کیفیت کودهای کشاورزی مورد استفاده در باغات پسته

کیفیت کودهای کشاورزی مورد استفاده در باغات پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده- کارشناس ارشد گیاهپزشکی

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از مطالب باید با اجازه رسمی نویسنده یا ذکر منبع باشد

در باغات پسته استان کرمان و بسیاری از نقاط پسته خیز کشور سالیانه مقادیر قابل توجهی کودهای مختلف برای رفع نیازهای تغذیه ای درختان مورد استفاده قرار می گیرد. اعم از کودهای دامی و شیمیایی و یا مخلوط ایندو. کودهای دامی رایج در باغات پسته استان کرمان دارای تنوع زیادی هستند. بسیاری از کشاورزان سعی می کنند کود دامی مورد نیاز باغات خود را از دامداری های خودشان فرآهم کنند که مسلما از کیفیت مناسب تری برخوردار هستند و ضرر آنچنانی برای زمین ندارند. در بسیاری از موارد کودهای دامی مورد استفاده توسط کشاورزان در مناطق پسته کاری استان کرمان از مناطق یا استانهای همجوار کرمان خریداری شده و به مصرف می رسند که دو مشکل اساسی دارند اول اینکه اکثر این کودها ساختگی هستند یعنی کودی نیستند که در طویله ها بارگیری شوند. بسیاری از سود جویان با ترفندها و حقه های بسیار زیرکانه کودهای دامی را تولید می کنند آنهم در بازه زمانی چند روزه. مسلما این گونه کودها کیفیت ندارند و حتی ممکن است تا حدی مضر باشند. ضرر خطرناک دیگری که این گونه کودها دارند این است که حاوی بذور علفهای هرز ناشناخته  هستند. بسیاری از این علفهای هرز بومی استان کرمان یا باغات پسته استان کرمان نیستند و از مناطق دیگر بهمراه کودهای دامی غیراستاندرد وارد باغات پسته می شوند و بسرعت توسعه می یابند و این جهت می توانند مشکل ساز شود. مشاهدات شخصی بنده نشان می دهند در برخی باغات که از کودهای دامی وارداتی توسط استان های دیگر استفاده شده علفهای هرزی پدیدار شده اند که تا بحال مشاهده نشده بودند. بهرروی استفاده از کودهای دامی بتنهایی به هیچ وجه پاسخگوی نیازهای تغذیه ای درختان پسته نیست و ما مجبوریم از کودهای شیمیایی در کنار کودهای دامی استفاده کنیم تا بتوانیم محصول پسته قابل قبولی برداشت کنیم. کودهای شیمیایی فسفره تقریبا در تمامی باغات پسته استان کرمان غیر قابل توصیه هستند چون کمبودی از نظر فسفر در زمین مشاهده نمی شود مانند کودهای سوپرفسفات و منو یا دی آمونیوم فسفات. متاسفانه بسیاری از کودهای اوره ایرانی موجود در بازار اصلا در اب حل نمی شوند و کیفیت لازم را ندارند. کودهای پتاسه نیز شامل سولفات پتاسیم و کلرور پتاسیم و سولوپتاس ها هستند. به خاطر افزایش یافتن شوری در باغات خیلی توصیه ای به استفاده از کلرور پتاسیم نمی شود. سولفاتهای پتاسیم تولید داخل در بسیاری از موارد از کیفیت بسیاری پایینی برخودار هستند به صورتی که بعد از گذشت چندین سال هنوز در خاک به صورت دستنخورده و غیر قابل حل وجود دارند. سولوپتاس ها مخصوصا نوع خارجی (یلژیکی) آن از کیفیت بسیار مناسبی برخودار هستند و بنظر می رسد بهترین و مناسبترین کودهای پتاسه برای درختان پسته باشند. کودهای میکرو حاوی آهن، روی، منگنز و... فقط باید محلول پاشی شوند و متاسفانه خاک به دلیل شرایط بسیار نامساعد نمی تواند کودهای میکرو را جذب نماید. بهترین کودهای میکرو کودهای هستند که بصورت میکس یا مخلوطی از چند عنصر میکرو باشند. استفاده از کودهای تک عنصری میکرو مانند کود روی، آهن و.... از نظر شخصی من مردود است. به این دلیل که ما نمی دانیم دقیقا چه عنصری و با چه میزانی در درختان یا خاک کمبود وجود دارد. متاسفانه امکانات آزمایشگاههای خاکشناسی کشور عزیزمان ایران در حد قرون وسطی است و اصلا نمی توان به نتایچ حاصله از آزمایشگاههای خاکشناسی موجود در کشور عزیزمان ایران اکتفا کرد. دومین دلیل و مهمترین دلیل این است که جذب عناصر توسط ریشه یا برگ زمانی در مناسبترین حالت انجام میشود که همه عناصر با هم در خاک وجود داشته باشند و یا به بیان واضح تر جذب هر عنصر بستگی کامل به وجود عناصر دیگر دارد آنهم در بالانس با هم و در یک نسبت مشخص،  یعنی ماکزیمم جذب= ملغمه ای از عناصر میکرو با هم در یک نقطه مشخص از برگ یا ریشه درختان پسته. متاسفانه بسیار از کارخانجات داخلی تولید کننده کودهای شیمیایی و کودهای مورد استفاده در محلول پاشی توجه زیادی به کیفیت نمی کنند و این هم دلایل متعدد دارد. کودهای تولید شده در ایران توان رقابت با کارخانجات تولید کننده کودهای کشاورزی اسپانیا، آمریکا و ... را ندارد و نهایتا کود ایرانی ممکن است با هزار تمنا و پورسانت به افغانستان یا پاکستان صادر شود و تازه آنها هم رضایت چندانی ندارند. کودهای مایع تولید شده خارجی دارای برندهای جهانی به کشورهای متعددی صادر می شوند. کارخانجات تولیدی کودهای کشاورزی بخصوص در ایالت های اسپانیا کودهای خود را با آخرین تکنولوژی تولید می کنند. صادرات کودهای کشاورزی بخش قابل توجهی از صادرات کشور اسپانیا را تشکیل می دهد. کودهای اسپانیایی گاه به بیش از 100 کشور دنیا صادر می شوند و اگر مشکلی یا نارضایتی از کودها بوسیله مشتریان حاصل شود صادرات دچار مشکل می شود و صنعت پرسود تولید کودهای محلول پاشی دچار رکود می شود. بنابراین کودهای خارجی با برندهای جهانی نه کودهای درجه 2 و 3 اثرات بسیار چشمگیری در رفع نیازهای تغذیه ای درختان پسته دارند. متاسفانه کودهای محلول پاشی تولید شده در ایران از کیفیت آنچنانی برخوردار نیستند و گاها باعث گیاهسوزی شده اند. برخی کارخانجات تولید کننده کودهای مایع ایرانی با مخلوط کردن کود اوره و رنگ به تولید کود مبادرت می کنند و با کمال تاسف درصدهای عجیب و غریبی روی برچسب کود می زنند. در یکی از موارد یک کارخانه تولید کننده کود داخل این درصد عناصر را روی بروشور مصول خود زده بود. آهن (Fe)  12000ppm، روی 8000ppm ، مس 6000 ppm  و ...... ولی متاسفانه در آنالیز کود توسط یک آزمایشگاه خاکشناسی کانادایی تنها چیزی که دستگیرمان شد درصد بالای نیتروژن بود نه آهن و روی و .... این نشان می دهد که ایرانی جماعت چیزی غیر از حقه بازی و کلک نیست. بنظر می رسد کودهای کشاورزی ایرانی مخصوصا کودهایی که در محلول پاشی بعنوان تقویتی بهمران سم داخل تانکر سم پاش ریخته می شود. نتنها تاثیر آنچنانی در بهبود یا رفع نیازهای غذایی درختان پسته ندارند بلکه بعلت ناسازگاری با سموم در پاره ای موارد بشدت باعث گیاهسوزی (phytotoxicity) می شوند. پس بنده بعنوان یک کارشناس کشاورزی اصلا توصیه به استفاده از کودهای ساخت ایران بخصوص کودهایی که بهمراه سموم استفاده می شوند را نمی کنم. البته این نظر شخصی بنده است و نظرا ت دیگران هم قابل احترام است.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱۱:٥٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٢/٢٠
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED