حقایقی در مورد استامی پرید (acetamipride)

حقایقی در مورد استامی پریدacetamipride))

ترجمه، انتخاب و تنظیم: مهندس محمد جمالیزاده- کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

Email: Jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هرگونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

" نویسنده این سطور بر خود لازم می بیند از آقای دکتر  Akiva Abramovitchاز دپارتمان حشره شناسی و جوندگان- بخش پروژه های آفت کشها- اداره حفاظت محیط زیست آمریکا - پنسیلوانیا بدلیل مساعدت بی نظیرشان تشکر کند. چون ایشان منابع بسیار مفیدی راجع به سم استامی پرید مخصوصا جنبه زیست محیطی سم در اختیار بنده گذاشتند"

استفاده از سم استامی پرید با نام تجاری موسپیلان (Muspilan®) در باغات پسته استان کرمان سابقه چندانی ندارد و چند سالی است که شایع شده است. استامی پرید از خانواده سموم Neonicotinoid است. سال ثبت بین المللی سم به سال 2002 میلادی باز می گردد. فرمول مولکولی استامی پرید  C10H11CIN4است. موسپیلان در سالهای اولیه از شرکت های معتبر خارجی به خصوص ژاپنی وارد می شد اما خوشبختانه چند سالی است که در داخل ایران تولید می شود. استامی پرید یا موسپیلان موجود در بازار دارای برندهای (brand) متنوعی است و ساخت کشورهای گوناکون از جمله چین، مالزی، هند و ژاپن. اما نکته مهمی که در مورد این سم قابل توجه است این است که از این سم بعنوان آچار فرانسه برای مبارزه با آفات مختلف در باغات پسته نام برده می شود. استامی پرید طیف بسیار وسیعی از آفات درختان پسته مانند پسیل، آفات پروانه ای، سن ها و سنک ها و زنجره های پسته را کنترل می کند. استامی پرید یک سم مناسب و کارگشا در باغات پسته محسوب می شود. تجربیات نشان داده که این سم به تنهایی یا در مخلوط با صابون های مخصوص محلول پاشی حتی در غلظت های چندین برابر میزان توصیه شده هیچ گونه گیاهسوزی روی درختان پسته ایجاد نمی کند اما باید توجه کرد اختلاط استامی پرید با کودهای محلول پاشی به خصوص کودهای میکرو جامد (حاوی آهن، روی و ... با غلظت یا دوز بالای 5 درصد) و همچنینی کودهای حاوی سولفور بالا احتمال گیاهسوزی (phytotoxicity) روی درختان پسته را بالا می برد. سم استامی پرید سم بسیار مناسبی در اوایل شروع دوره زندگی پسیل پسته محسوب می شود یعنی زمانی که پسیل های زمستان گذران ( تقریبا در اواسط بهار) روی برگها پدیدار می شوند. در این بازه زمانی یعنی اوایل اردیبهشت و شروع سیکل زندگی حشرات پسیل در باغات پسته آفاتی مانند سنکها و زنجره ها هم در درختان پسته وجود دارند که با سم پاشی با استامی پرید کاملا کنترل می شوند. دوز توصیه شده سم استامی پرید برای کنترل آفات در این بازه زمانی 1 بسته 250 گرم استامی پرید در 500 لیتر آب است. دوز کمتر از این مقدار تاثیر آنچنانی در کنترل پسیل پسته ندارد اگر چه آفاتی که در خوشه ها وجود دارند از جمله زنجره ها با این دوز کنترل می شوند. باید توجه کرد که در صورت تداخل نسل پسیل پسته در تابستان استامی پرید  کارآیی مناسبی برای کنترل آفت پسیل پسته ندارد و باید از سموم قویتری مانند میتاک برای کنترل پسیل استفاده کرد. متاسفانه شایعات فراوانی در مورد این سم وجود دارد که متاسفانه پایه علمی ندارند و من چیزی در این مورد پیدا نکردم که احتمال بروز مقاومت یا resistance آفات پسته نسبت به استامی پرید بالاست. متاسفانه کافی است که یک حرف یا مطلبی از دهان محقیقین محترم مراکز تحقیقات کشاورزی بیرون بیاید تا کشاورزان بی خبر یا مهندسین نادانی که در سازمان های ج. ک هستند شروع به تکرار کردن این مطالب کنند و آن را به خورد کشاورزان بیچاره بدهند و متاسفانه ادعای دانایی بکنند. مقاومت یا به اصطلاح resistance  آفات بحثی عمومی است بدین معنی که احتمال بروز مقاومت در مورد تمام سموم وجود دارد. مطالعات نشان داده اند که در طول زمان و با مصرف خودسرانه و بیش از حد مجاز توصیه شده یک سم، آفت نسبت به سم مقاوم می شود. نمونه آن سم زولون یا فوزالون بر علیه پسیل پسته است که متاسفانه آفت پسیل پسته تقریبا به صورت کامل نسبت به زولون مقاوم شده است و این در حالی است که فوزالون در سالیانی نچندان دور پسیل را به خوبی کنترل می کرده است. من چیزی راجع به مقاومت آفات پسته نسبت به سم استامی پرید پیدا نکردم و این باعث شگفتی است که چرا این شایعه وجود دارد که مصرف استامی پرید باعث بروز مقاومت می شود. ثبت بین المللی سم یا اصطلاحا register شدن استامی پرید به سال 2002 میلادی یعنی کمتر از 10 سال پیش در آمریکا و توسط شرکت Aventis Crop Sciences باز می گردد. حال بسیار باعث شگفتی است که چطور در عرض این 10 سال مقاومت در استامی پرید گزارش شده باشد و آنهم روی آفات درختان پسته؟!.  خوشبختانه استامی پرید تولید شده توسط کارخانجات داخلی در بسیاری موارد کیفیت بسیار خوبی برای کنترل آفات پسته دارند و با این فرض که حتی مصرف استامی پرید باعث بروز مقاومت شود این سم قیمت چندانی ندارد و با 10- 12 هزار تومان می توان نیم کیلو از این سم را تهیه کرد و مصرف کرد و بنابراین مشکل خاصی ایجاد نمی شود. مصرف استامی پرید اثر بسیار مناسب و قاطعی روی بسیاری از آفات پسته دارد و با این فرض که مصرف استامی پرید باعث بروز مقاومت می شود نباید مجوزی برای عدم مصرف استامی پرید صادر کند. معمولا برای سم پاشی بهاره باغات پسته بر علیه آفاتی مانند سنکها و زنجره ها از سم اندوسولفان استفاده می شود اما باید توجه داشت که اندوسولفان فقط آفاتی را که در خوشه وجود دارند کنترل می کند و اثر کنترل کنندگی روی پسیل پسته یا شیره خشک ندارد. بنابراین بهتر است به جای مصرف اندوسولفان از استامی پرید استفاده شود یا ترکیب استامی پرید با دورسبان (کلروپریفوس) نه اندوسولفان. از طرف دیگر چند سالی است که بنا بر بخشنامه سازمان حفظ نباتات به کارخانجات تولید کننده سموم تولید اندوسولفان ممنوع شده است حال بگذریم از کارخانجاتی که زیر سبیلی اندوسولفان تولید می کنند آنهم با ماده تکنیکال بنجل چینی و هندی. بنابراین بسیاری از اندوسولفان های موجود در بازار تقلبی هستند یا کیفیت آنچنانی ندارند و از این جهت باید دقت کرد. استامی پرید موجود در بازار ایران به صورت SP یا پودر قابل حل در آب است. رنگ پودر معمولا سفید یا کرمی رنگ است. سم استامی پرید بدون بو است. نکته ای که در مورد سموم وجود دارد این است که سمی که بوی تندی بدهد الزاما سم خوبی نیست وبالعکس. عده ای از کشاورزان نفهم و از خود راضی این قدر کوته بین هستند که دستگاه بویایی آدمیزاد را با دستگاه بویایی حشرات مقایسه می کنند! ! باید از این عده پرسید که آیا اصلا حشرات دستگاه بویایی دارند تا بتوانند بوی سموم را استشمام کنند یا خیر؟! استامی پرید به صورت سم محلول درآب روی برگ پاشیده می شود یا اصطلاحا به صورت foliar application یا foliar spray. استامی پرید جزو سمومی است که خطر سرطانزایی برای انسان و پستانداران ندارد. مطالعات نشان داده استامی پرید اثرات تخریبی یا تجمعی در بافتهای بدن پستانداران ندارد و خوشبختانه جزو سموم cumulative نیست. استامی پرید برخلاف شایعات موجود باقیمانده یا residu در غذا، آبهای آشامیدنی وزیر زمینی ندارد یا پایین است. استامی پرید بسرعت در خاک تجزیه می شود. برخلاف بسیاری از سموم مورد استفاده در باغات پسته استامی پرید اثرات تخریبی به مراتب کمتری روی محیط زیست دارد. استامی پرید روی دشمنان طبیعی آفات یا حشرات مفید ممکن اثر کشندگی داشته باشد و این نقطه ضعف اصلی این سم محسوب می شود. خوشبختانه استامی پرید مسمومیت آنچنانی روی bees یا زنبور عسل ندارد. استامی پرید برخلاف آمیتراز(Mitac®) که اثرات بسیار کشنده ای روی درختان پسته دارد خاصیت گیاهسوزی (phytotoxicity) یا گیاهکشی ندارد و این یکی از مزایای این سم محسوب می شود. استامی پرید می تواند جایگزی مناسبی برای سموم ارگانوفسفات (organophosphate)  یا سموم فسفره آلی باشد سمومی مانند فوزالون- فنتیون- دیازینون- دورسبان و ......

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:٠٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٢/۱٥
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED