بررسی انواع روش های کود دهی در باغات پسته- بخش اول

بررسی انواع روش های کود دهی در باغات پسته- بخش اول

            محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

کوددهی جزو لاینفک اعمال باغداری است و باغداران باید منظور تغذیه درختان پسته از روش های مختلف کوددهی استفاده کنند. گاها روش های کوددهی که توسط کشاورزان استفاده می شوند ناصحیح هستند و نتنها سودبخشی ندارند بلکه گاها مضرند و کار را بدتر می کنند. متاسفانه روش های کوددهی و بخصوص روش دادن کوددهای دامی بیشتر بر اساس تقلید از دیگران است. ممکن است در هر منطقه روش های کوددهی با هم متفاوت باشند. شناختن روش های صحیح کوددهی می تواند کشاورزان را تا حد زیادی به سمت تولید محصول بیشتر و افزایش راندمان باغات پسته پیش ببرد. بسیار پیش امده مثلا در مورد کوددهای دامی ممکن است در یک منطقه چالکود مناسب تر باشد و در برخی از نقاط پخش سطحی کارساز تر باشد!! در این مقاله سعی می شود بصورت خلاصه به انواع روش های کوددهی پرداخته شود! قبل از هر چیز باید خاطر نشان کرد که نحوه دادن کودهای شیمیایی و دامی و آلی با هم بسیار متفاوت است و بسته به نوع کود باید روش کوددهی مناسب را انتخاب کرد!! 1-پخش کودها بصورت سطحی (Broadcasting): در بسیاری از باغات پسته بخصوص کودهای دامی کشاورزان کودها را بصورت سطحی پخش می کنند. کودهای دامی شامل کودهای گوسفندی، مرغی، گاوی و...از قدیم الایام بصورت پخش روی سطح کاربرد پیدا کرده اند. بدین صورت که ابتدا کودها به مقدار لازم در سطح خاک پخش می شود و بعد از طریق شخم به لایه های پایین تر خاک فرستاده می شوند!! اخیرا این روش کاربرد زیادی در باغات پسته پیدا کرده است و حتی عده ای تاثیر آن را بهتر از چالکود ارزیابی می کنند. روش پخش کودهای دامی بصورت سطحی دو عیب بزرگ دارد اول پرت یا هدررفت بالا و دوم پخش بذور علفهای هرز (در صورت نپوسیده بوده کود). بنظر می رسد در باغاتی که از تراکم بالای درختان برخوردار هستند این روش مناسب تر از چالکود است. چون ریشه درختان پسته بیشتر بصورت سطحی رشد پیدا می کند و آبیاری غرقابی موجود در باغات پسته هم مرسوم است این روش تاثیر نسبتا خوبی در درختان پسته داشته است. شاید مهمترین دلیل اینکه این روش جواب خیلی خوبی روی درختان پسته داشته است این باشد که سطح تماس کود با ریشه ها بصورت محسوسی در مقایسه با روش چالکود بالاتر می رود. در روش چالکود معمولا سطح تماس ریشه ها محدود به ناحیه ای است که کود در آن قرار می گیرد! در مورد کودهای شیمیایی سخت حل و دیر حل مانند فسفاتها و پتاس های سنگی روش استفاده بصورت سطحی موثرتر از چالکود کردن ارزیابی می شود!! در مورد کودهای دامی ناپوسیده و با قطعات درشت و دیر حل نیز روش کاربرد سطحی می تواند مفید تر از چالکود باشد. یک ریسک دیگر روش چالکود می تواند سوختن ریشه ها در اثر حرارت زیاد کودها در داخل چاله های کودی باشد که در روش پخش سطحی چنین چیزی وجود ندارد! در مورد کودهای دامی با قطعات درشت و ناهمگون استفاده از روش پخش سطحی بسیار موثرتر از روش چالکود است!! روی هم رفته پخش کودها بصورت سطحی بخصوص در مورد کودهای دامی دارای استقبال بیشتری در مقایسه با روش چالکود بوده است. در مورد کودهای شیمیایی نیز پخش سطحی رواج زیادی دارد. مثلا در مورد سولوپتاس ها، اوره و سولفاتهای آمونیوم. البته باید خاطرنشان کرد که معمولا ایندسته از کودها بدلیل حلالیت بالا در دوره رشد درختان در فصل بهار و تابستان بمصرف می رسند و نیازی به استفاده از ایندسته از کودها در زمستان نیست. گاها مشاهده می شود که برخی از کشاورزان از اوره و سایر کودهای شیمیایی در دوره خواب درختان در زمستان استفاده می کنند که کار اشتباهی است چون در دوره خواب درختان در زمستان چون جذب ریشه ای در حداقل ممکن قرار دارد این کار کار عاقلانه ای بنظر نمی رسد. گاهی موارد در روش چالکود بمنظور پوسیده شدن زودتر کودها و جلوگیری از فعالیت برخی از آفات بخصوص سوسک طوقه خوار پسته کود اوره را روی قطعات درشت کودهای دامی می پاشند که کار صحیحی بنظر می رسد! 2 – روش چالکود (Placement): روش چالکود یک روش قدیمی بمنظور تغذیه درختان پسته است. از قدیم الایام کوددهای دامی را بصورت چالکود در اختیار ریشه درختان پسته قرار می داده اند. نکات ظریفی در مورد چالکود وجود دارد که گاها از طرف کشاورزان توجهی به آنها نمی شود. در بسیاری از موارد مقدار کوددهای دامی که چالکود می شود بسیار بیشتر از حد مورد نیاز است و موجب آسیب جدی به ریشه ها می شود که باید از این کار جدا پر هیز کرد. در مورد کوددهای دامی مختلف از جمله گاوی، گوسفندی و مرغی شایعات و حرفهای بی پایه ای وجود دارد. مثلا کود گوسفندی گرم است یا گاوی سرد است و ....کودهای دامی تفاوت چندانی از نظر مقدار مواد و عناصر غذایی موجود در داخل آنها ندارند و گرمی و سردی کود چیزی بی پایه و اساس است و نمی شود بر اساس سردی و گرمی یک کود دامی برنامه ریزی کرد! معمولا کودهای مرغی از نظر درصد مواد غذایی و تاثیر آنها کمی بهتر از سایر کودهای دامی ارزیابی می شوند! یک اشتباه دیگر در مورد چالکود زمان این کار است. در بسیاری از موارد مشاهده می شود که بجای موعد مناسب چاله زدن در برج 8 و 9 و 10 چاله زدن در هنگامی صورت می گیرد که اصلا مناسب نیست و ریشه ها در حال بیدار شدن هستند!! نزدیک اوایل شروع فصل رشد در بهار چاله زدن نتنها موجب آسیب به ریشه ها می شود بلکه پر کردن چاله ها با استفاده از کودهای دامی ناپوسیده بعلت حرارت فو ق العاده ای که ایجاد می کنند بلاشک موجب سوختن ریشه ها و آسیب زدن به ریشه های درختان خواهد شد!! در مورد کودهای مرغی بهتر است پخش بصورت سطحی باشد تا چالکود!! چون کودهای مرغی کودهایی زود حل هستند زدن چاله و ریختن کودهای مرغی در آنها در برج 9 و 10 موجب هدررفت کودها خواهد شد چون کودهای مرغی بسیار سریع الحل هستند و از دسترس ریشه خارج خواهند شد!! روش چالکود مزایای خود را دارد از جمله عدم توسعه و پراکنش بذور علفهای هرز در داخل باغ، افزایش یافتن عمق حاصلخیزی خاک در مقایسه با روش پخش سطحی!! و همچنین در مواردی که حجم کود یا مقدار کود مصرفی کم باشد روش چالکود موثرتر از روش پخش سطحی ارزیابی می شود!! در مورد درختانی که تراکم کمتری بخصوص روی ردیفها دارند روش چالکود بهتر از روش پخش سطحی است. خود روش چالکود دارای تقسیم بندی های مختلفی است که سعی می شود در نوشتار بعدی به آن پرداخته شود! در مورد خاکهایی که سفت هستند روش چالکود می تواند موثرتر از روش پخش سطحی باشد!! در مورد خاکهایی که نرم و شنی هستند استفاده از روش چالکود می تواند خطرناک باشد و موجب آسیب به ریشه ها شود. باید خاطرنشان کرد عمق چاله در روش چالکود بسیار مهم است و باید حتما دقت لازم در این مورد مبذول شود. ایجاد کانالهای بسیار عمیق موجب پرت کودها و عدم استفاده بهینه درختان خواهد شد. در مورد برخی از کودها بخصوص کودهای مرغی چه بصورت پلت و چه بصورت معمولی عمق چاله و اندازه آن بسیار مهم است!! در مورد برخی از کودهای شیمیایی نیز می توان از روش چالکود استفاده کرد و باز هم عمق چاله، فاصله آن از درخت و نوع کود می تواند در این مورد متمایز کننده باشد!! در مورد چالکود همیشه باید سعی شود که فاصله لازم رعایت شود و چاله در سایه اندار درختان احداث شود. زدن چاله نزدیک به تنه درخت و یا زدن چاله با فاصله زیادتر از سایه انداز درختان می تواند موجب پرت کود و عدم جواب مناسب شود. گاها در مورد برخی از کودهای شیمیایی بخصوص در تابستان بمنظور جلوگیری از جابجایی کودهای شیمیایی چاله ای با عمق کم و پهنای مناسب می تواند حفر شود و سپس کودهای شیمیای در اختیار درختان گذارده شود که این کار بخصوص در مورد آبیاری غرقابی بسیار مفید است و موجب عدم شسته شدن و جابجایی سطحی کود خواهد شد!! اخیرا مواد شیمیایی و غیرشیمیایی  زیاد بخصوص در مورد افزودنیها به کودهای دامی مرسوم شده است که جواب بسیار مناسبی هم داشته است.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٩:٥٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱٠/۱۳
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED