مطالعه وضعیت برخی از عناصر در درختان پسته- قسمت دوم

مطالعه وضعیت برخی از عناصر در درختان پسته- قسمت دوم

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

مطالعات نشان داده که بر خلاف تصور در اوایل فصل رشد درختان در بهار مقدار غلظت عنصر نیتروژن (N) در برگها در  سالهای آور (On) کمتر از سالهای نیاور (Off) است. همچنین در اواخر فصل و مرحله بعد از برداشت در برگها مقدار نیتروژن (N) در سالهای آور و نیاور تفاوتی چندانی ندارد. مینیمم یا کمترین مقدار غلظت نیتروژن (N) در برگها در مرحله پر شدن دانه ها در اواسط تابستان وجود دارد و این بیان می کند که چه قدر دادن کودهای ازته در هنگام پرشدن مغز ضروری است چون همانطور که گفته شده در دوره پر شدن مغز ما کمترین غلظت عنصر نیتروژن در برگها را خواهیم داشت. یکی از دلایلی که موجب کاهش غلظت عناصر مختلف در برگ درختان پسته می شود رشد برگها و افزوده شدن توده برگی و مساحت برگها در طول فصل رشد است بخوبی روشن است که هر چه سطح و حجم برگها افزوده می شود مقدار غلظت عناصر در برگها کاهش می یابد بهمین دلیل است که در اوایل بهار توده برگی چنان گسترده نیست و غلظت بسیاری از عناصر در برگها در حد نرمال است اما بمرور و با رشد برگها غلظت عناصر کاهش می یابد. در هنگام پر شدن مغز (seed filling) مقدار غلظت نیتروژن (N) و فسفر (P) در برگها کاهش می یابد ولی بالعکس در این مرحله غلظت برخی از عناصر در برگ درختان پسته افزایش می یابد این عناصر شامل پتاسیم (K)، کلسیم (Ca) و منیزیوم (Mg) هستند. در مورد عنصر پتاسیم غلظت این عنصر در طول فصل رشد مرتب افزایش می یابد و در هنگام برداشت محصول پسته و در موقع ریختن برگها در اواخر تابستان ما بیشترین مقدار غلظت پتاسیم (K) در برگها را خواهیم داشت بنابراین استفاده از کودهای پتاسیمی در دوره پس از بر داشت توجیهی ندارد و بهتر است کودهای پتاسیمی در اوایل فصل رشد و مخصوصا در هنگام پر شدن دانه ها در تابستان مورد توجه ویژه باشد. مقدار غلظت عنصر پتاسیم در برگها در سالهای آور در هنگام پر شدن مغز ممکن است تا حدود  40 درصد بیشتر از غلظت این عنصر در سایر زمانها باشد. بنابراین استفاده از کودهای پتاسیمی چه بصورت کاربرد در خاک و چه بصورت محلولپاشی در هنگام پر شدن مغز پسته در تابستان بعنوان یک ناجی بزرگ عمل خواهد کرد. غلظت فسفر و نیتروژن در برگها در درختان پسته در طول فصل روند تقریبا ثابتی را طی می کند اگر در دوره پر شدن مغز ما یک جهش نسبتا ناگهانی را داریم و پس از آن مقدار غلظت این دو عنصر در برگها کاهش خواهد یافت. مینیمم غلظت فسفر و نیتروژن در برگها در قبل از فرو افتادن برگها در اوایل پاییز خواهد بود. بنابراین استفاده از کودهای نیتروژنه و فسفره کمی قبل از ریختن برگها در پاییز بسیار قابل توصیه است اگر چه این تغذیه در مورد نیتروژن بسیار مهمتر است. مقدار غلظت عنصر نیتروژن در برگها در سالهای نیاور بیشتر از سالهای آور یا On است و دلیل آن هم نیازی به توضیح ندارد چون مقدار مصرف نیتروژن در سالهای آور بسیار بیشتر از سالهای نیاور است. مقدار غلظت عناصر کلسیم و منیزیوم در برگها در سالهای آور بیشتر از سالهای نیاور یا نابارده است. در انتهای فصل رشد و اوایل پاییز مقدار تجمع عناصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم در برگها در سالهای نیاور به ترتیب 2، یک و نیم و دو و نیم برابر بیشتر از سالهای آور یا On است. بصورت معمول مقدار کانوپی یا حجم برگها و مساحت کلی آنها در سالهای نیاور بیشتر از سالهای آور است. در دوره پر شدن مغز یا (seed filling) مقدار غلظت عناصر ماکرو نوترینت در برگها در سالهای آور و نیاور تفاوت چندانی ندارد و این نکته جالبی است. بنابراین می توان نتیجه گیری کرد که برنامه تغذیه ای در سالهای آور و نیاور در دوره پر شدن مغز بر خلاف تصور نباید فرق زیادی داشته باشد. یعنی در دوره پر شدن مغز چه در سالهای آور و چه در سالهای نیاور مقدار کوددهی باید مشابه باشد. اگر چه تعلل در کوددهای مناسب در سالهای آور می تواند بسیار تاثیرگذار باشد و روی عملکرد اثر گذار اما در سالهای نیاور هم نباید از برنامه قوی تغذیه ای در دوره پر شدن مغز پسته غافل شد!! بطور متوسط مقدار تجمع عنصر نیتروژن در برگها و میوه در فصل بهار در سالهای نیاور حدود 167 گرم بیشتر از سالهای آور یا On است. مقدار جذب عناصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم برای پر شدن مغز و رشد جنین در سالهای آور بصورت فوق العاده ای و بصورت ناگهانی در دوره پر شدن مغز افزایش می یابد و اگر تغذیه مناسبی از نظر عناصر میکرو اصلی در دوره پر شدن مغز صورت نگیرد خسارات جدی خواهند بود.  در سالهای نیاور در فصل بهار بیشینه غلظت فسفر و نیتروژن در برگها وجود دارد. در سالهای آور و در دوره پر شدن مغز علاوه بر جذب عناصر توسط برگها یک حجم فوق العاده از عناصر علاوه بر برگها باید به جنین یا رویان یا embryo باید تزریق شود!! یک نکته بسیار جالب این است که اگر چه مقدار تقاضای نیتروژن و فسفر برای پر شدن مغز در دوره (seed filling) یک جهش ناگهانی نسبت به فصل بهار دارد اما مقدار عناصر کلسیم، پتاسیم و منیزیوم در فصل بهار و هنگام پر شدن مغز در تابستان تغییرات چندانی ندارد!! یک دلیل این پدیده شاید قابلیت جابجایی یا mobility بسیار بیشتر فسفر و نیتروژن نسبت به پتاسیم، کلسیم و منیزیوم باشد! در مورد فسفر یک کم اهمیتی بسیار یزرگ وجود دارد بصورتی که بسیاری از کشاورزان می پندارند که در هنگام پر شدن مغز فقط عناصر پتاسیم و نیتروژن باید از طریق کوددهی در اختیار درختان قرار داده شود اما مطالعات نشان می دهد که نباید از دادن کودهای فسفره در دوره پر شدن مغز غافل شد!! معمولا کودهای فسفره را بعنوان کودهای ریشه ای در درختان پسته در فصل زمستان در اختیار درختان قرار می دهند و تقریبا در طول فصل رشد در بهار و تابستان کود فسفره ای در اختیار درختان قرار نمی گیرد اما همانطور که مطالعات نشان می دهند مقدار جذب فسفر در دوره پر شدن مغز در درختان پسته بالاست و حتما باید برنامه ای در جهت دادن کودهای فسفره به درختان درهنگام پر شدن مغز در اواسط تابستان مورد نظر باشد!!


 

 
  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:۱۱ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۱٢/۱۸
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED