نکاتی قابل توجه در مورد سم مونتو(Movento) از زبان مهندس امیر زنده دل کارشناس فنی

نکاتی قابل توجه در مورد سم مونتو(Movento) از زبان مهندس امیر زنده دل کارشناس فنی شرکت بایر پارسیان در استانهای کرمان و هرمزگان

نوشته: مهندس امیر زنده دل-کارشناس فنی شرکت بایر در استانهای کرمان و هرمزگان

قبل از هر چیز از جناب مهندس امیر زنده دل بخاطر در اختیار گذاردن مطالب تشکر میشود-هیچ گونه دخل و تصرفی در مطالب ارسالی صورت نگرفته و مطالب عینا از ایشان نقل می شوند

Email: Amir.zendehdel@bayer.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

با سلام، مهندس جمالیزاده، در ذیل مطالبی پراکنده که مشاهدات من در طی دو سال گذشته هنگام آزمایشات موونتو(Movento) و کاربرد آن در سطح وسیع در سال جاری شاهد بوده برای آگاهی مخاطبین وبلاگ شما در اختیارتان قرار میگرد. بسیاری از این مطالب به صورت مشروح در نوشتار شما بود. لذا با توجه به سوالات پیش آمده برای افراد  که در قسمت نظرات مطرح شده بود برخی مطالب به گونه ای عنوان میشود که پاسخی برای آنها نیز باشد. به این جهت این مطالب در اختیار شماست تا پس از مطالعه و ویرایش از طرف شما با توجه به ادبیات نگارشی خود آنها را منتشر کنید.  مطالب الزاما نظرات رسمی شرکت بایر نیستند و دیدگاههای شخصی من بوده و مسولیت صحت یا سقم آنها به عهده اینجانب میباشد.

بسمه تعالی

ورود سم جدید موونتو (Movento) در  ابتدای تابستان امسال نوید بخش  شروع دوره ای موفقیت آمیز در کنترل پسیل پسته به عنوان آفت کلیدی باغات پسته و یکی از مهمترین عوامل کاهش دهنده عملکرد و پتانسیل تولید شد. موونتو با خصوصیات بسیار نوآورانه خود توانسته در کل دنیا راه حل بسیار مناسبی برای کنترل آفاتی باشد که به دلایل مختلفی از جمله : تعدد وتداخل نسل،  مقاومت به سموم متداول،  دور از دسترس ماندن افت حین سمپاشی به علت محل فعالیت آفت و .......  مبارزه با آنها به معضلی برای کشاورزان تبدیل شده بود. (این سم در حال حاضر در بسیاری از کشورها برعلیه طیف وسیعی از آفات مکنده در محصولات مختلف در حال مصرف است). مهمترین خصوصیات سم مونتو(Movento) عبارتند از: خاصیت سیستمیک دوطرفه، سیستمیک بودن این سم به تنهایی نکته بسیار جذابی نیست زیرا بسیاری سموم خاصیت جابجایی در گیاه را دارند اما تفاوت اینجاست که  قریب به اتفاق این سموم تنها در یکی از آوندهای چوب و یا آبکش ودر یک جهت (بالا یا پایین) جابجا میشوند در حالی که موونتو  در آوند چوب و آبکش ودر هر دو جهت  با یک سرعت و غلظت  در حرکت است و این سیستمیک بودن دو طرفه آن وجه تمایز آن با دیگر سموم سیستمیک است. گروه شیمیایی: این سم متعلق به کلاس شیمیایی تترامیک اسید  از گروه کتونئول میباشد که در این گروه شیمیایی تنها دو سم دیگر ابرون و انویدور وجود دارد که آنها نیز متعلق به کلاس شیمیایی دیگری به نام تترونیک اسید میباشند. تکراری نبودن سموم این گروه از جمله موونتو سبب شده تا هر یک از سموم ذکر شده بر علیه آفاتی که به کار میروند به عنوان راه حلی قاطع برای مصرف کندگان مطرح باشند. تاثیر سم انویدور در کنترل کنه در باغات سیب: ابرون برای کنترل توامان مگس سفید و انواع کنه در مرحله تخم و پوره گی در محصولات جالیزی و گلخانه ای با داشتن دوره کارنس 3 روزه بثبت رسیده است. نهایتا مونتو که در حال حاضر پسیل پسته را قاطعانه کنترل کرده. نحوه تاثیر مونتو: این گروه شیمیایی به طور کلی نحوه تاثیر متفاوتی با تمام سمومی معرفی شده به بازار دارند این سم  از سنتز لیپید در بدن حشرات جلوگیری میکند که برای کنترل آفات جدید بوده  و مقاومتی نسبت به آن تا به حال از هیچ کجای دنیا تابه کنون گزارش نشده است. شاید این خصوصیت را بتوان  به عنوان  مهمترین  دلیل در کنار سیستمیک بودن دو طرفه موونتو در کنترل  آفات مکنده دانست. نحوه کاربرد وتهیه محلول سم: حتما قبل از مصرف قوطی محتوی سم را خوب تکان دهید، قبل از افزودن سم به تانکر آنرا در یک طرف کوچکتر رقیق و سپس محلول تهیه شده را به تانکر اضافه کنید،  افزودن موادی که به طور رایج در سمپاشی ها برای افزایش پخش شوندگی و نفوذ سموم استفاده میشود از جمله صابون سمپاشی روغن ولک و یا سورفوکتانتهای غیر یونی مانند نظایر سیتووت  در مورد مونتو نیز توصیه میشود. شایان ذکر است که در تمام آزمایشات بدون هیچ افزودنی نتایج بسیار عالی بدست  آمده  اما بهتر است در مواقعی که سطح برگ دارای آلودگی شدید شکرک  است حتما افزودنی ها اضافه شوند. در مورد اسیدیته آب و شوری آن نیز بهتر است  این موارد که برای هر سمپاشی از جمله عوامل کاهش دهنده کیفیت  کار میباشند نیز تا حد امکان اصلاح صورت گیرد، این سم تنها از طریق برگ جذب و موثر واقع میشود لذا روشهای دیگر کاربرد آن از جمله استفاده همراه آبیاری برای جذب از طریق ریشه به هیچ وجه تاثیری در کنترل آفت ندارد، در هنگام سمپاشی موونتو باید تا حد امکان تمام شاخ وبرگ درخت  با سم آغشته گردد و در صورت عدم تماس سم با برخی قسمتها از جمله پشت برگ سم خود به آن نواحی منتقل میشود  اما هرگز نباید این خاصیت منحصر به فرد موونتو سبب شود تا یک طرف درختان سمپاشی شود زیرا  این  کار علاوه بر کنترل نسبی آفت  در کوتاه مدت  سبب برگشت آلودگی زود تر نسبت به جاهایی  که کل درخت را سمپاشی کرده اند و بدتر از آن در بلند مدت سبب  بروز پدیده مقاومت  زودتر از معمول خواهد شد. زمان مصرف و مشاهدات بعد از آن: در مورد زمان مصرف این سم نظرات متفاوتی مطرح است و برخی علاقه مند به استفاده از آن برعلیه اولین پوره های ایجاد شده از نسل زمستان گذران پسیل در ابتدای فصل میباشند تا با کاهش جمعیت افت در ابتدای فصل تا پایان سال آفت تحت کنترل باشد. به دلایل ذیل توصیه میکنم که این زمان مناسب نیست: 1-برای رسیدن به این ایده کاهش جمعیت اولیه احتیاج به سمپاشی در سطوح بسیار وسیع است که به علت خورده مالکی بودن اراضی و عدم مدیریت واحد  دستیافتنی نیست. 2- با توجه به کم بودن جمعیت به طور معمول در ابتدای فصل  با روشهای غیر شیمیایی و یا گاها به کارگیری سموم ارزانتر یا حتی آبشویی میتوان جمعیت آفت را کنترل کرد3- بالاخره حتی سم موونتو نیز در یک بازه زمانی محدود هرچند طولانی تر از دیگر سموم توانایی کنترل پسیل را دارد ونمیتوان انتظار داشت با استفاده از آن در ابتدای فصل در صورت بروز جمعیت آفت در میانه یا اواخر فصل که مراحل حساس رشدی برای پسته میباشد کنترل مطمئنی را  شاهد باشیم. پس بهتر است با توجه به وضعیت جمعیت در هرسال و مراحل حساس رشدی گیاه نسبت به خسارت پسیل اقدام به انتخاب زمان سمپاشی  با موونتو کرد. توصیه شخصی من براین اساس سمپاشی برعلیه پسیل  با مونتو از  اواخر خرداد  و ابتدای تیربه بعد است زیرا از این زمان به بعد تقریبا رشد رویشی پسته کند شده وپسته وارد مرحله پرکردن مغز میشود  در این زمان خسارت پسیل علاوه بر کاهش راندمان تولید سال جاری سبب ریزش جوانه های  وکاهش پتانسیل تولید سال آینده میشود ضمن اینکه تداخل نسل نیز کنترل پسیل را باسموم رایج  مختل خواهد کرد  در این شرایط حساس است که موونتو میتواند ضمن کنترل موثر آفت تا اواخر فصل وظیفه محافظت بر علیه پسیل را داشته باشد. این زمان استفاده هم باعث صرفه جویی در هزینه ها و هم سبب جلوگیری از ظهور پدیده مقاومت خواهد شد. هرچند 2 تا 3بار استفاده از  موونتو در طول یک فصل زراعی در تناوب با دیگر سموم بلامانع و بسته به صلاحدید کشاورزان و کارشناسان ذیربط میباشد  و در بسیاری از نقاط دنیا  در محصولات مختلف صورت میگیرد. لذا این بسته به مدیریت ما کارشناسان و کشاورزان است تا از موونتو به عنوان یک سم مانند بقیه سمومی که هرگز تصور نمیشد که مقاومت برعلیه آنها ایجاد شود محافطت نماییم. با توجه به نحوه اثر موونتو که از سنتز لیپید جلوگیری میکند بلافاصله بعد از سمپاشی نباید انتظار کنترل صد در صد را داشت و بین سه تا هفت روز  برای کنترل کامل زمان لازم است پس کشاورزان باید صبور تر از گذشته باشند اما بعد از سم پاشی تقریبا تغذیه پسیل به شکل چشمگیری کاهش میابد. مونتو بایر ادعایی در بالغ یا تخم کش بودن  خود ندارد اما کاملا مشهود است که پوره هایی که  ازتخمهای تفریخ شده بعد از سمپاشی  ظاهر شده اند به راحتی کنترل میگرند یا بعد از گذشت مدتی  حشرات بالغ از باغات مجاور در باغات سمپاشی  ظاهر خواهند شد که ضمن تغذیه مختصری که از برگهای آلوده دارند  قدرت باروری خود را تا حد زیادی از دست میدهند  و جمعیت تخم کاهش یافته و دوباره پوره های خارج شده نیز بعد از تغذیه میمیرند. این امر سبب جلوگیری از ایجاد الودگی ها  وخسارت مجدد میشود. طی آزمایشات انجام شده برای بررسی گیاه سوزی موونتو این سم روی هیچ یک از ارقام پسته حتی در دوزهای 2تا 3 برابر نیز هیچ گونه علایم برگسوزی ریزش برگ یا جوانه و سرخشکیدگی نداشته است و در صورت بروز این علایم حتما ضمن مشورت با شرکت بایر به بررسی دیگر جوانب مبادرت نمایید. مقدار مصرف: موونتو در موسسه تحقیقات پسته طی دوسال گذشته آزمایشات مربوط به کارامدی خود را طی نمود و در اواخرسال 91 مجوز ثبت و واردات آن به شرکت بایر پارسیان داده شد مقدار مصرفی آن 0.5 لیتر در هزارثبت شده است. توصیه ای که صورت میگیرد مقدار 0.75 لیتر در هزار است و این تنها به این علت است که دوام تاثیر این غلظت در آزمایشات سنوات قبل بیشتر از دوز 0.5 در هزار بوده و هیچ تفاوتی در کشتار اولیه بین این دو غلظت وجود ندارد شایان ذکر است که آزمایشات مقایسه ای تحت کنترل کارشناسان بایر و همچنین کشاورزان علاقه مند و پیشرو برای مقایسه دوام تاثیر این دو غلظت در حال انجام است. نکته ای که در حال حاضر(قبل از به دست آمدن نتایج آزمایشات در سطح وسیع) شخصا روی آن تاکید دارم این است که در ابتدای تیر ماه و یا حتی اگر قبل از آن از موونتو استفاده میشود از دوز 0.75 در هزار و از نیمه مرداد به بعد با دوز 0.5 در هزار از موونتو استفاده شود. دوام تاثیر و دوره کارنس دو مقوله جدا از هم: دوره کارنس مونتو در محصولات اجیلی از جمله پسته 7 روز است و شاید این مدت با  مقوله دوام تاثیر آن که در زمان نگارش این متن در برخی از باغات بدون نیاز به سمپاشی از 60 روز نیز گذشته است سوال ایجاد کند. در واقع این دو موضوع کاملا متفاوت است. تعریف دوره کارنس: مدت زمانی بعد از سمپاشی است که میزان باقی مانده سم به حدی برسد تا برای مصرف کننده آن محصول بی خطر باشد. این در حالی است که ممکن است به دلیل خصوصیات شمیایی یا نحوه تاثیر سموم دوام تاثیر آن باقی باشد چه بسا بسیاری از سموم تماسی که تنها دو تا سه روز بعد از استفاده توان کنترل آفت را در صورت ایجاد آلودگی مجدد نداشته ولی باید تا21 روز را برای سپری شدن دوره کارنس و مصرف آن محصول سپری کرد. هرچند استاندارد کاملا یکسانی در مورد دوره کارنس  حتی در یک محصول در تمام دنیا وجود ندارد و کشورها با توجه به شاخصها و استانداردهای ملی خود این موضوع را تعیین میکنند. در مورد موونتو در کشورهای امریکای شمالی شامل مکزیک امریکا و کانادا نیز دوره کارنس برای محصولات آجیلی از جمله پسته 7 روز است. لذا دیگر نباید  نگرانی برای صادر کنندگان پسته  به علت فاصله بسیار زیاد زمان مصرف موونتو تا برداشت آن و همچنین مورد قبول بودن این سم به عنوان سموم کم خطر  ونبودن آن در لیست سموم ممنوعه از لحاظ اتحادیه اروپا  وجود داشته باشد. درباره علت دوام تاثیر طولانی موونتو به این جمله اکتفا میشود که ماده موثره این سم اسپیروتترامات حتما باید از طریق برگ جذب شود تا در آن تغییر شکل یافته و از لحاظ شیمیایی به فرم انول در آید این  فرم شیمیایی اسپیروتترامات فعال اصطلاحا در گیاه به تله افتاده  و تا مدت مدیدی کنترل آفات مکنده را انجام میدهد. موونتو علاوه بر کم خطر بودن برای انسان برای دشمنان طبیعی از جمله زنبور پسیلوفاگوس به علت عم سنتز لیپید در حشره بالغ این زنبور و همچنین لارو بال توری سبز به علت تفاوتهای بدنی با حشرات مکنده کاملا کم خطر تر از دیگر سموم است. در سال جاری برای اولین بار این سم در روزهای پایانی خرداد 92 توسط  شرکت بایر پارسیان دفتر رسمی شرکت بایر آلمان  در ایران از آلمان  وارد کشور و در یکم تیر ماه در رفسنجان اولین سمپاشی توسط کشاورزان آغاز شد و دوام کنترل تا به امروز باقی است. (قریب به اتفاق سموم بایر که در ایران مصرف میشود در آلمان تولید و بسته بندی میشوند). این سم در بسته بندی منحصر به فرد شرکت بایر با آرم برجسته بایر در  سه جهت بالایی قوطی و برچسب امنیتی بروی محل باز شدن درب قوطی که پس از باز شدن پاره میشود و پوشش الومینیومی  زیر درب قوطی که به صورت هولوگرام با ارم بایر و نوشته های اورجینال وبایر کراپ ساینس به لاتین عملا راه را برای متقلبین مسدود کرده است.  همچنین به علت جدیدالکشف بودن موونتو وپایان نیافتن دوره پتنت (مالکیت معنوی) آن  برای چینی ها به فرض محال اینکه موفق به مشابه سازی ملکول بسیار پیچیده اسپیروتترامات به عنوان ماده موثره موونتو شوند نیز براساس قوانین تجارت جهانی تولید و عرضه آن  مقدور نیست. وبرخی شایعات مبنی بر واردات آن از چین تنها شایعات برخی افراد تنگ نظر است و تا کنون نیز نمونه تقلبی و یا حتی واردات قاچاق آن نیز در بازار ایران رویت نشده است و کلیه مصرف کنندگان نسبت به تهیه  مصرف وکارایی موونتو وارداتی توسط بایر پارسیان و بالیبل رسمی  فارسی تردید نداشته باشند. جمع بندی: برای اینکه این ابزار کار آمد تا مدت زیادی برای مصرف کنندگان پاسخگو باشد رعایت برخی نکات ضروری است: رعایت زمان سمپاشی (جمعیت پوره ها بیشتر از تخم و بالغین باشد)، استانداردهای لازم در زمان تهیه محلول سم رعایت شود ( رقیق سازی سم قبل از افزودن به تانکر- اصلاح فیزیکی آب-اسیدیته و شوری)، کاربرد موونتو ترجیحا یکبار در سال و در تناوب با دیگر سموم، پرهیز از عجله در نتیجه گیری بلافاصله بعد از مصرف موونتو( کنترل کامل بین 3 تا 7روز زمان میبرد)، عدم نگرانی از حظور حشرات بالغ در باغ پس از گذشت چند روز از  سمپاشی با موونتو (دوام تاثیر موونتو نسل بعدی  حاصل از این بالغین را نیز کنترل میکند واین در حالی است که  عملا مبارزه با پسیل در مرحله پوره گی صورت میگیرد نه برعلیه حشره باغ)، مونتو تنها باری کنترل حشراتی که از شیره نباتی مکیده و تغذیه میکنند مثل پسیل شپشک زنجره و.... توصیه میشود و برای کنترل لارو حشرات و حشرات بالغی که از اندامهای گیاهی نظیر برگ ساقه و ریشه  جوانه و چوب گیاه تغذیه میکنند موثر نیست، به هر دلیل چنانچه بعد از مصرف موونتو نیاز به سم پاشی برعلیه پسیل یا آفت دیگری بود از سموم دیگر استفاده و از تکرار موونتو خودداری شود.(برای جلوگیری از بروز زود هنگام  پدیده مقاومت)، در زمان کاربرد موونتو با دیگر مواد ازجمله کودها و افزودنی های دیگر حتما تست اخطلاط پذیری فیزیکی و بررسی کاربرد در سطح کم انجام شود، حتما اصول ایمنی سمپاشی مثل کاربرد دستکش عینک و ماسک و لباس سمپاشی در کلیه مراحل کار با سم رعایت شود، در صورت هرگونه سوال یا بروز هر مشکل در کاربرد یا نتیجه گیری  از کلیه سموم بایر با کارشناس آن شرکت مستقر در استان تماس حاصل نمایید تا در اسرع وقت نسبت به بررسی و پاسخ گویی اقدام گردد-Amir.zendehdel@bayer.com-  09133972311-09128247419   

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٢:٤۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٦/٦
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED