مطالعه وضعیت برخی از عناصر در درختان پسته-قسمت اول

مطالعه وضعیت برخی از عناصر در درختان پسته-قسمت اول

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

درختان پسته درختان دارای سال کم بار و سال پربار هستند. در سالها پربار مقدار محصول ممکن است به چندین برابر سالهای کم بار برسد. مقدار محصول در سالها پربار ممکن است تا 5 برابر سالهای کم بار یا Off باشد. بر خلاف تصور بسیاری مقدار مساحت برگها یا کانوپی در درختان پسته در سالها آور On حدود 30 درصد کمتر از سالهای نیاور یا Off است. بخوبی روشن است که در سالهای آور درخت انرژی بیشتری در جهت تولید خوشه می گذارد تا افزودن مقدار کانوپی (برگها). در فصل بهار 4 اتفاق مهم در درختان پسته صورت می گیرد اول شکسته شدن خواب یا بیدار شدن جوانه ها (budbreak)، دوم شروع رشد طولی سرشاخه ها (shoot elongation) و سوم هویدا شدن برگها اولیه و رشد و توسعه برگها (leaf expansion)، چهارم تولید گل توسط درختان و تلقیح گل و تشکیل میوه اولیه. تشکیل میوه در پسته در 2 مرحله جداگانه صورت می گیرد مرحله نخست مرحله تشکیل فرابر میوه یا pricarp و مرحله دوم تشکیل میوه مرحله تشکیل درونبر میوه یا endocarp است.  مرحله دوم همان مرحله پر شدن دانه یا مغز یا اصطلاحا seed filling. دوره پر شدن مغز در پسته حدودا 6 هفته طول می کشد. البته 6 هفته پس از تشکیل جنین در دانه پسته یا رویان یا embryo. این سناریوی جالب یعنی از مرحله تشکیل گل تا پر شدن مغز در دانه ها از نظر وضعیت عناصر ماکرو و میکرو بسیار مهم است. بعبارت بهتر اگر در هر مرحله از مقدار مناسب و بالانسینگ مناسب عناصر مختلف اطلاع کافی پیدا کنیم به موفقیت بزرگی دست پیدا کرده ایم. متاسفانه مطالعات زیادی در این جهت وجود ندارد که  در هر یک از مراحل از چه عناصر با چه غلظتی و چه مرحله ای و با چه روشی تغذیه انجام شود. مقدار مصرف کودهای یا عناصر در سالهای بارده و نابارده یا آور و نیاور مسلما فرق می کند. شناخت این تمایزها بسیار کمک کننده است. هرس در فصل تابستان اقدامی ناصحیح است از لحاظ مختلف که یک جنبه آن این است که هرس شدید درختان پسته در فصل تابستان محتوی نیتروژن (N) و پتاسیم (K) را در درختان کاهش خواهد داد چون که مقدار برگهای حاوی این عناصر کم می شوند. بنابراین اگر هرسی در تابستان بالاجبار انجام شود باید حتما از کودهای نیتروژنه و پتاسه برای جبران مافات در نظر باشد. البته اکیدا توصیه ای به هرس در فصل تابستان نمی شود به دلایل مختلف که خودش مثنوی 70 من است. در اوایل فصل رشد در بهار مقدار کربن (C) و نیتروژن (N) در درختان پسته ممکن است قابل قبول باشد اما بمرور در صورت عدم جبران ای طریق کوددهی کمبود آنها نمایان می شود. نقاطی در درختان پسته وجود  دارند که از آنها بعنوان ذخیره گاه یا استخر یا pool درختان نامیده می شوند. این پول ها ممکن است در ارگانلهایی مانند ریشه باشند. ریشه درختان پسته مهمترین استخر ذخیره ای عناصر مختلف محسوب می شود و درخت هر وقت که کمبودی از نظر عناصر احساس کند سری به ذخیره گاه یا قلک خود که ریشه باشد می زند اما اگر قلک تهی باشد درختان علایم کمبود ها را نشان می دهند. معمولا درختان پسته در طول یکسان مقدار قابل توجهی از عناصر را در قلک خود که ریشه باشد ذخیره می کنند و بهمین دلیل است که اگر درختی در انتهای فصل (پس از برداشت) دارای تغذیه مناسب باشد مقدار موجودی قلکی کافی در فصل زمستان برای گذر از شرایط سخت را خواهد داشت و همچنین اینچنین درختانی در فصل بهار از شادابی و طراوت خاصی برخوردارند چون ذخیره عنصری خوبی برای خود دست و پا کرده اند. اگر درخت پسته ای در طول فصل رشد خوب ذخیره سازی نکنده استارت خوردنش در بهار با مشکل مواجه خواهد شد و بقول مکانیک ها تپر تپر می کند و زرد است!! بحرانی ترین بازه زمانی در درختان پسته از نظر عناصر در دوره پر شدن مغز است. درخت نهایت تلاش خود را می کند تا دانه های خود را پرکند. از همه جا شروع به جذب عناصر می کند از ریشه، برگها و ...و به مغز وارد می کند تا مغز پر شود. اگر درختی در این برحه حساس تغذیه مناسب نداشته باشد قطعا دچار مشکل خواهد شد. مشکل اول فروریختن گره های زایشی سال آینده است در اثر ناتوانی و ضعف درخت. مشکل دوم پوک شدن یا ناقص شدن مغز است. اگر درخت پسته ای در سال آور خود در مرحله پر شدن مغز بدون تغذیه رها شود حتما دچار شوک یا بتعبیری سکته می شود. محلولپاشی در دوره پر شدن مغز در تامین نیازهای درختان پسته و دچار دردسر نشدن آنها بسیار بسیار کمک کننده است. درختان پسته مختلف بسته به سن و نوع واریته و بسیاری از فاکتورها دیگر برای تولید موثر و ادامه حیات موثر به یک برنامه غذایی یا عنصری خاص نیاز دارند. درختان مانند انسانها باید دارای رژیم خاص غذایی و عنصری باشند. مسلما تهیه رژیم و ریختن برنامه و فرمول نویسی موثر برای درختان پسته بر اساس فاکتورهای بسیار متعدد صورت می گیرد و کار هر کسی نیست. بقول معروف کار هر کس نیست خرمن کوفتن-مرد نر می خواهد و گاو کهن.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٥:٥٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٢/۱٧
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED