فلزات سنگین و خطرات وجود غلظت بالای آنها در کودهای کشاورزی مورد مصرف در باغات پ

فلزات سنگین و خطرات وجود غلظت بالای آنها  در کودهای کشاورزی مورد مصرف در باغات پسته

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

فلزات سنگین به فلزاتی گفته می شود که در جدول شیمی عناصر یا جدول مندلیف از جرم بالایی برخوردارند و اصطلاحا فلز سنگین خوانده میشوند. معمولترین فلزات سنگین عبارتند از جیوه، کادمیوم، نیکل، سرب و ...امروزه بحث وجود غلظت بالای عناصر سنگین در کودهای کشاورزی و اکوسیستم طبیعت بحث بسیار مهمی است و وابستگی کاملی به جان و سلامتی انسانها دارد. کارخانجات با کیفیت تولید کننده کود بخصوص برندهای بین المللی همیشه درصد یا غلظت عناصر سنگین را در کود خود بیان می کنند و اهمیت این مطلب بحدی است که برخی از کارخانجات دقیقا روی لیبل کود مشخص می کنند که مثلا غلظت عنصر کادمیوم در کود چقدر است یا غلظت سرب در محصول تولیدی خود چقدر است! بسیاری از کارشناسان و کشاورزان اصلا با این مقوله یعنی فلزات سنگین موجود در کود آگاهی ندارند  و بنده از نزدیک شاهد بوده ام که کارشناسی روی لیبل کود کارخانه ای را نگاه می کرد و چون درصد کادمیوم آن بسیار کم  نوشته شده بود بمن می گفت این کود کود خوبی نیست چون درصد کادمیوم آن پایین است و چرا کودی که اینقدر درصد عنصر در آن پایین است را می گذارند در بازارمصرف وجود داشته باشد و نباید چنین کودی را بخریم چون کلاه سرمان می رود چون درصد کا دمیوم آن پایین است!! شما در نظر بگیرید که کارشناسان کشاورزی در مورد فلزات سنگین هیچ گونه اطلاعی ندارند چه برسد به کشاورزان قربونشون برم پرفسور خودمون!! بهر روی مدرک چاپ کردن و بدون کنکور دانشجو گرفتن و ریختن مدرک پولی همین وضعیتی را ایجاد می کند که می بینیم طرف فرق درخت نر و ماده پسته را نمی داند! فرق جو و گندم را نمی داند! بهر روی در مورد فلزات سنگین و معایب و مضرات آنها مطالب زیادی وجود دارد که خوانندگان می تواند برای بررسی بیشتر به آنها مراجعه کنند بهر روی در مورد بسیاری از کارخانجات تولید کننده کود در داخل ایران مشکل وجود عناصر سنگین وجود دارد و باید فکری جدی در مورد آن شود. در مورد ابتکار جدید برخی از کشاورزان پسته کار یعنی استفاده از زغال سنگ بعنوان کود  یکی از مشکلات مهم همین وجود عناصر سنگین در زغال سنگ و به غلظت بالاست!! فلزاتی مانند اورانیوم، جیوه و قلع و ....که زمانی که در به خاک اضافه می شوند می توانند توسط درختان جذب شوند و در مغز پسته رسوخ یابند و خارجی ها بهانه ای دیگر برای نخریدن پسته ایران بیابند (وجود مقدار بالای عناصر سنگین در مغز پسته-غنی سازی اورانیوم از طریق پسته بشوخی البته!). در مورد کودهای هیومیکی تولید داخل هم زمانی که از زغال سنگ بعنوان منشا مواد هیومیکی استفاده شود موجب بروز بالا رفتن غلظت عناصر سنگین در کودهای تولیدی می شود که علاوه بر اینکه این اسید هیومیک تقلبی است این اسید هیومیک تقلبی دارای عناصر سنگین با غلظت بالا هم هست؟ گل بود و به سبزه هم آراسته شد؟!! امروزه در کشورهای پیشرو توجه زیادی به غلظت عناصر سنگین یا فلزات سنگین می شود فلزاتی همچون سرب، نیکل، کادمیوم و...یکی از فاکتورهای مهمی که در کشورهای پیشرو برای ورود یک کود به بازار مصرف کشاورزی می شود غلظت استاندارد عناصر سنگین در کودها است. و اگر غلظت عناصر سنگین در کودها از حد معینی بالاتر باشد اجازه تولید و فروش به شرکت تولید کننده داده نمی شود. یکی از مشکلات مهم کودهای ایرانی موجود در بازار کشاورزی و پسته کاری ایران همین وجود غلظت بالای عناصر سنگین در ایندسته از کودهاست!! متاسفانه هیچ نظارتی و کنترلی از نظر وجود عناصر سنگین در کودهای تولیدی در داخل ایران نمی شود  و این در حالی است که برای تقریبا اکثر کودهای استاندارد خارجی که در بازار مصرف وجود دارند این معیار یعنی وجود مقدار پایین عناصر سنگین در کودها کاملا رعایت می شود  و اگر آزمایشی در این مورد انجام شود نتایج بروشنی این مساله را مشخص می کنند. عناصر سنگین در خاکهای کشاورزی تقریبا غیر قابل تجزیه هستند و بشدت موجب آلودگی منابع آب و همچنین خاک می شوند. فلزات سنگین در خاک موجب تخریب ساختمان و بافت خاک می شوند و گاها با برخی از عناصر برای جذب توسط گیاهان رقابت می کنند و متاسفانه بجای جذب برخی از عناصر مهم و حیاتی ایندسته از عناصر مضر توسط گیاهان جذب می شوند و با مصرف ایندسته از میوه های آلوده عناصر سنگین وارد بدن انسانها می شوند. عناصر سنگین در صورت ورود به بدن انسانها و حیوانات اثرات سویی بر بدن جانداران و انسانها دارند. یکی از عوارض تجمع عناصر سنگین در انسانها بروز و شیوع سرطانها و سایر بیماری های مرموز و ناشناخته است!! همانطور که اشاره شد وجود عناصر سنگین در خاک و آب بشدت مضر است و بسیاری از کشورهای بهمین دلایل استاندارهای سختی را برای هر ماده ای که منجر به تولید و پخش عناصر سنگین بشود وضع می کنند اما در کشورهای جهان سوم متاسفانه اهمیت چندانی به وجود عناصر سنگین در محیط زیست نمی شود. علاوه بر وجود عناصر سنگین در کودها در مورد بسیاری از جهات دیگر هم وجود عناصر سنگین بسیار خطرناک است. چندی پیش بغلط یا درست شایع شده بود که برنج هایی که برخی از کشورهای همسایه شرقی ایران وارد ایران می شوند آلوده به سرب هستند که کاری به صحت و یا عدم صحت آن نداریم ولی بهر روی این قضیه مساله ای نیست که بتوان براحتی از کنار آن گذشت!! آلودگی های محیط زیستی امروزه در کشورهای پیشرو دارای مقررات بسیار سختی است و ایندسته از کشورهای تا حد امکان سعی می کنند برای آلوده نشدن و در معرض خطر قرار نگرفتن نسل خود و نسلهای آینده خود بفکر باشند اما متاسفانه در کشورهای عقب مانده استفاده از عناصر سنگین مساله خیلی مهمی بشمار نمی رود. یکی از آلودگی های مهم و منشا بسیاری از آلودگی های هوا بخصوص در شهرهای بزرگ ایران بخصوص تهران وجود عنصر سنگین سرب در بنزین تولید شده توسط کارخانجات تولید کننده بنزین در ایران است. کشورهای پیشرو دهها سال است که استفاده از سرب را بعنوان پایدار کننده در بنزین ممنوع کرده اند اما بدلیل تحریم ها ما مجبور به استفاده از این ماده برای تولید بنزین مصرفی داخلی هستیم. بهر روی باید به وجود عناصر سنگین در کودهای مورد مصرف در باغات پسته توجه دقیق تری شود و متاسفانه عناصر سنگین و وجود غلظت بالای آنها در کودهای تولیدی داخل هنوز به گوش بسیاری از افراد دست اندرکار نرسیده است چه برسد به اینکه بخواهند برای آن فکری بکنند. ممکن است در آینده وجود غلظت بالای عناصر سنگین در مغز پسته صارداتی یکی از مواردی باشد که پسته ایران در معرض تهدید عدم صادرات قرار بگیرد. متاسفانه وجود عناصر سنگین در مورد بسیاری از کودهای شیمیایی و غیر شیمیایی تولید داخل چیزی نیست که بتوان از کنار آن براحتی گذشت!! وظیفه من بود که گوشزد کنم به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:٤٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٥/٢٩
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED