مدیریت صحیح کودهای ازته در باغات پسته

مدیریت صحیح کودهای ازته در باغات پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

بر اساس منابع 2 بازه مهم از نظر مصرف کودهای ازته در باغات پسته وجود دارد. اول موقع استارت خوردن درخت در فصل بهار و دوم هنگام پر شدن مغز در اواسط زمستان. باید توجه داشت که اگر درختان بمقدار مکفی از نظر کودهای دامی (مرغی، گاوی و...) در زمستان و بهار تغذیه شده باشند تقریبا نیازی به استفاده از کودهای ازته در اوایل فصل بهار نیست. در مورد کودهای پلت شدن مرغی نیز این قضیه صدق می کند. بعبارت واضحتر اگر درختان با کودهای دامی یا کودهای پلت شده مرغی بطور کافی تغذیه شده باشند نیازی به استفاده از کودهای شیمیایی ازته در اوایل فصل بهار نیست. بخوبی مشخص شده که اگر مقدار بیش از حد کودهای شیمیایی نیتروژنه در فصل بهار استفاده شود عوارض متعددی بدنبال خواهد  داشت. یکی از عوارض آن می تواند بهم خوردن تعادل رشد رویشی و زایشی در درختان پسته و حتی ریزش گلها باشد. دو الی 3 کود شیمیایی مهم و پرمصرف در باغات پسته ایران مورد استفاده قرار می گیرد. این کودها شامل اوره، سولفات آمونیوم و نیتراتها می شوند. قبلا مطالبی با این عنوان در وبلاگ آورده شده بود تحت عنوان "ترکیب اوره و سولفات آمونیوم بهترین فرمول برای مصرف در باغات پسته " که خوانندگان می توانند به آن رجوع کنند. در مورد اوره که پرمصرفترین کود ازته در باغات پسته ایران است مطالب زیادی آورده شده است اما بصورت خلاصه با توجه به مزایا و معایبی که دارد باید مد توجه باشد. نمی شود بصورت کلی استفاده از اوره را در باغات پسته حتی در نقاطی که اسیدیته بالاست رد کرد.  در مورد سولفاتهای آمونیوم و نیتراتها هم این قضیه صدق می کند. بهترین فرمول برای تامین عنصر ازت در باغات پسته می تواند ترکیبی از کودهای نیتروژنه با هم باشد و یا مثلا نوبت اول با اوره و نوبتهای بعدی با انواع دیگر کودهای نیتروژنه مثلا سولفات آمونیوم. اکیدا توصیه می شود به دلایل مختلف که فقط از یک نوع کود ازته در باغات پسته استفاده نشود. مثلا در تمام طول سال از اوره یا سولفات آمونیوم استفاده نشود. در مورد سموم نیز این قضیه صدق می کند. در مورد مبارزه با پسیل پسته بهتر آن است که در هر بار سم پاشی نوع سم عوض شود. استفاده از یک نوع سم بصورت مدام موجب مقاومت در آفت می شود. اگر چه بحث مقاومت در مورد کودهای نیتروژنه وجود ندارد. اما کاربرد یک نوع کود ازته اصلا صحیح بنظر نمی رسد. اخیرا مطلبی از طرف دوست عزیز جناب مهندس یوسفی از شمال ایران دریافت کردم که کاربرد بیش از حد سولفاتهای آمونیوم در باغات مرکبات شمال کشور موجب شیوع کمبود کلسیم در مرکبات شده است. در جستجوی منابع و همچنین مقاله ای که ایشان فرستادند مشخص شد که وجود بیش از حد یون آمونیوم (در اثر کابرد بیش از حد سولفات آمونیوم) در خاک موجب مزاحمت در جذب بسیاری از عناصر می شود. بواقع مصرف بیش از حد سولفات آمونیوم موجب کاهش جذب کلسیم در مرکبات شده بود!  بنابراین بهتر است در باغات پسته از ترکیبی از کودهای ازته بعنوان تامین این عنصر حیاتی برای درختان استفاده کرد. همانطور که در مقاله ای اشاره کردم بهترین فرمول کود ازته برای مصرف در باغات پسته ایران مخلوطی از اوره و سولفات آمونیوم است که کشاورزان باید حتما به آن توجه داشته باشند. عنصر ازت عنصری بسیار مهم و شاید مهمترین عنصر مورد نیاز برای هر گیاهی از جمله پسته است. همیشه کمبود یک عنصری مانند نیتروژن با دادن کودهای نیتروژنه در طول فصل قابل جبران خواهد بود اما اگر به مقدار بیش از حد در اوایل بهار از کود ازته استفاده شود مسلما لطمات زیادی به درختان وارد خواهد شد. بارها و در مطالب بسیاری در این وبلاگ تاکید شده که متاسفانه در بسیاری از باغات تعادل مناسبی بین رشد رویشی و زایشی وجود ندارد. در برخی از باغات رشد رویشی (تولید شاخ وبرگ) بسیار زیاد است اما محصول چندانی بدست نمی آید و در برخی از موارد رشد رویشی اصلا قابل قبول نیست. اساس مدیریت و تعادل میان رشد رویشی و زایشی اپتیمایز کردن مصرف عنصر نیتروژن و کودهای نیتروژنه است. در بسیاری از باغات با خاک غنی، عنصر نیتروژن به حد کافی در خاک وجود دارد اما باغدارن توجهی به آن نمی کنند و بصورت غیر علمی و صحیح شروع به استفاده بمقدار زیاد از کودهای ازته می کنند که اصلا توجیهی ندارد. یک بحث مهم در تغذیه نباتات وجود تعادل صحیح و استاندارد عناصر در خاک است. جذب بهینه زمانی صورت می گیرد که همه عناصر به مقدار اپتیمم در خاک موجود باشند. در واقع ما با دادن بیش از اندازه برخی از کودها نتنها کمکی که جبران کمبود این عناصر نمی کنیم بلکه در جذب سایر عناصر ایجاد اختلال می کنیم. مطالب مفصل تری در مورد عکس العمل های عناصر روی هم در محیط خاک و اطراف ریشه وجود دارد که خوانندگان می توانند به آنها مراجعه کنند. بارها اشاره شده که زمانی یک عنصر کمبودش رفع می شود که همه عناصر در حالت تعادل در خاک موجود باشند. در مواقع هیچ وقت جذب یک عنصر بتنهایی صورت نمی گیرد. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱:٥٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱/۳
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED