ارتباط مستقیم دما با شیوع و طغیان پسیل پسته

ارتباط مستقیم دما با شیوع و طغیان پسیل پسته

 مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

پسیل پسته مهمترین و کلیدی ترین آفت پسته در تمام نقاط پسته کاری ایران است. آفت موجب مکیدن شیره گیاهی شده و موجب خسارت و ضعف درختان می شود. سالیانه مقادیر زیادی از سموم آفتکش بعلت تعداد نسل بالای آفت برای مبارزه در مناطق پسته خیز مورد مصرف قرار می گیرد! دما یا حرارت نقش بسیار مهمی در رشد، تولید مثل و جمعیت آفت دارد. درک صحیح فاکتور حرارت کمک زیادی به ما در کنترل بهینه آفت خواهد کرد. رابطه میان حرارت و نرخ شیوع آفت کمک زیادی به پیش بینی آفت و زمان مناسب رهاسازی دشمنان طبیعی آفت خواهد کرد! بخوبی مشخص است که در پسیل پسته هر چه دما بمرور در تابستان افزایش می یابد طغیان آفت بیشتر می شود. در اوایل فصل رشد در بهار بعلت دمای پایین پسیل پسته رشد و طغیان چندانی ندارد و بمرو در اواسط تابستان با گرم شدن هوا مشکل شروع می شود. مشخص شده که بهینه دما برای رشد و توسعه و طغیان پسیل پسته بازه دمایی 30 تا 35 درجه سانتی گراد است. زمانی که درجه حرارت هوا به بالای 40 درجه می رسد بصورت خودکار توسعه و رشد پسیل متوقف می شود. حرارت نقش بسیار مهمی روی دشمنان طبیعی آفات دارد و پسیل پسته نیز مانند هر آفت دیگری از این امر مستثنی نیست. دشمنان طبیعی پسیل پسته بسیار حساس تر از خود آفت نسبت به حرارت است. یکی از مشکلات بسیار مهم استفاده از دشمنان طبیعی برای مبارزه بیولوژیک با پسیل پسته این است که معمولا پرداتورها و پارازیتوییدهای پسیل پسته نسبت به دماهای بالا حساسند و در دماهای بالا جمعیتشان بشدت کاهش می یابد! عوامل کنترل کننده بیولوژِیک در پسیل پسته بعلت شرایط کنترل شده دمایی در آزمایشگاه و محیط لابراتوری اثرات بسیار خوبی در کنترل پسیل پسته دارند اما زمانی که این عوامل کنترل کننده در باغ رهاسازی می شوند بیشتر به علت گرمای فوق العاده هوا و همچنین بعلت داشتن دشمنان طبیعی قدر بازدهی چندانی در کنترل پسیل پسته ندارند!! بنابراین کاهش جمعیت دشمنان طبیعی در دماهای بالا در اواسط تابستان یکی از عوامل طغیان پسیل پسته در باغات است. مشخص شد در دمای 32 و نیم درجه سانتی گراد تخم ها کوتاه ترین زمان رشدی خود را دارند و از 15 تا 32 و نیم درجه سانتی گراد زمان رشدی تخم ها افزایش پیدا می کند (مناسب ترین زمان برای توسعه تخم ها در پسیل پسته 32 و نیم درجه سانتی گراد است و یکی از دلایل طغیان پسیل پسته در دماهای بالای 30 درجه شاید همین سرعت کوتاه توسعه و تفریخ تخمها در این دما باشد!). در مورد پوره ها مشخص شد که کوتاه ترین زمان رشدی در 30 درجه سانتی گراد اتفاق می افتد و در دماهای پایین تر از 30 درجه و بالای 35 درجه رشد و توسعه پوره ها به زمان بیشتری نیاز دارد!! مینیمم یا کمینه دما برای رشد و توسعه تخم ها در پسیل پسته دمای 8 درجه سانتی گراد ارزیابی شده است. مینیمم دمای رشدی برای تخم و پوره 10.38 و برای حشره بالغ 9.97 درجه سانتی گراد محاسبه شده است. مشخص شده که شکارگرها (دشمنا طبیعی آفت) بعد از توسعه و مشاهده آفت در باغ مشاهده می شود و قبل از آفت نیز در باغات ناپدید می شوند!! رهاسازی دشمنان طبیعی برای مبارزه با پسیل پسته باید بر اساس شرایط دمایی باغ باشد و باید دماهای روزهای مختلف بویژه در فصل تابستان برای رهاسازی دشمنان طبیعی پسیل در باغات پسته حتما مد نظر باشد. مدلهای پیش بینی کننده دمایی نقش مهمی در موفقیت روش کنترل بیولوزیک بر علیه پسیل پسته دارند. کشاورزان پیشرو با ارتباط قوی با مراکز تحقیقاتی می توانند بر اساس شرایط دمایی مختلف و مدلهای پیش بینی کننده دمایی می توانند زمان شروع و فعالیت آفت و زمان استفاده از روش های کنترلی را با دقت بیشتری مشخص نمایند!! همچنین این مدلها می توانند زمان مناسب رهاسازی دشمنان طبیعی در مبارزه بیولوژیک بر علیه آفت را مشخص کنند. اگر آگاهی کافی دمایی در روزهای مختلف وجود داشته باشد می توان برای مبارزه شیمیایی از سموم مختلف تخم کش یا پوره کش و بالغ کش در موعد مناسب استفاده کرد. بخوبی مشخص شده که در دماهای بالای 40 درجه فعالیت پسیل پسته تقریبا متوقف می شود و نیازی به مبارزه شیمیایی نیست. مبارزه شیمیایی با سموم مختلف  در دماهای بالای 40 درجه نتنها کارساز نیست بلکه این احتمال وجود دارد که ایندسته از سموم موجب خسارت و حتی گیاهسوزی شوند! بنابراین فاکتور دمای هوا در مبارزه شیمیایی باید حتما مد نظر باشد. راندمان سم پاشی بعلت تبخیر سم در دماهای بالا بشدت پایین می آید. بهمین دلیل است که توصیه می شود در اوایل صبح و یا از غروب به بعد که دمای هوا افت می کند مبارزه شیمیایی انجام شود!!محلولپاشی در دماهای بالا نیز کارآیی چندانی در تغذیه درختان پسته ندارد چون در دماهای بالا روزنه های برگها بصورت خودکار بسته می شوند و در واقع جذب چندانی اتفاق نمی افتد!! در مورد دشمنان طبیعی پسیل تنها دشمن طبیعی که تا بحال توانسته اند بصورت انبوه در باغات پسته برای کنترل پسیل رهاسازی کنند بالتوری ها بوده اند. در واقع بالتوری سبز جزو حشرات شکارگر پسیل پسته دسته بندی می شود و دماهای بالا موجب تفریخ تخمها زودتر از حد موعد می شود و از طرف دیگر دماهای بالا در باغات پسته موجب نابودی درصد بالایی از بالتوری ها در باغ می شود. اگر دقت کنیم بخوبی در می یابیم که در اوج گرما در تابستان بالتوری ها برای فرار از شرایط دمایی فوق العاده بالا بجای فعالیت در محیط برگها سعی می کنند در لابلای علفهای هرز بویژه علف هرز مرغ پنها می شوند. اگر بصورت تجربی دست در داخل توده علف هرز مرغ یا پنجه مرغی فرو ببریم می بینیم بصورت شگفت آوری دما در لابلای علفهای هرز مرغ حداقل چند درجه ای خنک تر از محیط طبیعی اطراف برگها و کلا باغ است. برای مبارزه با پسیل پسته یکی از روشهایی که کشاورزان بصورت تجربی استفاده می کنند قرار دادن قالبهای یخ در داخل تانکر سم پاش و خنک کردن شدید دمای آبی است که روی درختان پاشیده می شود و همین خنک شدن برگها موجب کاهش فعالیت پسیل می شود و تا حدی اثرات کنترل کنندگی دارد اما این روش مبارزه ای کارآیی چندانی ندارد و پس از گذشت چند ساعتی دوباره دمای محیط شاخ و برگ افزایش می یابد و دوباره پسیل پسته شروع به فعالیت می کند!!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٩:۱٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٥/٥
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED