اهمیت نیتروژن و اسیدهای آمینه در دوره پر شدن مغز در پسته

اهمیت نیتروژن و اسیدهای آمینه در دوره پر شدن مغز در پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

نیتروژن (N) مهمترین عنصر برای رشد و توسعه هر گیاهی است. در مورد پسته هم اهمیت فوق العاده عنصر نیتروژن بر هیچ کس پوشیده نیست. نیتروژن به مثابه اکسیژن در انسانها و جانوران است. در حقیقت زمانی که اکسیژن (O) وجود نداشته باشد تنفس انسان دچار مشکل می شود و مرگ حتمی است. برای درختان پسته و گیاهان دیگر هم عنصر نیتروژن اینچنین عمل حیاتی را برای گیاهان دارد. دو برحه زمانی بسیار اساسی در جذب نیتروژن در درختان پسته وجود دارد برحه اول در دوره استارت خوردن درختان در اوایل فصل بهار و دوره دوم پر شدن مغز!! شاید مهمترین برحه زمانی از نظر جذب نیتروژن در درختان پسته در دوره پر شدن مغز باشد. دوره پر شدن مغز دوره ای ست مهم که غفلت از مراقبتهای لازم بخصوص کوددهی نیتروژن خسارات جبران ناپذیری بدنبال دارد. بسیاری می پندارند که در دوره پر شدن مغز مهمترین عنصر پتاسیم (K) است اما باید در نظر داشت اگر چه پتاسیم نقش مهمی در دوره پر شدن مغز دارد اما اهمیت عنصر نیتروژن (N) در دوره پر شدن مغز بمراتب مهمتر و حیاتی تر است. متابولیسم (سوخت و ساز) عنصر نیتروژن در دوره پر شدن مغز در درختان پسته نقش اساسی در پر شدن مغز ایفا می کند. شناخت دقیق متابولسیم نیتروژن در دوره پر شدن مغز و ترکیبات حاصل از آن کاری جالب و در عین حال مشکل است. متابولسیم نیتروژن علاوه بر پر شدن مغز در مکانیزم سال آور (On) و سال نیاور (Off) هم اهمیت فوق العاده ای دارد! کودهای نیتروژنه باید هر سال به خاک اضافه شوند و یا از طریق محلولپاشی در اختیار درختان گذارده شوند!! مسلما باغاتی که از نظر کوددهی نیتروژنه در مضیقه باشند دچار مشکل خواهند بود!! اسیدهای آمینه واحدهای سازنده پروتویین ها در موجودات هستند. تا کنون بیش از 20 نوع اسید آمینه در موجودات شناخته شده اند. بهر روی همانطور که اشاره شد اسیدهای آمینه هستند که پروتویین ها را می سازند و پروتویین ها جزو ترکیبات بسیار مهم واساسی در پیکره جانواران و نباتات هستند. پروتویین ها در گیاهان نقش اساسی در فتوسنتز دارند و حتی جایز نوبل به کشف پروتویین ها و مکانیسم پیچیده آنها در فتوسنتز گیاهان اختصاص داده شده است. در واقع پروتویین ها مجموعه ای از ترکیبات متفاوتی از اسیدهای آمینه است که کنار هم قرار گرفته اند. پروتویین ها نقش حیاتی در بیولوژی جانداران دارند و حتی همانندسازی DNA و بسیاری از واکنش های مولکولی و بیوشیمیایی در جاندارن وابستگی کامل به پروتویین ها دارد. در واقع مغز پسته یا خشکبار دیگر از 3 بخش اصلی بوجود آمده است 1-پروتویین 2-هیدارتهای کربن و 3-روغن یا چربی. اسیدهای آمینه انواع مختلف با اسامی مختلف دارند مانند گلوتامین، لیزین، آسپاراژین، آلجانین یا آلجنین، سیستیین، لوسین و ...بخوبی به اثبات شده که در خشکبار مانند مغز پسته اسید آمینه آرجینین (arginine) بخش عمده ای از اسید آمینه موجود در مغز پسته را تشکیل می دهد. بسیاری از کارخانجات تولید کننده کودهای محلولپاشی از این اصل یا حقه استفاده کرده اند و کودهای اسید آمینه ای را فرموله می کنند که دارای درصد بالایی از اسید آمینه آرجنین هستند که در واقع پر شدن مغز در درختان پسته را بسیار سریعتر و مساعدتر می کند!! در واقع عنصر نیتروژن در گیاه تبدیل به اسیدهای آمینه می شوند و اسیدهای آمینه زمانی که در کنار هم قرار می گیرند پروتویین ها بوجود می آیند. بصورت خیلی ساده زمانی که مثلا کود اوره یا سولفات آمونیوم در موعد پر شدن مغز در اختیار ریشه قرار می گیرد عنصر نیتروژن توسط ریشه ها جذب می شود و متابولسیم مناسب و کامل نیتروژن در گیاه منجر به تولید اسیدهای آمینه و پروتویین ها می شود و اسیدهای آمینه وارد مغز شده و مغز بخوبی تکامل می یابد!! زمانی که نیتروژن بمقدار کافی در گیاه موجود نباشد اسیدهای آمینه هم به مقدار کافی در گیاه تولید نمی شوند!! علاوه بر آرجنین 2 اسید آمینه گلوتامات و آسپاراتات نیز نقش مهمی در پر شدن مغز در خشکبار دارند!! با توجه به این نکته که در جذب کودهای نیتروژنه بخصوص در دوره پر شدن مغز در تابستان و دمای فوق العاده بالای محیط و خاک و طول کشیدن پروسته تبدیل عنصر نیتروژن به آمینواسیدها در درختان بهتر آن است که علاوه بر مصرف کودهای نیتروژنه در خاک به مقدار مناسب و در زمان صحیح می توان کودهای نیتروژنه را محلولپاشی کرد. از این کار مناسبتر و بهتر آن است که در دوره پر شدن مغز از کودهای محلولپاشی حاوی اسیدهای آمینه در دوره پر شدن مغز استفاده کرد. نکته قابل توجه این است که کارخانجات داخلی نمی توانند کیفیت و تکنولوژی کودهای اسید آمینه ای وارداتی از کشورهای پیشرفته را داشته باشند!! درصد اسید آمینه موجود در کود محلولپاشی هم بسیار مهم است و اگر کود اسید آمینه ای دارای درصد پایینی از آمینواسیدها باشد کارآیی چندانی روی درختان پسته نخواهد داشت!!!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۳:٠٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۳/۳۱
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED