مفهوم SAR

مفهوم SAR

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

در بسیاری از مقالات و نوشته جات و حتی آزمایشات آب و خاک به  کلمه انگلیسی SAR برخورد می کنیم. بسیاری نمی دانند معنی دقیق این واژه چیست! SAR مخفف Sodium adsorption ratio یا نسبت جذب سدیم است. نسبت سدیم قابل جذب در آب را SAR می گویند. SAR از فرمول زیر محاسبه می شود SAR = [Na+] / {([Ca2+] + [Mg2+]) / 2}1/2. وجود مقدار بالای یون سدیم در خاک عوارض مختلفی برای درختان پسته به بار می آورد که بصورت کلی تنش شوری یا بهتر است بگوییم تنش سدیمی. تقریبا بیش از 80 درصد باغات پسته در استان کرمان درگیر تنش شوری هستند. زمانی که سدیم (Na) بمقدار زیاد در محلول خاک وجود داشته باشد بجای جذب کلسیم (Ca) و منیزیوم (Mg) از خاک توسط ریشه ها سدیم (Na) جذب می شود. علاوه بر بالارفتن غلظت یون سدیم در گیاه ساختار و بافت خاک نیز متاسفانه مورد آسیب جدی قرار می گیرد. زمین های با مقدار بالای یون سدیم از نظر قابلیت شخم خوردن، خصوصیات فیزیکی، هوادهی و ...دارای مشکلات جدی هستند. در مورد زمین های با بافت شنی و سبک بالارفتن مقدار  SAR در محلول خاک به اندازه زمینهای با بافت سنگین خطرناک نیست. به عبارت واضح تر در زمین های با بافت سبک شوری خاک کمتر اذیت کننده است. SAR بالا موجب کاهش نفوذ آب در خاک می شود. ایجاد کلوخه های محکم و سفت شدن زمین نیز یکی از پیامدهای بالا بودن SAR است. متاسفانه در بسیاری از نقاط پسته کاری هم آب و هم خود خاک دارای SAR های بالایی هستند. عدم تهویه مناسب در خاکهای با SAR بالا یکی از عوارض مهمی است که گریبانگیر بسیاری از باغات پسته ایران شده است. آزمایشات خاک و آب در بسیاری از باغات پسته مقدار SAR را بسیار بالاتر از حد نرمال مشخص کرده اند که مایه نگرانی است و جالب اینجاست که با وجود این مقدار  SAR بالا درختان تولید پسته می کنند البته مقدار تولید در واحد سطح بسیار کمتر از حد باغات پسته کالیفرنیاست. بنابراین ما با در باغات پسته ایران بسمت کاهش مقدار SAR حرکت کنیم. از کودها و موادی که موجب افزایش نسبت SAR می شوند خودداری کنیم و از کودها و موادی استفاده کنیم که تاثیر مثبت روی کاهش مقدار SAR داشته باشند. استفاده از گچ خام، اسید سولفوریک و کودهای که بیس یا پایه سولفاته دارند بصورت مستقیم و غیر مستقیم موجب کاهش مقدار SAR می شوند. خاکهایی که دارای مقادیر بالای یون سدیم هستند بهیچ وجه قابل توصیه در باغات پسته نیستند. کاربرد خاکهای شور بشدت موجب افزایش مقدار SAR در محلول خاک می شوند. بهتر آن است که ما برای هر ماده ای که بعنوان کود یا افزودنی به درختان اضافه می کنیم قبل از آن نمونه ای از آن را به آزمایشگاه بدهیم تا SAR، EC، pH و همچنین مقدار عناصر موجود در آن اطلاع کافی بدست آوریم. مصرف خودسرانه کودهای دامی و شیمیایی می تواند خطرناک باشد. کودهای دامی که شور هستند کودهای مناسبی برای مصرف در باغات پسته نیستند. بخوبی روشن شده که مقدار SAR خاک و آب رابطه مستقیم با بیماری سرخشکیدگی به اصطلاح پسیلومایسزی دارد. هر قدر که مقدار SAR بالاتر باشد شدت و شیوع سرخشکیدگی بیشتر می شود.


 

 
  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱:٤٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱۱/۱٠
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED