دلالان کاسبان اصلی صنعت پسته ایران

دلالان کاسبان اصلی صنعت پسته ایران

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

دلالی پسته سابقه ای دور و دراز در صنعت پسته ایران دارد و از همان زمانی که پسته جهانی شد و به بازارها راه یافت دلالان پسته وجود داشته اند و دارند. دلالی پسته شغلی است بدون زحمت و دردسر و شیوه آن بدین صورت است که پسته را از این دست می خرند و به آن دست می فروشند با سودی که روی آن می گذارند. در واقع دلالی پسته سود بسیار بیشتری از تولید پسته دارد! اگر سود بیشتری نداشته باشد که دارد حداقل زحمت بسیار کمتری در مقایسه با تولید پسته دارد! دلالان یکه تازان صنعت پسته ایران هستند. بسیاری از این افراد با این و آن دست کردن پسته به سودهای هنگفتی دست پیدا کرده اند. زمانی که از خرید و فروش هزاران تن پسته در آن واحد صحبت می شود سود میلیاردی را در پی دارد! تولید کننده باید ماهها زحمت بکشد و پول خرج کند تازه آخر سال و فصل فروش محصول تاجران قیمت ها را تا حد امکان پایین نگه می دارند تا سود بیشتری داشته باشند. قیمت پسته در ایران با قیمت جهانی آن فاصله بسیاری دارد و این فاصله را دلالان پر می کنند. کمتر دلال پسته ای وجود دارد که ماشینش ماشین خارجی مدل 2005 به بالا نباشد اما اکثر کشاورزان و باغداران خرد با موتورسیکلت تردد می کنند! هیچ نظارت قابل قبولی روی این صنف در ایران وجود ندارد و پولی که ایندسته از افراد می خورند بسیار بالاست در واقع دلالی پسته هیچ تخصصی را نمی خواهد و سود سرشاری را  در بر دارد. دلال پسته در حقیقت یک نوع واسطه است و هر چقدر واسطه ها در خرید یک محصول بیشتر باشد امکان دلال بازی و ضرور زیان برای تولید کنندگان که همان کشاورزان هستند وجود دارد. متاسفانه محل مشخص و استانداردی برای فروش محصول پسته در ایران وجود ندارد و هر کس که بخواهد پسته خود را بفروشد بناچار در محاصره دلالان قرار می گیرد تا پسته خود را به آنها بفروشد. مکانیزم خرید و فروش پسته در ایران مکانیزمی بسیار منسوخ و بضرر کشاورزان است و اگر بنا بر ضرر در پسته باشد این ضرر همیشه متوجه کشاورزان است تا خرید و فروشنده های پسته!! بهر روی صنعت دلالی و خرید و فروش پسته بسیار عقب مانده است و متاسفانه به هیچ تخصصی نیاز ندارد و هر چه مهارت دلال در کلاهبرداری و چخان کردن بیشتر باشد پسته بیشتری را خواهد خرید.  تجارت صحیح پسته اصول خاص خود را دارد و در واقع یک تاجر پسته موفق حتما علاوه بر تجربه از علم این کار هم برخوردار است. بنظر می رسد باید برای تاجران و خرید و فروشندگان پسته باید دوره های آموزشی خاصی از طرف دست اندرکاران صنعت پسته ایران تدارک دیده شود و حتی در مورد تجارت پسته رشته های خاص دانشگاهی تاسیس شود. کار به این مهمی و پولسازی چرا نباید دارای مدرک دانشگاهی نباشد! بنده از همان زمانی که بعقل و هوش خود آمدم با دلالان و خریداران پسته درگیر بوده ام و انسان سالم در آنها بسیار کم دیدم اکثرا کلاهبردار و شیادند!! علاوه بر اینکه کم فروشی می کنند با روش های مختلف کارهای ناشایسته زیاد دیگری هم انجام می دهند که متاسفانه تامل برانگیز است و باید بحال مصرف کنندگان اینچنین پسته هایی گریست!! در مورد نظارت هم بر این صنف نظارت خاصی صورت نمی گیرد و اصلا مکانیزمی برای تنبیه چنین افرادی که از قانون تخطی می کنند وجود ندارد. از طرف دیگر محل های دپو پسته های خریداری شده هم در بسیار از جاها اصلا استاندارد نیست و کوچکترین موارد بهداشتی رعایت نمی شود!! از موش و سوسک بگیر تا خاک و آشغال و خاکروبه! افرادی که هنوز نمی توانند اسم خودشان را درست بنویسند از قبال دلالی پسته پولهایی را درمی آورند که هزار تا دکتر و مهندس پسته به آن پول نمی رسند و نخواهند رسید!! کارشناسی که در ساسر سال روی درختان پسته کار می کند و زحمت می کشد درآمد چندانی ندارد و یک کاسب بی سواد جز پسته ممکن است در طول چند روز به اندازه تمام طول سال یک کارشناس پسته درآمد کسب کند. این تنها رساننده این نکته است که مکانیزم ها در صنعت پسته اساسا غلط و ناعادلانه است! در ایران همانطور که مافیای سموم و نهاده های کشاورزی وجود دارد و البته مافیای بسیار قدرتمند و ثروتمندی است و هر کس بخواهد برایش دردسر درست کند را براحتی بیچاره می کند از طرق مختلف، در مورد فروش و خرید پسته مافیای قدرتمندتری در ایران وجود دارد که اجازه نفس کشیدن را به مزاحمان نمی دهند!! افرادی که اصلا درخت پسته را ندیده اند و نمی شناسند و از اتاقهای پایتخت ایران برای قیمت پسته تصمیم می گیرند و محصول پسته خریداری شده را به کشورهای مختلف دنیا صادر می کنند!! مافیای پسته در ایران بسیار قدرتمند است و حداکثر دارای 5 عضو اصلی و مشهور است که بسیاری از خوانندگان کم و بیش آنها را می شناسند همین افراد هستند که تقریبا بدون برو برگشت قیمت پسته تولید شده توسط کشاورزان را بر اساس سود خودشان تعیین می کنند و کشاورزان سهم بسیار کمی در تعیین قیمت محصول خود دارند! بسیاری از این افراد ادای انسانهای دلسوز را برای کشاورزان در می آورند و همیشه تولید کنندگان را مقصر قلمداد می کنند. هر اتفاق ناگواری که برای صنعت پسته ایران بیفتد اولین مقصران کشاورزان بیچاره هستند و این دلالان هیچ نقش منفی برای خود  در نظر نگرفته اند و نمی گیرند. قیمت جهانی پسته در طول سالها تغییرات کمی در طول یک سال دارد و تقریبا قیمت پسته در طول یک سال در دنیا تغییر چندانی نمی کند بعنوان مثال قیمت هر کیلو پسته درجه 1 اوحدی ایران در بازار چین مثلا 14 دلار است و این قیمت در طول سال تغییرات چندانی را ندارد اما در ایران همین در سال قبل پسته از کیلویی 8 هزار تومان به 35 هزار تومان رسید و در اثر تصمیم ناپلونی دولت قبل قیمت به زیر 28 هزار تومان سقوط کرد و این قیمت کم و بیش ثابت ماند!! این مساله موجب شد عده ای در طول یکسال میلیادر شوند و عده ای هم متاسفانه ضررهای هنگفتی را تجربه کردند. تغییرات قیمت پسته و عدم ثبات قیمت آن ناشی از عوامل گوناگونی است اما بلاشک مهمترین دلیل آن دلال بازی و بورس بازی افراد معلوم الحال است. چرا نباید قیمت پسته ثبات نسبی داشته باشد جواب آن را من نمی دانم اما بنظر می رسد مهمترین دلیل آن متضرر نشدن دلالان و تجار عمده پسته است.  با توجه به ضعف های عمده مدیریتی در صنعت پسته ایران بویژه بخش دولتی یکی از مشکلات عمده کشاورزان کمبود نقدینگی برای موسسات خریداری است که می خواهند پسته کشاورزان را بخرند و انبار کنند و ایندسته از موسسات مجبورند که پول کشاورزان را در 4 و حتی بیشتر از 4 قسط در طول سال بپردازند چون نقدینگی ندارند و دولت و موسسات بانکی در زمانی که باید بداد برسند نمی رسند این خلا موجب شده که دلالان با داشتن نقدینگی بتوانند کل پسته موجود در بازار را بخرند و در واقع تعیین کننده قیمت پسته ایندسته از دلالان باشند نه موسسات خریداری که دل برای کشاورزان می سوزانند. متاسفانه در سالیان اخیر دلالان پسته بسیار قدرتمند شده اند و با پولی که دارند قسمت اصلی صنعت پسته که همان خرید پسته از کشاورزان باشد بصورت عمده ای تحت کنترل درآورده اند  و یکه تازی می کنند و هیچ کسی حریفشان نیست! علاوه بر دلالان پسته ای که در واقع دلسوز باغداران نیستند هستند تجار باشخصیت و دلسوزی وجود  دارند که کشاورزان را درک می کنند. متاسفانه تاجر پسته با شخصیت و با شعور بسیار کم هستند اما خوب همین تعداد هم در واقع غنیمتی برای صنعت پسته ایران هستند. امید است روزی برسد که هر کس در جای واقعی خودش باشد. تاجران بحال باغداران دلسوزی کنند و باغداران برای تاجران. در واقع تولید و تجارت پسته 2 حلقه اصلی از حلقه های بهم پیوسته صنعت پسته ایران هستند که باید در کنار هم و بکمک هم پسته ایران را در دنیا سرافراز کنند. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۳:٠٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٦/٢٤
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED