مطالعه وضعیت برخی از عناصر در درختان پسته- قسمت سوم

 

مطالعه وضعیت برخی از عناصر در درختان پسته- قسمت سوم

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

کمبود پتاسیم (K) در درختان پسته می تواند شدید، متوسط و یا ضعیف باشد. اگر کمبود پتاسیم در پسته شدید باشد مقدار حجم شاخ و برگ (کانوپی) بشدت کاهش خواهد یافت و حتی ممکن است کمبود پتاسیم منجر به سرخشکیدگی در درختان پسته بالغ شود اما باید به علایمی که درخت نشان می دهد دقت کرد و نمی توان هر سرخشکیدگی را بحساب کمبود پتاسیم نسبت داد. کمبود متوسط و خفیف عنصر پتاسیم موجب سوختن حاشیه برگها خواهد شد اما باید دقت کرد که حاشیه برگ اگر بسوزد می تواند ناشی از علتهای دیگر هم باشد (تنش شوری و...) که البته با کمی دقت قابل تمایز خواهد بود. وجود عنصر پتاسیم بحد کافی در سطح خاک تا حدود 60 سانتی متری بسیار مهم است معمولا در عمق های پایین خاک غلظت پتاسیم ممکن است بالا باشد اما پتاسیم قابل جذب و موثر پتاسیمی است که در سطح خاک عمق تا 60 سانتی متری موجود باشد. مقدار رطوبت موجود در خاک در جذب پتاسیم بسیار مهم است در زمین هایی که دوره آبیاری طولانی مدت دارند کمبود پتاسیم در خاک بشدت مساله ساز شده است. در زمین هایی که با سیستم آبیاری اداره می شوند معمولا کمبود پتاسیم و علایمی که درخت نشان می دهد خفیف تر است. جذب پتاسیم توسط درختان پسته بیشتر از هر عنصر دیگر وابستگی کامل به مقدار رطوبت کافی در خاک دارد. کودهای دامی که توسط کشاورزان به خاک باغات پسته افزوده می شوند موجب افزایش حجم و ذخیره آب در خاک می شود و خاک مدت زمان بیشتری مرطوب خواهد بود و بنابراین جذب پتاسیم در خاکهایی که کود دامی مکفی استفاده شده باشد بمراتب بیشتر و بهتر خواهد بود چون قدرت جذب پتاسیم در خاکهای مرطوب بمراتب بیشتر از خاکهای خشک است. معمولا درختان پسته مقاومت زیادی نسبت به کمبود پتاسیم دارند و زمانی علایم کمبود پتاسیم در برگها مشاهده می شود که خاک کاملا از پتاسیم تهی شده باشد. حتی ممکن است در سالهای اولیه کمبود پتاسیم در خاک درختان علایم کمبود پتاسیم مشاهده نشود اما در صورت عدم جبران علایم هویدا خواهند شد. حد بحرانی عنصر پتاسیم حدود 7/0 تا 9/0 درصد در برگها برآورد شده است که تقریبا در رنج سایر درختان میوه است. اگر مقدار پتاسیم به زیر این مقدار سقوط کند علایم بخوبی در برگها ظاهر خواهند شد. اگر چه کمبود پتاسیم تا حد مشخصی در درختان ممکن است تاثیر چندانی روی رشد ترکه ها یا تولید شاخه های نو در فصل بهار نداشته باشد اما در صورت اپتیمم بودن و دادن کودهای پتاسه مقدار رشد رویشی بسیار بیشتر خواهد بود! اگر کمبود پتاسیم شدید باشد رشد رویشی و ترکه زدن در بهار بلاشک دچار اختلال خواهد شد. توسعه و رشد مغز در اواسط تابستان در صورت دادن کودهای پتاسه سرعت بسیار بیشتری خواهد گرفت. عده ای می پندارند هر قدر مقدار کودهای پتاسیمی را در هنگام پر شدن مغز افزایش دهند مقدار جذب پتاسیم نیز افزایش خواهد یافت که این تصور اشتباهی است بعبارت واضح تر جذب پتاسیم در صورت وجود کودهای پتاسیمی افزایش خواهد یافت تا حدی که کمبود پتاسیم جبران شود از این مقدار بیشتر اگر پتاسیم اضافه شود جذبی صورت نخواهد گرفت بلکه ممکن است در جذب برخی از عناصر دیگر اختلال ایجاد شود. کمبود فسفر (P) در بسیاری از نقاط ایران بویژه استان کرمان مساله ساز نیست و بحدی کافی این عنصر در خاک این مناطق وجود دارد اما در برخی از نقاط کمبود فسفر در خاک باغات پسته وجود دارد و باید به این مساله دقت شود. کمبود فسفر در درختان پسته موجب تهی شدن خاک از این عنصر مهم و پرمصرف می شود. در درختانی که کمبود فسفر دارند درختان شادابی و طراوت خود را از دست می دهند (در مراحل اولیه). کمبود فسفر در درختان پسته موجب کاهش حجم شاخ و برگ (کانوپی) نخواهد شد. همچنین کمبود فسفر در درختان پسته موجب کاهش سطح برگ نیز نمی شود اما برگهای نورسته و جدید دارای زردی های مشخصی هستند که می توان کمبود فسفر را تمییز داد. بر خلاف کمبود پتاسیم که ممکن است موجب سرخشکیدگی شود کمبود فسفر موجب سرخشکیدگی در درختان پسته نمی شود!! اگر مقدار فسفر در برگها به کمتر از 1/0 درصد سقوط کند علایم بصورت شدید در برگها ظهور خواهند یافت. فسفر یکی از عناصری است که کمبود آن با دادن کودهای فسفره خیلی سریع برطرف خواهند شد. بعد از دادن کودهای فسفره برگهای نورسته زردی نخواند داشت و علایم بسرعت بر طرف خواهند شد. مسمومیت کلر (Cl) نیز یکی از مواردی است که متاسفانه در باغات پسته در سالیان اخیر شیوع یافته و مطلب مفصلی راجع به آن در این وبلاگ وجود دارد که خوانندگان می توانند به آن مراجعه کنند. استفاده از کودهایی که حاوی یون کلر باشند در خاک باغات پسته اصلا قابل توصیه نیست. کود کلرور پتاسیم (KCL) اگر چه می تواند تا حد زیادی کمبود پتاسیم در خاک باغات پسته را جبران کند اما بدلیل داشته بنیان کلر (Cl) قابل توصیه برای مصرف نیست!! مسلما در آبهایی که مقدار نمک (Nacl) بالاست (ای سی بالا) بمرور مسمویت به کلر در درختان مشاهده می شود. معمولا مسمومیت به کلر و سدیم با هم را تنش شوری در پسته می گویند و نمی توان برای مسمومیت کلر بصورت جداگانه علامتی روی برگها تعریف کرد!! استفاده از آبشویی سنگین در زمستان تا حد زیادی می تواند به کاهش مسمومیت به کلر و کاهش غلظت کلر و سایر عناصر مضر در اطراف ریشه کمک کننده باشد. هر چند خود آبشویی بیش از حد در زمین های با بافت سبک برخی از عناصر مانند نیتروژن را متاسفانه از دسترس خارج خواهد کرد. مسمومیت به عنصر بور هم در سالهای اخیر مشکل ساز شده است. غلظت فوق العاده بالای عنصر بور (B) در درختان پسته بسیاری از باغات پسته استان کرمان و سایر استان ها را دچار دردسر کرده است. حالا با این وضعیت اسفناک بور برخی از کارشناسان نادان توصیه به استفاده از کودهای حاوی بور می کنند!! البته باید توجه داشت در هنگام تورم استفاده با دوز مناسب از عنصر بور بسیار کمک کننده است حتی در زمین هایی که دارای مسمومیت به بور هستند. چون عنصر بور نقش بسیار مهمی را در پروسه گرده افشانی و تلقیح در پسته ایفا می کند. البته همانطور که گفته شد در حد مناسب به زیاد. تنها زمانی که محلولپاشی عنصر بور قابل توجیه است زمان تورم و گلدهی است والا در دوره پس از برداشت استفاده از کودهای حاوی بور(B) توجیهی ندارد. جذب عنصر بور توسط  ریشه و انتقال آن به زایلم ها (آوندهای چوبی) موجب رسیدن این عنصر مضر مخصوصا به حاشیه برگها شده و علایم سوختگی در حاشیه برگها قابل مشاهده خواهد بود. متاسفانه در مورد مسمومیت به بور مشکل اصلی مربوط به مقدار یا غلظت بالای عنصر بور در آب آبیاری در باغات پسته ایران است. بور عنصری است سمی که با کمترین مقدار تصور ایجاد علامت روی برگ درختان در پسته می کند. اگر باغ پسته درگیر مسمومیت به بور باشد باید سریعا از مقدار آبیاری آن کاشت. یکی از جنبه های مدیریت مسمومیت به بور در درختان پسته کم کردن آب و بعبارت دیگر طولانی تر کردن دوره آبیاری است که خود این مساله متاسفانه دردسرهای دیگری برای درخت درست خواهد کرد. علایم مسمویت به بور با علایم تنش شوری و علایم کمبود میکرونوترینت ها مشابه است و اگر کارشناس نادانی بخواهد نظر بدهد قطعا مسمومیت به بور را با کاهش عناصری مانند مس (Cu) و منگنز (Mn) اشتباه خواهد گرفت اما مسمومیت به بور دارای علایمی است که از 2 متری جار می زند. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.


 

 
  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۳:٤۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٢/۱۸
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED