نقش باکتریهای تیوباسیلوس در افزایش راندمان کودهای مورد استفاده در باغات پسته

 

نقش باکتریهای تیوباسیلوس در افزایش راندمان کودهای مورد استفاده در باغات پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

کاهش مقدار جذب عناصر غذایی توسط ریشه ها با وجود مقدار کافی از عنصر در اطراف ریشه یکی از مشکلات مهم در درختان پسته است. در مورد بسیاری از کودهای شیمیایی و دامی راندمان جذب عناصر کم است و کشاورزان مجبورند برای عملکرد بیشتر مقدار بیشتری از کودهای را اضافه کنند. 2 عامل اساسی و مهم که در جذب بسیاری از عناصر تاثیر سو و منفی در باغات پسته ایران گذاشته اول اسیدیته یا pH بالا و ثانیا مقدار بالای یون بیکربنات است. چیزی که به عنوان سختی آب گفته می شود نیز در کاهش راندمان جذبی عناصر در خاک باغات پسته بسیار تاثیرگذار بوده است. عنصر گوگرد (S) یکی از عناصر مهمی است که نقش اساسی در بهبود ساختمان خاک و شرایط فیزیکو شیمیایی آن دارد برای آشنایی بیشتر با گوگرد (S) به دو مقاله ای که در این وبلاگ بقلم من وجود دارد مراجعه کنید تا مطالب بهتری دستگیرتان شود. عنصر گوگرد (S) یکی از عناصر مهم و پرارزشی است که میتواند در باغات پسته مورد استفاده قرار بگیرد. گچ خام یا سولفات کلسیم آبدار، گوگرد کشاورزی (S)، اسید سولفوریک و سایر کودهای شیمیایی که بصورت سولفاته هستند در طی یکسری از فعل و انفعالات پیچیده در حضور آب به نهایتا موجب پایین آوردن اسیدیته یا pH خاک می شوند. در مورد عنصر فسفر (P) که یکی از عناصر پرمصرف در درختان پسته است در بسیاری از موارد آزمایشات خاک اثری از کمبود را نشان نمی دهند اما راندمان جذب فسفر بسیار پایین است. جذب فسفر رابطه مستقیمی با مقدار یون های سولفات یا SO4 در خاک دارد هر قدر مقدار یونهای سولفاته در خاک بیشتر باشد راندمان جذب فسفر نیز افزایش خواهد یافت. این مساله در مورد میکرونونرینتها مانند آهن (Fe)، روی (Zn)، مس (Cu) نیز صدق می کند. بعبارت واضحتر در pH های بالا بسیاری از عناصر میکرو متاسفانه قابل جذب نیستند یا جذبشان بکندی صورت می گیرد. کودهای شیمیایی با پایه یا بیس سولفاته  SO4چون در نهایت موجب کاهش اسیدیته خاک می شوند کمک زیای به جذب عناصر میکرو می کنند. اسیدیته یا pH کلمه ایست دقیقا بمعنای پی اچ! بسیاری از افراد می پندارند که اسیدیته یعنی مقدار اسیدی بودن خاک یا آب!! در صورتی که اسیدیته یعنی مقدار قلیایی بودن یا اسیدی بودن خاک یا آب یا هر چیز دیگر. اسیدیته کلمه ای کلی است هم در مورد قلیایت و هم در مورد اسیدی بودن بعبارت واضحتر زمانی که گفته می شود اسیدیته خاک بالاست یعنی خاک قلیایی است نه اینکه مقدار اسید موجود در خاک بالاست یا خاک اسیدی است!! مطالعات زیادی نشان داده که وجود مقدار کافی از عنصر گوگرد(S) در اطراف ریشه در بهبود و افزایش جذب بسیاری از عناصر ماکرو میکرو تاثیرگذار است. مشخص شده زمانی که مقدار کافی از عنصر گوگرد (S) در خاک وجود داشته باشد مقدار جذب کودهای N، P و K افزایش می یابد. بنابراین مشخص می شود که دادن گچ خام به زمین موجب افزایش راندمان کودهای نیتروژنه و فسفره و پتاسه میشود و از مقدار مصرف آنها در واحد سطح خواهد کاست!! چون به مقدار کافی در گچ عنصر گوگرد (S) وجود دارد!!  Thiobacillus باکتریهایی هستند که در خاک موجب اکسیداسیون عنصر گوگرد(S)  می شوند. تیوباسیلوس ها باکترهایی هستند که همانگونه از اسم آنها بر می آید ترکیب شده اند از 2 کلمه Thio+bacillus. Thio در زبان یونانی بمعنای گوگرد است. بنابراین نتیجه می گیریم تیوباسیلوس مساوی است با باکتریهای گوگردی. نه اینکه خود باکتریها حاوی گوگرد باشند بلکه ایندسته از باکتریها روی گوگرد موجود در خاک اثر می گذارند. شاید یکی از پیشرفتهای دانشمندان ایرانی بررسی خوب و مقالات علمی متعدد در مورد تیوباسیلوس ها باشد. خوشبختانه کشور عزیزمان ایران دانشمندان همت زیادی روی باکتریهای تیوباسیلوی داشته اند و دارند. بهر روی در مطالعات نشان داده که هر چه مقدار تیوباسیلوس ها در خاک و دانسیته یا تراکم آنها بالاتر باشد مقدار اسیدیته یا pH خاک کاهش خواهد یافت. تیوباسیلوس ها را می توان هم بهمراه گچ خام یا کودهای شیمیایی حاوی گوکرد به خاک اضافه کرد و هم میتوان همراه با کودهای دامی (به نسبت مشخص) مخلوط کرد و به خاک اضافه نمود. یکی از موادی که می تواند تا حد زیادی به جذب شدن گوگرد در خاک کمک کند باکتریهای تیوباسیلوس هستند. مطالعات فراوانی وجود دارد که نشان میدهد اختلاط با کتریهای تیوباسیلوس با کودهای دامی (مخصوصا گاوی) کمک زیادی به جذب بیشتر و بهتر مواد آلی و معدنی موجود در ایندسته از کودها می کند از طرف دیگر تیوباسیلوس ها با کاهش اسیدیته موجب بهبود خواص جذبی عناصر در خاک خواهد شد. مطالعات نشان میدهد که افزودن تیوباسیلوس ها به خاک با روش استاندارد و غلظت مناسب در جذب تقریبا تمامی عناصر ماکر (N, P, K) و عناصر میکرو (Fe, Zn, Mn, ...) تاثیر مثبت خواهد داشت. در بسیاری از نقاط دیگر دنیا بهمراه کود باکتریهای مختلفی برای افزایش راندمان جذب بهمراه آنها توصیه و استفاده می شود مثلا با کتریها سودوموناس (Pseudomonas). اما بسیاری از این باکتریها برای عملکرد بهینه نیاز به رطوبت کافی در خاک دارند مثلا اگر سودومناس های فلورسنت بهمراه کودهای دامی به باغات پسته اضافه شوند مسلما تاثیر چندانی ندارند اما باسیلوس ها باکتریهایی هستند که کاملا مقاوم هستند و میتوانند در شرایط خشک باغات پسته دوام بیاورند و در اکسیداسیون گوگرد و کاهش اسیدیته خاک کمک کننده باشند. البته حتما در باغاتی که دوره آبیاری طولانی مانند 2 ماه را ندارند افزودن تیوباسیلوس ها به خاک تاثیر  بمراتب بهتری خواهد داشت. قبل از استفاده تیوباسیلوس ها باید بدقت بروشور استفاده را مطالعه کرد و طرز تهیه مایه تلقیح یا inoculants باکتری را خواند و بدرستی انجام  داد. یکی از موارد بسیار مهمی که باید دقت کرد کیفیت کارخانه تولید کننده و محصول تولیدی است. در بسیاری ازموارد بسیاری از مواد بی ارزش و فاقد باکتری را بعنوان تیوباسیلوس بخورد کشاورزان بدبخت می دهند. باید دقت کرد تیوباسیلوس را از کارخانه خوب و با کیفیت فراهم کرد والا تهیه باکتریهای تیوباسیلوس بی کیفیت و تقلبی نتنها سودی برای درختان و زمین نخواهد  داشت بلکه دور ریختن پول است. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.


 

 
  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:٢۸ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۱۱/۱٥
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED