بررسی تأثیر محلول پاشی پلی آمین های آزاد بر برخی مشکلات فیزیولوژیکی پسته رقم کله

بررسی تأثیر محلول پاشی پلی آمین های آزاد بر برخی

مشکلات فیزیولوژیکی پسته رقم کله قوچی

علیرضا طلایی، مسعود خضری، امان اله جوانشاه

مجله علوم باغبانی ایران دوره 41، شماره 4، 1389(383- 391)

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

بخش دوم-نتایج و بحث

نتایج نشان داد که کاربرد تیمار اسپرمین 1 میلی مولار دو هفته پس از تمام گل در سال  پرمحصول سبب کاهش معنی دار درصد ریزش جوانه های گل گردید در حالی که شاخه های شاهد در هر دو مرحله زمانی و در هر دو سال پرمحصول و کم محصول بیشترین میزان ریزش جوانه های گل را نشان دادند . مشاهده گردید که تیمارهای پوترسین و اسپرمیدین بر کاهش ریزش جوانه های گل تأثیر معنی داری ندارد. پژوهش های متعددی در ارتباط با کنترل ریزش جوانه های گل در درختان پسته انجام شده است که در میان این پژوهش ها محلول پاشی اوره به همراه سایتوکینین و همچنین اعمال تیمارهای مناسب هرس و تنک تا حدودی در کاهش ریزش جوانه های گل موفقیت آمیز بوده اند. گزارش گردید که ارتباط نزدیکی بین پلی آمین های درون زای جوانه های گل و درصد ریزش آنها وجود دارد به گونه ای که در زمان ریزش جوانه های گل غلظت پلی آمین های درون زای جوانه ها بخصوص اسپرمین با توجه به این  کاهش می یابد گزارش و نتایج پژوهش حاضر به نظر می رسد که محلول پاشی پلی آمین اسپرمین از طریق افزایش غلظت این ماده در شاخه ها نقش مهمی در جلوگیری از ریزش جوانه های گل ایفا می نماید. کاربرد تیمارهای اسپرمین  و اسپرمیدین یک هفته قبل از تمام گل در سال پرمحصول سبب کاهش درصد ریزش میوه ها گردید در حالی که مشاهده گردید که تیمار پوترسین تأثیرمعنی داری بر کاهش ریزش میوه ها ندارد. برخی پژوهش ها نشان دادند که میزان پلی آمین های آزاد در گل ها و میوه های درختان انگور، آلو و مرکبات با رشد و نمو میوه ارتباط دارد و کاهش این مواد در گل ها و میوه ها منجر به افزایش شدت ریزش آنها می گردد.از طرفی مشخص شده است که کاربرد خارجی پلی آمین های آزاد در درختان انبه و لیچی از ریزش شدید میوه ها جلوگیری می کند. نقش پلی آمین ها در افزایش تقسیم و نمو سلولی گل ها و میوه های کوچک در  گیاهان مختلف گزارش شده است از آنجایی  که ریزش میوه ها در پسته با مشکلات گرده افشانی و لقاح، غالبیت گل ها و میوه ها در خوشه و یا غیرطبیعی بودن اندام های زایشی ارتباط داردبه نظر می رسد که پلی آمین ها در بهبود عمل لقاح و سپس رشد و نمو جنین نقش مهمی ایفا نموده و از این طریق در کنترل ریزش میوه ها نقش دارند. از طرفی نشان داده شده است آدنوزیل متیونین -S که برای سنتز پلی آمین ها پیش ماده نیاز می باشد که برای سنتز اتیلن نیز همین پیش ماده لازم است بنابراین با افزایش سنتز پلی آمین ها و یا افزایش غلظت آنها در گیاه، سنتز اتیلن کاهش می یابد لذا کاهش ریزش میوه ها پس از محلول پاشی با اسپرمین و اسپرمیدین ممکن است به دلیل کاهش سنتز اتیلن باشد. نتایج نشان داد که علی رغم تأثیر غیرمعنی دار تیمارهای پوترسین و اسپرمیدین بر درصد پوکی، تیمار اسپرمین در سال کم محصول و در هر دو مرحله زمانی سبب کاهش درصد پوکی گردید. از آنجایی که مشخص شده است که در سال پرمحصول درصد پوکی درختان پسته بسیار کمتر از سال کم محصول می باشد بنابراین به نظر می رسد که کاربرد پلی آمین اسپرمین در سال کم محصول بر کاهش درصد پوکی مؤثرتر از سال پرمحصول است. نشان داده شده است که مهمترین دلیل پوکی پسته مربوط به عدم تمایز مناسب و همچنین تخریب قسمت های مختلف کیسه جنینی و فونیکول می باشد.  آنجایی که مشخص شده است که پلی آمین ها سبب توسعه و تمایز مناسب کیسه جنینی و رشد و نمو جنین در گیاهان مختلف می شوند لذا کاربرد پلی آمین اسپرمین ممکن است از طریق حفظ اندام های مختلف کیسه جنینی، درصد پوکی را کاهش دهد. محلول پاشی اسپرمین  1 میلی مولار دو هفته پس از تمام گل در سال پرمحصول سبب کاهش معنی دار درصد ناخندانی گردید.  از طرفی مشخص  گردید که کاهش رشد و نمو مغز با افزایش درصد ناخندانی مرتبط است  بنابراین به نظر می رسد که اسپرمین با افزایش تحریک رشد و نمو مغز سبب کاهش درصد ناخندانی می گردد. مشاهده گردید که در هر دو سال پرمحصول و کم محصول، تیمارهای اسپرمین و اسپرمیدین سبب کاهش درصد میوه های بد شکل گردید. مشخص شده است که پلی آمین ها سبب القای مقاومت گیاهان در برابر آفات و بیماری ها می شود  بنابراین اگر بدشکلی میوه ها در اثر صدمات مکانیکی و خسارت آفات و بیماری ها باشد به نظر می رسد که پلی آمین ها بخصوص اسپرمین سبب تعادل قسمت های مختلف رشد و نمو میوه و القای مقاومت میوه در برابر این صدمات می گردد و در صورتی که بدشکلی میوه در اثر سطح باردهی باشد احتمالاً اسپرمین با تنظیم میزان باردهی شاخه از طریق کنترل ریزش جوانه های گل میزان بدشکلی را کنترل می کند. نتایج نشان داد که هیچ کدام از تیمارهای پلی آمین بر کاهش درصد زودخندانی پسته تأثیر معنی داری ندارد. اگر چه مشخص گردید که درصد ناخندانی شاخه ها از 2 درصد کمتر است اما گزارش شده است که همین درصد کم پسته های آلوده زودخندان، مقادیر بیشتری از پسته ها را در پایانه های ضبط پسته به زهرابه آفلاتوکسین آلوده می نماید. نتایج نشان داد که تیمارهای پلی آمین بر تعداد دانه در اونس، که بیانگر اندازه میوه است و همچنین بر رشد طولی و قطری شاخه ها تأثیر معنی داری ندارد. کاربرد اسپرمین یک هفته قبل تمام گل در سال پرمحصول، سبب افزایش معنی دار تعداد دانه در خوشه و عملکرد شاخه گردید.  از طرفی تیمار اسپرمین  برگ را در سال پرمحصول افزایش داد  به نظر می رسد که افزایش میزان سطح برگ و به دنبال آن افزایش سنتز کربوهیدرات ها و آسیمیلات ها می تواند در کاهش ریزش جوانه های گل، ریزش میوه ها و همچنین کاهش میزان پوکی و ناخندانی میوه ها مؤثر بوده و اسپرمین از این طریق سبب افزایش عملکرد شاخه ها می گردد .به طور کلی مشخص شده است که پلی آمین ها بخصوص اسپرمین از جمله ترکیبات غنی از نیتروژن و مهارکننده بیوسنتز اتیلن بوده و کاربرد آنها در درختان میوه به دلیل نقش تنظیم کنندگی آنها در رشد و نمو جوانه ها، گل ها و میوه ها می باشد. با توجه به نتایج امیدوارکننده محلول پاشی پلی آمین اسپرمین در افزایش عملکرد شاخه ها و از آنجایی که کاربرد اسپرمین در مقایسه با سایر تنظیم کننده های رشدی که به صورت تجاری در باغات میوه استفاده می شود هزینه اقتصادی کمتری داشته و به راحتی در دسترس می باشد، لذا کاربرد این ماده می تواند در باغات پسته مؤثر باشد. نتایج این پژوهش نشان داد که در هر دو سال پرمحصول و کم محصول، تأثیر محلول پاشی پلی آمین های اسپرمین و اسپرمیدین به میزان زیادی بستگی به زمان کاربرد و غلظت مورد استفاده آنها دارد. به هر حال هر دو غلظت اسپرمین سبب کاهش   بیشتر مشکلات فیزیولوژیکی پسته و افزایش عملکرد شاخه ها گردید در حالی که تیمارهای پوترسین و اسپرمیدین در افزایش عملکرد تأثیر معنی داری نشان ندادند. این که تأثیر محلول پاشی اسپرمین بر کاهش مشکلات فیزیولوژیکی پسته رقم کله قوچی به صورت مستقیم از طریق افزایش میزان اسپرمین شاخه ها می باشد و یا به طور غیرمستقیم از طریق تغییر سایر تنظیم کننده های رشد مانند اکسین، اسید آبسیزیک، اتیلن و غیره می باشد هنوز به خوبی مشخص نیست و پژوهش های بیشتری در این زمینه لازم است

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٢:٢٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٦/۱٩
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED