کلسیم (Ca)، عنصری سرنوشت ساز در درختان پسته-قسمت سوم-کاربرد

کلسیم (Ca)، عنصری سرنوشت ساز در درختان پسته-قسمت سوم-کاربرد

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

ابهامات زیادی در مورد عنصر کلسیم بخصوص در درختان پسته وجود دارد!! هیچگاه بصورت مشخص علامتی از نوع علامتی که مثلا در اثر کمبود نیتروژن یا فسفر یا آهن در درختان پسته بوجود می آید در مورد کمبود کلسیم وجود ندارد!! در واقع کمبود کلسیم در درختان پسته یک نوع کمبود ناآشکار یا پنهان است. همانطور که بارها در این سلسله از مقالات صحبت شد از نظر مقدار کلسیم موجود در خاک هیچگونه کمبودی در مورد خاکهای مناطق پسته خیز که قلیایی هم هستند وجود ندارد اما بحث اینجاست که این کلسیم بدلایل مختلف قابل جذب نیست!! در حقیقت بخوبی و بتجربه ثابت شده که اگر چه اضافه کردن گچ خام (سولفات کلسیم) می تواند غنای کلسیم در خاک مناطق و باغات پسته را افزایش دهد اما باز هم در موارد بسیاری حتی کلسیمی که از دادن گچ خام در خاک آزاد می شود به آن طریقی که باید کمبود کلسیم در درختان پسته را رفع نمی کند هر چند که اضافه کردن سولفات کلسیم (گچ خام) تا حد بسیار زیادی موجب افزایش خصوصیات کمی و کیفی خاک در باغات پسته می شود و تاثیر بسیار مثبت روی ریشه دوانی و جذب بهتر سایر عناصر دپو شده در خاک دارد! تاثیرات معجزه بخش اضافه کردن گچ خام در باغات پسته و بخصوص در زمینهایی با بافت بسیار سنگین در واقع نمی شود گفت که 100 درصد حاصل وجود یون کلسیم  در گچ خام است. بسیاری از باغات پسته که دارای بافت بسیار سبک و سرشار از گچ خام هستند که گاها مقدار گچ در خاک به بالای 30 درصد کل هم می رسد باز هم در موارد بسیاری کمبود کلسیم را نشان می دهند!! و این جای شگفتی است. کلسیم عنصری است بسیار مرموز و موثر که می توان گفت مغفول ترین و مظلوم ترین عنصر از میان همه عناصر است یک دلیل عمده آن هم این است که بسیاری می پندارند که وجود مقدار کافی کلسیم در خاک=رفع کمبود کلسیم در درختان پسته که تفکر درستی نیست!! علاوه بر دادن سولفات کلسیم یا گچ خام به باغات پسته که تا حدی می تواند کمبود کلسیم در خاک باغات پسته را کاهش دهد یکی دیگر از کودهای کلسیمی که کاربرد زیادی در کشاورزی دارد استفاده از لایم یا آهک یا کربنات کلسیم است. استفاده از آهک در باغات پسته بمنظور رفع کلسیم یک اشتباه مهلک است که متاسفانه بسیاری از کشاورزان این کار غلط را انجام می دهند در واقع ما زمانی که سرنوشت کربنات کلسیم یا آهک را در خاک بررسی کنیم به این فرمول می رسیم (کربنات کلسیم+آب=سود سوزآور یا NaOH+...) در واقع ما با دادن آهک به خاک خاک را به سمت قلیایی شدن بیشتر سوق می دهیم و این به عبارت ساده تر قوز با قوز است (گل بود و به سبزه هم آراسته شد!). در واقع اساس مشکلات خاک در باغات پسته ایران مربوط به بالا بودن اسیدیته یا پی اچ محلول خاک است که با دادن آهک به خاک وضع بسیار اسفناکتر می شود! در مورد گچ خام یا سولفات کلسیم وضع دقیقا بالعکس است! در واقع ما با دادن گچ خام به خاک موجب کاهش اسیدیته یا پی اچ خاک می شویم و اگر به واکنش هایی که گچ خام در خاک ایجاد می کند بنگریم می بینیم که ماده نهایی تولید شده در اثر اضافه کردن گچ خام به خاک اسید سولفوریک است (همان ماده ای که بسیاری از کشاورزان بدو بدو می کنند تا آن را به خاک باغات پسته اضافه کنند!!). نیتراتهای کلسیم نیز از جمله کودهایی هستند که بعنوان تامین کننده ازت و همچنین کلسیم کاربرد زیادی در رفع کمبود درختان به کلسیم دارند!! نیتراتهای کلسیم چه بصورت کاربرد در خاک و چه به صورت محلولپاشی (کنترل شده و استاندارد) می تواند مفید واقع شود!! همه این مطالب را که گفتیم برای این بود که برسیم به اصل مطلب و اصل مطلب در واقع محلولپاشی کودهای کلسیمی روی درختان پسته است. می شود گفت که محلولپاشی کلسیم مهمترین و کابردی ترین و ارزانترین راه رفع کمبود کلسیم در درختان پسته است. کودهای کلسیمی مختلفی در بازار مصرف وجود دارند که می توانند در روش محلولپاشی کلسیم بمصرف برسند. در واقع کودهای محلولپاشی کلسیمی با کیفیت تاثیرات بسیار مناسبی روی درختان پسته دارند که گاها اثرات مفید آنها در سال بعد از سال مصرف نمایان می شوند!! می شود گفت که تجریبات و شواهد نشان می دهد که در هر نوع خاکی و با هر نوع غنا از نظر وجود کلسیم محلولپاشی کلسیم در زمان مناسب روی درختان پسته بسیار مفید است. در واقع برای رفع کمبود کلسیم در درختان پسته راه کم هزینه و بی دردسر محلولپاشی 2 الی 3 نوبت از کودهای کلسیمی روی درختان پسته است. در واقع از نظر علمی دو بازه مهم برای مصرف کلسیم در درختان پسته معرفی شده است 1-در دوره گلدهی یا یا کمی قبل یا بعد از آن 2-دوره بعد از برداشت!! در واقع می توان درعلاوه بر این دو بازه زمانی مهم در طول فصل نیز محلولپاشی با کودهای کلسیمی را در دستور کار قرار داد!! چیدن فرمول مناسب برای محلولپاشی و در نظر گرفتن عنصر کلسیم در آن را باید به کارشناس واگذار کرد و نمی شود دیمی کار کرد. در برخی از اوقات محلولپاشی کلسیم بویژه در دوره گلدهی به دلایل مختلف امکان پذیر نیست و باید در این مورد دقت کرد!! علاوه بر اثرات مثبت محلولپاشی کلسیم روی خود درختان یکی دیگر از مزایایی مهم پاشش کلسیم روی شاخ و برگ کنترل نسبی پسیل پسته یا شیره خشک در اوج فشار شیره در تابستان است که بسیاری از خوانندگان تجربه استفاده از آن را دارند!! یک عیب بزرگ کودهای کلسیمی این است که ایندسته از کودها قابلیت اختلاط با سایر کودها بخصوص کودهای حاوی عناصر میکرو را ندارند و باید حتما کلسیم بصورت جداگانه استفاده شود!! در برخی از اوقات می توان کلسیم را بهمراه برخی از سموم روی درختان پاشید که البته باید قابلیت اختلاط وجود داشته باشد. می توان گفت که با هم اهمیتی که عنصر کلسیم دارد می توان از طریق محلولپاشی تا حد زیادی کمبود کلسیم در درختان پسته را رفع کرد. یک نکته مهم در مورد کاربرد گچ خام این است که اساسا گچ خام یا سولفات کلسیم بعنوان یک ماده اصلاح کننده بافت و ساختار خاک محسوب می شود و باید حتما به مقدار مکفی استفاده شود. کاربرد کچ خاک بمنظور صرفا رفع کمبود کلسیم در خاک و درختان پسته کار صحیحی نیست و راندمان چندانی ندارد. گچ خام یا سولفات کلسیم یک ماده جاویی برای مناطق پسته خیز است که علاوه بر کم کردن اسیدیته نقش مهمی در بهبود خواص کمی و کیفی خاک  دارد. کلسیم یک عنصر فراموش شده اما کارساز در درختان پسته است اما خیلی از افراد اطلاعی از خواص بسیار مثبت آن روی درختان پسته ندارند. لازم به ذکر است که مقدار کاربرد کودهای کلسیمی در درختان پسته بر اساس نظر کارشناس تعیین می شود و گاها لیبل یک کود نمی تواند بصورت دقیق دوز مصرفی کودهای کلسیمی را بیان کند. همچنین در بازار پرآشوب نهاده های کشاورزی در ایران پیدا کردن برند مناسب و با کیفیت کودهای کلسیمی را باید به کارشناس واگذار کرد!!!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٦:٤۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٧/۳٠
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED