"ترکیدن دانه های پسته در فصل بهار" مشکل فیزیولوژیکی جدید در درختان پست

"ترکیدن دانه های پسته در فصل بهار" مشکل فیزیولوژیکی جدید در درختان پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

شرایط اقلیمی باغات پسته شرایطی متغییر است و بستگی به فاکتورهای زیادی دارد. متاسفانه برای مشکلات اقلیمی و آب و هوایی تاثیرگذار در درختان پسته کار چندانی نمی توان انجام داد اما شاید با انجام برخی از اعمال بتوان از شدت خسارت کاست! همانطور که قبلا بیان شد فیزیولوژی نباتات مبحث مهم و جالب و تعیین کننده در مقدار عملکرد است. فیزیولوژی گیاهی بصورت خلاصه عبارتست علم مطالعه  پدیده‌های حیاتی در گیاهان. این علم به مراحل و اعمال متابولیکی و به عکس العمل‌های گیاهان نسبت به تغییرات محیط و رشد و نمو در گیاهان است. اصطلاح مراحل متابولیکی به مفهوم سلسله ای پیوسته از وقایع طبیعی است نمونه‌هایی از این اعمال متابولیکی عبارتند از : فتوسنتز, تنفس, جذب, یونها, انتقال مواد, باز و بسته شدن روزنه‌ها, تثبیت, تعرق, گلدهی و تشکیل بذر از این دسته ‌می‌باشند. همانطور که در تعریف مشخص است هر گونه تغییرات اقلیمی مانند سرما، گرما، باد، نور و ...می تواند بصورت مستقیم در فیزیولوژی گیاه موثر باشد. در درختان پسته یکی از مشکلات همیشگی کشاورزان ریختن دانه ها بخصوص در اوایل بهار است که می تواند دلایل متعددی داشته باشد از جمله 1-بادزدگی 2-عدم تلقیح یا تلقیح نامناسب گلهای ماده توسط گرده های درختان نر 3-کمبود برخی از عناصر موثر در عمل گرده افشانی بخصوص عنصر بور (B) 4-هجوم آفات به دانه های تازه تشکیل شده و نورس 5- مشکلات فیزیولوژیکی داخلی!! در مورد مشکلات فیزیولوژیکی داخلی متاسفانه اطلاعات بسیار کم و ناقص هستند و در برخی از سالها حتی پس از گذر از مرحله ارزنی شدن و بزرگ شدن دانه ها، دانه های بدون دلیل خاصی ریزش می کنند و اصطلاحا خوشه تنک می شود!! خوشه ای که مثلا در 10 روز پیش 70 دانه ریز داشته الان بصورت غیرقابل قبول و باوری 20 دانه و حتی بیشتر را از دست داده!! هنوز متاسفانه دلایل این امر ناشناخته اند و حدس و گمان ها بسیارند!! امسال یک مشکل دیگر هم اضافه شده است و آن این است که "دانه های پسته بخصوص در مورد درختان اوحدی وقتی که حدودا به حدود 75 درصد اندازه اصلی خود می رسند (به اندازه فندق و حتی بزرگتر) دانه ها بصورت شگفت انگیزی از وسط ترک برمی دارند و یک شکاف طولی در دانه مشاهده می شوند دقیقا مثل اینکه دانه ها ترکیده اند"!! خسارت این مشکل عجیب در موارد و باغاتی که بازدید شد تقریبا نگران کننده بود. این مشکل بنحوی است که در ابتدا بنظر می رسد که ناشی از خسارت مخصوصا سن ها و حتی کرم هلیوتیس در پسته باشد اما خبری از هیچ آفتی نیست و ضمنا از محل شکاف طولی قطره ای شفاف مانند جای نیش یا خرطوم آفت وجود دارد که البته ربطی به آفت ندارد!! بنظر می رسد با توجه به شرایط آب و هوایی بهاره در سال زراعی 92-93 تغییرات اقلیمی و آب و هوایی تاثیر شگفت آوری روی دانه ها و ترکیدگی دانه ها در رقم اوحدی داشته است. اختلاف دمایی شب روز در برخی از روزهای بهار امسال بشدت بالا رفته و اختلاف دما بین شب و روز موجب انقباض و انبساط دانه های با پوست نازک (رقم اوحدی یا فندقی) شده و متاسفانه دانه ها می ترکند (در هر خوشه 4 الی 5 دانه و حتی بیشتر). در مورد برخی از رقم ها که پوست دانه کلفت تر است یا از نظر رشدی دارای رشد بیشتری در بهار بوده (دانه های با پوست کلفت تر) این مشکل وجود ندارد!! در مورد این چنین درختانی و این چنین مشکلی بهتر آن است که آبیاری انجام نشود چون آبیاری کردن موجب افزایش مقدار رطوبت در دانه های و نهایتا حساس شدن دانه های به ترکیدگی می شود از طرف دیگر استفاده از کودهای کلسیمی توام با کودهای اسید آمینه ای تا حدی (حدود 20 درصد) می تواند حالت پیشگیری کننده داشته باشد! دریغ و افسوس که هیچ بودجه ای در بخش تحقیقات پسته خرج نمی شود و درختان ول معطلند!! مشکلات فیزیولوژیکی و تاثیرپذیری آنها از شرایط اقلیمی و آب و هوایی جزو تحقیقاتی هستند که تقریبا هیچ گونه کاری در مورد آنها در ایران انجام نشده!! البته هر ترکیدگی در دانه ها را نمی توان بحساب این مشکل گذاشت و باید کارشناس خبره مشکل را دقیقا تشخیص دهد نه افراد بیسواد فارغ التحصیل از دانشگاههای معلوم الحال!! به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران!!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۸:٥٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٢/۱٦
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED