استفاده از قارچ کش ها برای کنترل بیماری سرخشکیدگی درختان پسته

استفاده از قارچ کش ها برای کنترل بیماری سرخشکیدگی درختان پسته

            محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

بیماری سرخشکیدگی درختان پسته مهمترین بیماری درختان پسته در ایران است. بر خلاف نظرات بسیاری از محققین که بیماری های مهم پسته در ایران را  گموز و بیماری های نماتدی قلمداد می کنند بیماری سرخشکیدگی در درختان پسته در حال حاضر مهمترین و خسارت زاترین بیماری در درختان پسته است. در این وبلاگ و بقلم بنده بیش از 5 مقاله در ارتباط با بیماری سرخشکیدگی در درختان پسته وجود دارد که به خوانندگان توصیه اکید می شود قبل از خواندن این مقاله آنها را مطالعه نمایند. در ژورنال فصلنامه پسته ایران (فصلنامه سابق موسسه تحقیقات پسته در رفسنجان) نیز مقاله ای بقلم بنده در مورد سرخشکیدگی درختان پسته وجود دارد که به خوانندگان توصیه می شود که آن را بدقت مطالعه فرمایند. در هنگام زمستان و هرس درختان پسته بخصوص درختان اوحدی و کله قوچی اگر نگاهی گذارا به درختان و شاخه ها و سرشاخه ها بیاندازیم بخوبی می بینیم که چقدر درصد بیماری سرخشکیدگی در درختان پسته بالاست!! تقریبا درختی را نمی توان یافت که درصدی دچار سرخشکیدگی و آبی و بنفش شدن و تیره شدن سرشاخه ها نباشد. اگر چه بارها و بارها گفته شده است که این بیماری یک بیماری کمپلکس است و بیش از ده مورد عامل ایجاد کننده و مستعد کننده در این بیماری وجود دارد. این عوامل متعدد شامل کمبودهای ماکرو میکرو، شوری  سفتی و خاک، آفتاب سوختگی، عامل میکروبی بیماری و....هستند!! بسیاری از افراد و محققین و کارشناسان بر این اعتقادند که عامل میکروبی بیماری که برخی آن را قارچ پسیلومایسز، برخی آن را قارچ ناتراسیا و برخی باکتری و..است. بهر روی اکثر بیماری شناسان گیاهی بر این اعتقاد هستند که عامل بیماری ساپروفیت است. عوامل میکروبی ساپروفیت یا مرده زی عوامل میکروبی هستند که بعنوان عوامل ثانویه محسوب می شوند. عوامل ثانویه یا ساپروفیت زمانی به درخت حمله می کنند که درخت به هر علتی ضعیف شده باشد!! عواملی که موجب تضعیف درختان پسته و احتمال حمله این عوامل ساپروفیت می شوند متعدد هستند از جمله آبیاری ضعیف، کوددهی نامناسب، و کلا مدیریت ضعیف و یا غلط در باغ پسته درختان پسته را ضعیف می کند و ضعیف شدن درختان پسته موجب مستعد شدن درختان به حمله عوامل میکروبی ایجاد کننده خشکیدگی سرشاخه در درختان پسته میشوند!! مدیریت قوی در باغ پسته از جمله آبدهی مکفی، کوددهی مناسب، سم پاشی و محلولپاشی صحیح موجب قوی شدن درختان پسته و غلبه بر بیماری سرخشکیدگی خواهد شد.  یا در بدترین حالت جلو پیشروی و گسترش آن را خواهد گرفت. بیماری براحتی از طریق هرس و ادوات هرس از جمله اره و درختچین از یک درخت آلوده به درخت سالم انتقال خواهد یافت! ضد عفونی ادوات هرس می تواند یکی از راههای جلوگیری از گسترش بیماری باشد. همانطور که من بارها گفته ام مدار با درختان مریض دارای سرخشکیدگی بمراتب بهتر از بریدن اینچنین درختانی و پیوند کردن از نو آنهاست. چون در بسیاری از مناطق پیوند کردن اینچنین درختانی نتنها سودمند نبوده است بلکه بشدت مضر است چون کلا درخت را خواهد خشکاند!! بهر روی یکی از اضلاع و جنبه های مهم بیماری سرخشکیدگی  درختان پسته پاتوژن عامل بیماری یا عامل میکروبی بیماری است که بسیاری آن را پسیلومایسز می نامند و برخی دیگر باکتری و...بهر روی اگر چه ممکن است بروز علایم بیماری  و شدت بیماری کاملا مربوط به پاتوژن بیماری نباشد اما بخوبی واضح است که انتشار بیماری بلاشک از طریق اسپورهای عامل بیماری است. اسپورهای عامل بیماری بوفور در هوای باغ وجود دارند و بمحض ایجاد زخم به هر دلیلی روی پوست درختان بخصوص زخم های ناشی از هرس اسپور عامل بیماری وارد پوست شده و بمرور و با کمک عوامل دیگر بمرور و در طول چند سال کل درخت را از پای در می آورد. بهر روی چه بخواهیم و چه نخواهیم یک ضلع این عارضه یک موجود زنده است و باید با این موجود زنده بمبارزه برخاست اما مبارزه صحیح!! خیلی از افراد استفاده از قارچ کش ها را در باغات پسته رواج داده اند تا کیسه های فروشندگان کود و سم را پرتر کنند!! نمی دانم بر چه اساسی و چه توصیه ای فروشندگان سموم و نهاده های کشاورزی شروع به فروختن قارچکش به کشاورزان نادان می کنند. و این کشاورزان نادان هم بدون توجه به اثرات سو استفاده از قارچ کش ها بصورت دیمی و خودسرانه شروع به استفاده از قارچ کش ها می کنند. شایعات  در مورد استفاده از قارچ کش ها بسیار است. و بسیاری از فروشندگان سموم با این ادعا قارچ کش ها را بدست کشاورزان می دهند که اگر شما از قارچ کش ها استفاده کنید پوست سیاه سرشاخه ها سفید خواهد شد و درختان شما دیگر سرخشکیدگی نخواهد داشت که این ادعاها ادعاهای صحیحی نیست!! استفاده از اکسی کلرور مس بعنوان یک قارچ کش در مورد مبارزه با بیماری سرخشکیدگی درختان پسته بصورت پاشش از طریق سم پاش روی شاخ و برگ درختان اگر چه می تواند تا حدی جلو گسترش بیماری سرخشکیدگی را بگیرد اما اولا قدرت معالجه کنندگی ندارد و بیشتر جنبه پیشگیری دارد و ثانیا استفاده از اکسی کلرور مس می توان موجب آسیب جدی به گره های زایشی و سرشاخه های نازک در  درختان پسته شود!! یعنی با استفاده ناصحیحی و با دوزهای بالای اکسی کلرور مس پتکهای سال آینده در برخی از موارد فرو ریخته اند! بنظر می رسد استفاده از اکسی کلرور مس نتنها راه حل مناسبی نیست بلکه تجربه ثابت کرده که استفاده از این قارچ کش می تواند برای درختان پسته مضر باشد. برای بیماری سرخشکیدگی و مدیریت آن باید نکات بسیاری را در نظر داشت ار جمله هرس، استفاده از قارچ کش ها و باکتری کش ها، مدیریت صحیح باغی. یکی از راه حل های بسیار مناسب در مدیریت و کاهش گسترش بیماری سرخشکیدگی در درختان پسته استفاده از چسب های باغبانی با کیفیت است. بخصوص بعد از هرس درختان پسته در زمستان مالیدن چسب های هری بر روی سرشاخه های هرس شده و محل های زخم ها در کاهش گسترش و شیوع و پراکنش بیماری بسیار مهم است. چسب های باغبانی 2 کار مهم را انجام می دهند اول اینکه محل های زخم ناشی از هرس را پوشش می دهند و مانع ورود اسپور عامل بیماری به محل زخم می شوند و دوم اینکه بسیاری از چسب های باغبانی در ترکیب خود دارای دو و حتی تعداد بیشتری قارچ کش و یا باکتری کش هستند و مالیدن آنها نه نتنها به محل زخم های ناشی از هرس بلکه مالش آنها به نواحی آلوده و سیاه شده هم می تواند تا حد زیادی سودمند باشد. ترکیبات قارچ کش و باکتری کش متعددی در دو سه سال اخیر توسط بنده تست شده اند که جواب خیلی خوبی روی کنترل سرخشکیدگی در درختان پسته داشته اند و حتی بصورت کامل موجب قطع گسترش بیماری به درختان سالم شده اند. اینگونه از قارچ کش ها و باکتری کش ها معمولا بر اساس نوع آلودگی باغات پسته فرمول بندی می شود و درصد هر کدام از این ترکیبات و نحوه مصرف آنها مشخص خواهد شد. قارچکش ها و باکتری کش هایی که بنده تست کرده ام اکثرا ترکیبی و دست ساز هستند و هیچ کارخانه ای تولید نمی کند که من بتوانم به کسی ادرس بدهم!!  مسلما استفاده از اینچنین ترکیباتی در کنار مدیریت صحیح باغ می تواند تا حد بسیار زیادی در کنترل بیماری سرخشکیدگی در درختان پسته موثر باشد. نمی توان کلا استفاده از قارچ کش ها در باغات پسته بمنظور کنترل بیماری سرخشکیدگی را کنار گذاشت. بهر حال پاتوژن و عامل بیماری جزیی از این عارضه است چه ساپروفیت باشد چه پارازیت و چه....بهر روی این یک عامل بیماری و یک موجود زنده ایجاد کننده سرخشکیدگی است و باید برای مبارزه با آن بر اساس نوع پاتوژن اقدام کرد. بهترین راه برای مبارزه این است که ابتدا نمونه برداری از باغ انجام شود و عامل ایجاد کننده شانکر حداقل در حد جنس شناسایی شود و بعدا بر اساس نوع پاتوژن نوع باکتری کش و یا قارچ کش تجویز شود. مسلما بریدن درختان مریض دارای سرخشکیدگی بخصوص در اقلیم و نواحی پسته کاری استان کرمان اشتباهی است بزرگ و باید اینچنین درختانی را معالجه کرد!! باید در پایان یاداور شد که معالجه درختان دارای سرخشکیدگی یک پروسه زمانبر است و با یک سال دو سال نمی توان به نتیجه دلخواه رسید.  به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٥:۱٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٩/٢٩
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED