استرس شدید گرمایی درختان پسته، اتفاقی مشابه در باغات ایران و کالیفرنیا-سال 2013

 

استرس شدید گرمایی درختان پسته، اتفاقی مشابه در باغات ایران و کالیفرنیا

            نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

گرمای فوق العاده بالای امسال در کالیفرنیا و کمبود آب لازم برای درختان پسته یک مشکل اساسی برای باغداران کالیفرنیایی در امسال-سال 2013 میلادی بوده است. حتی پیش بینی های شرکت پارامونت بزرگترین تولید کننده و صادر کننده پسته در دنیا نیز درست از آب در نیامد و بسیاری از مشتریان ناکام ماندند! همچنانکه در ایران در مورد بسیاری از باغات پسته مساله پوکی حادث شد در مورد باغات پسته کالیفرنیا نیز این امر اتفاق افتاد و بسیاری از دانه ها در درختان پسته پوک شدند!! و درصد بالای پوکی امسال پسته در کالیفرنیا غیر قابل باور بود و غیر قابل انتظار!! همانطور که حدود 2 ماه پیش در مطلبی بقلم من در این وبلاگ اشاره شد که تنش گرمایی امسال متاسفانه خسارات سنگینی را به برخی از باغات پسته ایران وارد کرد و حتی در مواردی بیش از 80 درصد دانه ها بعلت افزایش گرمای بیسابقه هوا سوختند و آه و افسوس کشاورزان بر جای ماند و زحمات شبانه روزی که شوربختانه بهدر رفتند!! بصورت معمول در بهترین شرایط تولید پسته در دنیا حدود 10 الی 15 درصد از دانه ها می بایست پوک باشند و پوکی در این حد نرمال است. اما پوکی امسال پسته در کالیفرنیا از این حدود به 25 تا 40 درصد افزایش پیدا کرد!! دقیقا همان اتفاقی که برای بسیاری از باغات پسته در ایران رخ داد در کالیفرنیا نیز رخ داد یعنی درصد بالای مغز سوخته در داخل دانه ها. در اوایل بهار و رشد اولیه مغز بسیاری از دانه های پسته دارای مغز بودند اما بمرور و در طی گرمای فوق العاده هوا و در حالی که حدود کمتر از نصف مغز پر شده بود متاسفانه مغز دانه ها سوخت و درصد بالایی از محصول از بین رفت!! و این گرمای فوق العاده هوا بعلاوه کمبود آب و حتی نبود آب در این برحه حساس موجب شد تا خسارت زیادی حاصل شود!! گرمای زیاد هوا امسال در کالیفرنیا بحدی بود که دادن آب سطحی بصورت غرقابی نیز آنچنان که باید نتوانست در کاهش مقدار پوکی اثرگذار باشد! گرمای فوق العاده هوا در این برحه حساس (بحبوحه پرشدن مغز) احتمالا موجب القای استرس شدید گرمای در درختان پسته شده است! بر اساس تجربه کشاورزان پیشروی کالیفرنیایی همانطور که قبلا اشاره شد حتی دادن آبیاری سطحی کافی نیز در اواسط تابستان هم نتوانست مشکل پوکی را برطرف کند و این در حالی بود که عده ای با خرید آب و هزینه فوق العاده هم متاسفانه نتوانستند نتیجه ای که باید بگیرند بگیرند!! دمای هوا حتی تا حد یک درجه هم امسال در کالیفرنیا تاثیرگذار بود بصورتی که در مناطقی که حتی یک درجه حرارت هوا در اواسط تابستان کمتر بود مقدار پوکی هم کمتر بود! متاسفانه در مورد باغات پسته ایران نمی توان صحت این حرف را اثبات کرد چون اساسا بررسی چندانی در مورد علت این حادثه از طرف مراجع ذیصلاح صورت نگرفت! تنها هشدارها و پیش بینی هایی از طرف انجمن پسته انتشار یافت که بیان کننده این مطلب بود که بعلت گرمای فوق العاده هوا مقدار محصول پیش بینی شده باید بسیار کمتر از حد انتظار باشد (پیش بینی های انجمن پسته ایران برآورد حدود 200 هزار تن پسته در ایران را در سال 2013 برآورد می کرد که حتما مقدار تولید متاسفانه کمتر از 150 هزار تن بود و در حقیقت در خوشبینانه ترین برآوردها حدود 20 درصد از پسته تولیدی ایران در سال زراعی 2013 بعلت گرمای فوق العاده هوا پوک شد و از بین رفت) علاوه بر گرمای فوق العاده هوا در امسال یک مشکل عمده دیگر پسته آمریکا کرم نافه پرتقال است که این مساله هم مساله تولید پسته امریکا در امسال (سال 2013) را بغرنج تر کرده است. در پارسال سال 2012 حدود 2 درصد از کل محصول پسته امریکا توسط کرم نافه پرتقال (NOW) از بین رفته بود! یک مشکل مهم دیگر امسال پسته کالیفرنیا ریز بودن محصول یا درشت نشدن درصد قابل توجهی از دانه های پسته بود که این مطلب هم موجب کاهش بازارپسندی پسته کالیفرنیا در امسال شده است! اگر چه تا این حد ریز بودن دانه ها بی سابقه نبوده است اما شرکت پارامونت ادعا می کند که این مساله موجب کاهش خرید این شرکت نخواهد شد اما در واقع باید صبر کرد و منتظر بود و دید که واکنش بازار چیست؟ بگفته یکی از برنامه ریزان شرکت پارامونت پوک شدن درصد بالایی از محصول در امسال نمی تواند 100 درصد یک پوینت منفی منظور شود چونکه پوک شدن دانه ها در درختان پسته موجب می شود که درختان در سال آینده انرژی بیشتری برای تولید محصول در خود ذخیره کنند و اگر اتفاق غیرمنتظره ای در سال آینده حادث نشود مقدار محصول پسته امریکا در سال 2014 فوق العاده خواهد بود!! همانطور که اشاره شد آبیاری سطحی در اوج گرما در تابستان و هنگام پرشدن مغز اگرچه بحدی که تصور می رفت موجب کاهش پوکی نشد اما گزارشات تا حدی این مطلب را ثابت می کند که این عمل بدون تاثیر هم نبوده است. استفاده از آبیاری سطحی در تابستان از مدتها قبل مورد توجه باغداران با تجربه پسته در ایران بوده است و کشاورزان پیشرو سعی می کنند در اوج پر شدن مغز در تابستان یک الی دو نوبت آب بهر طریقی که شده خریداری کنند و باغاتی که بخصوص محصول پسته زیاد است را آبیاری کنند!! مسلما آبیاری در این برحه زمانی حساس می تواند کارساز باشد اما باز هم در باغات پسته ایران بررسی ها و تحقیقات عملی وجود ندارد که بر اساس آمار بشود به آنها استناد کرد که مخصوصا در سال زراعی اخیر آبیاری سطحی در اوج گرما چقدر تاثیرگذار بوده است!! اینکه در اوج گرما در تابستان بتوان آبی خریداری کرد و درختان را آبیاری کرد کاری است بسیار مشکل و در عهده باغداران محدود بخصوص در ایران برمی آید و این در حالی است که در باغات پسته کالیفرنیا با توجه به منابع آبی که از کیلومترها آنسوتر بسوی باغات پسته سرازیر می شود کار راحت تر است! اتفاق مهمی که امسال افتاد یعنی استرس گرمایی در باغات پسته ایران و کالیفرنیا تا حد زیاد می تواند روی قیمت محصول پسته در دنیا تاثیرگذار باشد بصورت کاملا منطقی و ساده هنگامی که مقدار یک محصول در بازار مصرف کم باشد قیمت آن افزایش پیدا خواهد کرد و این ربطی به دلال بازی ندارد!! بنابراین توصیه اکید به کشاورزان این است که تا حد امکان فعلا از فروش محصول خود خودداری کنند چون احتمال افزایش قیمت زیاد است و دور از ذهن نیست که قیمت پسته در ماههای آینده افزایش محسوسی پیدا کند!! البته نوشتن این چند جمله آخر می تواند تا حد زیادی تجار پسته ایرانی را ناراحت کند اما من بعنوان یک حمایت کننده از کشاورزان (زحمتکشان واقعی صنعت پسته) باید این حرفها را می نوشتم!! به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٥:٠۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۸/۱٩
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED