آزمایشات خاک، برگ و آب در درختان پسته

آزمایشات خاک، برگ و آب در درختان پسته

            محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

آزمایشاتی که بمنظور تشخیص کمبودهای غذایی در درختان پسته استفاده می شود شامل آزمایشات برگ و خاک هستند. آزمایش خاک در حقیقت نشان می دهد که خصوصیات خاک باغ پسته چیست و چه عناصری و با چه درصدی در عمق های مختلف خاک موجودند؟ همیشه تاکید بر این است که برای دقیق شدن تصمیم گیری در مورد متدهای کوددهی بهتر است آزمایشات آب، برگ و خاک در کنار هم قرار گیرند تا تصمیم مناسب تری در مورد نحوه و نوع تغذیه در درختان پسته گرفته شود!! پارامترهای مختلف خاکشناسی در آزمایشات تجزیه خاک در نظر گرفته می شود ولی اصل کار بر اساس مقدار عناصر موجود در خاک است. متاسفانه در بسیاری از موارد مشاهده می شود نوع نمونه برداری از خاک اشتباه است. آزمایشات آب، خاک و برگ دارای پروتوکل های خاص خود است و بر اساس پروتوکل باید دقیقا عمل شود. در مورد آزمایشات آب و خاک احتمالا مقالاتی در این وبلاگ در آینده قرار داده خواهد شد! مهمترین نکته جواب آزمایشات آب و برگ و خاک نیست بلکه تفسیر نتایج بسیار مهم است. گاها مشاهده می شود در تفسیر نتایج حاصل از آزمایشات آب و خاک و برگ توصیه هایی از طرف مسول مربوطه ارایه می شود که گاها خنده آور و بدور از واقعیت است!! حتما باید تفسیر نتایج مربوط به آزمایشات خاک، برگ و آب را باید یک کارشناس خبره تفسیر کند! در مورد یکی از دوستان در شهرستان سیرجان بعد از نمونه برداری از خاک درختان پسته توصیه آزمایشگاه این بوده که در هر هکتار 40 الی 50 تن کود دامی اضافه شود! آیا اضافه کردن 40 الی 50 تن کود دامی در هکتار در درختان پسته آنهم به صورت چالکود و دور آبیاری 70 روزه درختان را نابود نخواهد کرد!! تاسف دیگر اینجاست که نتایج بسیاری از آزمایشات خاک، برگ و آب کاملا بدور از واقعیت است. وجود دارند در کشور عزیزمان ایران آزمایشگاههایی که نتایجشان حتی با لابراتورهای خارجی و اروپایی در سطح یکسانی است! اما متاسفانه ایندسته از آزمایشگاهها در ایران انگشت شمارند. در مورد بیش از 90 درصد آزمایشگاههای تجزیه آب و خاک و برگ در ایران نتایج بهیچ وجه قابل استناد نیست!! حدود 3 سال قبل از باغ یکی از آشنایان بر اساس پروتوکل 2 کیلو خاک، یک کیلو به یکی از آزمایشگاههای ایرانی و یک کیلو هم از همان خاک به هزار مصیبت به یکی از آزمایشگاهها در کشور کانادا فرستاده شد و زمانی که نتایج کنار هم قرار گرفته شد تاسف بار بود! و این حاکی از آن است که متاسفانه به نتایج بسیاری از آزمایشگاههای ایران نمی توان استناد کرد که خود دلایل مختلف دارد که شاید مهمترین دلیل عدم وجود دستگاههای جدید و بروز بدلیل تحریم ها و مشکلات دیگر باشد!! علاو بر خود نتایج آزمایش ها همانطور که گفته شد تفسیر نتایج هم مساله بسیار مهمی است. متاسفانه بخصوص در مورد آزمایشگاههای معتبر خاکشناسی که معمولا در پایتخت ایران وجود دارند افرادی که مسول تفسیر نتایج هستند گاها هیچ وقت درختان پسته را از نزدیک ندیده اند و نمی دانند شرایط درختان پسته چیست؟ دور آبیاری در هر منطقه چیست؟  سن درختان چیست و بسیاری از پارامترهای دیگر! تفسیر نتایج حاصل از آزمایشات خاک و برگ آب کار هر کسی نیست و باید فردی این کار را انجام بدهد که متخصص پسته باشد نه فوق دکتری خاکشناسی که هنوز درختان پسته را ندیده و حتی به خود این زحمت را نداده که سر یک زمین یا باغ پسته ای حاضر شود! در مورد بسیاری از مناطق پسته خیز اگر به سابقه آزمایشات خاک و برگ رجوع شود تقریبا کمبودها مشخص است و نیازی به آزمایشات مجدد نیست. مثلا در استان کرمان معمولا کمبودی از نظر عنصر فسفر (P) در بسیاری از باغات پسته وجود ندارد و این در حالی است که از نظر نیتروژن (N)، پتاسیم (K) و عناصر میکرو بخصوص آهن (Fe)، روی (Zn) و منگنز(Mn) کمبودها بسیار شدید است!! نظر من بر این است که اگر یک کارشناس خبره در منطقه وجود داشته باشد و تجربه کافی داشته باشد با توصیه هایی که می کند دیگر نیازی مبرمی به آزمایشات برگ خاک و آب نیست. اما بهر روی دادن این آزمایشات یک تصویر کلی از خاک و آب و درختان بدست می دهد که مسلما مفید است. در بسیاری از موراد کشاورزان می پندارند که با دادن آزمایشات خاک برگ و آب کل مشکلات باغشان حل می شود که ابدا چنین تصوری درست نیست! بسیاری از باغداران را می شناسم که حتی هنوز یکبار هم ایندسته از آزمایشات را انجام نداده اند و کشاورزان بسیار موفقی هستند. بخوبی مشخص است که اگر شرایط باغ از نظر خاک، آب نسبتا مساعد باشد با استفاده از روش های مناسب می توان به بازدهی مناسبی رسید! اگرکشاورزی بخواهد در باغدرای موفق باشد باید پیگیر، مصمم و صبور باشد! با یکسال و دو سال بخصوص در مورد درختان ضعیف هیچ نتیجه ای در بر نخواهد داشت! بسیار مواردی مشاهده می شود که خاک از نظر برخی از عناصر مثلا فسفر (P)، نیتروژن (N)، پتاسیم (K) و حتی کلسیم (ca) هیچ مشکلی ندارند اما متاسفانه درختان کمبود این عناصر را شدیدا نشان می دهند و حتی اضافه کردن این عناصر از طریق کودهای مختلف هم نمی تواند کارساز باشد و دلیل اصلی آن اینست که یکسری از عوامل محدود کننده یا بلوک کننده عناصر در خاک وجود دارند که مانع جذب مناسب ایندسته از عناصر می شوند. باید ایندسته از عوامل محدود کننده در خاک را شناخت و تا حد امکان رفع کرد! یکی از دلایل مهمی که توصیه به آزمایشات تجزیه برگ می شود همین است که بسیاری از عناصر در خاک بحد کافی وجود دارند اما جذب آنها توسط ریشه ها مشکل است و آزمایش تجزیه برگ این مشکلات را بخوبی نشان می دهد. بهر روی چه بهتر است که برای گرفتن نتیجه بهینه هر 3 آزمایش آب، خاک و برگ در کنار هم قرار گرفته و بر اساس نتایج هر 3 دسته از این آزمایشات تصمیم گیری کرد! متاسفانه مشکلات بسیار بزرگتر علاوه بر عدم جواب دقیق و تفسیر نتایج آزمایشات کیفیت نهاده های کشاورزی بخصوص کودهای شیمیایی و دامی در مارکت کشاورزی ایران است. اگر آزمایشات دقیق باشند نتایج هم دقیق و تفسیر نتایج هم بسیار عالی باز هم مشکل اصلی باقیست و آن این است که بیش از 90 درصد کشاورزان نمی دانند که کود خوب در بازار چه برندی است؟ بعنوان مثال در تفسیر نتایج یک آزمایش گفته شده که مثلا باید 300 کیلوگرم سوپرفسفات به درختان داده شود؟ آیا کشاورز می داند که سوپر فسفات با کیفیت در بازار مربوط به چه کارخانه ای است. در مورد 70 درصد اجناس و کودهای موجود در بازار کشاورزی ایران ایندسته از کودها از کیفیت بسیار پایینی برخوردارند بهر روی امید است کشاورزان وقت و پول خود را صرف کاری بکنند که بازدهی داشته باشد و گرنه موجب ضرر و زیان است. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران!!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٢:٢٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱٠/٢٠
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED