نمایی دقیق به اینتراکشن های مهم گچ خام و مسایل مربوط به آن در خاک باغات پسته

نمایی دقیق به اینتراکشن های مهم گچ خام و مسایل مربوط به آن در خاک باغات پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

گچ خام ماده ای ست فراوان و بمقدار زیاد در طبیعت وجود دارد. شاید گچ خام به گفته یکی از محققین مرکز تحقیقات پسته در رفسنجان گنجی نهان باشد. بسیاری از کشاورزان از خواص گچ خام بی اطلاعند و گاها شایعات بی اساسی در مورد گچ وجود دارد. توصیه به استفاده از گچ خام در باغات پسته اساسا بر مبنای تعویض ساختمان و بافت خاک است. اگر چه بحث تغذیه ای در مورد برخی از عناصری که در گچ وجود دارند مهم است اما بیشتر هدف از دادن گچ به باغات پسته تعویض و مرمت ساختمان و بافت خاک است. مقالات متعددی در این وبلاگ راجع گچ وجود دارد که اهمیت استفاده از آن را می رساند. بصورت خلاصه کاری که گچ خام در خاک باغات پسته در استان کرمان می کند نمی توان با اضافه کردن سولفاتهای کلسیم مصنوعی به خاک حاصل شود. برخی از کشاورزان و دست اندرکاران اخیرا سولفاتهای کلسیم بسیار باکیفیت خارجی را به باغدارن معرفی می کنند که اگر چه این قضیه بسیار خوب است و جبران کلسیم و گوگرد در خاک را می کند اما چون هدف اصلی ما از دادن گچ تعویض و تعمیر بافت و ساختمان خاک و شرایط  اطراف محیط رایزوسفر است بنابراین دادن سولفات کلسیم حتی با 90 درصد خلوص مزایای کابرد کچ خام و طبیعی را هرگز نخواهد داشت اگر چه تا حد زیادی کمک به رفع کمبود عناصری مانند کلسیم (Ca) و گوگرد (S) را خواهد کرد. می پردازیم به جزییات واکنش گچ خام در خاکهای با اسیدیته یا پی اچ بالای باغات پسته استان کرمان و بسیاری دیگر از استانهای پسته خیز. قبل از هر چیز باید یادآور شد که بصورت طبیعی احتمال شور بودن گچ خام و وجود سدیم بالا در گچ خام طبیعی بسیار کم است در مورد بسیاری از نمونه های گچ خامی که به آزمایشگاه برده شد. مقدار EC و SAR نمونه گچ بسیار عالی گزارش شد. عنصر منیزیم هم یکی از عناصری است که بهتر است به مقدار کم در گچ وجود داشته باشد چون Mg با Ca موجود در گچ در جذب شدن توسط ریشه درختان پسته رقابت دارند. در بسیاری از نمونه های که از گچ خام به آزمایشگاه داده شد نتایج بسیار عالی و درخشان بود برخی از نمونه های EC برابر با 2000 را مشخص نمود که این امر بسیار ارزشمند است در اثر کاربرد گچ در موعد مناسب در زمستان مخصوصا به صورت پاشش سطحی و نواری در سایه انداز پس از آبیاری و احیانا شخم زمین روی سطح خاک لایه ای سفید رنگ بسیار مشابه لایه سفید رنگی که در زمین های شور قابل مشاهده است دیده می شود که جای هیچ گونه نگرانی نیست چون اولا سفید بودن سطح خاک به خاطر حل شدن بلورهای سولفات کلسیم است و چون نمک سولفات کلسیم سفید رنگ است لایه روی سطح خاک سفید رنگ است. دوما با یک تست ساده می توان فهمید که لایه سفید رنگ روی سطح خاک اصلا شور نیست! کافی است کمی از این لایه سطحی سفید رنگ را با انگشت دست در دهان قرار دهیم تا ببینیم که اصلا مزه شوری ندارد. بپردازیم به اصل مطلب مطالعات خاکشناسی و بحث خاک و ساختمان خاک یکی از بحثهای بسیار مهم و جالب است به نظر من خاک قلب درختان پسته است اگر قلب کسی مشکل پیدا کند مسلما روی کارکرد سایر اعضای بدن تاثیر سو خواهد گذاشت. در باغات پسته کرمان قلب درختان که همان خاک اطراف ریشه باشد شدیدا مشکل دار  شده است. بنده شخصا به بحثهای خاکشناسی بسیار علاقه مندم و کتاب حاصلخیزی خاک اثر دکتر سالاردینی (انتشارات دانشگاه تهران) را مانند کتاب قصه هر شب می خوانم. کتاب ارزشمند و نایاب دیگر در مورد علوم خاک کتاب اگروشیمی ترجمه دکتر هادی فرزانه (انتشارات آوای نور سال 1379) است که مطالعه آنها را به علاقه مندان و کشاورزان توصیه می کنم. خاک سطح الارض (topsoil) خاکی است که حدودا تا 30 سانتی متری از عمق خاک را شامل می شود. محیط خاک رویی یا سطح الارض (topsoil) محیطی است بسیار پیچیده و شاید در آن واحد هزاران واکنش شیمیایی و بیولوژیکی در آن اتفاق می افتد! انجام این واکنش تاثیر بسیار مثبت و یا برعکس در پاره ای موراد بسیار مخرب و منفی بر جای خواهد گذاشت. دادن گچ خام به مقدار ناکافی و کم مسلما اثر زیادی روی واکنش های محیط topsoil ندارد. گچ خام بعنوان یه خنثی کننده اثرات مخرب و واکنش ها مخرب در topsoil بسیار اهمیت دارد. در حقیقت گچ خام موجب دتوکسیفید کردن مواد سمی می شود!! یکی از باورهای غلط در مورد گچ این است که بسیاری فکر می کنند گچ خام موجب افزایش مقدار اسیدیته یا pH خاک می شود که اگر چه تا حد کمی گچ موجب افزودن pH در اوایل مصرف در topsoil می شود اما بمرور گچ اثرات بسیار مفید خود را بر روی خاک خواهد گذاشت. بصورت دقیق تر به مقدار یون هیدروژن (H+) موجود در خاک اسیدیته یا pH خاک می گویند. بارها به عنوان مثال من به کشاورزان گفته ام که گچ خام مقدار املاح مضر در اطراف محیط ریشه را کاهش می دهد و محیط خاک محیط بسیار مساعدتری برای رشد و ریشه دوانی بیشتر می شود. در چنین خاک مساعدی کودهای شیمیای و دامی هم بسیار نتیجه بخش تر می شوند و حتی مقدار مصرف آنها برای دست یازیدن به افزایش عملکرد مناسبتر کاهش خواهد یافت. نهایت واکشن های گچ خام در محیط خاک تولید اسید سولفوریک است که ماده بسیار عالی برای رفع مشکلات خاکها در باغات پسته استان کرمان است. یون آلومینیوم یا Al+++) یکی از یونهای بسیار مضر در خاک است که با دادن گچ خام از میزان مسمومیت آن برای درختان کاشته می شود البته یون آلومینیوم در خاکهای با اسیدته بالا یا قلیایی زیاد مساله ساز نیست. مهمترین کار گچ خام در بافت خاک افزودن دانسیته یون کلسیم در اطراف محیط رشد ریشه یا ریزوسفر است. بر خلاف نظر بسیاری گچ خام اگر چه برای خاکهای با بافت سنگین مناسبتر است اما در خاکهای با بافت سبک نیز بسیار قابل توصیه است. اگر چه ماسه بادی و گچ خام از بسیار از لحاظ مانند مقدار مصرف و روش کاربرد برابر هستند اما از نظر خواص موجود و عملی که گچ خام در خاک انجام می دهد ماسه بادی تقریبا ماده ای بی ارزش تلقی می شود!! گچ خام بالای 20 خصوصیت مثبت در خاک باغات پسته در استان کرمان موجب می شود که شمردن تک تک آنها خارج از حوصله این بحث است. امید است مطالبی که با زحمات زیاد تهیه، ترجمه و نوشته می شود مورد توجه و استفاده علاقه مندان و باغدارن پسته قرار گیرد. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.


 

 
  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٩:٥۳ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۱۱/۱۱
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED