کند تا زمانی که بودجه تخصیص داده شود و کار شروع شود ممکن است ماهها طول بکشد که این موجب عدم کارآیی می شود. بهر روی باید فکری اساسی کرد تا خدای ناکرده موجب ضرر و زیان بیش از این نشود. بحث استخدام نیروهای جوان و جدید و خرید تجهیزات آزمایشگاهی جدید و بروز باید مد نظر باشد. متاسفانه با تحریم های ناجوانمردانه کشورهای زورگو که مردم ایران را در خطر قرار داده تهیه وسایل و تجهیزات آزمایشگاهی برای تحقیقات بسیار دشوار شده است. بهر روی امید است بحث تحقیقات پسته در اولویت باشد. بسیاری از تحقیقات مهم و کارگشا معطل مانده اند و کاری در مورد آنها نمی شود. باعث تعجب است محصولی که اینقدر مهم و ارزآور برای ایران است اینگونه به غفلت و فراموشی سپرده شده است. بودجه مراکز تحقیقات پسته در آمریکا و حتی ترکیه اصلا قابل مقایسه با ایران نیست. از آمریکا که بگذریم کشور ترکیه سرمایه گذاری های هنگفتی در بخش تحقیقات پسته کرده است و مراکز بسیار مجهز و نیروهای متخصص زبده ای در این مراکز بکار گرفته شده اند بطوریکه امروز کشور ترکیه در مورد برخی از تحقیقات مهم درختان پسته از ایالات متحده هم پیشی گرفته است اگر چه ایالات متحده از نظر تحقیقات کشاورزی و تحقیقات پسته در دنیا بدون رقیب است و کشورهای دیگر سالها از نظر تحقیقات با آمریکا فاصله دارند. باید هر چه سریعتر فکری اساسی شود و الا نتنها از نظر علوم درختان پسته عقب خواهیم ماند بلکه هر روز با بیشتر شدن مشکلات درختان پسته در ایران متاسفانه دیر یا زود شاهد تخریب و ویرانی باغات پسته در سطح وسیع خواهیم بود. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱:۱٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/۱٢
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED