پوکی فوق العاده بالای پسته در سال جاری و کاهش 50 درصدی تولید پسته

پوکی فوق العاده بالای پسته در سال جاری و کاهش 50 درصدی تولید پسته

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email:mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد!

متاسفانه دمای فوق العاده بالای هوا در اوایل دوره پر شدن مغز در سال زراعی جاری 1392 موجب پوکی شدید دانه ها در بسیاری از باغات شده است و روی هم رفته بنظر می رسد تا حدود 50 درصد محصول سال جاری از بین رفته است که موجب افسوس بسیار است. متاسفانه بسیاری از پدیده های طبیعی غیر قابل کنترل توسط عوامل انسانی هستند و کشاورزان و کارشناسان هیچ کاری در مورد آنها نمی توانند انجام دهند. میزان خسارت و پراکنش پدیده گرمازدگی و پوک شدن و سوختن نطفه های پسته در مناطق مختلف کشور بسته به شدت گرما و مدت زمان آن و حتی زمان دقیق آن بسیار متغیر است. هوای فوق العاده گرم و نبودن رطوبت در دسترس برای ریشه در درختان پسته صدمات زیادی را به درختان وارد کرد و موجب پوکی دانه ها شد. اگر دقت کنیم خوشه هایی که در داخل تنه درختان و در حول و حوش سایه انداز درختان و در وسط درختان قرار دارند تقریبا از نظر پوکی در امان مانده اند و بیشتر پوکی مربوط به خوشه هایی است که بصورت مستقیم در معرض تابش اشعه خورشید بوده اند بهر روی این پدیده ثابت می کند که عامل اصلی پوکی بالای پسته در امسال مربوط به گرمای فوق العاده هوا در بحبوحه پر شدن مغز بوده است و نه عدم گرده افشانی در اوایل بهار! بخوبی ثابت شده که یکی از عوامل پوک شدن دانه ها  در درختان پسته عدم گرده افشانی و یا گرده افشانی ناقص در اوایل بهار است اما باید توجه داشت که هیچگاه گرده افشانی ناقص موجب از بین رفتن 50 درصدی نطفه ها و پوک شدن نصف دانه ها نمی شود و بنابراین گرده افشانی غیر استاندارد و دخالت عواملی ماند بارندگی اوایل بهار نمی توانست به این شدت موجب پوکی  دانه ها در خوشه ها شود. بهر روی با توجه به پیش بینی های تولید محصول پسته ایران که حدود 190 هزار تن تخمین زده می شد این مقدار قطعا به زیر 140 هزار تن متاسفانه افت خواهد کرد و بدبختی اینجاست که کار چندانی نمی توان در مورد این مساله انجام داد. در برخی از سالها گرمای فوق العاده ای در هنگام استارت خوردن پر شدن نطفه ها در درختان وجود ندارد و میزان خسارت بسیار پایین است اما بشرطی که سایر عوامل از جمله مبارزه با پسیل پسته و تغذیه مناسب وجود داشته باشد. در مورد نطفه هایی که رشد سریعتری داشته اند خسارت بسیار کمتر بوده و حداقل نیمه مغز شده اند اما در مورد نطفه هایی که نسبت به بقیه از رشد کمتری از نظر زمانی برخوردار بوده اند گاها 100 نطفه ها از بین رفته است. خسارت گرمازدگی محصول به دو صورت بروز می کند اگر در اوایل رشد نطفه باشد نطفه بلاشک پوک خواهد شد و اگر در در زمانی باشد که مقداری از رشد دانه ها گذشته باشد ممکن است مغز بصورت کامل بسوزد! یعنی نطفه کمی رشد کرده و شباهت به مغز می دهد اما این مغز در اثر حرارت بالا سوخته است. در مورد درختانی که در اوج خسارت گرما آبیاری صورت گرفته تا حدی توانسته اند از خسارت گرما در امام باشند و اگر بررسی شود میزان پوکی در چنین باغاتی بسیار کمتر از حد متوسط بوده است!! مقدار نرمال پوکی در درختان پسته ماکزیمم تا حدود 7 درصد برآورد می شود و اگر بیشتر از این مقدار پوکی وجود داشت باید بدنبال دلیل آن گشت که متاسفانه امسال در اثر گرمای فوق العاده بوده است. بهر روی در اینچنین موقعیتهایی بیمه باید به داد کشاورزان برسد و تاحدی بتواند جبران مافات کند و نه فقط کارشناسان بیمه حرف بزنند و از کشاورزان پول طلب کنند. بهر روی محیط باغ پسته یک محیط طبیعی و غیر قابل کنترل است و در آن واحد هزاران هزار واکنش در آن اتفاق می افتد از آبیاری بگیر تا سرمازدگی  و گرمازدگی و .......و متاسفانه در محیط های طبیعی اینچنینی بسیار از فاکتورها خارج از دست و کنترل ما هستند!! در مورد باغاتی که محلولپاشی از همان اول سال بصورت منظم انجام شده تا حدی توانسته خسارت را کاهش بدهد و بنظر می رسد در باغاتی که محلولپاشی بموقع انجام شده مغز رشد سریعتری داشته و توانسته از مرحله حساس بیرون بیاید  و بنابراین تا حدود 20 تا 25 درصدی در باغاتی که محلولپاشی شده خسارت گرمازدگی که همان پوکی محصول بوده کمتر است! بهر روی حتما روش هایی در جهت کاهش خسارت وجود دارند و باید این روش ها شناسایی شوند و همچنین بصورت کاربردی در باغات پسته رواج یابند. در مقایسه با سرمازدگی که خوشبختانه کارهای زیادی در ایران توسط افراد محقق انجام شده است اما روی گرمازدگی و پوکی حاصله از آن جای برای تحقیقات بسیار خالی بنظر می رسد. در مورد چنین وقایعی دولت و وزارت کشاورزی می بایست بودجه های تحقیقاتی جداگانه و از محل های اعتبارات تحقیقات ملی به اینچنین مسایلی ارایه می داد ولی متاسفانه به همین مراکز تحقیقاتی ابتدایی موجود هم اعتبار در خورد توجهی تخصیص داده نمی شود. در ایالات متحده و کشورهای پیشرفته از نظر کشاورزی در چنین مواقعی برنامه ریزی ها و بودجه های کلانی را اختصاص می دهند تا اینکه در مواجهه به مشکل درسالیان آتی خسارت را به مینمم برسانند چون پسته برای ما یک محصول استراتژیک است بنابراین باید چنین بودجه هایی به آن اختصاص یابند. بهر روی بنظر می رسد با توجه به پیش بینی های مقدار تولید محصول پسته در امسال که بشدت در اثر پوکی افزایش یافته قیمت این محصول از قیمت فعلی بیشتر شود بنابراین فروختن پسته بنظر من در اوایل فصل پاییز و بلافاصله پس از برداشت کار عاقلانه ای بنطر نمی رسد چون احتمال افرایش قیمت بدلیل کمبود محصول در بازار وجود دارد. پوکی فوق العاده محصول پسته در سال جاری چیزی نیست که فقط در باغات پسته کرمان وجود داشته باشد و در بیشتر استانهای پسته خیزی که بنده بصورت مستقیم  غیر مستقیم اطلاع کسب کردم وضعیت پوکی متاسفانه بهمین منوال است. بهر روی امسال سال خوبی از نظر تولید پسته در ایران نبود و دلیل اصلی آن هم همانطور که اشاره شد پوکی فوق العاده بالای محصول در سال زراعی جاری 1392 د ر اثر گرمای فوق العاده هوا بخصوص در ماه مبارک رمضان بود!! به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱:۳٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٦/۱٦
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED