معرفی آفت کش های غیر شیمیایی و امکان استفاده از آنها برای کنترل آفات درختان پسته

معرفی آفت کش های غیر شیمیایی و امکان استفاده از آنها برای کنترل آفات درختان پسته ( پسیل پسته)- بخش سوم حشره کش های میکروبی

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

حشره کش های میکروبی یا Microbial Insecticides به دسته ای از آفت کش ها گفته می شود که منشا میکروبی دارند. بعبارت ساده تر در ایندسته از حشره کش ها موجودات میکروارگانیسم مفید یا آنتاگونیست ها بر علیه آفات مختلف بکار گرفته میشوند. حشره کش های میکروبی شامل پروداکتها یا محصولاتی هستند که در آنها از قارچها، باکتریها، ویروسها، پروتوزیرها، نماتدها  و...بمنظور مبارزه با آفات استفاده می شود. مزایای مهم آفتکشهای میکروبی عبارتست از 1-اختصاصی بودن برای تارگت یا آفت بعبارت واضحتر فقط نابود کننده آفت هستند و تاثیر کمی روی سایر حشرات بویژه دشمنان طبیعی دارند. 2-از نظر بهداشتی و زیست محیطی هیچ گونه اثر سویی روی سلامت انسان و محیط زیست ندارند. 3- قابل مصرف یا استفاده توسط ماشین آلات و ابزارهای سم پاشی معمولی هستند 4- .....قارچهای بیمارکننده حشرات یا Insect Pathogenic Fungi. ایندسته از آفتکشها در حقیقت در فرمولاسیون خود قارچ هایی را دارند که وقتی روی آفت پاشیده می شوند این قارچ ها موجب مرگ و نابودی حشرات می شوند. اسپور ایندسته از قارچها روی کوتیکول بدن حشرات شروع به رشد و تولید مثل می کند. بتدریج هیف یا hyphae (هیف به اندامی رشته ای شکل در قارچها گفته می شود) به داخل بدن حشره نفوذ می یابد و با انهدام اندامهای درونی حشره موجب مرگ آفت می شود. یکی از قارچهای بسیار معروف بیمارگر حشرات Metarhizium anisopliae است. این قارچ از طریق کوتیکول بدن حشره وارد بدن حشره میشود و بتدریج با نفوذ در بدن حشره موجب مرگ آن میشود. این قارچ به بیش از 200 گونه از بندپایان قابلیت نفوذ و بیمارگری دارد. بسیاری از حشرات مانند پسیلها، سوسکها، تریپسها، مگس ها و بسیاری از آفات دیگر می توانند توسط این قارچ بیمار بیمار و نابود می شوند. بیماری تولید شده توسط این قارچ Green Muscardine Disease نامیده می شود. حشراتی که در اثر این قارچ مریض شده و می میرند پوست بدنه آنها سبز رنگ می شود و مملو از اسپورهای قارچی. یکی دیگر از قارچهای مفید بیماریزا در آفات قارچ Beauveria bassiana است که بیماری ایجاد شده توسط این قارچ در حشرات White Muscardine Disease  گفته میشود. این بیماری یک بیماری مهلک در حشرات است و می تواند در مدت چند روز حشرات را نابود کند. شرط بسیار مهم در کارآیی این قارچ وجود رطوبت کافی در محیط است. علاوه بر رطوبت دمای مناسب نیز نقش مهمی در قدرت بیماریزایی این قارچ دارد. این محصول در بسیاری از کشورها با نامهای تجاری Naturalis T, و  Botanigard بفروش می رسد. این محصول در مورد بسیاری از آفات مورد استفاده قرار گرفته است از جمله سوسکها، تریپس ها، مگس های سفید، سن ها و... این محصول قابلیت اختلاط با قارچ کش ها را ندارد و بهتر است با قارچ کش ها مصرف نشود. بخش دوم حشره کش های باکتریایی، حشره کش های باکتریایی همانطور که از اسم آنها پیداست یک یا چند نوع باکتری خاص موجب ایجاد بیماری و مرگ در آفات می شوند. معروفترین و پرکاربردترین باکتری در صنعت آفت کش های میکروبی باکتری باسیلوس است.  Bacillus ها باکتریهایی میله ای شکل و گرم مثبت هستند. باسیلوس ها تشکیل اسپورهای مقاومی را می دهند که بسیار مفید هستند. ایندسته از باکتریها را از طریق تخمیر یا فرمنتیشن در مقیاس وسیع تولید می کنند. باسیلوس ها برای تاثیر باید حتما توسط آفت خورده شوند. باسیلوس ها از طریق ادوات معمولی سم پاشی قابل استفاده هستند. باسیلوس ها باکتریهای بسیار پرکاربردی هستند چون از نظر شرایط محیطی نامساعد تحمل زیادی دارند. Bacillus thuringiensis (Bt) یا بی تی یکی از معروفترین حشره کش های باکتریایی است. این باکتری بسیار معروف و پرکابرد است. در مورد لاروهای حشرات هر چه اندازه لارو کوچکتر باشد تاثیر بی تی بیشتر است. یکی دیگر از باکترهای مهم بیماریزا در حشرات باکتری Paenibacillus popilliae است که بیماری ایجاد شده توسط آن را بیماری اسپور شیری در آفات می نامند (Milky Spore Disease). ویروس های بیمارگر حشرات ویروسهایی بسیار اختصاصی هستند بصورتی که فقط روی تارگت مورد نظر ایجاد بیماری می کنند و همین شاید یکی از مهمترین مزیتهای یک آفتکش باشد. بسیاری از تحقیقات در مورد ویروس های بیمارگر در حشرات در حال انجام و توسعه است. هنوز هیچ محصول تجاری رسمی در مورد ویروس های بیمارگر در حشرات به بازار نیامده است اما اگر روزی به ویروس های اختصاصی در مورد هر آفت برسند درصد موفقیت بسیار بالا خواهد رفت.حتما در طبیعت و در باغات پسته پسیل هایی هستند که به ویروس آلوده می شوند و از بین می روند اما دریغ از تحقیقات!! ویروس های بیمارگر در حشرات باید حتما توسط آفات بلعیده شوند . حضور و تکثیر ویروس ها در خون و بدن حشرات موجب نابودی آنها می شود. ویروس های بیماریزا در مورد بسیاری از آفات شناسایی شده اند حتی در مورد موش ها. پروتوزیرها یا Protozoa از جمله جانوان ریزی هستند که موجب بیماری در برخی از آفات می شوند. Nosema locustae پروتوزیری است که بصورت اختصاصی روی ملخ ها ایجاد بیماری می کند.  Entomopathogenic Nematodesیا نماتدهای پارازیت کننده حشرات دسته ای از نماتدها هستند که به آفات حمله می کنند و موجب نابودی آفات میشوند. ایندسته از نماتدها توجهات بسیاری را در علوم کنترل آفات بخود جلب کرده اند. بحثهای بسیار مفصل و تحقیقات بسیار جالبی در مورد نماتدهای پارازیت کننده حشرات وجود دارد. نماتدها یا کرم های بسیار ریز از طریق بلعیدن و یا از طریق منافذ پوستی آفات وارد بدن آفات می شون و ایجاد بیماری در آنها می کنند. ایندسته ازنماتدها با یکسری از باکتریها دارای ارتباط تنگاتنگ هستند و به کمک باکتریها موجب مرگ حشرات یا آفات میشوند. گونه های زیادی از نماتدهای پارازیت کننده حشرات شناسایی و معرفی شده اند اما مهمترین و معروفترین آنها Steinernema Heterorhabditis spp هستند. این نماتدها در خاک وجود دارند و موجب ایجاد بیماری در حشرات می شوند حشراتی که نماتد Steinernema آلوده اند ظاهری روشن و سفید رنگ دارند و حشراتی که به نماتد Heterorhabditis آلوده اند ظاهری قرمز رنگ دارند. مطالعه و بررسی روی حشره کش های میکروبی در حال پیشرفت است و نتایج خوبی بدست آمده است. پتانسیل تحقیقات کاربردی روی حشره کش های میکروبی در باغات پسته ایران دورنمایی تاریک دارد. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.


 

 
  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٥:٤٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/۱٩
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED